మార్కణ్డేయం చ కృష్ణం చ దృష్ట్వా రామం చ భో ద్విజాః సాగరే చేన్ద్రద్యుమ్నాఖ్యే స్నాత్వా మోక్షం లభేద్ ధ్రువమ్
ఓ ద్విజులారా, మార్కండేయుడు, కృష్ణుడు, రాముడిని దర్శించి, ఇంద్రద్యూమ్నుని పేరుతో ఉన్న సముద్రంలో స్నానం చేసినవాడు తప్పకుండా మోక్షాన్ని పొందుతాడు.
కస్మాత్ స నృపతిః పూర్వమ్ ఇన్ద్రద్యుమ్నో జగత్పతిః జగామ పరమం క్షేత్రం ముక్తిదం పురుషోత్తమమ్
ఆ రాజైన ఇంద్రద్యూమ్నుడు, జగత్పతిగా, మునుపు మోక్షాన్ని ప్రసాదించే పురుషోత్తమ క్షేత్రానికి ఎందుకు వెళ్లాడు?
గత్వా తత్ర సురశ్రేష్ఠ కథం స నృపసత్తమః వాజిమేధేన విధివద్ ఇష్టవాన్ పురుషోత్తమమ్
అక్కడికి వెళ్లిన ఆ దేవతలలో శ్రేష్ఠుడా, ఆ రాజులలో గొప్పవాడు యజ్ఞశాలలో నిబంధనల ప్రకారం అశ్వమేధ యాగంతో పరమాత్మను ఎలా పూజించాడు?
కథం స సర్వఫలదే క్షేత్రే పరమదుర్లభే ప్రాసాదం కారయామ్ ఆస చేష్టం త్రైలోక్యవిశ్రుతమ్
అన్ని ఫలితాలు ఇచ్చే, చాలా అరుదైన ఆ క్షేత్రంలో, మూడు లోకాల్లో ప్రసిద్ధి చెందిన దేవాలయాన్ని అతడు ఎలా నిర్మించాడు?
కథం స కృష్ణం రామం చ సుభద్రాం చ ప్రజాపతే నిర్మమే రాజశార్దూలః క్షేత్రం రక్షితవాన్ కథమ్
ప్రజాపతీ, ఆ రాజులలో సింహుడైనవాడు కృష్ణుడు, రాముడు, సుభద్రను ఎలా ప్రతిష్ఠించి, ఆ క్షేత్రాన్ని ఎలా కాపాడాడు?
కథం తత్ర మహీపాలః ప్రాసాదే భువనోత్తమే స్థాపయామ్ ఆస మతిమాన్ కృష్ణాదీంస్ త్రిదశార్చితాన్
ఆ బుద్ధిమంతుడైన మహారాజు, ఆ లోకాల్లో అతి ఉత్తమమైన దేవాలయంలో దేవతలు పూజించే కృష్ణుడు మొదలైనవారిని ఎలా ప్రతిష్ఠించాడు?
ఏతత్ సర్వం సురశ్రేష్ఠ విస్తరేణ యథాతథమ్ వక్తుమ్ అర్హస్య్ అశేషేణ చరితం తస్య ధీమతః
దేవతలలో శ్రేష్ఠుడా, ఆ ధీమంతుని చరిత్రను పూర్తిగా, వివరంగా, యథాతథంగా చెప్పాలి.
న తృప్తిమ్ అధిగచ్ఛామస్ తవ వాక్యామృతేన వై శ్రోతుమ్ ఇచ్ఛామహే బ్రహ్మన్ పరం కౌతూహలం హి నః
నీ మాటల అమృతంతో మాకు తృప్తి కలగడం లేదు; బ్రహ్మన్, మేము ఇంకా వినాలని కోరుకుంటున్నాం, ఎందుకంటే మాకు ఎంతో ఆసక్తి ఉంది.
సాధు సాధు ద్విజశ్రేష్ఠా యత్ పృచ్ఛధ్వం పురాతనమ్ సర్వపాపహరం పుణ్యం భుక్తిముక్తిప్రదం శుభమ్
ద్విజులలో శ్రేష్ఠులారా, మీరు పాత విషయాన్ని అడిగినది ఎంతో శుభం, అది అన్ని పాపాలను తొలగిస్తుంది, పుణ్యాన్ని, భోగాన్ని, మోక్షాన్ని ఇస్తుంది.
వక్ష్యామి తస్య చరితం యథావృత్తం కృతే యుగే శృణుధ్వం మునిశార్దూలాః ప్రయతాః సంయతేన్ద్రియాః
మునిశ్రేష్ఠులారా, నేను అతని చరిత్రను కృతయుగంలో జరిగినట్లుగా చెప్పబోతున్నాను; మీరు శ్రద్ధతో, ఇంద్రియాలను నియంత్రించి వినండి.
