ప్రచ్ఛాద్య వల్లికైర్ దేవి జాతరూపపరిచ్ఛదైః యమం ప్రస్థాపయామ్ ఆస స్వాం పురీం దక్షిణాం దిశమ్
దానిని లతలతో, బంగారు అలంకారాలతో కప్పి, యముడు అతడిని తన దక్షిణ దిశలోని పట్టణానికి పంపించాడు.
లుప్తాయాం ప్రతిమాయాం తు ఇన్ద్రనీలస్య భో ద్విజాః తస్మిన్ క్షేత్రవరే పుణ్యే విఖ్యాతే పురుషోత్తమే
ఇంద్రనీల విగ్రహం దాచబడినప్పుడు, ఓ ద్విజులారా, ఆ పవిత్రమైన, ప్రసిద్ధమైన పురుషోత్తముని క్షేత్రంలో—
యో భూతస్ తత్ర వృత్తాన్తో దేవదేవో జనార్దనః తం సర్వం కథయామ్ ఆస స తస్యై భగవాన్ పురా
అక్కడ జరిగిన ఏ సంఘటన జరిగినా, ఆ దేవతల దేవుడు జనార్దనుడు, ఆమెలోకానికి అన్ని విషయాలు అప్పుడే వివరంగా చెప్పాడు.
ఇన్ద్రద్యుమ్నస్య గమనం క్షేత్రసందర్శనం తథా క్షేత్రస్య వర్ణనం చైవ ప్రాసాదకరణం తథా
ఇంద్రద్యూముడు వెళ్లడం, క్షేత్రాన్ని దర్శించడం, క్షేత్రవివరణ, ఆలయం నిర్మించడం—
హయమేధస్య యజనం స్వప్నదర్శనమ్ ఏవ చ లవణస్యోదధేస్ తీరే కాష్ఠస్య దర్శనం తథా
అశ్వమేధ యాగం చేయడం, కలలో దర్శనం కలగడం, ఉప్పు సముద్ర తీరంలో దారువును చూడడం—
దర్శనం వాసుదేవస్య శిల్పిరాజస్య చ ద్విజాః నిర్మాణం ప్రతిమాయాస్ తు యథావర్ణం విశేషతః
వాసుదేవుని దర్శనం, శిల్పి రాజును దర్శించడం, ఆ విగ్రహాన్ని ఎలా తయారు చేసారో వివరంగా చెప్పడం, ఓ ద్విజులారా.
స్థాపనం చైవ సర్వేషాం ప్రాసాదే భువనోత్తమే యాత్రాకాలే చ విప్రేన్ద్రాః కల్పసంకీర్తనం తథా
బ్రాహ్మణులారా, అతి శ్రేష్ఠమైన గుడిలో అన్ని దేవతలను ప్రతిష్ఠించడం, యాత్ర సమయంలో కల్పాన్ని పారాయణ చేయడం జరుగుతాయి.
మార్కణ్డేయస్య చరితం స్థాపనం శంకరస్య చ పఞ్చతీర్థస్య మాహాత్మ్యం దర్శనం శూలపాణినః
మార్కండేయుని కథ, శంకరుని ప్రతిష్ఠ, ఐదు పవిత్ర తీర్థాల మహిమ, శూలధారి పరమేశ్వరుని దర్శనం కూడా ఉన్నాయి.
వటస్య దర్శనం చైవ వ్యుష్టిం తస్య చ భో ద్విజాః దర్శనం బలదేవస్య కృష్ణస్య చ విశేషతః
అక్కడ వటవృక్ష దర్శనం, దాని ఫలం, ముఖ్యంగా బలరాముడు, కృష్ణుడు వీరి దర్శనం కూడా ఉంటాయి.
సుభద్రాయాశ్ చ తత్రైవ మాహాత్మ్యం చైవ సర్వశః దర్శనం నరసింహస్య వ్యుష్టిసంకీర్తనం తథా
అక్కడే సుభద్రమ్మ యొక్క సంపూర్ణ మహిమ, నరసింహుని దర్శనం, ఉదయకాలపు ఫలాన్ని పారాయణ చేయడం జరుగుతాయి.
అనన్తవాసుదేవస్య దర్శనం గుణకీర్తనమ్ శ్వేతమాధవమాహాత్మ్యం స్వర్గద్వారస్య దర్శనమ్
అనంతవాసుదేవుని దర్శనం, ఆయన గుణాలను కీర్తించడం, శ్వేతమాధవుని మహిమ, స్వర్గద్వార దర్శనం కూడా ఉంటాయి.
