గోనేతా గోప్రచారశ్ చ గోవృషేశ్వరవాహనః త్రైలోక్యగోప్తా గోవిన్దో గోప్తా గోగర్గ ఏవ చ
గోపాలుడు, ఆవుల మధ్య సంచరించేవాడు, వృషభాన్ని వాహనంగా కలిగినవాడు, మూడువెళ్లుల రక్షకుడు, గోవిందుడు, రక్షకుడు, గోవులలో గర్గుడు.
అఖణ్డచన్ద్రాభిముఖః సుముఖో దుర్ముఖో ఽముఖః చతుర్ముఖో బహుముఖో రణేష్వ్ అభిముఖః సదా
విభజించని చంద్రుని వైపు చూస్తున్నవాడు, మధురమైన ముఖం కలవాడు, కఠినమైన ముఖం కలవాడు, ముఖం లేనివాడు, నాలుగు ముఖాలు, అనేక ముఖాలు, యుద్ధంలో ఎప్పుడూ ముందుండేవాడు.
హిరణ్యగర్భః శకునిర్ ధనదో ఽర్థపతిర్ విరాట్ అధర్మహా మహాదక్షో దణ్డధారో రణప్రియః
పసిడి గర్భం, పక్షి, ధనాన్ని ఇచ్చేవాడు, ధనాధిపతి, విశాలుడు, మహాపాపం, మహా నైపుణ్యం కలవాడు, దండాన్ని ధరించినవాడు, యుద్ధాన్ని ఇష్టపడేవాడు.
తిష్ఠన్ స్థిరశ్ చ స్థాణుశ్ చ నిష్కమ్పశ్ చ సునిశ్చలః దుర్వారణో దుర్విషహో దుఃసహో దురతిక్రమః
నిలిచినవాడు, స్థిరుడు, నిలకడగా ఉన్నవాడు, కదలని వాడు, బాగా స్థిరంగా ఉన్నవాడు, అదుపు చేయలేని వాడు, తట్టుకోలేని వాడు, భరించలేని వాడు, దాటి పోవడం కష్టమైనవాడు.
దుర్ధరో దుర్వశో నిత్యో దుర్దర్పో విజయో జయః శశః శశాఙ్కనయనశీతోష్ణః క్షుత్ తృషా జరా
దుర్గ్రహ్యం, దగ్గర కావడం కష్టం, నిత్యుడు, దుర్జయుడు, విజేత, విజయ స్వరూపుడు; శశి, చంద్రుని వంటి కళ్లవాడు, చల్లదనం, వేడిమి, ఆకలి, దాహం, వృద్ధాప్యం అన్నీ ఆయనే.
ఆధయో వ్యాధయశ్ చైవ వ్యాధిహా వ్యాధిపశ్ చ యః సహ్యో యజ్ఞమృగవ్యాధో వ్యాధీనామ్ ఆకరో ఽకరః
బాధలు, వ్యాధులు ఆయన రూపాలు; వ్యాధిని నాశనం చేసే వాడు, వ్యాధులకు అధిపతి, తట్టుకునే వాడు, యజ్ఞంలో మృగాన్ని వేటాడేవాడు, వ్యాధులకు మూలం, మూలం కానివాడు కూడా.
శిఖణ్డీ పుణ్డరీకశ్ చ పుణ్డరీకావలోకనః దణ్డధృక్ చక్రదణ్డశ్ చ రౌద్రభాగవినాశనః
శిఖండీ, పుండరీకుడు, పుండరీకాన్ని తిలకించేవాడు, దండాన్ని ధరించినవాడు, చక్రం, దండం కలవాడు, రౌద్ర భాగాన్ని నశింపజేసేవాడు ఆయనే.
విషపో ఽమృతపశ్ చైవ సురాపః క్షీరసోమపః మధుపశ్ చాపపశ్ చైవ సర్వపశ్ చ బలాబలః
విషాన్ని త్రాగేవాడు, అమృతాన్ని త్రాగేవాడు, దేవతామద్యం త్రాగేవాడు, పాలు, సోమాన్ని త్రాగేవాడు, తేనె త్రాగేవాడు, నీళ్లు త్రాగేవాడు, అన్నీ త్రాగేవాడు, బలమైనవాడు, బలహీనుడూ ఆయనే.
వృషాఙ్గరామ్భో వృషభస్ తథా వృషభలోచనః వృషభశ్ చైవ విఖ్యాతో లోకానాం లోకసంస్కృతః
ఎద్దు అవయవాలు కలవాడు, ఎద్దే అయినవాడు, ఎద్దు కన్నులు కలవాడు, లోకాల్లో ప్రసిద్ధుడైన ఎద్దు, లోకాలను పవిత్రం చేసేవాడు ఆయనే.
