అనడ్వాహం చ గాశ్ చైవ సర్వాంశ్ చ పశుపాలకాన్ ఇష్టయశ్ చ ప్రవర్తన్తాం ప్రాసాదం వైష్ణవం తతః
ఒక ఎద్దును, ఆవులను, అన్ని పశుపాలకులను తీసుకొండి. కావలసిన నైవేద్యాలు ప్రారంభించండి. వైష్ణవుల మండపాన్ని నిర్మించండి.
సర్వమ్ ఏతచ్ చ విప్రేభ్యో దీయతాం మనసేప్సితమ్ స్త్రియశ్ చ రత్నకోట్యశ్ చ గ్రామాశ్ చ నగరాణి చ
ఇవి అన్నీ బ్రాహ్మణులకు వారి మనసుకు నచ్చినట్లు ఇవ్వండి—స్త్రీలు, రత్నాల గుట్టలు, గ్రామాలు, పట్టణాలు.
సమ్యక్ సమృద్ధభూమ్యశ్ చ విషయాశ్ చైవమ్ అర్థినామ్ అన్యాని ద్రవ్యజాతాని మనోజ్ఞాని బహూని చ
సంపన్నమైన భూములు, ప్రాంతాలు, ఇంకా అనేక రకాల మధురమైన ధనాలు కోరుకునేవారికి ఇవ్వండి.
సర్వేషాం యాచమానానాం నాస్తి హ్య్ ఏతన్ న భాషయేత్ తావత్ ప్రవర్తతాం యజ్ఞో యావద్ దేవః పురా త్వ్ ఇహ ప్రత్యక్షం మమ చాభ్యేతి యజ్ఞస్యాస్య సమీపతః
ఎవరైనా అడిగినవారికి ఏదీ తిరస్కరించవద్దు. దేవుడు స్వయంగా ఈ యజ్ఞానికి సమీపంలో ప్రత్యక్షమయ్యే వరకు యజ్ఞం కొనసాగాలి.
ఏవమ్ ఉక్త్వా తదా విప్రా రాజసింహో మహాభుజః దదౌ సువర్ణసంఘాతం కోటీనాం చైవ భూషణమ్
అలా చెప్పిన రాజసింహుడు, బలవంతుడు, బ్రాహ్మణులకు కోట్లాది బంగారు గుట్టలు, అలంకారాలు ఇచ్చాడు.
కరేణుశతసాహస్రం వాజినో నియుతాని చ అర్బుదం చైవ వృషభం స్వర్ణశృఙ్గీశ్ చ ధేనుకాః
వెయ్యి శతాల ఏనుగులు, లక్షల గుర్రాలు, కోటిన్నర ఎద్దులు, బంగారు కొమ్ములతో ఉన్న ఆవులను ఇచ్చాడు.
సురూపాః సురభీశ్ చైవ కాంస్యదోహాః పయస్వినీః ప్రాయచ్ఛత్ స తు విప్రేభ్యో వేదవిద్భ్యో ముదా యుతః
అందమైన, సువాసన గల, కాంస్యపు పాత్రల్లో పాలిచ్చే ఆవులను వేదాలు తెలిసిన బ్రాహ్మణులకు ఆనందంగా ఇచ్చాడు.
వాసాంసి చ మహార్హాణి రాఙ్కవాస్తరణాని చ సుశుక్లాని చ శుభ్రాణి ప్రవాలమణిమ్ ఉత్తమమ్
అత్యంత విలువైన వస్త్రాలు, దుప్పట్లు, తెల్లగా మెరిసే వస్త్రాలు, ఉత్తమమైన ప్రవాళ మణులను ఇచ్చాడు.
అదదాత్ స మహాయజ్ఞే రత్నాని వివిధాని చ
ఆ మహాయజ్ఞంలో వివిధ రకాల రత్నాలను ఇచ్చాడు.
వజ్రవైదూర్యమాణిక్యముక్తికాద్యాని యాని చ అలంకారవతీః శుభ్రాః కన్యా రాజీవలోచనాః
వజ్రాలు, వైడూర్యాలు, మాణిక్యాలు, ముత్యాలు, ఇంకా ఇతర రత్నాలు, అలంకారాలతో మెరిసే, కమలపు కన్నుల గల కన్యలను ఇచ్చాడు.
శతాని పఞ్చ విప్రేభ్యో రాజా హృష్టః ప్రదత్తవాన్ స్త్రియః పీనపయోభారాః కఞ్చుకైః స్వస్తనావృతాః
ఆనందంతో ఉన్న రాజు, బ్రాహ్మణులకు ఐదు వందల స్త్రీలను ఇచ్చాడు. అవి పుష్టిగా ఉన్న వక్షోజాలతో, కనుచూపుతో కప్పిన వస్త్రాలు ధరించారు.
