సా లోకాన్ బ్రహ్మలోకాదీన్ గత్వా వైణ్యభయాత్ తదా ప్రదదర్శాగ్రతో వైణ్యం ప్రగృహీతశరాసనమ్
వేణునందుని భయంతో ఆవుగా మారిన భూమి బ్రహ్మలోకాది అన్ని లోకాలకు పారిపోయినా, అక్కడక్కడా బాణాలు పట్టుకున్న వేణునందునే ఎదురయ్యాడు.
జ్వలద్భిర్ నిశితైర్ బాణైర్ దీప్తతేజసమ్ అన్తతః మహాయోగం మహాత్మానం దుర్ధర్షమ్ అమరైర్ అపి
ప్రతి చోటా, అగ్ని వంటి పదునైన బాణాలతో, ప్రకాశమానుడై, మహాయోగి, మహాత్ముడై, అమరులకైనా దుర్జేయుడై కనిపించాడు.
అలభన్తీ తు సా త్రాణం వైణ్యమ్ ఏవాన్వపద్యత కృతాఞ్జలిపుటా భూత్వా పూజ్యా లోకైస్ త్రిభిస్ తదా
ఎక్కడా రక్షణ దొరకక, ఆ భూమి వేణునందుని దగ్గరకు వచ్చి, చేతులు జోడించి నిలబడి, మూడు లోకాల్లోని వారు ఆమెను గౌరవించారు.
ఉవాచ వైణ్యం నాధర్మం స్త్రీవధే పరిపశ్యసి కథం ధారయితా చాసి ప్రజా రాజన్ వినా మయా
ఆమె వేణునందునితో ఇలా చెప్పింది: 'స్త్రీని హత్య చేయడంలో నీకు అధర్మం కనిపించడంలేదా? రాజా, నన్ను లేకుండా ప్రజలను ఎలా పోషించగలవు?'
మయి లోకాః స్థితా రాజన్ మయేదం ధార్యతే జగత్ మద్వినాశే వినశ్యేయుః ప్రజాః పార్థివ విద్ధి తత్
రాజా, లోకాలు నాలోనే నిలిచాయి; ఈ జగత్తు నాతోనే నిలబడుతోంది. నన్ను నశింపజేస్తే ప్రజలందరూ నశిస్తారు అని తెలుసుకో.
న మామ్ అర్హసి హన్తుం వై శ్రేయశ్ చేత్ త్వం చికీర్షసి ప్రజానాం పృథివీపాల శృణు చేదం వచో మమ
నన్ను హత్య చేయడం నీకు తగదు; ప్రజల మేలు కోరితే, భూమిని కాపాడే వాడవు కదా, నా మాట విను.
ఉపాయతః సమారబ్ధాః సర్వే సిధ్యన్త్య్ ఉపక్రమాః ఉపాయం పశ్య యేన త్వం ధారయేథాః ప్రజామ్ ఇమామ్
ఏ పని సరైన మార్గంతో ప్రారంభిస్తే అది ఫలిస్తుంది; ఈ ప్రజలను ఎలా పోషించాలో మార్గం కనుగొను.
హత్వాపి మాం న శక్తస్ త్వం ప్రజానాం పోషణే నృప అనుకూలా భవిష్యామి యచ్ఛ కోపం మహామతే
నన్ను హతమార్చినా, రాజా, ప్రజలను పోషించలేవు. నేను నీకు సహాయపడతాను; మహామతివంతుడా, కోపాన్ని అదుపులో పెట్టు.
అవధ్యాం చ స్త్రియం ప్రాహుస్ తిర్యగ్యోనిగతేష్వ్ అపి యద్య్ ఏవం పృథివీపాల న ధర్మం త్యక్తుమ్ అర్హసి
స్త్రీని, జంతువుల్లోనైనా, హతమార్చరాదని అంటారు. ఇది నిజమైతే, భూమిని కాపాడేవాడవు కదా, ధర్మాన్ని వదలకూడదు.
ఏవం బహువిధం వాక్యం శ్రుత్వా రాజా మహామనాః కోపం నిగృహ్య ధర్మాత్మా వసుధామ్ ఇదమ్ అబ్రవీత్
ఇలా ఆమె ఎన్నో విధాలుగా చెప్పిన మాటలు విని, మహామనస్సు కలిగిన రాజు కోపాన్ని అదుపు చేసుకుని, ధర్మబుద్ధితో భూమిని ఇలా ఉద్దేశించి అన్నాడు.