చన్ద్రాదిత్యౌ చక్షుషీ తే హృదయం చ పితామహః అగ్నిష్టోమస్ తథా దేహో ధర్మకర్మప్రసాధితః
ఓ పితామహా! నీకు చంద్రుడు, సూర్యుడు కన్నులుగా ఉన్నారు, హృదయం పితామహుడే. అగ్నిష్టోమం నీ దేహం, అది ధర్మకర్మల వల్ల ఏర్పడింది.
న బ్రహ్మా న చ గోవిన్దః పురాణ-ఋషయో న చ మాహాత్మ్యం వేదితుం శక్తా యాథాతథ్యేన తే శివ
ఓ శివా! బ్రహ్మా, గోవిందుడు, పురాతన ఋషులు కూడా నీ మహిమను యథాతథంగా తెలుసుకోలేరు.
శివా యా మూర్తయః సూక్ష్మాస్ తే మహ్యం యాన్తు దర్శనమ్ తాభిర్ మాం సర్వతో రక్ష పితా పుత్రమ్ ఇవౌరసమ్
శివుని ఆ సూక్ష్మరూపాలు నాకు దర్శనమివ్వాలని కోరుకుంటున్నాను. అవి నన్ను అన్ని వైపులా, తండ్రి తన కుమారుడిని ఎలా కాపాడుతాడో అలా రక్షించు.
రక్ష మాం రక్షణీయో ఽహం తవానఘ నమో ఽస్తు తే భక్తానుకమ్పీ భగవాన్ భక్తశ్ చాహం సదా త్వయి
నన్ను రక్షించు, నేను నీ చేత రక్షించబడవలసినవాడిని. నీకు నమస్కారం. భక్తులపై దయ చూపే భగవంతుడు నీవే, నేను ఎప్పుడూ నీ భక్తుడిని.
యః సహస్రాణ్య్ అనేకాని పుంసామ్ ఆవృత్య దుర్దృశామ్ తిష్ఠత్య్ ఏకః సముద్రాన్తే స మే గోప్తాస్తు నిత్యశః
ఎందరో కనిపించని ప్రాణులను చుట్టుముట్టి, సముద్ర తీరంలో ఒంటరిగా నిలిచిన వాడు ఎవరో, ఆయనే ఎల్లప్పుడూ నన్ను కాపాడాలని కోరుకుంటున్నాను.
యం వినిద్రా జితశ్వాసాః సత్త్వస్థాః సమదర్శినః జ్యోతిః పశ్యన్తి యుఞ్జానాస్ తస్మై యోగాత్మనే నమః
ఎప్పుడూ మేల్కొని, శ్వాసపై విజయం సాధించి, సద్గుణాలతో ఉండి, సమదృష్టి కలిగి, ధ్యానంలో వెలుగుగా దర్శించే యోగాత్ముడైన ఆ పరమాత్మునికి నమస్కారం.
సంభక్ష్య సర్వభూతాని యుగాన్తే సముపస్థితే యః శేతే జలమధ్యస్థస్ తం ప్రపద్యే ఽమ్బుశాయినమ్
యుగాంతంలో అన్ని భూతాలను తనలో గ్రహించి, జలమధ్యంలో విశ్రాంతి తీసుకునే వాడిని ఆశ్రయిస్తున్నాను.
ప్రవిశ్య వదనం రాహోర్ యః సోమం పిబతే నిశి గ్రసత్య్ అర్కం చ స్వర్భానుర్ భూత్వా సోమాగ్నిర్ ఏవ చ
రాహువు నోటిలో ప్రవేశించి, రాత్రి సమయంలో చంద్రుడిని త్రాగేవాడు, సూర్యుడిని గ్రసించే వాడు, స్వర్భాను అవతారంగా, చంద్రుడు, అగ్నిగా ఉన్నవాడు ఆయనే.
అఙ్గుష్ఠమాత్రాః పురుషా దేహస్థాః సర్వదేహినామ్ రక్షన్తు తే చ మాం నిత్యం నిత్యం చాప్యాయయన్తు మామ్
ప్రతి జీవిలోని శరీరంలో అంగుళ పరిమాణంలో ఉన్న వారు ఎల్లప్పుడూ నన్ను కాపాడాలని, నా శ్రేయస్సు పెంచాలని కోరుకుంటున్నాను.
యేనాప్య్ ఉత్పాదితా గర్భా అపో భాగగతాశ్ చ యే తేషాం స్వాహా స్వధా చైవ ఆప్నువన్తి స్వదన్తి చ
ఎవరివల్ల గర్భాలు ఏర్పడతాయో, నీళ్లలో, వాటి భాగాల్లో ఉన్నవారికి స్వాహా, స్వధా అర్పణలు అందాలని, వారు వాటిని ఆనందంగా స్వీకరించాలని కోరుకుంటున్నాను.
