అనన్తవాసుదేవస్య దర్శనం గుణకీర్తనమ్ శ్వేతమాధవమాహాత్మ్యం స్వర్గద్వారస్య దర్శనమ్
అనంతవాసుదేవుని దర్శనం, ఆయన గుణాలను కీర్తించడం, శ్వేతమాధవుని మహిమ, స్వర్గద్వార దర్శనం కూడా ఉంటాయి.
ఉదధేర్ దర్శనం చైవ స్నానం తర్పణమ్ ఏవ చ సముద్రస్నానమాహాత్మ్యమ్ ఇన్ద్రద్యుమ్నస్య చ ద్విజాః
సముద్ర దర్శనం, అక్కడ స్నానం చేయడం, తర్పణం చేయడం, సముద్రస్నాన మహిమ, ఇంద్రద్యూమ్నుని గొప్పతనం కూడా ఉన్నాయి బ్రాహ్మణులారా.
పఞ్చతీర్థఫలం చైవ మహాజ్యేష్ఠం తథైవ చ స్థానం కృష్ణస్య హలినః పర్వయాత్రాఫలం తథా
ఐదు తీర్థాల ఫలం, మహా జ్యేష్ఠం, హలధరుడైన కృష్ణుని స్థలం, పర్వయాత్ర ఫలితాలు కూడా ఉన్నాయి.
వర్ణనం విష్ణులోకస్య క్షేత్రస్య చ పునః పునః పూర్వం కథితవాన్ సర్వం తస్యై స పురుషోత్తమః
విష్ణు లోకం, ఆ పవిత్ర క్షేత్రం గురించి పునఃపునః వర్ణించబడింది. ఇవన్నీ పురుషోత్తముడు ఆమెకు ముందే వివరంగా చెప్పాడు.
శ్రోతుమ్ ఇచ్ఛామహే దేవ కథాశేషం మహీపతేః తస్మిన్ క్షేత్రవరే గత్వా కిం చకార నరాధిపః
దేవా, ఆ రాజుని కథలో మిగతా భాగాన్ని వినాలని మేము కోరుతున్నాము. ఆ మహా క్షేత్రానికి వెళ్లిన తరువాత ఆ నరాధిపుడు ఏమి చేసాడో చెప్పండి.
శృణుధ్వం మునిశార్దూలాః ప్రవక్ష్యామి సమాసతః క్షేత్రసందర్శనం చైవ కృత్యం తస్య చ భూపతేః
మునిశ్రేష్ఠులారా, మీరు వినండి. ఆ రాజు ఆ క్షేత్రాన్ని దర్శించి చేసిన కార్యాలను నేను సంక్షిప్తంగా చెప్పబోతున్నాను.
గత్వా తత్ర మహీపాలః క్షేత్రే త్రైలోక్యవిశ్రుతే దదర్శ రమణీయాని స్థానాని సరితస్ తథా
ఆ రాజు, మూడు లోకాలకూ ప్రసిద్ధమైన ఆ క్షేత్రానికి వెళ్లి, అక్కడ అందమైన ప్రదేశాలు, నదులను చూశాడు.
నదీ తత్ర మహాపుణ్యా విన్ధ్యపాదవినిర్గతా స్విత్త్రోపలేతి విఖ్యాతా సర్వపాపహరా శివా
అక్కడ వింధ్య పర్వత పాదాల నుంచి ఉద్భవించిన, సర్వపాపాలను హరించే, శుభప్రదమైన, స్విత్త్రోపల అనే మహాపుణ్య నది ఉంది.
గఙ్గాతుల్యా మహాస్రోతా దక్షిణార్ణవగామినీ మహానదీతి నామ్నా సా పుణ్యతోయా సరిద్వరా
ఆ పవిత్ర జలముతో కూడిన మహానది, గంగా సమానంగా, బలమైన ప్రవాహంతో, దక్షిణ సముద్రాన్ని చేరుతుంది. ఆ నది పేరు మహానది.
దక్షిణస్యోదధేర్ గర్భం గతావర్తాతిశోభితా ఉభయోస్ తటయోర్ యస్యా గ్రామాశ్ చ నగరాణి చ
ఆ నది అందమైన వలయాలతో అలంకరించబడి, దక్షిణ సముద్రపు లోతుల్లోకి ప్రవహిస్తుంది. ఆ నది రెండు ఒడ్డు ప్రక్కలూ గ్రామాలు, నగరాలు కనిపిస్తాయి.
