సర్వలక్షణసంపూర్ణం సర్వేన్ద్రియవివర్జితమ్ కూటస్థమ్ అచలం సూక్ష్మం జ్యోతీరూపం సనాతనమ్
అన్ని శుభ లక్షణాలతో సంపూర్ణుడై, అన్ని ఇంద్రియాలకు అతీతుడై, మారని, కదలని, సూక్ష్మమైన, వెలుగు రూపమైన, శాశ్వతమైనవాడిని.
భావాభావవినిర్ముక్తం వ్యాపినం ప్రకృతేః పరమ్ నమస్యామి జగన్నాథమ్ ఈశ్వరం సుఖదం ప్రభుమ్
ఉండడమూ లేకపోవడమూ లేని, అన్నింటిలో వ్యాపించిన, ప్రకృతికి అతీతమైన, జగన్నాథుడైన, సుఖాన్ని ప్రసాదించే పరమేశ్వరుడైన ప్రభువుని నేను నమస్కరిస్తున్నాను.
ఇత్య్ ఏవం ధర్మరాజస్ తు పురా న్యగ్రోధసంనిధౌ స్తుత్వా నానావిధైః స్తోత్రైః ప్రణామమ్ అకరోత్ తదా
ఇలా, పురాతన కాలంలో ధర్మరాజు, ఆ పెద్ద మఱ్రి చెట్టు వద్ద, అనేక విధాలుగా స్తోత్రాలు చేసి, ఆ సమయంలో నమస్కారం చేశాడు.
తం దృష్ట్వా తు మహాభాగే ప్రణతం ప్రాఞ్జలిస్థితమ్ స్తోత్రస్య కారణం దేవి పృష్టవాన్ అహమ్ అన్తకమ్
ఆ మహాత్ముడిని చేతులు జోడించి వంగి ఉన్నాడని చూసి, ఓ దేవీ, నేను యముడు, అతడిని ఈ స్తోత్రం చేయడానికి కారణం ఏమిటో అడిగాను.
వైవస్వత మహాబాహో సర్వదేవోత్తమో హ్య్ అసి కిమర్థం స్తుతవాన్ మాం త్వం సంక్షేపాత్ తద్ బ్రవీహి మే
ఓ వైవస్వతా, బలమైన భుజాలు కలవాడా, దేవతలందరిలోనూ ఉత్తముడా, నువ్వు నన్ను ఎందుకు స్తుతించావో సంక్షిప్తంగా చెప్పు.
అస్మిన్న్ ఆయతనే పుణ్యే విఖ్యాతే పురుషోత్తమే ఇన్ద్రనీలమయీ శ్రేష్ఠా ప్రతిమా సార్వకామికీ
ఈ పవిత్రమైన, ప్రసిద్ధమైన పురుషోత్తముని ఆలయంలో, అన్ని కోరికలు తీరేలా, నీలమణులతో చేసిన అద్భుతమైన విగ్రహం ఉంది.
తాం దృష్ట్వా పుణ్డరీకాక్ష భావేనైకేన శ్రద్ధయా శ్వేతాఖ్యం భవనం యాన్తి నిష్కామాశ్ చైవ మానవాః
ఆ విగ్రహాన్ని ఒకే మనస్సుతో, విశ్వాసంతో దర్శించిన వారు, ఓ కమలనేత్రుడా, కోరికలు లేకుండా ఉన్న మనుషులు, శ్వేత అనే లోకాన్ని చేరుతారు.
అతః కర్తుం న శక్నోమి వ్యాపారమ్ అరిసూదన ప్రసీద సుమహాదేవ సంహర ప్రతిమాం విభో
అందుచేత, ఓ శత్రువులను సంహరించేవాడా, నేను నా పనులు చేయలేకపోతున్నాను. కరుణ చూపు మహాప్రభూ, ఆ విగ్రహాన్ని తొలగించు స్వామీ.
శ్రుత్వా వైవస్వతస్యైతద్ వాక్యమ్ ఏతద్ ఉవాచ హ యమ తాం గోపయిష్యామి సికతాభిః సమన్తతః
వైవస్వతుని మాటలు విని, యముడు ఇలా అన్నాడు: 'నేను ఆ విగ్రహాన్ని చుట్టూ ఇసుకతో కప్పిపెడతాను.'