యేన రోహన్తి దేహస్థాః ప్రాణినో రోదయన్తి చ హర్షయన్తి న కృష్యన్తి నమస్ తేభ్యస్ తు నిత్యశః
శరీరాల్లో నివసించే ప్రాణులు ఎవరి వల్ల పెరుగుతారో, ఏడుస్తారో, ఆనందిస్తారో, హాని కలగకుండా ఉంటారో, వారికి ఎల్లప్పుడూ నమస్కారం.
యే సముద్రే నదీదుర్గే పర్వతేషు గుహాసు చ వృక్షమూలేషు గోష్ఠేషు కాన్తారగహనేషు చ
సముద్రంలో, నదీ దుర్గాల్లో, పర్వతాల్లో, గుహల్లో, వృక్షాల వేరుల దగ్గర, గోశాలలో, అడవి లోపల ఉన్నవారు,
చతుష్పథేషు రథ్యాసు చత్వరేషు సభాసు చ హస్త్యశ్వరథశాలాసు జీర్ణోద్యానాలయేషు చ
చౌరస్తాల్లో, వీధుల్లో, చౌరస్తాలలో, సభల్లో, ఏనుగులు, గుర్రాలు, రథాల శాలల్లో, పాడైన తోటలు, ఇళ్లలో ఉన్నవారు,
యేషు పఞ్చసు భూతేషు దిశాసు విదిశాసు చ ఇన్ద్రార్కయోర్ మధ్యగతా యే చ చన్ద్రార్కరశ్మిషు
ఐదు భూతాల్లో, దిక్కుల్లో, ఉపదిక్కుల్లో, ఇంద్రుడు, సూర్యుడి మధ్యలో, చంద్రుడు, సూర్యుని కిరణాల్లో ఉన్నవారు,
రసాతలగతా యే చ యే చ తస్మాత్ పరం గతాః నమస్ తేభ్యో నమస్ తేభ్యో నమస్ తేభ్యస్ తు సర్వశః
రసాతలంలో నివసించే వారు, దాని కంటే పైన ఉన్నవారు—వారందరికీ, వారందరికీ, వారందరికీ నమస్కారం.
సర్వస్ త్వం సర్వగో దేవః సర్వభూతపతిర్ భవః సర్వభూతాన్తరాత్మా చ తేన త్వం న నిమన్త్రితః
ప్రభూ! నీవే అన్నీ, నీవు ఎక్కడైనా ఉన్నవాడవు, సమస్త జీవుల అధిపతివి, ప్రతి ప్రాణిలో అంతరాత్మవు. అందుకే నిన్ను ప్రత్యేకంగా ఆహ్వానించాల్సిన అవసరం లేదు.
త్వమ్ ఏవ చేజ్యసే దేవ యజ్ఞైర్ వివిధదక్షిణైః త్వమ్ ఏవ కర్తా సర్వస్య తేన త్వం న నిమన్త్రితః
ప్రభూ! వివిధ రకాల యజ్ఞాలతో, అనేక దక్షిణలతో నిన్నే పూజించబడుతున్నావు. ఈ లోకంలో జరిగే ప్రతిదానికి నీవే కర్తవు. అందుకే నిన్ను ప్రత్యేకంగా ఆహ్వానించలేదు.
అథవా మాయయా దేవ మోహితః సూక్ష్మయా తవ తస్మాత్ తు కారణాద్ వాపి త్వం మయా న నిమన్త్రితః
లేకపోతే, ప్రభూ! నీ సూక్ష్మమైన మాయ వల్ల నేను మోసపోయి ఉండవచ్చు. లేదా ఇంకేదైనా కారణం వల్ల నేను నిన్ను ఆహ్వానించలేదు.
ప్రసీద మమ దేవేశ త్వమ్ ఏవ శరణం మమ త్వం గతిస్ త్వం ప్రతిష్ఠా చ న చాన్యో ఽస్తీతి మే మతిః
దేవతల అధిపతీ! దయచూపు. నీవే నాకు ఆశ్రయం, నీవే నా గమ్యం, నీవే నా ఆధారం. నీతో పాటు ఇంకెవరూ లేరు అని నా నమ్మకం.
స్తుత్వైవం స మహాదేవం విరరామ మహామతిః భగవాన్ అపి సుప్రీతః పునర్ దక్షమ్ అభాషత
అలా మహాదేవుడిని స్తుతించి, ఆ జ్ఞానవంతుడు మౌనమయ్యాడు. భగవంతుడు సంతోషంతో మళ్లీ దక్షుణ్ణి ఉద్దేశించి పలికాడు.
పరితుష్టో ఽస్మి తే దక్ష స్తవేనానేన సువ్రత బహునా తు కిమ్ ఉక్తేన మత్సమీపం గమిష్యసి
దక్షా! నీ స్తోత్రంతో నేను తృప్తిపడాను. నీకు మంచి వ్రతముంది. ఎక్కువ మాటలు అవసరం లేదు. నువ్వు నా సమీపానికి రానున్నావు.