అవన్తీ నామ నగరీ మాలవే భువి విశ్రుతా బభూవ తస్య నృపతేః పృథివీ కకుదోపమా
మాలవదేశంలో అవంతి అనే నగరం ప్రసిద్ధిగా ఉండేది; ఆ రాజు భూమిపై శిఖరంలా గొప్పవాడయ్యాడు.
హృష్టపుష్టజనాకీర్ణా దృఢప్రాకారతోరణా దృఢయన్త్రార్గలద్వారా పరిఖాభిర్ అలంకృతా
ఆ నగరం ఆనందంగా, సంపన్నంగా ఉన్న ప్రజలతో నిండిపోయి, బలమైన ప్రాకారాలు, గోపురాలు, గట్టి తాళాలు, ద్వారాలు, చుట్టూ గల కాలువలతో అలంకరించబడి ఉండేది.
నానావణిక్సమాకీర్ణా నానాభాణ్డసువిక్రియా రథ్యాపణవతీ రమ్యా సువిభక్తచతుష్పథా
వివిధరకాల వ్యాపారులతో, రకరకాల మంచి వస్తువులను అమ్మేవారితో, అందమైన వీధులు, అంగడులు, సరిగా విభజించిన చౌరస్తాలతో ఆ నగరం కళకళలాడేది.
గృహగోపురసంబాధా వీథీభిః సమలంకృతా రాజహంసనిభైః శుభ్రైశ్ చిత్రగ్రీవైర్ మనోహరైః
ఇళ్ళు, గోపురాలతో నిండిన ఆ నగర వీధులు అలంకరించబడి, రాజహంసలవంటి తెల్లటి, రంగురంగుల మెడలతో ఆకర్షణీయంగా ఉండేవి.
అనేకశతసాహస్రైః ప్రాసాదైః సమలంకృతా యజ్ఞోత్సవప్రముదితా గీతవాదిత్రనిస్వనా
అనేక లక్షల ప్రాసాదాలతో అలంకరించబడి, యజ్ఞోత్సవాలతో ఆనందంగా, పాటలు, వాద్యాల ధ్వనులతో మారుమోగేది.
నానావర్ణపతాకాభిర్ ధ్వజైశ్ చ సమలంకృతా హస్త్యశ్వరథసంకీర్ణా పదాతిగణసంకులా
వివిధ రంగుల జెండాలు, ధ్వజాలతో అలంకరించబడి, ఏనుగులు, కుదిరాళ్లు, రథాలు, కాలాళ్లతో కిక్కిరిసిపోయి ఉండేది.
నానాయోధసమాకీర్ణా నానాజనపదైర్ యుతా బ్రాహ్మణైః క్షత్రియైర్ వైశ్యైః శూద్రైశ్ చైవ ద్విజాతిభిః
వివిధ యోధులతో నిండి, అనేక ప్రాంతాల ప్రజలతో కలసి, బ్రాహ్మణులు, క్షత్రియులు, వైశ్యులు, శూద్రులు, ద్విజాతులు అక్కడ నివసించేవారు.
సమృద్ధా సా మునిశ్రేష్ఠా విద్వద్భిః సమలంకృతా న తత్ర మలినాః సన్తి న మూర్ఖా నాపి నిర్ధనాః
మునిశ్రేష్ఠులారా, ఆ నగరం సంపన్నంగా, పండితులతో అలంకరించబడి ఉండేది; అక్కడ మురికివారు, మూర్ఖులు, దరిద్రులు ఎవరూ ఉండరు.
న రోగిణో న హీనాఙ్గా న ద్యూతవ్యసనాన్వితాః సదా హృష్టాః సుమనసో దృశ్యన్తే పురుషాః స్త్రియః
అక్కడ రోగులు, వికలాంగులు, జూదానికి అలవాటుపడినవారు ఎవరూ ఉండరు; ఎప్పుడూ ఆనందంగా, మంచితనంతో పురుషులు, స్త్రీలు కనిపించేవారు.
క్రీడన్తి స్మ దివా రాత్రౌ హృష్టాస్ తత్ర పృథక్ పృథక్ సువేషాః పురుషాస్ తత్ర దృశ్యన్తే మృష్టకుణ్డలాః
అక్కడ వారు పగలు, రాత్రి వేర్వేరుగా ఆనందంగా ఆడుకుంటూ, చక్కగా అలంకరించుకున్న, మెరిసే కుండలాలు ధరించిన పురుషులు కనిపించేవారు.