దృశ్యన్తే మునిశార్దూలాః సుసస్యాః సుమనోహరాః హృష్టపుష్టజనాకీర్ణా వస్త్రాలంకారభూషితాః
మునిశ్రేష్ఠులారా, అక్కడ సస్యశ్యామలమైన, ఆకర్షణీయమైన భూములు, ఆనందంగా, ఆరోగ్యంగా ఉన్న ప్రజలు, వస్త్రాభరణాలతో అలంకరించబడి కనిపిస్తారు.
బ్రాహ్మణాః క్షత్రియా వైశ్యాః శూద్రాస్ తత్ర పృథక్ పృథక్ స్వధర్మనిరతాః శాన్తా దృశ్యన్తే శుభలక్షణాః
అక్కడ బ్రాహ్మణులు, క్షత్రియులు, వైశ్యులు, శూద్రులు తమ తమ కర్తవ్యాలలో నిమగ్నమై, శాంతంగా, శుభలక్షణాలతో కనిపిస్తారు.
తామ్బూలపూర్ణవదనా మాలాదామవిభూషితాః వేదపూర్ణముఖా విప్రాః సషడఙ్గపదక్రమాః
పానులో తాంబూలం పెట్టుకుని, పుష్పమాలలు ధరించి, వేదాలు నిండిన నోళ్లతో, షడంగాలు, పదక్రమాలు తెలిసిన బ్రాహ్మణులు అక్కడ కనిపిస్తారు.
అగ్నిహోత్రరతాః కేచిత్ కేచిద్ ఔపాసనక్రియాః సర్వశాస్త్రార్థకుశలా యజ్వానో భూరిదక్షిణాః
కొంతమంది అగ్నిహోత్రంలో నిమగ్నమై, మరికొంతమంది ఉపాసనాక్రియలు చేస్తూ, అన్ని శాస్త్రార్ధాలలో నైపుణ్యం కలిగి, యజ్ఞాలు నిర్వహిస్తూ, విరాళాలు ఇచ్చేవారు.
చత్వారే రాజమార్గేషు వనేషూపవనేషు చ సభామణ్డలహర్మ్యేషు దేవతాయతనేషు చ
నలుగురు రాజమార్గాల్లో, అడవుల్లో, చిన్న పొదల్లో, సభామండపాల్లో, రాజప్రాసాదాల్లో, దేవాలయాల్లోనూ,
ఇతిహాసపురాణాని వేదాః సాఙ్గాః సులక్షణాః కావ్యశాస్త్రకథాస్ తత్ర శ్రూయన్తే చ మహాజనైః
అక్కడ ప్రజలు పురాణాలు, ఇతిహాసాలు, వేదాలు, వాటి శాఖలు, శుభమైన శాస్త్రాలు, కావ్యాలు, కథలు వినిపిస్తుంటారు.
స్త్రియస్ తద్దేశవాసిన్యో రూపయౌవనగర్వితాః సంపూర్ణలక్షణోపేతా విస్తీర్ణశ్రోణిమణ్డలాః
ఆ ప్రాంతంలో ఉండే స్త్రీలు తమ అందం, యవ్వనంపై గర్వంగా, సంపూర్ణ లక్షణాలతో, విస్తారమైన నితంబాలతో ఉంటారు.
సరోరుహముఖాః శ్యామాః శరచ్చన్ద్రనిభాననాః పీనోన్నతస్తనాః సర్వాః సమృద్ధ్యా చారుదర్శనాః
వారి ముఖాలు కమలపువ్వుల్లా, చర్మం ముదురు, autumn పూర్ణచంద్రుడిలా ముఖవర్ణం, అందరూ పుష్టిగా, సంపదతో, చూడముచ్చటగా ఉంటారు.
సౌవర్ణవలయాక్రాన్తా దివ్యైర్ వస్త్రైర్ అలంకృతాః కదలీగర్భసంకాశాః పద్మకిఞ్జల్కసప్రభాః
బంగారు వలయాలు, దివ్య వస్త్రాలతో అలంకరించబడి, అరటి పువ్వు లోపలివంటి మెరుపుతో, పద్మపు రేఖలవంటి కాంతితో మెరిసిపోతారు.
బిమ్బాధరపుటాః కాన్తాః కర్ణాన్తాయతలోచనాః సుముఖాశ్ చారుకేశాశ్ చ హావభావావనామితాః
వారు ఆకర్షణీయులు, బింబఫలం లాంటి పెదవులతో, చెవుల వరకు పొడవైన కన్నులతో, అందమైన ముఖాలు, చక్కటి జుట్టుతో, నడకలో, హావభావాల్లో మాధుర్యంగా ఉంటారు.
