ఋతుపార్యయసంప్రాప్తో బభూవ స మహాగిరిః సాధూపచారాత్ సహసా కృతార్థ ఇవ దుర్జనః
ఋతువులు మారినప్పుడు, ఆ మహా పర్వతం మంచి సంరక్షణతో అకస్మాత్తుగా తాను కోరుకున్నది సాధించిన దుష్టుడు లాగా కనిపించింది.
ప్రాలేయపటలచ్ఛన్నైః శృఙ్గైస్ తు శుశుభే నగః ఛత్త్రైర్ ఇవ మహాభాగైః పాణ్డరైః పృథివీపతిః
మంచు పొరలతో కప్పబడిన శిఖరాలతో ఆ పర్వతం, గొప్ప తెల్ల గొడుగులతో అలంకరించబడిన భూమి పాలకుడిలా మెరిసింది.
మనోభవోద్రేకకరాః సురాణాం సురాఙ్గనానాం చ ముహుః సమీరాః స్వచ్ఛామ్బుపూర్ణాశ్ చ తథా నలిన్యః పద్మోత్పలానాం కుసుమైర్ ఉపేతాః
దేవతలు, అప్సరసల మనస్సులో కోరికలు రేపే గాలులు తరచూ వీశాయి. అలాగే, స్పష్టమైన నీటితో నిండిన సరస్సులు, పద్మాలు, ఉట్పలాల పువ్వులతో అలంకరించబడ్డాయి.
వివాహే గురుకన్యాయా వసన్తః సమగాద్ ఋతుః
గురువు కుమార్తె పెళ్లిలో వసంత ఋతువు వచ్చింది.
ఈషత్సముద్భిన్నపయోధరాగ్రా నార్యో యథా రమ్యతరా బభూవుః నాత్యుష్ణశీతాని పయఃసరాంసి కిఞ్జల్కచూర్ణైః కపిలీకృతాని
స్వల్పంగా ఎదురు పెరిగిన స్తనాలతో ఉన్న స్త్రీలు మరింత అందంగా మారారు; సరస్సులు మితమైన వేడి, చలితో, పద్మాల రేణువులతో పసుపు రంగులో మెరిసాయి.
ప్రియఙ్గూశ్ చూతతరవశ్ చూతాంశ్ చాపి ప్రియఙ్గవః తర్జయన్త ఇవాన్యోన్యం మఞ్జరీభిశ్ చకాశిరే
ప్రియంగు మొక్కలు, మామిడి చెట్లు, మామిడిపండ్లు, ప్రియంగువులతో కలిసి, పరస్పరం పోటీ పడుతున్నట్టు, మంజరులతో మెరిసిపోతున్నాయి.
హిమశృఙ్గేషు శుక్లేషు తిలకాః కుసుమోత్కరాః శుశుభుః కార్యమ్ ఉద్దిశ్య వృద్ధా ఇవ సమాగతాః
తెల్లగా మంచుతో కప్పబడిన శిఖరాలపై తిలక పువ్వుల గుత్తులు, ఒక పని కోసం చేరిన పెద్దవాళ్లలాగా, మెరిసిపోతున్నాయి.
ఫుల్లాశోకలతాస్ తత్ర రేజిరే శాలసంశ్రితాః కామిన్య ఇవ కాన్తానాం కణ్ఠాలమ్బితబాహవః
అక్కడ పుష్పించిన అశోక లతలు, శాల చెట్లను అంటుకుని, ప్రేమికుల మెడపై వేలాడే కామినుల చేతుల్లా మెరిసిపోతున్నాయి.
అశోకసర్జార్జునకోవిదారాః పుంనాగనాగేశ్వరకర్ణికారాః లవఙ్గతాలాగురుసప్తపర్ణా న్యగ్రోధశోభాఞ్జననారికేలాః
అశోక, సర్జ, అర్జున, కోవిదార, పున్నాగ, నాగేశ్వర, కర్ణికార, లవంగ, తాళ, అగరు, సప్తపర్ణ, మర్రి, శోభాంజన, కొబ్బరి చెట్లు అక్కడ ఉన్నాయి.
వృక్షాస్ తథాన్యే ఫలపుష్పవన్తో దృశ్యా బభూవుః సుమనోహరాఙ్గాః జలాశయాశ్ చైవ సువర్ణతోయాశ్ చక్రాఙ్గకారణ్డవహంసజుష్టాః
ఇంకా పండ్లు, పువ్వులు పండిన ఇతర చెట్లు కూడా ఎంతో ఆకర్షణీయంగా కనిపించాయి; బంగారు నీటితో నిండిన సరస్సులు, చక్రవాక, కారండవ, హంస పక్షులతో నిండిపోయాయి.