సురూపాః సుగుణాశ్ చైవ దివ్యాలంకారభూషితాః కామదేవప్రతీకాశాః సర్వలక్షణలక్షితాః
అవి అందమైన రూపంతో, మంచి లక్షణాలతో, దివ్యమైన అలంకారాలతో అలంకరించబడి, మన్మథుని వంటి ఆకర్షణతో, అన్ని శుభలక్షణాలతో కనిపిస్తాయి.
సుకేశాః సుకపోలాశ్ చ సుముఖాః శ్మశ్రుధారిణః జ్ఞాతారః సర్వశాస్త్రాణాం భేత్తారః శత్రువాహినీమ్
వాటికి మృదువైన జుట్టు, అందమైన చెంపలు, సుందరమైన ముఖాలు, మీసాలు ఉంటాయి. అవి అన్ని శాస్త్రాలలో నిపుణులు, శత్రు సైన్యాలను ఓడించగలవారు.
దాతారః సర్వరత్నానాం భోక్తారః సర్వసంపదామ్ స్త్రియస్ తత్ర మునిశ్రేష్ఠా దృశ్యన్తే సుమనోహరాః
అవి అన్ని రకాల రత్నాలను దానం చేసే వారు, అన్ని సంపదలను ఆస్వాదించే వారు. అక్కడ, మునిశ్రేష్ఠా, మనోహరమైన స్త్రీలు కనిపిస్తారు.
హంసవారణగామిన్యః ప్రఫుల్లామ్భోజలోచనాః సుమధ్యమాః సుజఘనాః పీనోన్నతపయోధరాః
ఆ స్త్రీలు హంసలు, ఏనుగులు నడిచినట్టు నడుస్తారు. వారి కళ్ళు వికసించిన తామరపువ్వుల్లా, సన్నని నడుము, ఆకర్షణీయమైన నితంబాలు, ఉబ్బిన, ఎత్తైన వక్షోజాలు ఉంటాయి.
సుకేశాశ్ చారువదనాః సుకపోలాః స్థిరాలకాః హావభావానతగ్రీవాః కర్ణాభరణభూషితాః
వాటికి మృదువైన జుట్టు, చక్కని ముఖాలు, అందమైన చెంపలు, స్థిరమైన జుట్టు వంపులు, హావభావాలతో నిండిన మెడలు, చెవిపూసలతో అలంకరించబడి ఉంటాయి.
బిమ్బౌష్ఠ్యో రఞ్జితముఖాస్ తామ్బూలేన విరాజితాః సువర్ణాభరణోపేతాః సర్వాలంకారభూషితాః
వాటికి బింబపండు వంటి పెదాలు, తాంబూలంతో మెరిసే ముఖాలు, బంగారు ఆభరణాలతో, అన్ని రకాల అలంకారాలతో అలంకరించబడి ఉంటాయి.
శ్యామావదాతాః సుశ్రోణ్యః కాఞ్చీనూపురనాదితాః దివ్యమాల్యామ్బరధరా దివ్యగన్ధానులేపనాః
వాటిలో కొందరు నల్లగా, మరికొందరు తెల్లగా, అందమైన నితంబాలు కలిగి, కంచులు, నూపురాలు మోగిస్తూ, దివ్యమైన పుష్పమాలలు, వస్త్రాలు ధరించి, పరిమళభరితమైన లేపనాలతో అలంకరించబడి ఉంటారు.
విదగ్ధాః సుభగాః కాన్తాశ్ చార్వఙ్గ్యః ప్రియదర్శనాః రూపలావణ్యసంయుక్తాః సర్వాః ప్రహసితాననాః
వారు చతురులు, అదృష్టవంతులు, ఆకర్షణీయులు, అందమైన అవయవాలతో, అందరికి ఇష్టపడే వారు. అందరూ సౌందర్యంతో, లావణ్యంతో మెరిసిపోతూ, చిరునవ్వుతో కనిపిస్తారు.
క్రీడన్త్యశ్ చ మదోన్మత్తాః సభాసు చత్వరేషు చ గీతవాద్యకథాలాపై రమయన్త్యశ్ చ తాః స్త్రియః
అవి ఆనందంలో మునిగి, సభల్లో, ప్రాంగణాల్లో ఆటలు ఆడి, పాటలు, వాద్యాలు, కథలు, సంభాషణలతో అందరినీ ఆకట్టుకుంటారు.
వారముఖ్యాశ్ చ దృశ్యన్తే నృత్యగీతవిశారదాః ప్రేక్షణాలాపకుశలాః సర్వయోషిద్గుణాన్వితాః
అక్కడ ప్రధాన వేశ్యలు కూడా కనిపిస్తారు. వారు నృత్యం, పాటలో నిపుణులు, చూపులతో, మాటలతో ఆకట్టుకునే వారు, స్త్రీలకు అవసరమైన అన్ని గుణాలు కలిగి ఉంటారు.