తతః సా ప్రతిమా దేవి వల్లిభిర్ గోపితా మయా యథా తత్ర న పశ్యన్తి మనుజాః స్వర్గకాఙ్క్షిణః
తర్వాత, ఓ దేవీ, ఆ విగ్రహాన్ని నేను లతలతో కప్పి, అక్కడ స్వర్గాన్ని కోరే మనుషులు దాన్ని చూడకుండా చేశాను.
ప్రచ్ఛాద్య వల్లికైర్ దేవి జాతరూపపరిచ్ఛదైః యమం ప్రస్థాపయామ్ ఆస స్వాం పురీం దక్షిణాం దిశమ్
దానిని లతలతో, బంగారు అలంకారాలతో కప్పి, యముడు అతడిని తన దక్షిణ దిశలోని పట్టణానికి పంపించాడు.
లుప్తాయాం ప్రతిమాయాం తు ఇన్ద్రనీలస్య భో ద్విజాః తస్మిన్ క్షేత్రవరే పుణ్యే విఖ్యాతే పురుషోత్తమే
ఇంద్రనీల విగ్రహం దాచబడినప్పుడు, ఓ ద్విజులారా, ఆ పవిత్రమైన, ప్రసిద్ధమైన పురుషోత్తముని క్షేత్రంలో—
యో భూతస్ తత్ర వృత్తాన్తో దేవదేవో జనార్దనః తం సర్వం కథయామ్ ఆస స తస్యై భగవాన్ పురా
అక్కడ జరిగిన ఏ సంఘటన జరిగినా, ఆ దేవతల దేవుడు జనార్దనుడు, ఆమెలోకానికి అన్ని విషయాలు అప్పుడే వివరంగా చెప్పాడు.
ఇన్ద్రద్యుమ్నస్య గమనం క్షేత్రసందర్శనం తథా క్షేత్రస్య వర్ణనం చైవ ప్రాసాదకరణం తథా
ఇంద్రద్యూముడు వెళ్లడం, క్షేత్రాన్ని దర్శించడం, క్షేత్రవివరణ, ఆలయం నిర్మించడం—
హయమేధస్య యజనం స్వప్నదర్శనమ్ ఏవ చ లవణస్యోదధేస్ తీరే కాష్ఠస్య దర్శనం తథా
అశ్వమేధ యాగం చేయడం, కలలో దర్శనం కలగడం, ఉప్పు సముద్ర తీరంలో దారువును చూడడం—
దర్శనం వాసుదేవస్య శిల్పిరాజస్య చ ద్విజాః నిర్మాణం ప్రతిమాయాస్ తు యథావర్ణం విశేషతః
వాసుదేవుని దర్శనం, శిల్పి రాజును దర్శించడం, ఆ విగ్రహాన్ని ఎలా తయారు చేసారో వివరంగా చెప్పడం, ఓ ద్విజులారా.
స్థాపనం చైవ సర్వేషాం ప్రాసాదే భువనోత్తమే యాత్రాకాలే చ విప్రేన్ద్రాః కల్పసంకీర్తనం తథా
బ్రాహ్మణులారా, అతి శ్రేష్ఠమైన గుడిలో అన్ని దేవతలను ప్రతిష్ఠించడం, యాత్ర సమయంలో కల్పాన్ని పారాయణ చేయడం జరుగుతాయి.
మార్కణ్డేయస్య చరితం స్థాపనం శంకరస్య చ పఞ్చతీర్థస్య మాహాత్మ్యం దర్శనం శూలపాణినః
మార్కండేయుని కథ, శంకరుని ప్రతిష్ఠ, ఐదు పవిత్ర తీర్థాల మహిమ, శూలధారి పరమేశ్వరుని దర్శనం కూడా ఉన్నాయి.
వటస్య దర్శనం చైవ వ్యుష్టిం తస్య చ భో ద్విజాః దర్శనం బలదేవస్య కృష్ణస్య చ విశేషతః
అక్కడ వటవృక్ష దర్శనం, దాని ఫలం, ముఖ్యంగా బలరాముడు, కృష్ణుడు వీరి దర్శనం కూడా ఉంటాయి.
సుభద్రాయాశ్ చ తత్రైవ మాహాత్మ్యం చైవ సర్వశః దర్శనం నరసింహస్య వ్యుష్టిసంకీర్తనం తథా
అక్కడే సుభద్రమ్మ యొక్క సంపూర్ణ మహిమ, నరసింహుని దర్శనం, ఉదయకాలపు ఫలాన్ని పారాయణ చేయడం జరుగుతాయి.
