న రోగిణో న మలినా న కదర్యా న మాయినః న రూపహీనా దుర్వృత్తా న పరద్రోహకారిణః
అక్కడ రోగులు లేరు, మురికివారు లేరు, కంజులు లేరు, మోసగాళ్లు లేరు; అందం లేని వారు లేరు, చెడు ప్రవర్తన ఉన్నవారు లేరు, ఇతరులకు హాని చేసే వారు లేరు.
తిష్ఠన్తి మానవాస్ తత్ర క్షేత్రే జగతి విశ్రుతే సర్వత్ర సుఖసంచారం సర్వసత్త్వసుఖావహమ్
ప్రపంచంలో పేరుగాంచిన ఆ భూమిలో మనుషులు నివసిస్తారు, అక్కడ ఎక్కడైనా సంచారం సుఖంగా ఉంటుంది, అన్ని జీవులకు ఆనందాన్ని ఇస్తుంది.
నానాజనసమాకీర్ణం సర్వసస్యసమన్వితమ్ కర్ణికారైశ్ చ పనసైశ్ చమ్పకైర్ నాగకేసరైః
అక్కడ అనేక రకాల ప్రజలు గుంపుగా ఉంటారు, అన్ని రకాల పంటలు పుష్కలంగా ఉంటాయి, కర్ణికార, పనస, చంపక, నాగకేసర వృక్షాలు అక్కడ కనిపిస్తాయి.
పాటలాశోకబకులైః కపిత్థైర్ బహులైర్ ధవైః చూతనిమ్బకదమ్బైశ్ చ తథాన్యైః పుష్పజాతిభిః
పాటల, అశోక, బకుల, కపిత్థ, విరివిగా ఉన్న ధవ, మామిడి, వేప, కదంబ, ఇంకా ఇతర పూల చెట్లు అక్కడ ఉన్నాయి.
నీపకైర్ ధవఖదిరైర్ లతాభిశ్ చ విరాజితమ్ శాలైస్ తాలైస్ తమాలైశ్ చ నారికేలైః శుభాఞ్జనైః
నీప, ధవ, ఖదిర, లతలు, శాల, తాళ, తమాల, కొబ్బరి, మంగళకరమైన అంజన వృక్షాలతో అలంకరించబడి ఉంటుంది.
అర్జునైః సమపర్ణైశ్ చ కోవిదారైః సపిప్పలైః లకుచైః సరలైర్ లోధ్రైర్ హిన్తాలైర్ దేవదారుభిః
అర్జున, సమపర్ణ, కోవిదార, పిప్పల, లకుచ, సరళ, లోధ్ర, హింతాల, దేవదారు వృక్షాలు అక్కడ ఉన్నాయి.
పలాశైర్ ముచుకున్దైశ్ చ పారిజాతైః సకుబ్జకైః కదలీవనఖణ్డైశ్ చ జమ్బూపూగఫలైస్ తథా
పలాశ, ముచుకుంద, పారిజాత, కుబ్జక, అరటి తోటలు, జంబూ, పూగి ఫలాలతో కూడి ఉంటుంది.
కేతకీకరవీరైశ్ చ అతిముక్తైశ్ చ కింశుకైః మన్దారకున్దపుష్పైశ్ చ తథాన్యైః పుష్పజాతిభిః
కేతకీ, కరవీర, అతిముక్త, కింశుక, మందార, జాజిపూలు, ఇంకా ఇతర పూల వృక్షాలతో అలంకరించబడి ఉంటుంది.
నానాపక్షిరుతైః సేవ్యైర్ ఉద్యానైర్ నన్దనోపమైః ఫలభారానతైర్ వృక్షైః సర్వర్తుకుసుమోత్కరైః
అక్కడ వివిధ పక్షుల గానంతో మధురంగా ఉండే తోటలు, నందనవనానికి సమానంగా ఉంటాయి; పండ్ల బరువుతో వంగిన చెట్లు, అన్ని కాలాల్లో పుష్పాలతో అలంకరించబడి ఉంటాయి.
చకోరైః శతపత్త్రైశ్ చ భృఙ్గరాజైశ్ చ కోకిలైః కలవిఙ్కైర్ మయూరైశ్ చ ప్రియపుత్రైః శుకైస్ తథా
చకోర, పద్మం, భృంగరాజ, కోకిల, కలవింక, మయూర, ప్రియమైన పిల్లపక్షులు, శుకులు, ఇంకా మైనాలు అక్కడ ఉన్నాయి.