మధ్యహీనాశ్ చ సుశ్రోణ్యః పద్మపత్త్రాయతేక్షణాః హావభావాన్వితగ్రీవా బహ్వ్యో వలయభూషితాః
సన్నగా నడుము, అందమైన నితంబాలు, కమలదళాల్లాంటి విశాలమైన కళ్ళు, హావభావాలతో మెరిసే మెడలు, అనేక బంగిళ్లతో అలంకరించబడ్డ స్త్రీలు అక్కడ ఉన్నారు.
పాదనూపురసంయుక్తాః పట్టదుకూలవాససః ఏకైకశో ఽదదాత్ తస్మిన్ కామ్యాశ్ చ కామినీర్ బహూః
అడుగులకు నూపురాలు ధరించి, మెత్తని పట్టుచీరలు కట్టుకుని, అక్కడ ఒక్కొక్కరికి కావలసిన అందమైన మహిళలను అనేకమంది ఇచ్చాడు.
అర్థిభ్యో బ్రాహ్మణాదిభ్యో హయమేధే ద్విజోత్తమాః భక్ష్యం భోజ్యం చ సంపూర్ణం నానాసంభారసంయుతమ్
అర్థం కోరినవారికీ, బ్రాహ్మణులకూ, ఇతరులకు కూడా, అశ్వమేధ యాగంలో, ఓ ఉత్తమ ద్విజులారా, రకరకాల పదార్థాలతో తయారైన సమృద్ధిగా భోజనం, పానీయాలు అందించాడు.
ఖణ్డకాద్యాన్య్ అనేకాని స్విన్నపక్వాంశ్ చ పిష్టకాన్ అన్నాన్య్ అన్యాని మేధ్యాంశ్ చ ఘృతపూరాంశ్ చ ఖాణ్డవాన్
అనేకరకాల మిఠాయిలు, పిండి వంటలు, వేపుడు పదార్థాలు, ఇతర మంచి అన్నపానియాలు, శుద్ధమైన నైవేద్యాలు, నెయ్యితో నిండిన వంటకాలు అందించబడ్డాయి.
మధురాంస్ తర్జితాన్ పూపాన్ అన్నం మృష్టం సుపాకికమ్ ప్రీత్యర్థం సర్వసత్త్వానాం దీయతే ఽన్నం పునః పునః
తియ్యటి పిండివంటలు, వేపుడు పూరీలు, రుచికరంగా బాగా వండిన అన్నపానియాలు, అందరి ఆనందార్థం పునఃపునః పంపిణీ చేశారు.
దత్తస్య దీయమానస్య ధనస్యాన్తో న విద్యతే ఏవం దృష్ట్వా మహాయజ్ఞం దేవదైత్యాః సవారణాః
ఇచ్చిన ధనానికి, పంచిన సంపదకు అంతమేమీ లేదు; అలాంటి మహాయజ్ఞాన్ని చూసి దేవతలు, దానవులు, వారి అనుచరులు ఆశ్చర్యపోయారు.
గన్ధర్వాప్సరసః సిద్ధా ఋషయశ్ చ ప్రజేశ్వరాః విస్మయం పరమం యాతా దృష్ట్వా క్రతువరం శుభమ్
గంధర్వులు, అప్సరసలు, సిద్ధులు, ఋషులు, ప్రజాపతులు—all అందరూ ఆ శుభమైన గొప్ప యజ్ఞాన్ని చూసి పరమ ఆశ్చర్యానికి లోనయ్యారు.
పురోధా మన్త్రిణో రాజా హృష్టాస్ తత్రైవ సర్వశః న తత్ర మలినః కశ్చిన్ న దీనో న క్షుధాన్వితః
పురోహితులు, మంత్రులు, రాజు—అందరూ అక్కడ ఎంతో సంతోషంగా ఉన్నారు; అక్కడ ఎవ్వరూ మురికిగా, బాధతో, ఆకలితో ఉండలేదు.
న వోపసర్గో న గ్లానిర్ నాధయో వ్యాధయస్ తథా నాకాలమరణం తత్ర న దంశో న గ్రహా విషమ్
అక్కడ ఎలాంటి విఘ్నాలు, అలసట, వ్యాధులు, రోగాలు లేవు; అకాలమరణం లేదు, కీటకాల కాటు, దుష్టశక్తుల ప్రభావం ఏమాత్రం లేదు.