కోయష్టిదాత్యూహబలాకయుక్తా దృశ్యాస్ తు పద్మోత్పలమీనపూర్ణాః ఖగాశ్ చ నానావిధభూషితాఙ్గా దృశ్యాస్ తు వృక్షేషు సుచిత్రపక్షాః
కోయిల, దాట్యూహ, బకలతో కూడిన సరస్సులు, పద్మాలు, ఉట్పలాలు, చేపలతో నిండి ఉన్నాయి; చెట్లపై రంగురంగుల రెక్కలతో అనేక రకాల పక్షులు అలంకరించబడ్డాయి.
క్రీడాసు యుక్తాన్ అథ తర్జయన్తః కుర్వన్తి శబ్దం మదనేరితాఙ్గాః తస్మిన్ గిరావ్ అద్రిసుతావివాహే వవుశ్ చ వాతాః సుఖశీతలాఙ్గాః
ఆడుకుంటూ పరస్పరం పోటీ పడుతూ, శబ్దాలు చేస్తూ, మనస్సు ఉల్లాసంతో నిండిన వారు, ఆ పర్వతంలో, పర్వత కుమార్తె పెళ్లి సందర్భంగా, మృదువుగా, చల్లగా వీచే గాలులు వేశాయి.
పుష్పాణి శుభ్రాణ్య్ అపి పాతయన్తః శనైర్ నగేభ్యో మలయాద్రిజాతాః తథైవ సర్వే ఋతవశ్ చ పుణ్యాశ్ చకాశిరే ఽన్యోన్యవిమిశ్రితాఙ్గాః
మలయాచలంలో పుట్టిన గాలులు చెట్లపై నుండి తెల్లని పువ్వులను మృదువుగా జారవిడిచాయి; అలాగే అన్ని పవిత్ర ఋతువులు పరస్పరం కలిసిపోయినట్టు మెరిసిపోయాయి.
సమదాలికులోద్గీతశిలాకుసుమసంచయైః పరస్పరం హి మాలత్యో భావయన్త్యో విరేజిరే
మత్తు తేనెటీగల గానంతో, రాళ్ల పువ్వుల గుత్తులతో పరస్పరం ఆనందంగా మల్లె లతలు వికసించాయి.
నీలాని నీలామ్బురుహైః పయాంసి గౌరాణి గౌరైశ్ చ మృణాలదణ్డైః రక్తైశ్ చ రక్తాని భృశం కృతాని మత్తద్విరేఫావలిజుష్టపత్త్రైః
నీల పద్మాలతో నీళ్ళు నీలంగా, తెల్ల ముడతలతో తెల్లగా, ఎర్ర పద్మాలతో ఎర్రగా మారాయి; వాటి ఆకులను మత్తులో ఉన్న తేనెటీగలు చుట్టుముట్టాయి.
హైమాని విస్తీర్ణజలేషు కేషుచిన్ నిరన్తరం చారుతరాణి కేషుచిత్ వైదూర్యనాలాని సరఃసు కేషుచిత్ ప్రజజ్ఞిరే పద్మవనాని సర్వతః
కొన్ని విశాలమైన జలాశయాలలో ఎక్కడ చూసినా బంగారు పద్మాలు పూశాయి; మరికొన్ని సరస్సుల్లో మణిపుష్పాల కాండాలు మెరిసాయి; ఇంకొన్ని సరస్సుల్లో చుట్టూ పద్మవనాలు విరివిగా కనిపించాయి.
వాప్యస్ తత్రాభవన్ రమ్యాః కమలోత్పలపుష్పితాః నానావిహంగసంజుష్టా హైమసోపానపఙ్క్తయః
అక్కడ అందమైన చెరువులు ఉండేవి. అవి కమలాలు, ఉత్పలాలు పుష్పించి, ఎన్నో రకాల పక్షులతో నిండిపోయి, బంగారు మెట్ల వరుసలతో అలంకరించబడి మెరిసిపోయేవి.
శృఙ్గాణి తస్య తు గిరేః కర్ణికారైః సుపుష్పితైః సముచ్ఛ్రితాన్య్ అవిరలైర్ హేమానీవ బభుర్ ద్విజాః
ఆ పర్వతానికి శిఖరాలు, పుష్పాలతో నిండిన కర్ణికార వృక్షాలతో ఎత్తుగా పెరిగి, ఆపకుండా బంగారం లా ప్రకాశించేవి, ఓ ద్విజులారా!
