స్థానం జగత్పతే మహ్యామ్ ఉత్కృష్టం చ యద్ ఉచ్యతే సర్వేషామ్ ఉత్తమం స్థానం బ్రూహి మే పురుషోత్తమ
ఓ జగత్పతే! అందరికీ అత్యుత్తమమైన, శ్రేష్ఠమైన స్థలాన్ని నాకు చెప్పు పరమపురుషుడా.
విధాతుర్ వచనం శ్రుత్వా తతో ఽహం ప్రోక్తవాన్ ప్రియే శృణు బ్రహ్మన్ ప్రవక్ష్యామి నిర్మలం భువి దుర్లభమ్
సృష్టికర్త మాటలు విని, నేను ఇలా చెప్పాను ప్రియమైనవాడా, విను బ్రహ్మన్! భూమిపై దుర్లభమైన పవిత్రమైన స్థలాన్ని నేను వివరిస్తాను.
ఉత్తమం సర్వక్షేత్రాణాం ధన్యం సంసారతారణమ్ గోబ్రాహ్మణహితం పుణ్యం చాతుర్వర్ణ్యసుఖోదయమ్
అది అన్ని పవిత్ర క్షేత్రాలలో శ్రేష్ఠమైనది, ధన్యమైనది, సంసారాన్ని దాటి పోవడానికి మార్గం, పుణ్యమయమైనది, గోవులకు బ్రాహ్మణులకు మేలు చేసే స్థలం, నాలుగు వర్ణాలవారికి సుఖాన్ని ఇస్తుంది.
భుక్తిముక్తిప్రదం నౄణాం క్షేత్రం పరమదుర్లభమ్ మహాపుణ్యం తు సర్వేషాం సిద్ధిదం వై పితామహే
అది మానవులకు భోగమూ మోక్షమూ ప్రసాదించే అత్యంత దుర్లభమైన క్షేత్రం, అందరికీ మహాపుణ్యాన్ని ఇస్తుంది, సిద్ధిని ప్రసాదిస్తుంది పితామహా!
తస్మాద్ ఆసీత్ సముత్పన్నం తీర్థరాజం సనాతనమ్ విఖ్యాతం పరమం క్షేత్రం చతుర్యుగనిషేవితమ్
అక్కడినుంచి శాశ్వతమైన తీర్థరాజు పుట్టింది, అది పరమ క్షేత్రంగా పేరుగాంచింది, నాలుగు యుగాలలోను ఆరాధించబడింది.
సర్వేషామ్ ఏవ దేవానామ్ ఋషీణాం బ్రహ్మచారిణామ్ దైత్యదానవసిద్ధానాం గన్ధర్వోరగరక్షసామ్
అది దేవతలు, ఋషులు, బ్రహ్మచారులు, దైత్యులు, దానవులు, సిద్ధులు, గంధర్వులు, పాములు, రాక్షసులు అందరచేత పూజించబడుతుంది.
నాగవిద్యాధరాణాం చ స్థావరస్య చరస్య చ ఉత్తమః పురుషో యస్మాత్ తస్మాత్ స పురుషోత్తమః
అలాగే నాగులు, విద్యాధరులు, స్థావర చరజంతువులందరూ ఆ స్థలాన్ని పూజిస్తారు. ఎందుకంటే పరమపురుషుడు అక్కడే నివసిస్తాడు కాబట్టి ఆయనకు పరమపురుషుడు అనే పేరు వచ్చింది.
దక్షిణస్యోదధేస్ తీరే న్యగ్రోధో యత్ర తిష్ఠతి దశయోజనవిస్తీర్ణం క్షేత్రం పరమదుర్లభమ్
దక్షిణ సముద్రతీరంలో ఒక వటవృక్షం ఉంది. అక్కడ పది యోజనాల వెడల్పుతో ఒక అత్యంత దుర్లభమైన క్షేత్రం ఉంది.
యస్ తు కల్పే సముత్పన్నే మహదుల్కానిబర్హణే వినాశం నైవమ్ అభ్యేతి స్వయం తత్రైవమ్ ఆస్థితః
కల్పం ప్రారంభంలో అక్కడ స్థిరంగా ఉన్నవాడు, మహాప్రళయం జరిగినా నాశనం కాకుండా అక్కడే ఉంటాడు.
దృష్టమాత్రే వటే తస్మింశ్ ఛాయామ్ ఆక్రమ్య చాసకృత్ బ్రహ్మహత్యాత్ ప్రముచ్యేత పాపేష్వ్ అన్యేషు కా కథా
ఆ వటవృక్షాన్ని కేవలం చూడటం వల్ల లేదా దాని నీడలో పదే పదే నిలబడటం వల్ల బ్రహ్మహత్య పాపం నుండి విముక్తి కలుగుతుంది. మరి ఇతర పాపాల గురించి చెప్పనక్కర్లేదు.
