న బ్రహ్మా న చ గోవిన్దః పురాణ-ఋషయో న చ మాహాత్మ్యం వేదితుం శక్తా యాథాతథ్యేన తే శివ
ఓ శివా! బ్రహ్మా, గోవిందుడు, పురాతన ఋషులు కూడా నీ మహిమను యథాతథంగా తెలుసుకోలేరు.
శివా యా మూర్తయః సూక్ష్మాస్ తే మహ్యం యాన్తు దర్శనమ్ తాభిర్ మాం సర్వతో రక్ష పితా పుత్రమ్ ఇవౌరసమ్
శివుని ఆ సూక్ష్మరూపాలు నాకు దర్శనమివ్వాలని కోరుకుంటున్నాను. అవి నన్ను అన్ని వైపులా, తండ్రి తన కుమారుడిని ఎలా కాపాడుతాడో అలా రక్షించు.
రక్ష మాం రక్షణీయో ఽహం తవానఘ నమో ఽస్తు తే భక్తానుకమ్పీ భగవాన్ భక్తశ్ చాహం సదా త్వయి
నన్ను రక్షించు, నేను నీ చేత రక్షించబడవలసినవాడిని. నీకు నమస్కారం. భక్తులపై దయ చూపే భగవంతుడు నీవే, నేను ఎప్పుడూ నీ భక్తుడిని.
యః సహస్రాణ్య్ అనేకాని పుంసామ్ ఆవృత్య దుర్దృశామ్ తిష్ఠత్య్ ఏకః సముద్రాన్తే స మే గోప్తాస్తు నిత్యశః
ఎందరో కనిపించని ప్రాణులను చుట్టుముట్టి, సముద్ర తీరంలో ఒంటరిగా నిలిచిన వాడు ఎవరో, ఆయనే ఎల్లప్పుడూ నన్ను కాపాడాలని కోరుకుంటున్నాను.
యం వినిద్రా జితశ్వాసాః సత్త్వస్థాః సమదర్శినః జ్యోతిః పశ్యన్తి యుఞ్జానాస్ తస్మై యోగాత్మనే నమః
ఎప్పుడూ మేల్కొని, శ్వాసపై విజయం సాధించి, సద్గుణాలతో ఉండి, సమదృష్టి కలిగి, ధ్యానంలో వెలుగుగా దర్శించే యోగాత్ముడైన ఆ పరమాత్మునికి నమస్కారం.
సంభక్ష్య సర్వభూతాని యుగాన్తే సముపస్థితే యః శేతే జలమధ్యస్థస్ తం ప్రపద్యే ఽమ్బుశాయినమ్
యుగాంతంలో అన్ని భూతాలను తనలో గ్రహించి, జలమధ్యంలో విశ్రాంతి తీసుకునే వాడిని ఆశ్రయిస్తున్నాను.
ప్రవిశ్య వదనం రాహోర్ యః సోమం పిబతే నిశి గ్రసత్య్ అర్కం చ స్వర్భానుర్ భూత్వా సోమాగ్నిర్ ఏవ చ
రాహువు నోటిలో ప్రవేశించి, రాత్రి సమయంలో చంద్రుడిని త్రాగేవాడు, సూర్యుడిని గ్రసించే వాడు, స్వర్భాను అవతారంగా, చంద్రుడు, అగ్నిగా ఉన్నవాడు ఆయనే.
అఙ్గుష్ఠమాత్రాః పురుషా దేహస్థాః సర్వదేహినామ్ రక్షన్తు తే చ మాం నిత్యం నిత్యం చాప్యాయయన్తు మామ్
ప్రతి జీవిలోని శరీరంలో అంగుళ పరిమాణంలో ఉన్న వారు ఎల్లప్పుడూ నన్ను కాపాడాలని, నా శ్రేయస్సు పెంచాలని కోరుకుంటున్నాను.
యేనాప్య్ ఉత్పాదితా గర్భా అపో భాగగతాశ్ చ యే తేషాం స్వాహా స్వధా చైవ ఆప్నువన్తి స్వదన్తి చ
ఎవరివల్ల గర్భాలు ఏర్పడతాయో, నీళ్లలో, వాటి భాగాల్లో ఉన్నవారికి స్వాహా, స్వధా అర్పణలు అందాలని, వారు వాటిని ఆనందంగా స్వీకరించాలని కోరుకుంటున్నాను.
యేన రోహన్తి దేహస్థాః ప్రాణినో రోదయన్తి చ హర్షయన్తి న కృష్యన్తి నమస్ తేభ్యస్ తు నిత్యశః
శరీరాల్లో నివసించే ప్రాణులు ఎవరి వల్ల పెరుగుతారో, ఏడుస్తారో, ఆనందిస్తారో, హాని కలగకుండా ఉంటారో, వారికి ఎల్లప్పుడూ నమస్కారం.
