యస్ తు హరోత్సవమ్ అద్భుతమ్ ఏనం గాయతి దైవతవిప్రసమక్షమ్ సో ఽప్రతిరూపగణేశసమానో దేహవిపర్యయమ్ ఏత్య సుఖీ స్యాత్
ఎవరైనా హరిదేవుని ఈ అద్భుత ఉత్సవాన్ని దేవతలు, బ్రాహ్మణుల సమక్షంలో పాడితే, అతడు అపూర్వమైన గణాధిపతితో సమానంగా, శరీరం విడిచిన తరువాత సుఖంగా ఉంటాడు.
విప్రవర్యాః స్తవం హీమం శృణుయాద్ వా పఠేచ్ చ యః స సర్వలోకగో దేవైః పూజ్యతే ఽమరరాడ్ ఇవ
మహాబ్రాహ్మణులారా! ఈ స్తోత్రాన్ని ఎవరైనా వినినా, చదివినా, అతడిని అన్ని లోకాలలో దేవతలు గౌరవిస్తారు, అమరుల రాజు వలె.
ప్రవిష్టే భవనం దేవే సూపవిష్టే వరాసనే స వక్రో మన్మథః క్రూరో దేవం వేద్ధుమనా భవత్
దేవుడు ఇంట్లోకి ప్రవేశించి, ఉత్తమ ఆసనంపై కూర్చున్నప్పుడు, వంకర మనస్సు కలిగిన క్రూరమైన మన్మథుడు దేవునిని గాయపర్చాలని సంకల్పించాడు.
తమ్ అనాచారసంయుక్తం దురాత్మానం కులాధమమ్ లోకాన్ సర్వాన్ పీడయన్తం సర్వాఙ్గావరణాత్మకమ్
అతడు దుష్టుడు, చెడు ఆచారాలు కలవాడు, తన వంశంలో అతి నీచుడు, అన్ని లోకాలకూ బాధ కలిగించేవాడు, తన రూపం మొత్తం అవరణంగా ఉండేది.
ఋషీణాం విఘ్నకర్తారం నియమానాం వ్రతైః సహ చక్రాహ్వయస్య రూపేణ రత్యా సహ సమాగతమ్
అతడు ఋషుల వ్రతాలకు, నియమాలకు అడ్డంకులు కలిగించేవాడు. చక్రధారి రూపంలో, రతితో కలిసి అక్కడ ప్రత్యక్షమయ్యాడు.
అథాతతాయినం విప్రా వేద్ధుకామం సురేశ్వరః నయనేన తృతీయేన సావజ్ఞం సమవైక్షత
ఆ సమయంలో, బ్రాహ్మణులారా, ఆ దుర్మార్గుడిని దండించాలనే ఉద్దేశంతో దేవతాధిపతి తన మూడవ కన్నుతో, అవమానంగా అతనిని చూశాడు.
తతో ఽస్య నేత్రజో వహ్నిర్ జ్వాలామాలాసహస్రవాన్ సహసా రతిభర్తారమ్ అదహత్ సపరిచ్ఛదమ్
ఆ వెంటనే, ఆ దేవుని కన్ను నుండి వేలాది అగ్ని మాలలతో కూడిన అగ్ని పుట్టి, రతికి భర్తను అతని సేవకులతో పాటు కాల్చేసింది.
స దహ్యమానః కరుణమ్ ఆర్తో ఽక్రోశత విస్వరమ్ ప్రసాదయంశ్ చ తం దేవం పపాత ధరణీతలే
అతడు కాలిపోతూ, బాధతో, దయనీయంగా అరవుతూ, ఆ దేవునిని క్షమించమని వేడుకుంటూ భూమిపై పడిపోయాడు.
అథ సో ఽగ్నిపరీతాఙ్గో మన్మథో లోకతాపనః పపాత సహసా మూర్ఛాం క్షణేన సమపద్యత
ఆ తరువాత, లోకాలకు బాధ కలిగించే మన్మథుడు అగ్నిలో కాలిపోయి, ఒక్కసారిగా అపస్మారంలో పడిపోయాడు.
పత్నీ తు కరుణం తస్య విలలాప సుదుఃఖితా దేవీం దేవం చ దుఃఖార్తా అయాచత్ కరుణావతీ
అయితే, అతని భార్య తీవ్ర దుఃఖంతో, దయనీయంగా విలపిస్తూ, బాధతో దేవతను, దేవునిని కరుణతో ప్రార్థించింది.
తస్యాశ్ చ కరుణాం జ్ఞాత్వా దేవౌ తౌ కరుణాత్మకౌ ఊచతుస్ తాం సమాలోక్య సమాశ్వాస్య చ దుఃఖితామ్
ఆమె హృదయంలోని దయను గ్రహించిన ఆ ఇద్దరు కరుణామయులు ఆమెను చూసి, ఆమెను ఓదార్చి, మాటలు చెప్పారు.
