కోయష్టిదాత్యూహబలాకయుక్తా దృశ్యాస్ తు పద్మోత్పలమీనపూర్ణాః ఖగాశ్ చ నానావిధభూషితాఙ్గా దృశ్యాస్ తు వృక్షేషు సుచిత్రపక్షాః
కోయిల, దాట్యూహ, బకలతో కూడిన సరస్సులు, పద్మాలు, ఉట్పలాలు, చేపలతో నిండి ఉన్నాయి; చెట్లపై రంగురంగుల రెక్కలతో అనేక రకాల పక్షులు అలంకరించబడ్డాయి.
క్రీడాసు యుక్తాన్ అథ తర్జయన్తః కుర్వన్తి శబ్దం మదనేరితాఙ్గాః తస్మిన్ గిరావ్ అద్రిసుతావివాహే వవుశ్ చ వాతాః సుఖశీతలాఙ్గాః
ఆడుకుంటూ పరస్పరం పోటీ పడుతూ, శబ్దాలు చేస్తూ, మనస్సు ఉల్లాసంతో నిండిన వారు, ఆ పర్వతంలో, పర్వత కుమార్తె పెళ్లి సందర్భంగా, మృదువుగా, చల్లగా వీచే గాలులు వేశాయి.
పుష్పాణి శుభ్రాణ్య్ అపి పాతయన్తః శనైర్ నగేభ్యో మలయాద్రిజాతాః తథైవ సర్వే ఋతవశ్ చ పుణ్యాశ్ చకాశిరే ఽన్యోన్యవిమిశ్రితాఙ్గాః
మలయాచలంలో పుట్టిన గాలులు చెట్లపై నుండి తెల్లని పువ్వులను మృదువుగా జారవిడిచాయి; అలాగే అన్ని పవిత్ర ఋతువులు పరస్పరం కలిసిపోయినట్టు మెరిసిపోయాయి.
సమదాలికులోద్గీతశిలాకుసుమసంచయైః పరస్పరం హి మాలత్యో భావయన్త్యో విరేజిరే
మత్తు తేనెటీగల గానంతో, రాళ్ల పువ్వుల గుత్తులతో పరస్పరం ఆనందంగా మల్లె లతలు వికసించాయి.
నీలాని నీలామ్బురుహైః పయాంసి గౌరాణి గౌరైశ్ చ మృణాలదణ్డైః రక్తైశ్ చ రక్తాని భృశం కృతాని మత్తద్విరేఫావలిజుష్టపత్త్రైః
నీల పద్మాలతో నీళ్ళు నీలంగా, తెల్ల ముడతలతో తెల్లగా, ఎర్ర పద్మాలతో ఎర్రగా మారాయి; వాటి ఆకులను మత్తులో ఉన్న తేనెటీగలు చుట్టుముట్టాయి.
హైమాని విస్తీర్ణజలేషు కేషుచిన్ నిరన్తరం చారుతరాణి కేషుచిత్ వైదూర్యనాలాని సరఃసు కేషుచిత్ ప్రజజ్ఞిరే పద్మవనాని సర్వతః
కొన్ని విశాలమైన జలాశయాలలో ఎక్కడ చూసినా బంగారు పద్మాలు పూశాయి; మరికొన్ని సరస్సుల్లో మణిపుష్పాల కాండాలు మెరిసాయి; ఇంకొన్ని సరస్సుల్లో చుట్టూ పద్మవనాలు విరివిగా కనిపించాయి.
వాప్యస్ తత్రాభవన్ రమ్యాః కమలోత్పలపుష్పితాః నానావిహంగసంజుష్టా హైమసోపానపఙ్క్తయః
అక్కడ అందమైన చెరువులు ఉండేవి. అవి కమలాలు, ఉత్పలాలు పుష్పించి, ఎన్నో రకాల పక్షులతో నిండిపోయి, బంగారు మెట్ల వరుసలతో అలంకరించబడి మెరిసిపోయేవి.
శృఙ్గాణి తస్య తు గిరేః కర్ణికారైః సుపుష్పితైః సముచ్ఛ్రితాన్య్ అవిరలైర్ హేమానీవ బభుర్ ద్విజాః
ఆ పర్వతానికి శిఖరాలు, పుష్పాలతో నిండిన కర్ణికార వృక్షాలతో ఎత్తుగా పెరిగి, ఆపకుండా బంగారం లా ప్రకాశించేవి, ఓ ద్విజులారా!
ఈషద్విభిన్నకుసుమైః పాటలైశ్ చాపి పాటలాః సంబభూవుర్ దిశః సర్వాః పవనాకమ్పిమూర్తిభిః
పాటల వృక్షాలు కొంత విభిన్నంగా వికసించిన పువ్వులతో, గాలిలో ఊగిపోతూ, ఎర్రటి పువ్వుల వర్ణంతో అన్ని దిశల్నీ అలంకరించాయి.