ఏకస్యార్థే తు యో హన్యాద్ ఆత్మనో వా పరస్య వా బహూన్ వా ప్రాణినో ఽనన్తం భవేత్ తస్యేహ పాతకమ్
ఒకరి కోసం, తనకోసం లేదా మరొకరికోసం, లేక అనేక జీవుల కోసం ఎవడు హత్య చేస్తాడో, అతనికి అంతులేని పాపం కలుగుతుంది.
సుఖమ్ ఏధన్తి బహవో యస్మింస్ తు నిహతే ఽశుభే తస్మిన్ హతే నాస్తి భద్రే పాతకం చోపపాతకమ్
ఒక దుష్టుని హతమార్చితే అనేక మంది సుఖంగా ఉంటే, ఆ దుష్టుని హత్యలో పాపం లేదు, చిన్న తప్పూ ఉండదు.
సో ఽహం ప్రజానిమిత్తం త్వాం హనిష్యామి వసుంధరే యది మే వచనాన్ నాద్య కరిష్యసి జగద్ధితమ్
కాబట్టి, ప్రజల కోసం, నీవు నా మాట ప్రకారం ఈ రోజు జగత్తుకు మేలు చేయకపోతే, భూమి, నిన్ను హతమార్చుతాను.
త్వాం నిహత్యాద్య బాణేన మచ్ఛాసనపరాఙ్ముఖీమ్ ఆత్మానం ప్రథయిత్వాహం ప్రజా ధారయితా స్వయమ్
నా ఆజ్ఞను పట్టించుకోకపోతే, ఈ రోజు నిన్ను బాణంతో హతమార్చి, నా పేరును ప్రఖ్యాతిపర్చుకుని, ప్రజలను నేనే పోషిస్తాను.
సా త్వం శాసనమ్ ఆస్థాయ మమ ధర్మభృతాం వరే సంజీవయ ప్రజాః సర్వాః సమర్థా హ్య్ అసి ధారణే
కాబట్టి, నా ఆజ్ఞను పాటిస్తూ, ధర్మాన్ని కాపాడే వారిలో నీవు శ్రేష్ఠురాలివి. నీవు సమర్థురాలివి కాబట్టి, ఈ లోకంలోని అన్ని జీవులను మళ్లీ ప్రాణాలతో నింపుము.
దుహితృత్వం చ మే గచ్ఛ తత ఏనమ్ అహం శరమ్ నియచ్ఛేయం త్వద్వధార్థమ్ ఉద్యన్తం ఘోరదర్శనమ్
ఇంకా, నీవు నా కుమార్తెగా మారుము. అప్పుడు నిన్ను సంహరించడానికి వచ్చిన ఈ భయంకరమైన బాణాన్ని నేను నిలిపివేయగలను.
సర్వమ్ ఏతద్ అహం వీర విధాస్యామి న సంశయః వత్సం తు మమ సంపశ్య క్షరేయం యేన వత్సలా
ఓ వీరుడా! ఈ కార్యాన్ని నేను తప్పకుండా పూర్తిచేస్తాను — ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు. కానీ, ఓ ముద్దుబిడ్డా! నా దూడను చూడు, దాని కోసమే నేను ప్రాణం విడిచే పరిస్థితి వచ్చింది.
సమాం చ కురు సర్వత్ర మాం త్వం ధర్మభృతాం వర యథా విస్యన్దమానం మే క్షీరం సర్వత్ర భావయేత్
ధర్మాన్ని కాపాడే వారిలో నీవు శ్రేష్ఠుడవు. నన్ను ప్రతి చోటా సమానంగా చేయుము, అప్పుడు నా పాలు ఎక్కడైనా ప్రవహిస్తూ అందరికీ లభించగలుగుతాయి.
తత ఉత్సారయామ్ ఆస శైలాఞ్ శతసహస్రశః ధనుష్కోట్యా తదా వైణ్యస్ తేన శైలా వివర్ధితాః
ఆ తరువాత, వైన్యుడు తన విల్లుతో లక్షల కొద్దీ కొండలను తరిమికొట్టాడు. అతని వల్ల ఆ కొండలు పెరిగాయి.
నహి పూర్వవిసర్గే వై విషమే పృథివీతలే సంవిభాగః పురాణాం వా గ్రామాణాం వాభవత్ తదా
మునుపటి సృష్టిలో, భూమి Unevenగా ఉండగా, పాత భూములు లేదా గ్రామాల మధ్య ఎలాంటి విభజన ఉండేది కాదు.