దగ్ధ ఏవ ధ్రువం భద్రే నాస్యోత్పత్తిర్ ఇహేష్యతే అశరీరో ఽపి తే భద్రే కార్యం సర్వం కరిష్యతి
భద్రే! అతడు ఖచ్చితంగా కాలిపోయాడు, ఇక ఇక్కడ జన్మించడు. అయినా, శరీరం లేకపోయినా, భద్రే! అతడు తన పనులన్నీ చేయగలడు.
యదా తు విష్ణుర్ భగవాన్ వసుదేవసుతః శుభే తదా తస్య సుతో యశ్ చ పతిస్ తే సంభవిష్యతి
శుభే! వసుదేవుని కుమారుడైన విష్ణువు జన్మించినప్పుడు, అతని కుమారుడు నీకు భర్తగా అవతరిస్తాడు.
తతః సా తు వరం లబ్ధ్వా కామపత్నీ శుభాననా జగామేష్టం తదా దేశం ప్రీతియుక్తా గతక్లమా
ఆ తరువాత, వరం పొందిన కాముని భార్య, కాంతిమంతమైన ముఖంతో, ఆనందంగా, అలసట లేకుండా తాను కోరిన ప్రదేశానికి వెళ్లింది.
దగ్ధ్వా కామం తతో విప్రాః స తు దేవో వృషధ్వజః రేమే తత్రోమయా సార్ధం ప్రహృష్టస్ తు హిమాచలే
బ్రాహ్మణులారా! ఆ దేవుడు వృషధ్వజుడు, కాముని కాల్చిన తరువాత, హిమాచల పర్వతంపై ఉమాతో కలిసి ఆనందంగా విహరించాడు.
కన్దరేషు చ రమ్యేషు పద్మినీషు గుహాసు చ నిర్ఝరేషు చ రమ్యేషు కర్ణికారవనేషు చ
అందమైన గుహల్లో, పద్మాలతో నిండిన సరస్సుల్లో, గుహల్లో, సుందరమైన జలపాతాల్లో, కర్ణికారవనాల్లో ఆయన ఆనందంగా విహరించాడు.
నదీతీరేషు కాన్తేషు కింనరాచరితేషు చ శృఙ్గేషు శైలరాజస్య తడాగేషు సరఃసు చ
కిన్నరులు సంచరించే అందమైన నదీ తీరాల్లో, పర్వతరాజు శిఖరాల్లో, సరస్సుల్లో, తడాగాల్లో ఆయన ఆనందంగా విహరించాడు.
వనరాజిషు రమ్యాసు నానాపక్షిరుతేషు చ తీర్థేషు పుణ్యతోయేషు మునీనామ్ ఆశ్రమేషు చ
అనేక పక్షుల గానంతో మధురంగా ఉండే అడవుల్లో, పవిత్ర జలాలతో కూడిన తీర్థాల్లో, ఋషుల ఆశ్రమాల్లో ఆయన ఆనందంగా విహరించాడు.
ఏతేషు పుణ్యేషు మనోహరేషు దేశేషు విద్యాధరభూషితేషు గన్ధర్వయక్షామరసేవితేషు రేమే స దేవ్యా సహితస్ త్రినేత్రః
ఈ పవిత్రమైన, మనోహరమైన ప్రదేశాల్లో, విద్యాధరులు అలంకరించిన చోట, గంధర్వులు, యక్షులు, అమరులు సేవ చేస్తున్నప్పుడు, త్రినేత్రుడు ఆ దేవితో కలిసి ఆనందంగా విహరించాడు.
దేవైః సహేన్ద్రైర్ మునియక్షసిద్ధైర్ గన్ధర్వవిద్యాధరదైత్యముఖ్యైః అన్యైశ్ చ సర్వైర్ వివిధైర్ వృతో ఽసౌ తస్మిన్ నగే హర్షమ్ అవాప శంభుః
ఇంద్రుడు, దేవతలు, మునులు, యక్షులు, సిద్ధులు, గంధర్వులు, విద్యాధరులు, ముఖ్యమైన దైత్యులు, ఇంకా అనేక రకాల జీవులతో చుట్టుముట్టబడి, ఆ శంభుడు ఆ పర్వతంపై ఆనందాన్ని పొందాడు.
నృత్యన్తి తత్రాప్సరసః సురేశా గాయన్తి గన్ధర్వగణాః ప్రహృష్టాః దివ్యాని వాద్యాన్య్ అథ వాదయన్తి కేచిద్ ద్రుతం దేవవరం స్తువన్తి
అక్కడ అప్సరసలు నర్తించగా, దేవతాధిపతులు పాటలు పాడారు, ఆనందంతో గంధర్వ గణాలు దివ్య వాద్యాలు వాయించగా, మరికొందరు వేగంగా ఆ దేవతను స్తుతించారు.