కృష్ణార్జునా దశగుణా నీలాశోకమహీరుహాః గిరౌ వవృధిరే ఫుల్లాః స్పర్ధయన్తః పరస్పరమ్
ఆ పర్వతంపై కృష్ణ, అర్జున, పదిగుణాల నీలాశోక వృక్షాలు, ఇంకా ఇతర గొప్ప వృక్షాలు పుష్పించి, పరస్పరం పోటీ పడుతున్నట్టు కనిపించేవి.
చారురావవిజుష్టాని కింశుకానాం వనాని చ పర్వతస్య నితమ్బేషు సర్వేషు చ విరేజిరే
కింశుక వృక్షాల అందమైన అడవులు, వాటి మధురమైన కూళ్లతో పర్వతపు ప్రతి కొమ్మపై ప్రకాశించేవి.
తమాలగుల్మైస్ తస్యాసీచ్ ఛోభా హిమవతస్ తదా నీలజీమూతసంఘాతైర్ నిలీనైర్ ఇవ సంధిషు
ఆ సమయంలో హిమవంతు అందాన్ని తమాల, గుల్మ వృక్షాలు మరింత పెంచాయి. ఆ వృక్షాల నీలి మేఘాల సమూహాలు పర్వతపు చిలిపుల్లో దాగినట్టు కనిపించేవి.
నికామపుష్పైః సువిశాలశాఖైః సముచ్ఛ్రితైశ్ చన్దనచమ్పకైశ్ చ ప్రమత్తపుంస్కోకిలసంప్రలాపైర్ హిమాచలో ఽతీవ తదా రరాజ
పుష్పాలతో నిండిన, విస్తృతమైన కొమ్మలతో ఎత్తుగా పెరిగిన గంధపు చెట్లు, చంపక వృక్షాలు, మత్తులో ఉన్న కోకిలలు మధురంగా కూయడం వల్ల హిమాచలం అప్పుడు అత్యంత ప్రకాశంగా కనిపించింది.
శ్రుత్వా శబ్దం మృదుమదకలం సర్వతః కోకిలానాం చఞ్చత్పక్షాః సమధురతరం నీలకణ్ఠా వినేదుః తేషాం శబ్దైర్ ఉపచితబలః పుష్పచాపేషుహస్తః సజ్జీభూతస్ త్రిదశవనితా వేద్ధుమ్ అఙ్గేష్వ్ అనఙ్గః
ప్రతి వైపు కోకిలలు మృదువుగా, మధురంగా కూయడం విని, నీలకంఠ పక్షులు రెక్కలు ఊపుతూ ఇంకా మధురంగా ఆలాపించాయి. వాటి కూళ్లతో ఆకర్షితుడై, పుష్పబాణంతో సిద్ధంగా ఉన్న మన్మథుడు, దేవతా యువతుల హృదయాలను తాకేందుకు సిద్ధమయ్యాడు.
పటుః సూర్యాతపశ్ చాపి ప్రాయశో ఽల్పజలాశయః దేవీవివాహసమయే గ్రీష్మ ఆగాద్ ధిమాచలమ్
ఆ సమయంలో ఎండ తీవ్రంగా పెరిగింది, నీరు కొరతగా మారింది. అలా దేవీ వివాహ సమయానికి హిమాచలంలో గ్రీష్మ ఋతువు వచ్చింది.
స చాపి తరుభిస్ తత్ర బహుభిః కుసుమోత్కరైః శోభయామ్ ఆస శృఙ్గాణి ప్రాలేయాద్రేః సమన్తతః
అక్కడ ఎన్నో వృక్షాలు పుష్పగుచ్ఛాలతో పర్వత శిఖరాలను చుట్టూ అందంగా అలంకరించాయి.
తథాపి చ గిరౌ తత్ర వాయవః సుమనోహరాః వవుః పాటలవిస్తీర్ణకదమ్బార్జునగన్ధినః
అయినా, ఆ పర్వతంపై పటాల, కదంబ, అర్జున వృక్షాల సుగంధాన్ని పంచుతూ, ఎంతో మధురమైన గాలులు వీచాయి.
వాప్యః ప్రఫుల్లపద్మౌఘకేసరారుణమూర్తయః అభవంస్ తటసంఘుష్టఫలహంసకదమ్బకాః
పుష్పించిన పద్మాల సమూహాలతో, వాటి కేశరాల ఎర్రని వర్ణంతో చెరువులు మెరిసిపోయాయి. వాటి ఒడ్డుల్లో పండ్లు తినే హంసలు, నీటిపక్షుల గుంపులు కలసి శబ్దంతో నిండిపోయాయి.
తథా కురబకాశ్ చాపి కుసుమాపాణ్డుమూర్తయః సర్వేషు నగశృఙ్గేషు భ్రమరావలిసేవితాః
అలాగే, పుష్పాలతో తెల్లగా కనిపించే కురబక వృక్షాలు, ప్రతి పర్వత శిఖరంపై తేనెటీగల గుంపులతో నిండిపోయాయి.