ప్రదక్షిణా కృతా యైస్ తు నమస్కారశ్ చ జన్తుభిః సర్వే విధూతపాప్మానస్ తే గతాః కేశవాలయమ్
ఆ వటవృక్షాన్ని ప్రదక్షిణ చేయడం లేదా నమస్కరించడం చేసిన అన్ని జంతువుల పాపాలు తొలగిపోతాయి, వారు కేశవుని లోకాన్ని చేరుతారు.
న్యగ్రోధస్యోత్తరే కించిద్ దక్షిణే కేశవస్య తు ప్రాసాదస్ తత్ర తిష్ఠేత్ తు పదం ధర్మమయం హి తత్
ఆ వటవృక్షానికి కొంచెం ఉత్తరంగా, దక్షిణంగా కేశవుని ఆలయం ఉంది. ఆ స్థలం ధర్మంతో నిండినది.
ప్రతిమాం తత్ర వై దృష్ట్వా స్వయం దేవేన నిర్మితామ్ అనాయాసేన వై యాన్తి భువనం మే తతో నరాః
అక్కడ దేవుడు స్వయంగా తయారు చేసిన ప్రతిమను దర్శించినవారు, సులభంగా నా లోకాన్ని పొందుతారు.
గచ్ఛమానాంస్ తు తాన్ ప్రేక్ష్య ఏకదా ధర్మరాట్ ప్రియే మదన్తికమ్ అనుప్రాప్య ప్రణమ్య శిరసాబ్రవీత్
ఒకసారి వారు వెళ్తున్నప్పుడు, ధర్మరాజు వారిని చూసి, నా దగ్గరకు వచ్చి, తలవంచి ఇలా అన్నాడు ప్రియమైనవాడా.
నమస్ తే భగవన్ దేవ లోకనాథ జగత్పతే క్షీరోదవాసినం దేవం శేషభోగానుశాయినమ్
భగవంతుడా! దేవా! లోకనాథా! జగత్పతే! పాలు సముద్రంలో నివసించే దేవా! శేషుని మీద విశ్రాంతి తీసుకునే వాడా! నీకు నమస్కారం.
వరం వరేణ్యం వరదం కర్తారమ్ అకృతం ప్రభుమ్ విశ్వేశ్వరమ్ అజం విష్ణుం సర్వజ్ఞమ్ అపరాజితమ్
వరాలిచ్చేవాడు, శ్రేష్ఠుడు, వరప్రదాత, సృష్టికర్త, అజన్ముడు, ప్రభువు, విశ్వేశ్వరుడు, అజుడు, విష్ణువు, సర్వజ్ఞుడు, ఎవరికీ ఓడని వాడు.
నీలోత్పలదలశ్యామం పుణ్డరీకనిభేక్షణమ్ సర్వజ్ఞం నిర్గుణం శాన్తం జగద్ధాతారమ్ అవ్యయమ్
నీలకమలదళం వంటి శ్యామవర్ణుడు, కమలములాంటి కన్నులు కలవాడు, సర్వజ్ఞుడు, నిర్గుణుడు, శాంతస్వరూపుడు, జగత్తును పోషించేవాడు, అవినాశి.
సర్వలోకవిధాతారం సర్వలోకసుఖావహమ్ పురాణం పురుషం వేద్యం వ్యక్తావ్యక్తం సనాతనమ్
అన్ని లోకాలకు సృష్టికర్త, అన్ని లోకాలకు సుఖాన్ని ఇస్తాడు, పురాతనుడు, తెలుసుకోవలసిన పురుషుడు, వ్యక్తమూ అవ్యక్తమూ అయిన శాశ్వతుడు.
పరావరాణాం స్రష్టారం లోకనాథం జగద్గురుమ్ శ్రీవత్సోరస్కసంయుక్తం వనమాలావిభూషితమ్
ఎల్లా లోకాలకు సృష్టికర్తయైనవాడిని, లోకపాలకుడిని, జగత్తుకు గురువైనవాడిని, తన ఛాతీపై శ్రీవత్సం అలంకారంగా ధరించినవాడిని, అడవి పూలతో చేసిన హారాన్ని ధరించినవాడిని నేను నమస్కరిస్తున్నాను.
పీతవస్త్రం చతుర్బాహుం శఙ్ఖచక్రగదాధరమ్ హారకేయూరసంయుక్తం ముకుటాఙ్గదధారిణమ్
పసుపు రంగు వస్త్రాలు ధరించినవాడిని, నాలుగు చేతులతో ఉండి, శంఖం, చక్రం, గదను పట్టుకున్నవాడిని, హారాలు, కంకణాలు ధరించినవాడిని, కిరీటాన్ని, వడలను వేసుకున్నవాడిని.
