తస్యాశ్ చ కరుణాం జ్ఞాత్వా దేవౌ తౌ కరుణాత్మకౌ ఊచతుస్ తాం సమాలోక్య సమాశ్వాస్య చ దుఃఖితామ్
ఆమె హృదయంలోని దయను గ్రహించిన ఆ ఇద్దరు కరుణామయులు ఆమెను చూసి, ఆమెను ఓదార్చి, మాటలు చెప్పారు.
దగ్ధ ఏవ ధ్రువం భద్రే నాస్యోత్పత్తిర్ ఇహేష్యతే అశరీరో ఽపి తే భద్రే కార్యం సర్వం కరిష్యతి
భద్రే! అతడు ఖచ్చితంగా కాలిపోయాడు, ఇక ఇక్కడ జన్మించడు. అయినా, శరీరం లేకపోయినా, భద్రే! అతడు తన పనులన్నీ చేయగలడు.
యదా తు విష్ణుర్ భగవాన్ వసుదేవసుతః శుభే తదా తస్య సుతో యశ్ చ పతిస్ తే సంభవిష్యతి
శుభే! వసుదేవుని కుమారుడైన విష్ణువు జన్మించినప్పుడు, అతని కుమారుడు నీకు భర్తగా అవతరిస్తాడు.
తతః సా తు వరం లబ్ధ్వా కామపత్నీ శుభాననా జగామేష్టం తదా దేశం ప్రీతియుక్తా గతక్లమా
ఆ తరువాత, వరం పొందిన కాముని భార్య, కాంతిమంతమైన ముఖంతో, ఆనందంగా, అలసట లేకుండా తాను కోరిన ప్రదేశానికి వెళ్లింది.
దగ్ధ్వా కామం తతో విప్రాః స తు దేవో వృషధ్వజః రేమే తత్రోమయా సార్ధం ప్రహృష్టస్ తు హిమాచలే
బ్రాహ్మణులారా! ఆ దేవుడు వృషధ్వజుడు, కాముని కాల్చిన తరువాత, హిమాచల పర్వతంపై ఉమాతో కలిసి ఆనందంగా విహరించాడు.
కన్దరేషు చ రమ్యేషు పద్మినీషు గుహాసు చ నిర్ఝరేషు చ రమ్యేషు కర్ణికారవనేషు చ
అందమైన గుహల్లో, పద్మాలతో నిండిన సరస్సుల్లో, గుహల్లో, సుందరమైన జలపాతాల్లో, కర్ణికారవనాల్లో ఆయన ఆనందంగా విహరించాడు.
నదీతీరేషు కాన్తేషు కింనరాచరితేషు చ శృఙ్గేషు శైలరాజస్య తడాగేషు సరఃసు చ
కిన్నరులు సంచరించే అందమైన నదీ తీరాల్లో, పర్వతరాజు శిఖరాల్లో, సరస్సుల్లో, తడాగాల్లో ఆయన ఆనందంగా విహరించాడు.
వనరాజిషు రమ్యాసు నానాపక్షిరుతేషు చ తీర్థేషు పుణ్యతోయేషు మునీనామ్ ఆశ్రమేషు చ
అనేక పక్షుల గానంతో మధురంగా ఉండే అడవుల్లో, పవిత్ర జలాలతో కూడిన తీర్థాల్లో, ఋషుల ఆశ్రమాల్లో ఆయన ఆనందంగా విహరించాడు.
ఏతేషు పుణ్యేషు మనోహరేషు దేశేషు విద్యాధరభూషితేషు గన్ధర్వయక్షామరసేవితేషు రేమే స దేవ్యా సహితస్ త్రినేత్రః
ఈ పవిత్రమైన, మనోహరమైన ప్రదేశాల్లో, విద్యాధరులు అలంకరించిన చోట, గంధర్వులు, యక్షులు, అమరులు సేవ చేస్తున్నప్పుడు, త్రినేత్రుడు ఆ దేవితో కలిసి ఆనందంగా విహరించాడు.
దేవైః సహేన్ద్రైర్ మునియక్షసిద్ధైర్ గన్ధర్వవిద్యాధరదైత్యముఖ్యైః అన్యైశ్ చ సర్వైర్ వివిధైర్ వృతో ఽసౌ తస్మిన్ నగే హర్షమ్ అవాప శంభుః
ఇంద్రుడు, దేవతలు, మునులు, యక్షులు, సిద్ధులు, గంధర్వులు, విద్యాధరులు, ముఖ్యమైన దైత్యులు, ఇంకా అనేక రకాల జీవులతో చుట్టుముట్టబడి, ఆ శంభుడు ఆ పర్వతంపై ఆనందాన్ని పొందాడు.