జీవంజీవకహారీతైశ్ చాతకైర్ వనవేష్టితైః నానాపక్షిగణైశ్ చాన్యైః కూజద్భిర్ మధురస్వరైః
జీవంజీవిక, హరిత, చాతక, అడవి పక్షులు, ఇంకా అనేక రకాల పక్షులు మధురమైన స్వరంతో కూస్తూ ఉంటాయి.
దీర్ఘికాభిస్ తడాగైశ్ చ పుష్కరిణీభిశ్ చ వాపిభిః నానాజలాశయైశ్ చాన్యైః పద్మినీఖణ్డమణ్డితైః
పొడవైన చెరువులు, సరస్సులు, కమలాల తోటలు, వాపులు, ఇంకా వివిధ రకాల నీటి నిల్వలు, పద్మ సమూహాలతో అలంకరించబడి ఉంటాయి.
కుముదైః పుణ్డరీకైశ్ చ తథా నీలోత్పలైః శుభైః కాదమ్బైశ్ చక్రవాకైశ్ చ తథైవ జలకుక్కుటైః
కుముద, పుండరీక, అందమైన నీలోత్పలాలు, కదంబ, చక్రవాక, ఇంకా జలకుక్కుటలు అక్కడ ఉన్నాయి.
కారణ్డవైః ప్లవైర్ హంసైస్ తథాన్యైర్ జలచారిభిః ఏవం నానావిధైర్ వృక్షైః పుష్పైర్ నానావిధైర్ వరైః
కారణ్డవ, ప్లవ, హంసలు, ఇంకా ఇతర నీటిపక్షులు; అలాగే, అనేక రకాల అద్భుతమైన చెట్లు, పూలు అక్కడ ఉన్నాయి.
నానాజలాశయైః పుణ్యైః శోభితం తత్ సమన్తతః ఆస్తే తత్ర స్వయం దేవః కృత్తివాసా వృషధ్వజః
ఆ ప్రాంతం చుట్టూ ఎన్నో పవిత్రమైన జలాశయాలతో అలంకరించబడి ఉంది. అక్కడే స్వయంగా కృత్తివాసుడు, వృషధ్వజుడు అయిన పరమేశ్వరుడు నివసిస్తున్నాడు.
హితాయ సర్వలోకస్య భుక్తిముక్తిప్రదః శివః పృథివ్యాం యాని తీర్థాని సరితశ్ చ సరాంసి చ
ప్రపంచాలంతటికి మేలు కలిగించేలా, భోగముక్తిని ప్రసాదించే శివుడు, భూమిపై ఉన్న అన్ని తీర్థాలను, నదులను, సరస్సులను అక్కడ సమీకరించాడు.
పుష్కరిణ్యస్ తడాగాని వాప్యః కూపాశ్ చ సాగరాః తేభ్యః పూర్వం సమాహృత్య జలబిన్దూన్ పృథక్ పృథక్
పద్మపుష్కరిణులు, చెరువులు, బావులు, సముద్రాలు — వీటన్నింటి నుండి ఒక్కొక్కటి నీటి బొట్లు ముందుగా తీసుకొని,
సర్వలోకహితార్థాయ రుద్రః సర్వసురైః సహ తీర్థం బిన్దుసరో నామ తస్మిన్ క్షేత్రే ద్విజోత్తమాః
ప్రపంచాల మేలు కోసం రుద్రుడు, అన్ని దేవతలతో కలిసి, ఆ ప్రాంతంలో బిందుసరోవరమనే పవిత్ర క్షేత్రాన్ని సృష్టించాడు, ఓ ఉత్తమ ద్విజులారా!
చకార ఋషిభిః సార్ధం తేన బిన్దుసరః స్మృతమ్ అష్టమ్యాం బహులే పక్షే మార్గశీర్షే ద్విజోత్తమాః
ఆయన ఋషులతో కలిసి ఆ బిందుసరోవరాన్ని స్థాపించాడు. అందుకే అది బిందుసరోవరంగా ప్రసిద్ధి చెందింది. మార్గశిర మాసంలో శుక్లపక్ష అష్టమి నాడు, ఓ ఉత్తమ ద్విజులారా!