హృష్టపుష్టజనాః సర్వే తస్మిన్ రాజ్ఞో మహోత్సవే యే చ తత్ర తపఃసిద్ధా మునయశ్ చిరజీవినః
ఆ రాజు మహోత్సవంలో అందరూ ఆనందంగా, ఆరోగ్యంగా ఉన్నారు; అక్కడ ఉన్న తపస్సు చేసిన మునులు, దీర్ఘాయుష్కులు కూడా సంతోషంగా ఉన్నారు.
న జాతం తాదృశం యజ్ఞం ధనధాన్యసమన్వితమ్ ఏవం స రాజా విధివద్ వాజిమేధం ద్విజోత్తమాః క్రతుం సమాపయామ్ ఆస ప్రాసాదం వైష్ణవం తథా
ఇంత ధనం, ధాన్యంతో కూడిన యజ్ఞం ఎప్పుడూ జరగలేదు; ఆ రాజు విధిగా అశ్వమేధ యాగాన్ని, వైష్ణవ ఆలయాన్ని పూర్తిచేశాడు, ఓ ఉత్తమ ద్విజులారా.
బ్రూహి నో దేవదేవేశ యత్ పృచ్ఛామః పురాతనమ్ యథా తాః ప్రతిమాః పూర్వమ్ ఇన్ద్రద్యుమ్నేన నిర్మితాః
దేవతాధిపతీ, మేము అడిగే పురాతన విషయాన్ని చెప్పండి: ఇంద్రద్యూమ్నుడు ఆ విగ్రహాలను ఎలా తయారుచేశాడో వివరించండి.
కేన చైవ ప్రకారేణ తుష్టస్ తస్మై స మాధవః తత్ సర్వం వద చాస్మాకం పరం కౌతూహలం హి నః
మాధవుడు అతనిపై ఎలా ప్రసన్నుడయ్యాడో, ఏ విధంగా సంతుష్టుడయ్యాడో, ఆ సంగతులన్నీ మాకు చెప్పండి; మేము ఎంతో ఆసక్తిగా ఉన్నాం.
శృణుధ్వం మునిశార్దూలాః పురాణం వేదసంమితమ్ కథయామి పురా వృత్తం ప్రతిమానాం చ సంభవమ్
ఓ మునిశార్దూలులారా, వేదప్రామాణ్యంతో కూడిన పురాతన కథను వినండి; నేను మునుపటి సంఘటనను, ఆ విగ్రహాల ఆవిర్భావాన్ని చెప్పబోతున్నాను.
ప్రవృత్తే చ మహాయజ్ఞే ప్రాసాదే చైవ నిర్మితే చిన్తా తస్య బభూవాథ ప్రతిమార్థమ్ అహర్నిశమ్
మహాయజ్ఞం ప్రారంభమై, ఆలయం నిర్మించబడిన తరువాత, ఆ రాజు రాత్రింబవళ్లు విగ్రహాల విషయమై ఆందోళన చెందాడు.
న వేద్మి కేన దేవేశం సర్వేశం లోకపావనమ్ సర్గస్థిత్యన్తకర్తారం పశ్యామి పురుషోత్తమమ్
దేవతాధిపతిని, లోకాలను పవిత్రం చేసే పరమాత్మను, సృష్టి, స్థితి, లయకర్త అయిన పురుషోత్తముడిని నేను ఎవరి ద్వారా చూడగలనో నాకు తెలియదు.
చిన్తావిష్టస్ త్వ్ అభూద్ రాజా శేతే రాత్రౌ దివాపి న న భుఙ్క్తే వివిధాన్ భోగాన్ న చ స్నానం ప్రసాధనమ్
ఆ రాజు ఆందోళనతో మునిగిపోయి, రాత్రింబవళ్లు నిద్రపోలేదు; ఎన్నో సుఖాలు ఆస్వాదించలేదు, స్నానం చేయలేదు, అలంకరణలు ధరించలేదు.
నైవ వాద్యేన గన్ధేన గాయనైర్ వర్ణకైర్ అపి న గజైర్ మదయుక్తైశ్ చ న చానేకైర్ హయాన్వితైః
వాద్యాలు, సుగంధాలు, పాటలు, రంగులు, మత్తుతో ఉన్న ఏనుగులు, ఎన్నో గుర్రాలు—ఇవేవీ అతనికి ఆనందాన్ని కలిగించలేదు.
నేన్ద్రనీలైర్ మహానీలైః పద్మరాగమయైర్ న చ సువర్ణరజతాద్యైశ్ చ వజ్రస్ఫటికసంయుతైః
పెద్ద నీల రత్నాలు, నీలమణులు, పద్మరాగాలు, బంగారం, వెండి, వజ్రాలు, స్ఫటికాలు కలిగిన ఇతర రత్నాలు కూడా అతనికి ఇష్టంగా లేవు.