చారురావవిజుష్టాని కింశుకానాం వనాని చ పర్వతస్య నితమ్బేషు సర్వేషు చ విరేజిరే
కింశుక వృక్షాల అందమైన అడవులు, వాటి మధురమైన కూళ్లతో పర్వతపు ప్రతి కొమ్మపై ప్రకాశించేవి.
తమాలగుల్మైస్ తస్యాసీచ్ ఛోభా హిమవతస్ తదా నీలజీమూతసంఘాతైర్ నిలీనైర్ ఇవ సంధిషు
ఆ సమయంలో హిమవంతు అందాన్ని తమాల, గుల్మ వృక్షాలు మరింత పెంచాయి. ఆ వృక్షాల నీలి మేఘాల సమూహాలు పర్వతపు చిలిపుల్లో దాగినట్టు కనిపించేవి.
నికామపుష్పైః సువిశాలశాఖైః సముచ్ఛ్రితైశ్ చన్దనచమ్పకైశ్ చ ప్రమత్తపుంస్కోకిలసంప్రలాపైర్ హిమాచలో ఽతీవ తదా రరాజ
పుష్పాలతో నిండిన, విస్తృతమైన కొమ్మలతో ఎత్తుగా పెరిగిన గంధపు చెట్లు, చంపక వృక్షాలు, మత్తులో ఉన్న కోకిలలు మధురంగా కూయడం వల్ల హిమాచలం అప్పుడు అత్యంత ప్రకాశంగా కనిపించింది.
శ్రుత్వా శబ్దం మృదుమదకలం సర్వతః కోకిలానాం చఞ్చత్పక్షాః సమధురతరం నీలకణ్ఠా వినేదుః తేషాం శబ్దైర్ ఉపచితబలః పుష్పచాపేషుహస్తః సజ్జీభూతస్ త్రిదశవనితా వేద్ధుమ్ అఙ్గేష్వ్ అనఙ్గః
ప్రతి వైపు కోకిలలు మృదువుగా, మధురంగా కూయడం విని, నీలకంఠ పక్షులు రెక్కలు ఊపుతూ ఇంకా మధురంగా ఆలాపించాయి. వాటి కూళ్లతో ఆకర్షితుడై, పుష్పబాణంతో సిద్ధంగా ఉన్న మన్మథుడు, దేవతా యువతుల హృదయాలను తాకేందుకు సిద్ధమయ్యాడు.
పటుః సూర్యాతపశ్ చాపి ప్రాయశో ఽల్పజలాశయః దేవీవివాహసమయే గ్రీష్మ ఆగాద్ ధిమాచలమ్
ఆ సమయంలో ఎండ తీవ్రంగా పెరిగింది, నీరు కొరతగా మారింది. అలా దేవీ వివాహ సమయానికి హిమాచలంలో గ్రీష్మ ఋతువు వచ్చింది.
స చాపి తరుభిస్ తత్ర బహుభిః కుసుమోత్కరైః శోభయామ్ ఆస శృఙ్గాణి ప్రాలేయాద్రేః సమన్తతః
అక్కడ ఎన్నో వృక్షాలు పుష్పగుచ్ఛాలతో పర్వత శిఖరాలను చుట్టూ అందంగా అలంకరించాయి.
తథాపి చ గిరౌ తత్ర వాయవః సుమనోహరాః వవుః పాటలవిస్తీర్ణకదమ్బార్జునగన్ధినః
అయినా, ఆ పర్వతంపై పటాల, కదంబ, అర్జున వృక్షాల సుగంధాన్ని పంచుతూ, ఎంతో మధురమైన గాలులు వీచాయి.
వాప్యః ప్రఫుల్లపద్మౌఘకేసరారుణమూర్తయః అభవంస్ తటసంఘుష్టఫలహంసకదమ్బకాః
పుష్పించిన పద్మాల సమూహాలతో, వాటి కేశరాల ఎర్రని వర్ణంతో చెరువులు మెరిసిపోయాయి. వాటి ఒడ్డుల్లో పండ్లు తినే హంసలు, నీటిపక్షుల గుంపులు కలసి శబ్దంతో నిండిపోయాయి.
తథా కురబకాశ్ చాపి కుసుమాపాణ్డుమూర్తయః సర్వేషు నగశృఙ్గేషు భ్రమరావలిసేవితాః
అలాగే, పుష్పాలతో తెల్లగా కనిపించే కురబక వృక్షాలు, ప్రతి పర్వత శిఖరంపై తేనెటీగల గుంపులతో నిండిపోయాయి.
బకులాశ్ చ నితమ్బేషు విశాలేషు మహీభృతః ఉత్ససర్జ మనోజ్ఞాని కుసుమాని సమన్తతః
పర్వతపు విశాలమైన కొమ్మల్లో బకుల వృక్షాలు చుట్టూ అందమైన పువ్వులను విరజిమ్మాయి.