కాశ్చిత్ పద్మపలాశాక్ష్యః కాశ్చిద్ ఇన్దీవరేక్షణాః విద్యుద్విస్పష్టదశనాస్ తన్వఙ్గ్యశ్ చ తథాపరాః
కొంతమందికి కన్నులు పద్మదళాల్లా, మరికొందరికి నీలకమలాల్లా, ఇంకొందరికి మెరుపులా తెల్లని పళ్ళు, సన్నని శరీరాలు ఉంటాయి.
కుటిలాలకసంయుక్తాః సీమన్తేన విరాజితాః గ్రీవాభరణసంయుక్తా మాల్యదామవిభూషితాః
వారు వంకర జుట్టుతో, సీమంతంలో అలంకరణతో, మెడలో హారాలు, పూలమాలలు ధరించి మెరిసిపోతారు.
కుణ్డలై రత్నసంయుక్తైః కర్ణపూరైర్ మనోహరైః దేవయోషిత్ప్రతీకాశా దృశ్యన్తే శుభలక్షణాః
రత్నాలతో చేసిన కుండలాలు, ఆకర్షణీయమైన చెవి అలంకారాలతో, దేవతా స్త్రీలవలె, శుభలక్షణాలతో కనిపిస్తారు.
దివ్యగీతవరైర్ ధన్యైః క్రీడమానా వరాఙ్గనాః వీణావేణుమృదఙ్గైశ్ చ పణవైశ్ చైవ గోముఖైః
దివ్య గీతాలతో, వాద్యాలతో, వీణ, వెణువు, మృదంగం, పణవం, గోముఖ వాద్యాలతో ఆడుతూ, సౌందర్యవంతమైన స్త్రీలు ఆనందంగా ఉంటారు.
శఙ్ఖదున్దుభినిర్ఘోషైర్ నానావాద్యైర్ మనోహరైః క్రీడన్త్యస్ తాః సదా హృష్టా విలాసిన్యః పరస్పరమ్
శంఖాలు, దుండుబీలు, రకరకాల ఆకర్షణీయమైన వాద్యాల శబ్దాలతో, ఆ స్త్రీలు ఎప్పుడూ ఉల్లాసంగా, పరస్పరం ఆడుకుంటూ ఉంటారు.
ఏవమాది తథానేకగీతవాద్యవిశారదాః దివా రాత్రౌ సమాయుక్తాః కామోన్మత్తా వరాఙ్గనాః
ఇలా, అనేక రకాల పాటలు, వాద్యాలలో నైపుణ్యం కలిగిన ఆ ఉత్తమ స్త్రీలు, కామంతో మత్తెక్కి, పగలు రాత్రి కూడి ఆనందిస్తారు.
భిక్షువైఖానసైః సిద్ధైః స్నాతకైర్ బ్రహ్మచారిభిః మన్త్రసిద్ధైస్ తపఃసిద్ధైర్ యజ్ఞసిద్ధైర్ నిషేవితమ్
అక్కడ భిక్షువులు, వనవాసులు, సిద్ధులు, విద్యార్థులు, బ్రహ్మచారులు, మంత్రసిద్ధులు, తపస్సు, యజ్ఞాల్లో నిపుణులు సేవిస్తారు.
ఇత్య్ ఏవం దదృశే రాజా క్షేత్రం పరమశోభనమ్ అత్రైవారాధయిష్యామి భగవన్తం సనాతనమ్
ఇలా ఆ రాజు పరమశోభాయుతమైన క్షేత్రాన్ని చూచి, 'ఇక్కడే నేను శాశ్వతుడైన భగవంతుణ్ని పూజించాలి' అని అనుకున్నాడు.
జగద్గురుం పరం దేవం పరం పారం పరం పదమ్ సర్వేశ్వరేశ్వరం విష్ణుమ్ అనన్తమ్ అపరాజితమ్
జగద్గురువు, పరమదేవుడు, పరపారం, పరపదం, సర్వేశ్వరేశ్వరుడు అయిన అనంతుడు, అపరాజితుడు అయిన విష్ణువు.
ఇదం తన్మానసం తీర్థం జ్ఞాతం మే పురుషోత్తమమ్ కల్పవృక్షో మహాకాయో న్యగ్రోధో యత్ర తిష్ఠతి
ఇదే మానస తీర్థం, నాకు పురుషోత్తముడిగా తెలిసినది, ఇక్కడే మహాకాయుడైన కల్పవృక్షం, పెద్ద మర్రిచెట్టు ఉంది.