ఉదధేర్ దర్శనం చైవ స్నానం తర్పణమ్ ఏవ చ సముద్రస్నానమాహాత్మ్యమ్ ఇన్ద్రద్యుమ్నస్య చ ద్విజాః
సముద్ర దర్శనం, అక్కడ స్నానం చేయడం, తర్పణం చేయడం, సముద్రస్నాన మహిమ, ఇంద్రద్యూమ్నుని గొప్పతనం కూడా ఉన్నాయి బ్రాహ్మణులారా.
పఞ్చతీర్థఫలం చైవ మహాజ్యేష్ఠం తథైవ చ స్థానం కృష్ణస్య హలినః పర్వయాత్రాఫలం తథా
ఐదు తీర్థాల ఫలం, మహా జ్యేష్ఠం, హలధరుడైన కృష్ణుని స్థలం, పర్వయాత్ర ఫలితాలు కూడా ఉన్నాయి.
వర్ణనం విష్ణులోకస్య క్షేత్రస్య చ పునః పునః పూర్వం కథితవాన్ సర్వం తస్యై స పురుషోత్తమః
విష్ణు లోకం, ఆ పవిత్ర క్షేత్రం గురించి పునఃపునః వర్ణించబడింది. ఇవన్నీ పురుషోత్తముడు ఆమెకు ముందే వివరంగా చెప్పాడు.
శ్రోతుమ్ ఇచ్ఛామహే దేవ కథాశేషం మహీపతేః తస్మిన్ క్షేత్రవరే గత్వా కిం చకార నరాధిపః
దేవా, ఆ రాజుని కథలో మిగతా భాగాన్ని వినాలని మేము కోరుతున్నాము. ఆ మహా క్షేత్రానికి వెళ్లిన తరువాత ఆ నరాధిపుడు ఏమి చేసాడో చెప్పండి.
శృణుధ్వం మునిశార్దూలాః ప్రవక్ష్యామి సమాసతః క్షేత్రసందర్శనం చైవ కృత్యం తస్య చ భూపతేః
మునిశ్రేష్ఠులారా, మీరు వినండి. ఆ రాజు ఆ క్షేత్రాన్ని దర్శించి చేసిన కార్యాలను నేను సంక్షిప్తంగా చెప్పబోతున్నాను.
గత్వా తత్ర మహీపాలః క్షేత్రే త్రైలోక్యవిశ్రుతే దదర్శ రమణీయాని స్థానాని సరితస్ తథా
ఆ రాజు, మూడు లోకాలకూ ప్రసిద్ధమైన ఆ క్షేత్రానికి వెళ్లి, అక్కడ అందమైన ప్రదేశాలు, నదులను చూశాడు.
నదీ తత్ర మహాపుణ్యా విన్ధ్యపాదవినిర్గతా స్విత్త్రోపలేతి విఖ్యాతా సర్వపాపహరా శివా
అక్కడ వింధ్య పర్వత పాదాల నుంచి ఉద్భవించిన, సర్వపాపాలను హరించే, శుభప్రదమైన, స్విత్త్రోపల అనే మహాపుణ్య నది ఉంది.
గఙ్గాతుల్యా మహాస్రోతా దక్షిణార్ణవగామినీ మహానదీతి నామ్నా సా పుణ్యతోయా సరిద్వరా
ఆ పవిత్ర జలముతో కూడిన మహానది, గంగా సమానంగా, బలమైన ప్రవాహంతో, దక్షిణ సముద్రాన్ని చేరుతుంది. ఆ నది పేరు మహానది.
దక్షిణస్యోదధేర్ గర్భం గతావర్తాతిశోభితా ఉభయోస్ తటయోర్ యస్యా గ్రామాశ్ చ నగరాణి చ
ఆ నది అందమైన వలయాలతో అలంకరించబడి, దక్షిణ సముద్రపు లోతుల్లోకి ప్రవహిస్తుంది. ఆ నది రెండు ఒడ్డు ప్రక్కలూ గ్రామాలు, నగరాలు కనిపిస్తాయి.