నృత్యన్తి తత్రాప్సరసః సురేశా గాయన్తి గన్ధర్వగణాః ప్రహృష్టాః దివ్యాని వాద్యాన్య్ అథ వాదయన్తి కేచిద్ ద్రుతం దేవవరం స్తువన్తి
అక్కడ అప్సరసలు నర్తించగా, దేవతాధిపతులు పాటలు పాడారు, ఆనందంతో గంధర్వ గణాలు దివ్య వాద్యాలు వాయించగా, మరికొందరు వేగంగా ఆ దేవతను స్తుతించారు.
ఏవం స దేవః స్వగణైర్ ఉపేతో మహాబలైః శక్రయమాగ్నితుల్యైః దేవ్యాః ప్రియార్థం భగనేత్రహన్తా గిరిం న తత్యాజ తదా మహాత్మా
ఇలా, ఇంద్రుడు, యముడు, అగ్ని వంటి మహాబలశాలులతో కూడిన తన గణాలతో, భగనేత్రహంత అయిన మహాత్ముడు, దేవిని సంతోషపెట్టేందుకు, ఆ సమయంలో ఆ పర్వతాన్ని విడిచిపోలేదు.
దేవ్యాః సమం తు భగవాంస్ తిష్ఠంస్ తత్ర స కామహా అకరోత్ కిం మహాదేవ ఏతద్ ఇచ్ఛామ వేదితుమ్
ఆ దేవుడు, కామహంత అయిన భగవంతుడు, అక్కడ దేవితో కలిసి నిలబడి ఏదో కార్యం చేశాడు. మహాదేవుడు ఏమి చేశాడో మేము తెలుసుకోవాలని కోరుకుంటున్నాము.
భగవాన్ హిమవచ్ఛృఙ్గే స హి దేవ్యాః ప్రియేచ్ఛయా గణేశైర్ వివిధాకారైర్ హాసం సంజనయన్ ముహుః
భగవంతుడు హిమవంతుని శిఖరంపై, దేవిని సంతోషపెట్టేందుకు, అనేక రూపాల గణాలతో మళ్లీ మళ్లీ నవ్వులు పుట్టించాడు.
దేవీం బాలేన్దుతిలకో రమయంశ్ చ రరామ చ మహానుభావైః సర్వజ్ఞైః కామరూపధరైః శుభైః
బాలచంద్రుని తిలకాన్ని ధరించిన దేవిని ఆనందింపజేస్తూ, మహానుభావులు, సర్వజ్ఞులు, కావలసిన రూపాలు ధరించగల శుభ్రమైన వారితో కలిసి ఆనందంగా విహరించాడు.
అథ దేవ్య్ ఆససాదైకా మాతరం పరమేశ్వరీ ఆసీనాం కాఞ్చనే శుభ్ర ఆసనే పరమాద్భుతే
ఆ తరువాత, పరమేశ్వరి అయిన దేవి, అద్భుతమైన, ప్రకాశవంతమైన బంగారు ఆసనంపై కూర్చున్న తల్లిని చేరింది.
అథ దృష్ట్వా సతీం దేవీమ్ ఆగతాం సురరూపిణీమ్ ఆసనేన మహార్హేణ శంపాదయద్ అనిన్దితామ్ ఆసీనాం తామ్ అథోవాచ మేనా హిమవతః ప్రియా
దివ్యరూపిణిగా వచ్చిన సతీ దేవిని చూసిన హిమవంతుని ప్రియమైన మేన, ఆమెను అప్రతిహతురాలిగా భావించి, అత్యంత విలువైన ఆసనంతో సత్కరించి, అనంతరం ఆమెతో మాట్లాడింది.
చిరస్యాగమనం తే ఽద్య వద పుత్రి శుభేక్షణే దరిద్రా క్రీడనైస్ త్వం హి భర్త్రా క్రీడసి సంగతా
బాగు చూపులు కలిగిన కుమార్తె, చాలా కాలానికి నువ్వు ఈ రోజు వచ్చావు. నీవు నీ భర్తతో కలిసి ఆటలలో మునిగి ఉన్నావు కదా, వినోదాల్లో ఏదైనా లోటు ఉందా చెప్పు.
యే దరిద్రా భవన్తి స్మ తథైవ చ నిరాశ్రయాః ఉమే త ఏవం క్రీడన్తి యథా తవ పతిః శుభే
ఓ ఉమా, దరిద్రులు, ఆశ్రయం లేనివారు, నీ భర్తలా ఆటలు ఆడుతారు, శుభే.