యే సముద్రే నదీదుర్గే పర్వతేషు గుహాసు చ వృక్షమూలేషు గోష్ఠేషు కాన్తారగహనేషు చ
సముద్రంలో, నదీ దుర్గాల్లో, పర్వతాల్లో, గుహల్లో, వృక్షాల వేరుల దగ్గర, గోశాలలో, అడవి లోపల ఉన్నవారు,
చతుష్పథేషు రథ్యాసు చత్వరేషు సభాసు చ హస్త్యశ్వరథశాలాసు జీర్ణోద్యానాలయేషు చ
చౌరస్తాల్లో, వీధుల్లో, చౌరస్తాలలో, సభల్లో, ఏనుగులు, గుర్రాలు, రథాల శాలల్లో, పాడైన తోటలు, ఇళ్లలో ఉన్నవారు,
యేషు పఞ్చసు భూతేషు దిశాసు విదిశాసు చ ఇన్ద్రార్కయోర్ మధ్యగతా యే చ చన్ద్రార్కరశ్మిషు
ఐదు భూతాల్లో, దిక్కుల్లో, ఉపదిక్కుల్లో, ఇంద్రుడు, సూర్యుడి మధ్యలో, చంద్రుడు, సూర్యుని కిరణాల్లో ఉన్నవారు,
రసాతలగతా యే చ యే చ తస్మాత్ పరం గతాః నమస్ తేభ్యో నమస్ తేభ్యో నమస్ తేభ్యస్ తు సర్వశః
రసాతలంలో నివసించే వారు, దాని కంటే పైన ఉన్నవారు—వారందరికీ, వారందరికీ, వారందరికీ నమస్కారం.
సర్వస్ త్వం సర్వగో దేవః సర్వభూతపతిర్ భవః సర్వభూతాన్తరాత్మా చ తేన త్వం న నిమన్త్రితః
ప్రభూ! నీవే అన్నీ, నీవు ఎక్కడైనా ఉన్నవాడవు, సమస్త జీవుల అధిపతివి, ప్రతి ప్రాణిలో అంతరాత్మవు. అందుకే నిన్ను ప్రత్యేకంగా ఆహ్వానించాల్సిన అవసరం లేదు.
త్వమ్ ఏవ చేజ్యసే దేవ యజ్ఞైర్ వివిధదక్షిణైః త్వమ్ ఏవ కర్తా సర్వస్య తేన త్వం న నిమన్త్రితః
ప్రభూ! వివిధ రకాల యజ్ఞాలతో, అనేక దక్షిణలతో నిన్నే పూజించబడుతున్నావు. ఈ లోకంలో జరిగే ప్రతిదానికి నీవే కర్తవు. అందుకే నిన్ను ప్రత్యేకంగా ఆహ్వానించలేదు.
అథవా మాయయా దేవ మోహితః సూక్ష్మయా తవ తస్మాత్ తు కారణాద్ వాపి త్వం మయా న నిమన్త్రితః
లేకపోతే, ప్రభూ! నీ సూక్ష్మమైన మాయ వల్ల నేను మోసపోయి ఉండవచ్చు. లేదా ఇంకేదైనా కారణం వల్ల నేను నిన్ను ఆహ్వానించలేదు.
ప్రసీద మమ దేవేశ త్వమ్ ఏవ శరణం మమ త్వం గతిస్ త్వం ప్రతిష్ఠా చ న చాన్యో ఽస్తీతి మే మతిః
దేవతల అధిపతీ! దయచూపు. నీవే నాకు ఆశ్రయం, నీవే నా గమ్యం, నీవే నా ఆధారం. నీతో పాటు ఇంకెవరూ లేరు అని నా నమ్మకం.
స్తుత్వైవం స మహాదేవం విరరామ మహామతిః భగవాన్ అపి సుప్రీతః పునర్ దక్షమ్ అభాషత
అలా మహాదేవుడిని స్తుతించి, ఆ జ్ఞానవంతుడు మౌనమయ్యాడు. భగవంతుడు సంతోషంతో మళ్లీ దక్షుణ్ణి ఉద్దేశించి పలికాడు.
పరితుష్టో ఽస్మి తే దక్ష స్తవేనానేన సువ్రత బహునా తు కిమ్ ఉక్తేన మత్సమీపం గమిష్యసి
దక్షా! నీ స్తోత్రంతో నేను తృప్తిపడాను. నీకు మంచి వ్రతముంది. ఎక్కువ మాటలు అవసరం లేదు. నువ్వు నా సమీపానికి రానున్నావు.