బకులాశ్ చ నితమ్బేషు విశాలేషు మహీభృతః ఉత్ససర్జ మనోజ్ఞాని కుసుమాని సమన్తతః
పర్వతపు విశాలమైన కొమ్మల్లో బకుల వృక్షాలు చుట్టూ అందమైన పువ్వులను విరజిమ్మాయి.
ఇతి కుసుమవిచిత్రసర్వవృక్షా వివిధవిహంగమనాదరమ్యదేశాః హిమగిరితనయావివాహభూత్యై షడ్ ఉపయయుర్ ఋతవో మునిప్రవీరాః
ఇలా, వివిధ పుష్పాలతో అలంకరించబడిన వృక్షాలు, అనేక పక్షుల గానాలతో రమణీయమైన ప్రదేశాలు కలిగి, ఆరు ఋతువులు హిమగిరి కుమార్తె వివాహానికి వచ్చాయి, ఓ మునిశ్రేష్ఠులారా!
తత ఏవం ప్రవృత్తే తు సర్వభూతసమాగమే నానావాద్యసమాకీర్ణే అహం తత్ర ద్విజాతయః
అప్పుడు అన్ని జీవులు కూడి, అనేక వాద్యాల శబ్దాలతో ఆ ప్రదేశం నిండిపోయింది. అప్పుడు నేనూ, ఓ ద్విజులారా, అక్కడే ఉన్నాను.
శైలపుత్రీమ్ అలంకృత్య యోగ్యాభరణసంపదా పురం ప్రవేశితవాంస్ తాం స్వయమ్ ఆదాయ భో ద్విజాః
పర్వత కుమార్తెను తగిన అలంకారాలతో అలంకరించి, స్వయంగా పట్టుకొని, పట్టణంలోకి ప్రవేశింపజేశాను, ఓ ద్విజులారా.
తతస్ తు పునర్ ఏవేశమ్ అహం చైవోక్తవాన్ విభుమ్ హవిర్ జుహోమి వహ్నౌ తే ఉపాధ్యాయపదే స్థితః
తర్వాత మళ్లీ, ఉపాధ్యాయునిగా నిలబడి, ప్రభువైన ఆయనను ఉద్దేశించి ఇలా అన్నాను: 'మీ కోసం హవిస్సును అగ్నిలో సమర్పిస్తున్నాను.'
దదాసి మహ్యం యద్య్ ఆజ్ఞాం కర్తవ్యో ఽయం క్రియావిధిః మామ్ ఆహ శంకరశ్ చైవం దేవదేవో జగత్పతిః
నీవు నాకు అనుమతి ఇస్తే, ఈ కర్మ విధానం తప్పక చేయాలి. ఇదే విధంగా దేవదేవుడు, జగత్పతి అయిన శంకరుడు నాకు చెప్పాడు.
యద్ ఉద్దిష్టం సురేశాన తత్ కురుష్వ యథేప్సితమ్ కర్తాస్మి వచనం సర్వం బ్రహ్మంస్ తవ జగద్విభో
దేవతల అధిపతీ, నీవు చెప్పినది ఏదైనా, నీకు ఇష్టమైనట్లు చేయు. బ్రహ్మా! జగత్పతి! నీ ఆజ్ఞలన్నింటినీ నేను పాటిస్తాను.
తతశ్ చాహం ప్రహృష్టాత్మా కుశాన్ ఆదాయ సత్వరమ్ హస్తం దేవస్య దేవ్యాశ్ చ యోగబన్ధేన యుక్తవాన్
ఆ తరువాత, హర్షంతో నేను వేగంగా కుశలు తీసుకొని, యోగబంధంతో దేవుడు, దేవిని ఇద్దరి చేతులను కలిపాను.
జ్వలనశ్ చ స్వయం తత్ర కృతాఞ్జలిపుటః స్థితః శ్రుతిగీతైర్ మహామన్త్రైర్ మూర్తిమద్భిర్ ఉపస్థితైః
అక్కడ అగ్ని స్వయంగా చేతులు జోడించి నిలబడి, వేదగీతలు, మహామంత్రాలు రూపంగా ప్రత్యక్షమై పాడబడుతున్నాయి.
యథోక్తవిధినా హుత్వా సర్పిస్ తద్ అమృతం హవిః తతస్ తం జ్వలనం సర్వం కారయిత్వా ప్రదక్షిణమ్
విధి ప్రకారం నెయ్యి హోమం చేసి, ఆ అమృతమైన హవిస్సును సమర్పించి, అగ్నిని సాక్షిగా చేసి, అతన్ని ప్రదక్షిణగా తిప్పించాను.
ముక్త్వా హస్తసమాయోగం సహితః సర్వదైవతైః పుత్రైశ్ చ మానసైః సిద్ధైః ప్రహృష్టేనాన్తరాత్మనా
చేతులు విడిపించి, అందరు దేవతలు, మనసులో పుట్టిన కుమారులు, సిద్ధులు కలిసి, అంతరంగంలో ఆనందంతో ఉన్నాము.