నమో యజ్ఞశిరోహన్త్రే కృష్ణకేశాపహారిణే భగనేత్రనిపాతాయ పూష్ణో దన్తహరాయ చ
యజ్ఞశిరస్సును నాశనం చేసినవారికి నమస్కారం, కృష్ణుని జుటను తొలగించినవారికి నమస్కారం. భగుడి కన్ను తొలగించినవారికి, పూషణుడి పళ్ళను తీసినవారికి నమస్కారం.
నమః పినాకశూలాసిఖడ్గముద్గరధారిణే నమో ఽస్తు కాలకాలాయ తృతీయనయనాయ చ
పినాకం, శూలం, ఖడ్గం, ముద్గరం ధరించినవారికి నమస్కారం. కాలకాలుడికి, మూడవ కన్ను ఉన్నవారికి నమస్కారం.
అన్తకాన్తకృతే చైవ నమః పర్వతవాసినే సువర్ణరేతసే చైవ నమః కుణ్డలధారిణే
మరణాన్ని సంహరించేవారికి, కొండపై నివసించేవారికి, బంగారు వంశానికి మూలమైనవారికి, కుండలాలు ధరించినవారికి నమస్కారం.
దైత్యానాం యోగనాశాయ యోగినాం గురవే నమః శశాఙ్కాదిత్యనేత్రాయ లలాటనయనాయ చ
దైత్యుల యోగాన్ని నాశనం చేసేవారికి, యోగులకు గురువైనవారికి, చంద్రుని, సూర్యుని కన్నులుగా కలిగినవారికి, నుదుటిపై కన్నుతో ఉన్నవారికి నమస్కారం.
నమః శ్మశానరతయే శ్మశానవరదాయ చ నమో దైవతనాథాయ త్ర్యమ్బకాయ నమో నమః
శ్మశానంలో ఆనందించేవారికి, శ్మశానంలో వరాలిచ్చేవారికి, దేవతల అధిపతికి, త్ర్యంబకునికి పునఃపునః నమస్కారం.
గృహస్థసాధవే నిత్యం జటిలే బ్రహ్మచారిణే నమో ముణ్డార్ధముణ్డాయ పశూనాం పతయే నమః
గృహస్థాశ్రమంలో ఉన్న సాధువుకి, జటలు కలిగిన బ్రహ్మచారికి, అర్ధముండ, సంపూర్ణంగా ముండ అయినవారికి, పశువుల అధిపతికి నమస్కారం.
సలిలే తప్యమానాయ యోగైశ్వర్యప్రదాయ చ నమః శాన్తాయ దాన్తాయ ప్రలయోత్పత్తికారిణే
నీటిలో తపస్సు చేసేవారికి, యోగశక్తులు ప్రసాదించేవారికి, శాంత స్వభావమున్నవారికి, నియమంతో ఉన్నవారికి, సృష్టి లయాలకు కారణమైనవారికి నమస్కారం.
నమో ఽనుగ్రహకర్త్రే చ స్థితికర్త్రే నమో నమః నమో రుద్రాయ వసవ ఆదిత్యాయాశ్వినే నమః
కృపచూపే వారికి, సృష్టిని నిలిపే వారికి పునఃపునః నమస్కారం. రుద్రునికి, వసువులకు, ఆదిత్యులకు, అశ్వినీదేవతలకు నమస్కారం.
నమః పిత్రే ఽథ సాంఖ్యాయ విశ్వేదేవాయ వై నమః నమః శర్వాయ ఉగ్రాయ శివాయ వరదాయ చ
తండ్రికి, సాంఖ్యానికి, విశ్వదేవతలకు నమస్కారం. శర్వునికి, ఉగ్రునికి, శివునికి, వరాలిచ్చేవారికి నమస్కారం.
నమో భీమాయ సేనాన్యే పశూనాం పతయే నమః శుచయే వైరిహానాయ సద్యోజాతాయ వై నమః
భయంకరుడైనవారికి, సేనాధిపతికి, పశువుల అధిపతికి, పవిత్రుడైనవారికి, శత్రువులను నాశనం చేసేవారికి, సద్యోజాతునికి నమస్కారం.