తథైవమ్ అబ్రవీద్ వాక్యం త్రైలోక్యాధిపతిర్ భవః కృత్వాశ్వాసకరం వాక్యం సర్వజ్ఞో వాక్యసంహితమ్
మూడు లోకాల అధిపతి అయిన భవుడు, అందరికీ ధైర్యాన్నిచ్చే, జ్ఞానభరితమైన మాటలు పలికాడు.
దక్ష దుఃఖం న కర్తవ్యం యజ్ఞవిధ్వంసనం ప్రతి అహం యజ్ఞహనస్ తుభ్యం దృష్టమ్ ఏతత్ పురానఘ
దక్షా! యజ్ఞం నాశనం అయినందుకు బాధపడకూడదు. యజ్ఞాన్ని నాశనం చేయడంలో నేనే కారణం. ఇదంతా నీవు మునుపు కూడా చూశావు కదా, పాపరహితుడా!
భూయశ్ చ త్వం వరమ్ ఇమం మత్తో గృహ్ణీష్వ సువ్రత ప్రసన్నసుముఖో భూత్వా మమైకాగ్రమనాః శృణు
మంచి వ్రతమున్నవాడా! మళ్లీ నా నుండి ఈ వరాన్ని స్వీకరించు. నేను సంతోషంగా, చిరునవ్వుతో ఉన్నాను. మనస్సు ఏకాగ్రంగా పెట్టుకుని విను.
అశ్వమేధసహస్రస్య వాజపేయశతస్య వై ప్రజాపతే మత్ప్రసాదాత్ ఫలభాగీ భవిష్యసి
ప్రజాపతీ! నా అనుగ్రహంతో నువ్వు వెయ్యి అశ్వమేధ యజ్ఞాల ఫలితాన్ని, వంద వాజపేయ యజ్ఞాల ఫలితాన్ని పొందుతావు.
వేదాన్ షడఙ్గాన్ బుధ్యస్వ సాంఖ్యయోగాంశ్ చ కృత్స్నశః తపశ్ చ విపులం తప్త్వా దుశ్చరం దేవదానవైః
వేదాలు, వాటి ఆరు అంగాలు, సంపూర్ణంగా సాంఖ్యయోగాలను తెలుసుకో. దేవతలు, దానవులు కూడా చేయలేని గొప్ప తపస్సు చేయు.
అబ్దైర్ ద్వాదశభిర్ యుక్తం గూఢమ్ అప్రజ్ఞనిన్దితమ్ వర్ణాశ్రమకృతైర్ ధర్మైర్ వినీతం న క్వచిత్ క్వచిత్
పన్నెండు సంవత్సరాలు, అజ్ఞానులు తప్పుపడేలా, వర్ణాశ్రమ ధర్మాలను పాటిస్తూ, ఎక్కడా నియమాలు తడబడకుండా, క్రమంగా నడిపించబడుతుంది.
సమాగతం వ్యవసితం పశుపాశవిమోక్షణమ్ సర్వేషామ్ ఆశ్రమాణాం చ మయా పాశుపతం వ్రతమ్
ప్రతి ఆశ్రమానికి, పశుపాశ బంధనాల నుంచి విముక్తి కోసం, నేను పాశుపత వ్రతాన్ని స్థాపించాను.
ఉత్పాదితం దక్ష శుభం సర్వపాపవిమోచనమ్ అస్య చీర్ణస్య యత్ సమ్యక్ ఫలం భవతి పుష్కలమ్ తచ్ చాస్తు సుమహాభాగ మానసస్ త్యజ్యతాం జ్వరః
దక్షా! ఈ శుభమైన వ్రతం అన్ని పాపాలనుండి విముక్తి కలిగించేలా ఏర్పడింది. దీనిని సరిగ్గా ఆచరించిన ఫలితం ఎంత ఉన్నతమైనదో, అది నీకే కలగాలి. మహాభాగుడా! నీ మనసు బాధను వదిలిపెట్టు.
ఏవమ్ ఉక్త్వా తు దేవేశః సపత్నీకః సహానుగః అదర్శనమ్ అనుప్రాప్తో దక్షస్యామితతేజసః
అలా చెప్పి, దేవతల అధిపతి తన భార్యతో, అనుచరులతో కలిసి, అపారమైన తేజస్సుతో ఉన్న దక్షునికి కనబడకుండా పోయాడు.
అవాప్య చ తథా భాగం యథోక్తం చోమయా భవః జ్వరం చ సర్వధర్మజ్ఞో బహుధా వ్యభజత్ తదా
నాకు చెప్పిన విధంగా భాగాన్ని పొందిన భవుడు, అన్ని ధర్మాలను తెలిసినవాడు, ఆ సమయంలో జ్వరాన్ని అనేక విధాలుగా పంచిపెట్టాడు.