న సస్యాని న గోరక్ష్యం న కృషిర్ న వణిక్పథః నైవ సత్యానృతం చాసీన్ న లోభో న చ మత్సరః
ఆ సమయంలో పంటలు లేవు, పశువుల సంరక్షణ లేదు, వ్యవసాయం లేదు, వ్యాపార మార్గాలు లేవు. అక్కడ సత్యం లేదా అబద్ధం, లోభం లేదా అసూయ కూడా ఉండేవి కావు.
వైవస్వతే ఽన్తరే తస్మిన్ సాంప్రతం సముపస్థితే వైణ్యాత్ ప్రభృతి వై విప్రాః సర్వస్యైతస్య సంభవః
వైవస్వత మానవంతరంలోకి ప్రవేశించినప్పుడు, బ్రాహ్మణులారా, వైన్యుని నుండి ఈ సృష్టి మొత్తం ఆరంభమైంది.
యత్ర యత్ర సమం త్వ్ అస్యా భూమేర్ ఆసీత్ తదా ద్విజాః తత్ర తత్ర ప్రజాః సర్వా నివాసం సమరోచయన్
ఈ భూమిపై ఎక్కడ సమానత్వం ఉన్నదో, అక్కడే అన్ని ప్రజలు నివసించడానికి ఇష్టపడ్డారు, ఓ ద్విజులారా.
ఆహారః ఫలమూలాని ప్రజానామ్ అభవత్ తదా కృచ్ఛ్రేణ మహతా యుక్త ఇత్య్ ఏవమ్ అనుశుశ్రుమ
ఆ సమయంలో ప్రజలకు ఆహారం ఫలమూలాలే. అవి చాలా కష్టపడి సంపాదించేవారు — ఇదే మేము విన్నది.
స కల్పయిత్వా వత్సం తు మనుం స్వాయంభువం ప్రభుమ్ స్వపాణౌ పురుషవ్యాఘ్రో దుదోహ పృథివీం తతః
అప్పుడు, మను స్వాయంభువుడిని దూడగా చేసి, ఆ పురుషశార్దూలుడు తన చేతులతో భూమిని పాలు పీల్చాడు.
సస్యజాతాని సర్వాణి పృథుర్ వైణ్యః ప్రతాపవాన్ తేనాన్నేన ప్రజాః సర్వా వర్తన్తే ఽద్యాపి సర్వశః
వైన్యుని కుమారుడు పృథువు అన్ని రకాల పంటలను పుట్టించాడు. ఆ ఆహారంతోనే అన్ని ప్రజలు ఇప్పటికీ జీవిస్తున్నారు.
ఋషయశ్ చ తదా దేవాః పితరో ఽథ సరీసృపాః దైత్యా యక్షాః పుణ్యజనా గన్ధర్వాః పర్వతా నగాః
ఆ సమయంలో ఋషులు, దేవతలు, పితృదేవతలు, పాము జాతులు, దానవులు, యక్షులు, పుణ్యజనులు, గంధర్వులు, పర్వతాలు, చెట్లు — వీరందరూ ఉన్నారు.
ఏతే పురా ద్విజశ్రేష్ఠా దుదుహుర్ ధరణీం కిల క్షీరం వత్సశ్ చ పాత్రం చ తేషాం దోగ్ధా పృథక్ పృథక్
ఓ బ్రాహ్మణ శ్రేష్ఠులారా! వీరందరూ ఒకప్పుడు భూమిని పాలు పీల్చారు. వారికి దూడ, పాత్రం, పాలు పీల్చేవాడు వేర్వేరుగా ఉండేవారు.
ఋషీణామ్ అభవత్ సోమో వత్సో దోగ్ధా బృహస్పతిః క్షీరం తేషాం తపో బ్రహ్మ పాత్రం ఛన్దాంసి భో ద్విజాః
ఋషులకు సోముడు దూడ, బృహస్పతి పాలుపీల్చేవాడు. వారి పాలుగా తపస్సు, బ్రహ్మం; పాత్రంగా వేదాలు ఉండేవి, ఓ ద్విజులారా.
దేవానాం కాఞ్చనం పాత్రం వత్సస్ తేషాం శతక్రతుః క్షీరమ్ ఓజస్కరం చైవ దోగ్ధా చ భగవాన్ రవిః
దేవతలకు బంగారు పాత్రం, ఇంద్రుడు దూడ, వారి పాలుగా శక్తి, పాలుపీల్చేవాడు సూర్యుడు.