మహాదేవాయ చిత్రాయ విచిత్రాయ చ వై నమః ప్రధానాయాప్రమేయాయ కార్యాయ కారణాయ చ
మహాదేవునికి, విచిత్రమైనవారికి, అనేక రూపాలున్నవారికి, ప్రధానునికి, కొలవలేని వారికి, కారణమైనవారికి, ఫలితమైనవారికి నమస్కారం.
పురుషాయ నమస్ తే ఽస్తు పురుషేచ్ఛాకరాయ చ నమః పురుషసంయోగప్రధానగుణకారిణే
పురుషునికి నమస్కారం. పురుషుని సంకల్పాన్ని నెరవేర్చేవారికి, పురుషుడు మరియు ప్రధాన గుణాన్ని కలిపే వారికి నమస్కారం.
ప్రవర్తకాయ ప్రకృతేః పురుషస్య చ సర్వశః కృతాకృతస్య సత్కర్త్రే ఫలసంయోగదాయ చ
ప్రకృతి, పురుషులకు ప్రతి విధంగా ప్రారంభకుడైనవారికి, చేసినదానికి, చేయని దానికి కర్త అయినవారికి, ఫలితాన్ని కలిపే వారికి నమస్కారం.
కాలజ్ఞాయ చ సర్వేషాం నమో నియమకారిణే నమో వైషమ్యకర్త్రే చ గుణానాం వృత్తిదాయ చ
అందరికీ కాలాన్ని తెలిసినవారికి, నియమించే వారికి నమస్కారం. వైవిధ్యాన్ని కలిగించే వారికి, గుణాలకు క్రియలు ప్రసాదించే వారికి నమస్కారం.
నమస్ తే దేవదేవేశ నమస్ తే భూతభావన శివ సౌమ్యముఖో ద్రష్టుం భవ సౌమ్యో హి నః ప్రభో
దేవతలలో ప్రభువైన ప్రభూ! భూతాలను సృష్టించే ప్రభూ! శివా, మృదువైన ముఖంతో మాకు కనబడేలా దయచూపుము ప్రభూ, నీకు నమస్కారం.
ఏవం స భగవాన్ దేవో జగత్పతిర్ ఉమాపతిః స్తూయమానః సురైః సర్వైర్ అమరాన్ ఇదమ్ అబ్రవీత్
అలా అందరు దేవతలు స్తుతించినప్పుడు, జగత్పతి, ఉమాపతి అయిన ఆ భగవంతుడు అమరులకు ఇలా పలికాడు.
ద్రష్టుం సుఖశ్ చ సౌమ్యశ్ చ దేవానామ్ అస్మి భోః సురాః వరం వరయత క్షిప్రం దాతాస్మి తమ్ అసంశయమ్
దేవతలారా! నేను సులభంగా దర్శించదగినవాడిని, మృదువైనవాడిని. మీరు కోరిన వరాన్ని కోరండి, నేను వెంటనే మీకు నిర్ధాయంగా ఇస్తాను.
తతస్ తే ప్రణతాః సర్వే సురా ఊచుస్ త్రిలోచనమ్
అంతటా దేవతలు అందరూ నమస్కరించి, త్రినేత్రుడిని ఉద్దేశించి ఇలా పలికారు.
తవైవ భగవన్ హస్తే వర ఏషో ఽవతిష్ఠతామ్ యదా కార్యం తదా నస్ త్వం దాస్యసే వరమ్ ఈప్సితమ్
భగవంతుడా! ఈ వరం నీ చేతిలోనే ఉండనివ్వు. అవసరం వచ్చినప్పుడు, మేము కోరిన వరాన్ని నువ్వు మాకు ఇస్తావు.
ఏవమ్ అస్త్వ్ ఇతి తాన్ ఉక్త్వా విసృజ్య చ సురాన్ హరః లోకాంశ్ చ ప్రమథైః సార్ధం వివేశ భవనం స్వకమ్
అలా 'అవును' అని చెప్పి, దేవతలను పంపించి, హరుడు ప్రమథగణాలతో పాటు తన లోకాలకు వెళ్ళాడు.