అనన్తవాసుదేవస్య దర్శనం గుణకీర్తనమ్ శ్వేతమాధవమాహాత్మ్యం స్వర్గద్వారస్య దర్శనమ్
అనంతవాసుదేవుని దర్శనం, ఆయన గుణాలను కీర్తించడం, శ్వేతమాధవుని మహిమ, స్వర్గద్వార దర్శనం కూడా ఉంటాయి.
ఉదధేర్ దర్శనం చైవ స్నానం తర్పణమ్ ఏవ చ సముద్రస్నానమాహాత్మ్యమ్ ఇన్ద్రద్యుమ్నస్య చ ద్విజాః
సముద్ర దర్శనం, అక్కడ స్నానం చేయడం, తర్పణం చేయడం, సముద్రస్నాన మహిమ, ఇంద్రద్యూమ్నుని గొప్పతనం కూడా ఉన్నాయి బ్రాహ్మణులారా.
పఞ్చతీర్థఫలం చైవ మహాజ్యేష్ఠం తథైవ చ స్థానం కృష్ణస్య హలినః పర్వయాత్రాఫలం తథా
ఐదు తీర్థాల ఫలం, మహా జ్యేష్ఠం, హలధరుడైన కృష్ణుని స్థలం, పర్వయాత్ర ఫలితాలు కూడా ఉన్నాయి.
వర్ణనం విష్ణులోకస్య క్షేత్రస్య చ పునః పునః పూర్వం కథితవాన్ సర్వం తస్యై స పురుషోత్తమః
విష్ణు లోకం, ఆ పవిత్ర క్షేత్రం గురించి పునఃపునః వర్ణించబడింది. ఇవన్నీ పురుషోత్తముడు ఆమెకు ముందే వివరంగా చెప్పాడు.
శ్రోతుమ్ ఇచ్ఛామహే దేవ కథాశేషం మహీపతేః తస్మిన్ క్షేత్రవరే గత్వా కిం చకార నరాధిపః
దేవా, ఆ రాజుని కథలో మిగతా భాగాన్ని వినాలని మేము కోరుతున్నాము. ఆ మహా క్షేత్రానికి వెళ్లిన తరువాత ఆ నరాధిపుడు ఏమి చేసాడో చెప్పండి.
శృణుధ్వం మునిశార్దూలాః ప్రవక్ష్యామి సమాసతః క్షేత్రసందర్శనం చైవ కృత్యం తస్య చ భూపతేః
మునిశ్రేష్ఠులారా, మీరు వినండి. ఆ రాజు ఆ క్షేత్రాన్ని దర్శించి చేసిన కార్యాలను నేను సంక్షిప్తంగా చెప్పబోతున్నాను.
గత్వా తత్ర మహీపాలః క్షేత్రే త్రైలోక్యవిశ్రుతే దదర్శ రమణీయాని స్థానాని సరితస్ తథా
ఆ రాజు, మూడు లోకాలకూ ప్రసిద్ధమైన ఆ క్షేత్రానికి వెళ్లి, అక్కడ అందమైన ప్రదేశాలు, నదులను చూశాడు.
నదీ తత్ర మహాపుణ్యా విన్ధ్యపాదవినిర్గతా స్విత్త్రోపలేతి విఖ్యాతా సర్వపాపహరా శివా
అక్కడ వింధ్య పర్వత పాదాల నుంచి ఉద్భవించిన, సర్వపాపాలను హరించే, శుభప్రదమైన, స్విత్త్రోపల అనే మహాపుణ్య నది ఉంది.
గఙ్గాతుల్యా మహాస్రోతా దక్షిణార్ణవగామినీ మహానదీతి నామ్నా సా పుణ్యతోయా సరిద్వరా
ఆ పవిత్ర జలముతో కూడిన మహానది, గంగా సమానంగా, బలమైన ప్రవాహంతో, దక్షిణ సముద్రాన్ని చేరుతుంది. ఆ నది పేరు మహానది.
దక్షిణస్యోదధేర్ గర్భం గతావర్తాతిశోభితా ఉభయోస్ తటయోర్ యస్యా గ్రామాశ్ చ నగరాణి చ
ఆ నది అందమైన వలయాలతో అలంకరించబడి, దక్షిణ సముద్రపు లోతుల్లోకి ప్రవహిస్తుంది. ఆ నది రెండు ఒడ్డు ప్రక్కలూ గ్రామాలు, నగరాలు కనిపిస్తాయి.