సైవమ్ ఉక్తాథ మాత్రా తు నాతిహృష్టమనా భవత్ మహత్యా క్షమయా యుక్తా న కించిత్ తామ్ ఉవాచ హ విసృష్టా చ తదా మాత్రా గత్వా దేవమ్ ఉవాచ హ
తల్లి ఇలా చెప్పినప్పుడు, ఆమె హృదయం అంతగా సంతోషించలేదు. గొప్ప సహనంతో, ఏమీ చెప్పకుండా, తల్లి అనుమతించగానే దేవుని వద్దకు వెళ్లి మాట్లాడింది.
భగవన్ దేవదేవేశ నేహ వత్స్యామి భూధరే అన్యం కురు మమావాసం భువనేషు మహాద్యుతే
దేవదేవేశ్వరా, భూధరంపై నేను ఇక ఉండను. మహాతేజస్వీ, భువనాల్లో నాకు ఇంకొక నివాసాన్ని ఏర్పరచు.
సదా త్వమ్ ఉచ్యమానా వై మయా వాసార్థమ్ ఈశ్వరి అన్యం న రోచితవతీ వాసం వై దేవి కర్హిచిత్
ఈశ్వరి, నివాసం గురించి నేను ఎప్పుడైనా నీతో మాట్లాడినప్పుడు, నీవు మరే చోట నివసించాలనుకోలేదు, దేవి.
ఇదానీం స్వయమ్ ఏవ త్వం వాసమ్ అన్యత్ర శోభనే కస్మాన్ మృగయసే దేవి బ్రూహి తన్ మే శుచిస్మితే
ఇప్పుడు, శోభనమైనవాడా, నీవే స్వయంగా ఇంకొక నివాసాన్ని వెతుకుతున్నావు. దేవి, ఎందుకు వెతుకుతున్నావో, పవిత్రమైన చిరునవ్వుతో చెప్పు.
గృహం గతాస్మి దేవేశ పితుర్ అద్య మహాత్మనః దృష్ట్వా చ తత్ర మే మాతా విజనే లోకభావనే
దేవతాధిపతీ, ఈ రోజు నేను నా మహాత్ముడైన తండ్రి ఇంటికి వెళ్లాను. అక్కడ నా తల్లి, ఏకాంతంలో, లోక విషయాల గురించి నాతో మాట్లాడింది.
ఆసనాదిభిర్ అభ్యర్చ్య సా మామ్ ఏవమ్ అభాషత ఉమే తవ సదా భర్తా దరిద్రః క్రీడనైః శుభే
ఆమె నన్ను ఆసనాది సత్కారాలతో పూజించి, ఇలా చెప్పింది: 'ఓ ఉమా, నీ భర్త ఎప్పుడూ వినోదాల్లో దరిద్రుడే, శుభే.'
క్రీడతే నహి దేవానాం క్రీడా భవతి తాదృశీ యత్ కిల త్వం మహాదేవ గణైశ్ చ వివిధైస్ తథా రమసే తద్ అనిష్టం హి మమ మాతుర్ వృషధ్వజ
ఆయన ఆటలు ఆడుతున్నాడు కానీ, దేవతల ఆటలు అలాంటివి కావు. ఓ మహాదేవా, నీవు గణాలతో కలసి విహరిస్తున్న తీరు, నా తల్లికి ఇష్టం లేదు, వృషధ్వజా.
తతో దేవః ప్రహస్యాహ దేవీం హాసయితుం ప్రభుః
అప్పుడు దేవుడు చిరునవ్వుతో, దేవిని నవ్వించాలనే ఉద్దేశంతో ఆమెతో ఇలా అన్నాడు.
ఏవమ్ ఏవ న సందేహః కస్మాన్ మన్యుర్ అభూత్ తవ కృత్తివాసా హ్య్ అవాసాశ్ చ శ్మశాననిలయశ్ చ హ
అవును, ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు. నీవు ఎందుకు కోపపడ్డావు? కట్టివాసుడు నిజంగా దుస్తులు లేకుండా, శ్మశానంలోనే నివసిస్తాడు కదా.
అనికేతో హ్య్ అరణ్యేషు పర్వతానాం గుహాసు చ విచరామి గణైర్ నగ్నైర్ వృతో ఽమ్భోజవిలోచనే
నాకు ఎక్కడా స్థిరమైన ఇల్లు లేదు. నేను అరణ్యాల్లో, కొండల గుహల్లో నా గణులతో, వారు అందరూ దుస్తులు లేకుండా ఉండగా, తిరుగుతూ ఉంటాను, కమలనయన!
మా క్రుధో దేవి మాత్రే త్వం తథ్యం మాతావదత్ తవ నహి మాతృసమో బన్ధుర్ జన్తూనామ్ అస్తి భూతలే
దేవి, నీవు నీ తల్లిపై కోపపడవద్దు. నీ తల్లి నిజమే చెప్పింది. ఈ భూమిపై జీవులకు తల్లిని మించిన బంధువు ఎవరూ లేరు.