యస్ తు హరోత్సవమ్ అద్భుతమ్ ఏనం గాయతి దైవతవిప్రసమక్షమ్ సో ఽప్రతిరూపగణేశసమానో దేహవిపర్యయమ్ ఏత్య సుఖీ స్యాత్
ఎవరైనా హరిదేవుని ఈ అద్భుత ఉత్సవాన్ని దేవతలు, బ్రాహ్మణుల సమక్షంలో పాడితే, అతడు అపూర్వమైన గణాధిపతితో సమానంగా, శరీరం విడిచిన తరువాత సుఖంగా ఉంటాడు.
విప్రవర్యాః స్తవం హీమం శృణుయాద్ వా పఠేచ్ చ యః స సర్వలోకగో దేవైః పూజ్యతే ఽమరరాడ్ ఇవ
మహాబ్రాహ్మణులారా! ఈ స్తోత్రాన్ని ఎవరైనా వినినా, చదివినా, అతడిని అన్ని లోకాలలో దేవతలు గౌరవిస్తారు, అమరుల రాజు వలె.
ప్రవిష్టే భవనం దేవే సూపవిష్టే వరాసనే స వక్రో మన్మథః క్రూరో దేవం వేద్ధుమనా భవత్
దేవుడు ఇంట్లోకి ప్రవేశించి, ఉత్తమ ఆసనంపై కూర్చున్నప్పుడు, వంకర మనస్సు కలిగిన క్రూరమైన మన్మథుడు దేవునిని గాయపర్చాలని సంకల్పించాడు.
తమ్ అనాచారసంయుక్తం దురాత్మానం కులాధమమ్ లోకాన్ సర్వాన్ పీడయన్తం సర్వాఙ్గావరణాత్మకమ్
అతడు దుష్టుడు, చెడు ఆచారాలు కలవాడు, తన వంశంలో అతి నీచుడు, అన్ని లోకాలకూ బాధ కలిగించేవాడు, తన రూపం మొత్తం అవరణంగా ఉండేది.
ఋషీణాం విఘ్నకర్తారం నియమానాం వ్రతైః సహ చక్రాహ్వయస్య రూపేణ రత్యా సహ సమాగతమ్
అతడు ఋషుల వ్రతాలకు, నియమాలకు అడ్డంకులు కలిగించేవాడు. చక్రధారి రూపంలో, రతితో కలిసి అక్కడ ప్రత్యక్షమయ్యాడు.
అథాతతాయినం విప్రా వేద్ధుకామం సురేశ్వరః నయనేన తృతీయేన సావజ్ఞం సమవైక్షత
ఆ సమయంలో, బ్రాహ్మణులారా, ఆ దుర్మార్గుడిని దండించాలనే ఉద్దేశంతో దేవతాధిపతి తన మూడవ కన్నుతో, అవమానంగా అతనిని చూశాడు.
తతో ఽస్య నేత్రజో వహ్నిర్ జ్వాలామాలాసహస్రవాన్ సహసా రతిభర్తారమ్ అదహత్ సపరిచ్ఛదమ్
ఆ వెంటనే, ఆ దేవుని కన్ను నుండి వేలాది అగ్ని మాలలతో కూడిన అగ్ని పుట్టి, రతికి భర్తను అతని సేవకులతో పాటు కాల్చేసింది.
స దహ్యమానః కరుణమ్ ఆర్తో ఽక్రోశత విస్వరమ్ ప్రసాదయంశ్ చ తం దేవం పపాత ధరణీతలే
అతడు కాలిపోతూ, బాధతో, దయనీయంగా అరవుతూ, ఆ దేవునిని క్షమించమని వేడుకుంటూ భూమిపై పడిపోయాడు.
అథ సో ఽగ్నిపరీతాఙ్గో మన్మథో లోకతాపనః పపాత సహసా మూర్ఛాం క్షణేన సమపద్యత
ఆ తరువాత, లోకాలకు బాధ కలిగించే మన్మథుడు అగ్నిలో కాలిపోయి, ఒక్కసారిగా అపస్మారంలో పడిపోయాడు.
పత్నీ తు కరుణం తస్య విలలాప సుదుఃఖితా దేవీం దేవం చ దుఃఖార్తా అయాచత్ కరుణావతీ
అయితే, అతని భార్య తీవ్ర దుఃఖంతో, దయనీయంగా విలపిస్తూ, బాధతో దేవతను, దేవునిని కరుణతో ప్రార్థించింది.