సర్వలక్షణసంపూర్ణం సర్వేన్ద్రియవివర్జితమ్ కూటస్థమ్ అచలం సూక్ష్మం జ్యోతీరూపం సనాతనమ్
అన్ని శుభ లక్షణాలతో సంపూర్ణుడై, అన్ని ఇంద్రియాలకు అతీతుడై, మారని, కదలని, సూక్ష్మమైన, వెలుగు రూపమైన, శాశ్వతమైనవాడిని.
భావాభావవినిర్ముక్తం వ్యాపినం ప్రకృతేః పరమ్ నమస్యామి జగన్నాథమ్ ఈశ్వరం సుఖదం ప్రభుమ్
ఉండడమూ లేకపోవడమూ లేని, అన్నింటిలో వ్యాపించిన, ప్రకృతికి అతీతమైన, జగన్నాథుడైన, సుఖాన్ని ప్రసాదించే పరమేశ్వరుడైన ప్రభువుని నేను నమస్కరిస్తున్నాను.
ఇత్య్ ఏవం ధర్మరాజస్ తు పురా న్యగ్రోధసంనిధౌ స్తుత్వా నానావిధైః స్తోత్రైః ప్రణామమ్ అకరోత్ తదా
ఇలా, పురాతన కాలంలో ధర్మరాజు, ఆ పెద్ద మఱ్రి చెట్టు వద్ద, అనేక విధాలుగా స్తోత్రాలు చేసి, ఆ సమయంలో నమస్కారం చేశాడు.
తం దృష్ట్వా తు మహాభాగే ప్రణతం ప్రాఞ్జలిస్థితమ్ స్తోత్రస్య కారణం దేవి పృష్టవాన్ అహమ్ అన్తకమ్
ఆ మహాత్ముడిని చేతులు జోడించి వంగి ఉన్నాడని చూసి, ఓ దేవీ, నేను యముడు, అతడిని ఈ స్తోత్రం చేయడానికి కారణం ఏమిటో అడిగాను.
వైవస్వత మహాబాహో సర్వదేవోత్తమో హ్య్ అసి కిమర్థం స్తుతవాన్ మాం త్వం సంక్షేపాత్ తద్ బ్రవీహి మే
ఓ వైవస్వతా, బలమైన భుజాలు కలవాడా, దేవతలందరిలోనూ ఉత్తముడా, నువ్వు నన్ను ఎందుకు స్తుతించావో సంక్షిప్తంగా చెప్పు.
అస్మిన్న్ ఆయతనే పుణ్యే విఖ్యాతే పురుషోత్తమే ఇన్ద్రనీలమయీ శ్రేష్ఠా ప్రతిమా సార్వకామికీ
ఈ పవిత్రమైన, ప్రసిద్ధమైన పురుషోత్తముని ఆలయంలో, అన్ని కోరికలు తీరేలా, నీలమణులతో చేసిన అద్భుతమైన విగ్రహం ఉంది.
తాం దృష్ట్వా పుణ్డరీకాక్ష భావేనైకేన శ్రద్ధయా శ్వేతాఖ్యం భవనం యాన్తి నిష్కామాశ్ చైవ మానవాః
ఆ విగ్రహాన్ని ఒకే మనస్సుతో, విశ్వాసంతో దర్శించిన వారు, ఓ కమలనేత్రుడా, కోరికలు లేకుండా ఉన్న మనుషులు, శ్వేత అనే లోకాన్ని చేరుతారు.
అతః కర్తుం న శక్నోమి వ్యాపారమ్ అరిసూదన ప్రసీద సుమహాదేవ సంహర ప్రతిమాం విభో
అందుచేత, ఓ శత్రువులను సంహరించేవాడా, నేను నా పనులు చేయలేకపోతున్నాను. కరుణ చూపు మహాప్రభూ, ఆ విగ్రహాన్ని తొలగించు స్వామీ.
శ్రుత్వా వైవస్వతస్యైతద్ వాక్యమ్ ఏతద్ ఉవాచ హ యమ తాం గోపయిష్యామి సికతాభిః సమన్తతః
వైవస్వతుని మాటలు విని, యముడు ఇలా అన్నాడు: 'నేను ఆ విగ్రహాన్ని చుట్టూ ఇసుకతో కప్పిపెడతాను.'
తతః సా ప్రతిమా దేవి వల్లిభిర్ గోపితా మయా యథా తత్ర న పశ్యన్తి మనుజాః స్వర్గకాఙ్క్షిణః
తర్వాత, ఓ దేవీ, ఆ విగ్రహాన్ని నేను లతలతో కప్పి, అక్కడ స్వర్గాన్ని కోరే మనుషులు దాన్ని చూడకుండా చేశాను.