ఇతి కుసుమవిచిత్రసర్వవృక్షా వివిధవిహంగమనాదరమ్యదేశాః హిమగిరితనయావివాహభూత్యై షడ్ ఉపయయుర్ ఋతవో మునిప్రవీరాః
ఇలా, వివిధ పుష్పాలతో అలంకరించబడిన వృక్షాలు, అనేక పక్షుల గానాలతో రమణీయమైన ప్రదేశాలు కలిగి, ఆరు ఋతువులు హిమగిరి కుమార్తె వివాహానికి వచ్చాయి, ఓ మునిశ్రేష్ఠులారా!
తత ఏవం ప్రవృత్తే తు సర్వభూతసమాగమే నానావాద్యసమాకీర్ణే అహం తత్ర ద్విజాతయః
అప్పుడు అన్ని జీవులు కూడి, అనేక వాద్యాల శబ్దాలతో ఆ ప్రదేశం నిండిపోయింది. అప్పుడు నేనూ, ఓ ద్విజులారా, అక్కడే ఉన్నాను.
శైలపుత్రీమ్ అలంకృత్య యోగ్యాభరణసంపదా పురం ప్రవేశితవాంస్ తాం స్వయమ్ ఆదాయ భో ద్విజాః
పర్వత కుమార్తెను తగిన అలంకారాలతో అలంకరించి, స్వయంగా పట్టుకొని, పట్టణంలోకి ప్రవేశింపజేశాను, ఓ ద్విజులారా.
తతస్ తు పునర్ ఏవేశమ్ అహం చైవోక్తవాన్ విభుమ్ హవిర్ జుహోమి వహ్నౌ తే ఉపాధ్యాయపదే స్థితః
తర్వాత మళ్లీ, ఉపాధ్యాయునిగా నిలబడి, ప్రభువైన ఆయనను ఉద్దేశించి ఇలా అన్నాను: 'మీ కోసం హవిస్సును అగ్నిలో సమర్పిస్తున్నాను.'
దదాసి మహ్యం యద్య్ ఆజ్ఞాం కర్తవ్యో ఽయం క్రియావిధిః మామ్ ఆహ శంకరశ్ చైవం దేవదేవో జగత్పతిః
నీవు నాకు అనుమతి ఇస్తే, ఈ కర్మ విధానం తప్పక చేయాలి. ఇదే విధంగా దేవదేవుడు, జగత్పతి అయిన శంకరుడు నాకు చెప్పాడు.
యద్ ఉద్దిష్టం సురేశాన తత్ కురుష్వ యథేప్సితమ్ కర్తాస్మి వచనం సర్వం బ్రహ్మంస్ తవ జగద్విభో
దేవతల అధిపతీ, నీవు చెప్పినది ఏదైనా, నీకు ఇష్టమైనట్లు చేయు. బ్రహ్మా! జగత్పతి! నీ ఆజ్ఞలన్నింటినీ నేను పాటిస్తాను.
తతశ్ చాహం ప్రహృష్టాత్మా కుశాన్ ఆదాయ సత్వరమ్ హస్తం దేవస్య దేవ్యాశ్ చ యోగబన్ధేన యుక్తవాన్
ఆ తరువాత, హర్షంతో నేను వేగంగా కుశలు తీసుకొని, యోగబంధంతో దేవుడు, దేవిని ఇద్దరి చేతులను కలిపాను.
జ్వలనశ్ చ స్వయం తత్ర కృతాఞ్జలిపుటః స్థితః శ్రుతిగీతైర్ మహామన్త్రైర్ మూర్తిమద్భిర్ ఉపస్థితైః
అక్కడ అగ్ని స్వయంగా చేతులు జోడించి నిలబడి, వేదగీతలు, మహామంత్రాలు రూపంగా ప్రత్యక్షమై పాడబడుతున్నాయి.
యథోక్తవిధినా హుత్వా సర్పిస్ తద్ అమృతం హవిః తతస్ తం జ్వలనం సర్వం కారయిత్వా ప్రదక్షిణమ్
విధి ప్రకారం నెయ్యి హోమం చేసి, ఆ అమృతమైన హవిస్సును సమర్పించి, అగ్నిని సాక్షిగా చేసి, అతన్ని ప్రదక్షిణగా తిప్పించాను.
ముక్త్వా హస్తసమాయోగం సహితః సర్వదైవతైః పుత్రైశ్ చ మానసైః సిద్ధైః ప్రహృష్టేనాన్తరాత్మనా
చేతులు విడిపించి, అందరు దేవతలు, మనసులో పుట్టిన కుమారులు, సిద్ధులు కలిసి, అంతరంగంలో ఆనందంతో ఉన్నాము.