ఏవం స దేవః స్వగణైర్ ఉపేతో మహాబలైః శక్రయమాగ్నితుల్యైః దేవ్యాః ప్రియార్థం భగనేత్రహన్తా గిరిం న తత్యాజ తదా మహాత్మా
ఇలా, ఇంద్రుడు, యముడు, అగ్ని వంటి మహాబలశాలులతో కూడిన తన గణాలతో, భగనేత్రహంత అయిన మహాత్ముడు, దేవిని సంతోషపెట్టేందుకు, ఆ సమయంలో ఆ పర్వతాన్ని విడిచిపోలేదు.
దేవ్యాః సమం తు భగవాంస్ తిష్ఠంస్ తత్ర స కామహా అకరోత్ కిం మహాదేవ ఏతద్ ఇచ్ఛామ వేదితుమ్
ఆ దేవుడు, కామహంత అయిన భగవంతుడు, అక్కడ దేవితో కలిసి నిలబడి ఏదో కార్యం చేశాడు. మహాదేవుడు ఏమి చేశాడో మేము తెలుసుకోవాలని కోరుకుంటున్నాము.
భగవాన్ హిమవచ్ఛృఙ్గే స హి దేవ్యాః ప్రియేచ్ఛయా గణేశైర్ వివిధాకారైర్ హాసం సంజనయన్ ముహుః
భగవంతుడు హిమవంతుని శిఖరంపై, దేవిని సంతోషపెట్టేందుకు, అనేక రూపాల గణాలతో మళ్లీ మళ్లీ నవ్వులు పుట్టించాడు.
దేవీం బాలేన్దుతిలకో రమయంశ్ చ రరామ చ మహానుభావైః సర్వజ్ఞైః కామరూపధరైః శుభైః
బాలచంద్రుని తిలకాన్ని ధరించిన దేవిని ఆనందింపజేస్తూ, మహానుభావులు, సర్వజ్ఞులు, కావలసిన రూపాలు ధరించగల శుభ్రమైన వారితో కలిసి ఆనందంగా విహరించాడు.
అథ దేవ్య్ ఆససాదైకా మాతరం పరమేశ్వరీ ఆసీనాం కాఞ్చనే శుభ్ర ఆసనే పరమాద్భుతే
ఆ తరువాత, పరమేశ్వరి అయిన దేవి, అద్భుతమైన, ప్రకాశవంతమైన బంగారు ఆసనంపై కూర్చున్న తల్లిని చేరింది.
అథ దృష్ట్వా సతీం దేవీమ్ ఆగతాం సురరూపిణీమ్ ఆసనేన మహార్హేణ శంపాదయద్ అనిన్దితామ్ ఆసీనాం తామ్ అథోవాచ మేనా హిమవతః ప్రియా
దివ్యరూపిణిగా వచ్చిన సతీ దేవిని చూసిన హిమవంతుని ప్రియమైన మేన, ఆమెను అప్రతిహతురాలిగా భావించి, అత్యంత విలువైన ఆసనంతో సత్కరించి, అనంతరం ఆమెతో మాట్లాడింది.
చిరస్యాగమనం తే ఽద్య వద పుత్రి శుభేక్షణే దరిద్రా క్రీడనైస్ త్వం హి భర్త్రా క్రీడసి సంగతా
బాగు చూపులు కలిగిన కుమార్తె, చాలా కాలానికి నువ్వు ఈ రోజు వచ్చావు. నీవు నీ భర్తతో కలిసి ఆటలలో మునిగి ఉన్నావు కదా, వినోదాల్లో ఏదైనా లోటు ఉందా చెప్పు.
యే దరిద్రా భవన్తి స్మ తథైవ చ నిరాశ్రయాః ఉమే త ఏవం క్రీడన్తి యథా తవ పతిః శుభే
ఓ ఉమా, దరిద్రులు, ఆశ్రయం లేనివారు, నీ భర్తలా ఆటలు ఆడుతారు, శుభే.
సైవమ్ ఉక్తాథ మాత్రా తు నాతిహృష్టమనా భవత్ మహత్యా క్షమయా యుక్తా న కించిత్ తామ్ ఉవాచ హ విసృష్టా చ తదా మాత్రా గత్వా దేవమ్ ఉవాచ హ
తల్లి ఇలా చెప్పినప్పుడు, ఆమె హృదయం అంతగా సంతోషించలేదు. గొప్ప సహనంతో, ఏమీ చెప్పకుండా, తల్లి అనుమతించగానే దేవుని వద్దకు వెళ్లి మాట్లాడింది.