దృశ్యన్తే మునిశార్దూలాః సుసస్యాః సుమనోహరాః హృష్టపుష్టజనాకీర్ణా వస్త్రాలంకారభూషితాః
మునిశ్రేష్ఠులారా, అక్కడ సస్యశ్యామలమైన, ఆకర్షణీయమైన భూములు, ఆనందంగా, ఆరోగ్యంగా ఉన్న ప్రజలు, వస్త్రాభరణాలతో అలంకరించబడి కనిపిస్తారు.
బ్రాహ్మణాః క్షత్రియా వైశ్యాః శూద్రాస్ తత్ర పృథక్ పృథక్ స్వధర్మనిరతాః శాన్తా దృశ్యన్తే శుభలక్షణాః
అక్కడ బ్రాహ్మణులు, క్షత్రియులు, వైశ్యులు, శూద్రులు తమ తమ కర్తవ్యాలలో నిమగ్నమై, శాంతంగా, శుభలక్షణాలతో కనిపిస్తారు.
తామ్బూలపూర్ణవదనా మాలాదామవిభూషితాః వేదపూర్ణముఖా విప్రాః సషడఙ్గపదక్రమాః
పానులో తాంబూలం పెట్టుకుని, పుష్పమాలలు ధరించి, వేదాలు నిండిన నోళ్లతో, షడంగాలు, పదక్రమాలు తెలిసిన బ్రాహ్మణులు అక్కడ కనిపిస్తారు.
అగ్నిహోత్రరతాః కేచిత్ కేచిద్ ఔపాసనక్రియాః సర్వశాస్త్రార్థకుశలా యజ్వానో భూరిదక్షిణాః
కొంతమంది అగ్నిహోత్రంలో నిమగ్నమై, మరికొంతమంది ఉపాసనాక్రియలు చేస్తూ, అన్ని శాస్త్రార్ధాలలో నైపుణ్యం కలిగి, యజ్ఞాలు నిర్వహిస్తూ, విరాళాలు ఇచ్చేవారు.
చత్వారే రాజమార్గేషు వనేషూపవనేషు చ సభామణ్డలహర్మ్యేషు దేవతాయతనేషు చ
నలుగురు రాజమార్గాల్లో, అడవుల్లో, చిన్న పొదల్లో, సభామండపాల్లో, రాజప్రాసాదాల్లో, దేవాలయాల్లోనూ,
ఇతిహాసపురాణాని వేదాః సాఙ్గాః సులక్షణాః కావ్యశాస్త్రకథాస్ తత్ర శ్రూయన్తే చ మహాజనైః
అక్కడ ప్రజలు పురాణాలు, ఇతిహాసాలు, వేదాలు, వాటి శాఖలు, శుభమైన శాస్త్రాలు, కావ్యాలు, కథలు వినిపిస్తుంటారు.
స్త్రియస్ తద్దేశవాసిన్యో రూపయౌవనగర్వితాః సంపూర్ణలక్షణోపేతా విస్తీర్ణశ్రోణిమణ్డలాః
ఆ ప్రాంతంలో ఉండే స్త్రీలు తమ అందం, యవ్వనంపై గర్వంగా, సంపూర్ణ లక్షణాలతో, విస్తారమైన నితంబాలతో ఉంటారు.
సరోరుహముఖాః శ్యామాః శరచ్చన్ద్రనిభాననాః పీనోన్నతస్తనాః సర్వాః సమృద్ధ్యా చారుదర్శనాః
వారి ముఖాలు కమలపువ్వుల్లా, చర్మం ముదురు, autumn పూర్ణచంద్రుడిలా ముఖవర్ణం, అందరూ పుష్టిగా, సంపదతో, చూడముచ్చటగా ఉంటారు.
సౌవర్ణవలయాక్రాన్తా దివ్యైర్ వస్త్రైర్ అలంకృతాః కదలీగర్భసంకాశాః పద్మకిఞ్జల్కసప్రభాః
బంగారు వలయాలు, దివ్య వస్త్రాలతో అలంకరించబడి, అరటి పువ్వు లోపలివంటి మెరుపుతో, పద్మపు రేఖలవంటి కాంతితో మెరిసిపోతారు.
బిమ్బాధరపుటాః కాన్తాః కర్ణాన్తాయతలోచనాః సుముఖాశ్ చారుకేశాశ్ చ హావభావావనామితాః
వారు ఆకర్షణీయులు, బింబఫలం లాంటి పెదవులతో, చెవుల వరకు పొడవైన కన్నులతో, అందమైన ముఖాలు, చక్కటి జుట్టుతో, నడకలో, హావభావాల్లో మాధుర్యంగా ఉంటారు.