వృత్త ఉద్వాహకాలే తు ప్రణమ్య చ వృషధ్వజమ్ యోగేనైవ తయోర్ విప్రాస్ తద్ ఉమాపరమేశయోః
పెళ్లి వేళ పూర్తయ్యాక, బ్రాహ్మణులు యోగబలంతో వృషధ్వజుడైన పరమేశ్వరుడు, ఉమాదేవి ఇద్దరికీ నమస్కరించారు.
ఉద్వాహః స పరో వృత్తో యం దేవా న విదుః క్వచిత్ ఇతి వః సర్వమ్ ఆఖ్యాతం స్వయంవరమ్ ఇదం శుభమ్ ఉద్వాహశ్ చైవ దేవస్య శృణుధ్వం పరమాద్భుతమ్
ఆ పరమమైన పెళ్లి పూర్తయ్యింది. దాన్ని దేవతలు ఎక్కడా పూర్తిగా తెలుసుకోలేరు. ఈ మంగళకరమైన స్వయంవరం, దేవుని అద్భుతమైన పెళ్లి అన్నీ నేను మీకు వివరించాను. వినండి.
అథ వృత్తే వివాహే తు భవస్యామితతేజసః ప్రహర్షమ్ అతులం గత్వా దేవాః శక్రపురోగమాః తుష్టువుర్ వాగ్భిర్ ఆద్యాభిః ప్రణేముస్ తే మహేశ్వరమ్
తరువాత, అపార తేజస్సుతో ఉన్న భవుని వివాహం జరిగిన తరువాత, ఇంద్రుడు ముందుండి, దేవతలు అందరూ అపూర్వమైన ఆనందంతో, శుభవాక్యాలతో మహేశ్వరుడిని స్తుతించి, నమస్కరించారు.
నమః పర్వతలిఙ్గాయ పర్వతేశాయ వై నమః నమః పవనవేగాయ విరూపాయాజితాయ చ నమః క్లేశవినాశాయ దాత్రే చ శుభసంపదామ్
పర్వతాన్ని గుర్తుగా ధరించువారికి నమస్కారం, పర్వతాధిపతికి నమస్కారం. గాలి వేగంతో ఉన్నవారికి, రూపం విచిత్రంగా ఉన్నవారికి, ఎవ్వరూ జయించలేనివారికి నమస్కారం. బాధలను తొలగించేవారికి, శుభ సంపదలను ప్రసాదించేవారికి నమస్కారం.
నమో నీలశిఖణ్డాయ అమ్బికాపతయే నమః నమః పవనరూపాయ శతరూపాయ వై నమః
నీలపు కిరీటాన్ని ధరించినవారికి, అంబికాపతికి నమస్కారం. గాలి స్వరూపుడికి, నూరు రూపాలవారికి నమస్కారం.
నమో భైరవరూపాయ విరూపనయనాయ చ నమః సహస్రనేత్రాయ సహస్రచరణాయ చ
భైరవరూపుడికి నమస్కారం, విచిత్రమైన కన్నులతో ఉన్నవారికి నమస్కారం. వెయ్యి కళ్ళు కలిగినవారికి, వెయ్యి పాదాలవారికి నమస్కారం.
నమో దేవవయస్యాయ వేదాఙ్గాయ నమో నమః విష్టమ్భనాయ శక్రస్య బాహ్వోర్ వేదాఙ్కురాయ చ
దేవతలకు స్నేహితుడైనవారికి, వేదాంగాలవారికి నమస్కారం. ఇంద్రుని శక్తిని అడ్డుకునేవారికి, వేదాల నుండి పుట్టిన బాహువులవారికి నమస్కారం.
చరాచరాధిపతయే శమనాయ నమో నమః సలిలాశయలిఙ్గాయ యుగాన్తాయ నమో నమః
చరాచర జాతులకు అధిపతికి, శాంతిని ప్రసాదించేవారికి నమస్కారం. నీటిని గుర్తుగా ధరించినవారికి, యుగాంతాన్ని కలిగించేవారికి నమస్కారం.
నమః కపాలమాలాయ కపాలసూత్రధారిణే నమః కపాలహస్తాయ దణ్డినే గదినే నమః
కపాలమాల ధరించినవారికి, కపాలసూత్రాన్ని ధరించినవారికి నమస్కారం. చేతిలో కపాలాన్ని పట్టుకున్నవారికి, దండం, గదా ధరించినవారికి నమస్కారం.
నమస్ త్రైలోక్యనాథాయ పశులోకరతాయ చ నమః ఖట్వాఙ్గహస్తాయ ప్రమథార్తిహరాయ చ
మూడు లోకాలకు అధిపతికి, పశుజాతులలో ఆనందించేవారికి నమస్కారం. ఖట్వాంగాన్ని చేతిలో పట్టుకున్నవారికి, ప్రమథ గణాల బాధను తొలగించేవారికి నమస్కారం.