యస్ తత్ర యాత్రాం కురుతే విషువే విజితేన్ద్రియః విధివద్ బిన్దుసరసి స్నాత్వా శ్రద్ధాసమన్వితః
ఎవరైనా అక్కడ విశువుతినాడు, ఇంద్రియాలను జయించి, విధిగా బిందుసరోవరంలో విశ్వాసంతో స్నానం చేస్తే,
దేవాన్ ఋషీన్ మనుష్యాంశ్ చ పితౄన్ సంతర్ప్య వాగ్యతః తిలోదకేన విధినా నామగోత్రవిధానవిత్
దేవతలు, ఋషులు, మనుషులు, పితృదేవతలను నిశ్శబ్దంగా, నామగోత్రాలు తెలిసి, తిలోదకంతో విధిగా తృప్తిపర్చినవాడు,
స్నాత్వైవం విధివత్ తత్ర సో ఽశ్వమేధఫలం లభేత్ గ్రహోపరాగే విషువే సంక్రాన్త్యామ్ అయనే తథా
అక్కడ విధిగా స్నానం చేసినవాడు, చంద్రగ్రహణం, విశువు, సంక్రాంతి, అయనసంధి వంటి సమయాల్లో అశ్వమేధ యాగఫలాన్ని పొందుతాడు.
యుగాదిషు షడశీత్యాం తథాన్యత్ర శుభే తిథౌ యే తత్ర దానం విప్రేభ్యః ప్రయచ్ఛన్తి ధనాదికమ్
యుగాది, ఎనభై ఆరు వ రోజు, అలాగే ఇతర శుభతిథుల్లో అక్కడ బ్రాహ్మణులకు ధనం మొదలైన దానాలు ఇచ్చేవారు,
అన్యతీర్థాచ్ ఛతగుణం ఫలం తే ప్రాప్నువన్తి వై పిణ్డం యే సంప్రయచ్ఛన్తి పితృభ్యః సరసస్ తటే
వారు ఇతర తీర్థాలలో కన్నా నూరంత ఎక్కువ ఫలితాన్ని పొందుతారు. సరస్సు తీరంలో పితృదేవతలకు పిండప్రదానం చేసే వారు,
పితౄణామ్ అక్షయాం తృప్తిం తే కుర్వన్తి న సంశయః తతః శంభోర్ గృహం గత్వా వాగ్యతః సంయతేన్ద్రియః
తమ పితృదేవతలకు అనంతమైన తృప్తిని కలిగిస్తారు — ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు. తరువాత శంభువు గృహానికి వెళ్లి, మాటలు, ఇంద్రియాలను నియంత్రించి,
ప్రవిశ్య పూజయేచ్ ఛర్వం కృత్వా తం త్రిః ప్రదక్షిణమ్ ఘృతక్షీరాదిభిః స్నానం కారయిత్వా భవం శుచిః
లోపలికి వెళ్లి శర్వుని పూజించి, ఆయనను మూడుసార్లు ప్రదక్షిణ చేసి, నెయ్యి, పాలు మొదలైన పవిత్ర పదార్థాలతో భవుని అభిషేకం చేసి, పవిత్రంగా ఉండాలి.
చన్దనేన సుగన్ధేన విలిప్య కుఙ్కుమేన చ తతః సంపూజయేద్ దేవం చన్ద్రమౌలిమ్ ఉమాపతిమ్
తరువాత సుగంధమైన గంధంతో, కుంకుమతో అలంకరించి, చంద్రకలాధరుడైన ఉమాపతిని పూజించాలి.
పుష్పైర్ నానావిధైర్ మేధ్యైర్ బిల్వార్కకమలాదిభిః ఆగమోక్తేన మన్త్రేణ వేదోక్తేన చ శంకరమ్
వివిధ రకాల పవిత్రమైన పుష్పాలతో — బిల్వ, అర్క, కమలాది పువ్వులతో, ఆగమ, వేదమంత్రాలతో శంకరుని పూజించాలి.
అదీక్షితస్ తు నామ్నైవ మూలమన్త్రేణ చార్చయేత్ ఏవం సంపూజ్య తం దేవం గన్ధపుష్పానురాగిభిః
దీక్ష పొందని వాడైనా, నామమాత్రంతో, మూలమంత్రంతో ఆ దేవుని పూజించవచ్చు. ఇలా గంధపుష్పాలతో ప్రేమతో ఆ దేవుని పూజించాలి.
ధూపదీపైశ్ చ నైవేద్యైర్ ఉపహారైస్ తథా స్తవైః దణ్డవత్ప్రణిపాతైశ్ చ గీతైర్ వాద్యైర్ మనోహరైః
ధూపం, దీపం, నైవేద్యం, ఇతర సమర్పణలు, స్తోత్రాలు, దండవత్ప్రణామాలు, పాటలు, మధురమైన వాద్యాలతో పూజించాలి.