ఈషద్విభిన్నకుసుమైః పాటలైశ్ చాపి పాటలాః సంబభూవుర్ దిశః సర్వాః పవనాకమ్పిమూర్తిభిః
పాటల వృక్షాలు కొంత విభిన్నంగా వికసించిన పువ్వులతో, గాలిలో ఊగిపోతూ, ఎర్రటి పువ్వుల వర్ణంతో అన్ని దిశల్నీ అలంకరించాయి.
కృష్ణార్జునా దశగుణా నీలాశోకమహీరుహాః గిరౌ వవృధిరే ఫుల్లాః స్పర్ధయన్తః పరస్పరమ్
ఆ పర్వతంపై కృష్ణ, అర్జున, పదిగుణాల నీలాశోక వృక్షాలు, ఇంకా ఇతర గొప్ప వృక్షాలు పుష్పించి, పరస్పరం పోటీ పడుతున్నట్టు కనిపించేవి.
చారురావవిజుష్టాని కింశుకానాం వనాని చ పర్వతస్య నితమ్బేషు సర్వేషు చ విరేజిరే
కింశుక వృక్షాల అందమైన అడవులు, వాటి మధురమైన కూళ్లతో పర్వతపు ప్రతి కొమ్మపై ప్రకాశించేవి.
తమాలగుల్మైస్ తస్యాసీచ్ ఛోభా హిమవతస్ తదా నీలజీమూతసంఘాతైర్ నిలీనైర్ ఇవ సంధిషు
ఆ సమయంలో హిమవంతు అందాన్ని తమాల, గుల్మ వృక్షాలు మరింత పెంచాయి. ఆ వృక్షాల నీలి మేఘాల సమూహాలు పర్వతపు చిలిపుల్లో దాగినట్టు కనిపించేవి.
నికామపుష్పైః సువిశాలశాఖైః సముచ్ఛ్రితైశ్ చన్దనచమ్పకైశ్ చ ప్రమత్తపుంస్కోకిలసంప్రలాపైర్ హిమాచలో ఽతీవ తదా రరాజ
పుష్పాలతో నిండిన, విస్తృతమైన కొమ్మలతో ఎత్తుగా పెరిగిన గంధపు చెట్లు, చంపక వృక్షాలు, మత్తులో ఉన్న కోకిలలు మధురంగా కూయడం వల్ల హిమాచలం అప్పుడు అత్యంత ప్రకాశంగా కనిపించింది.
శ్రుత్వా శబ్దం మృదుమదకలం సర్వతః కోకిలానాం చఞ్చత్పక్షాః సమధురతరం నీలకణ్ఠా వినేదుః తేషాం శబ్దైర్ ఉపచితబలః పుష్పచాపేషుహస్తః సజ్జీభూతస్ త్రిదశవనితా వేద్ధుమ్ అఙ్గేష్వ్ అనఙ్గః
ప్రతి వైపు కోకిలలు మృదువుగా, మధురంగా కూయడం విని, నీలకంఠ పక్షులు రెక్కలు ఊపుతూ ఇంకా మధురంగా ఆలాపించాయి. వాటి కూళ్లతో ఆకర్షితుడై, పుష్పబాణంతో సిద్ధంగా ఉన్న మన్మథుడు, దేవతా యువతుల హృదయాలను తాకేందుకు సిద్ధమయ్యాడు.
పటుః సూర్యాతపశ్ చాపి ప్రాయశో ఽల్పజలాశయః దేవీవివాహసమయే గ్రీష్మ ఆగాద్ ధిమాచలమ్
ఆ సమయంలో ఎండ తీవ్రంగా పెరిగింది, నీరు కొరతగా మారింది. అలా దేవీ వివాహ సమయానికి హిమాచలంలో గ్రీష్మ ఋతువు వచ్చింది.
స చాపి తరుభిస్ తత్ర బహుభిః కుసుమోత్కరైః శోభయామ్ ఆస శృఙ్గాణి ప్రాలేయాద్రేః సమన్తతః
అక్కడ ఎన్నో వృక్షాలు పుష్పగుచ్ఛాలతో పర్వత శిఖరాలను చుట్టూ అందంగా అలంకరించాయి.
తథాపి చ గిరౌ తత్ర వాయవః సుమనోహరాః వవుః పాటలవిస్తీర్ణకదమ్బార్జునగన్ధినః
అయినా, ఆ పర్వతంపై పటాల, కదంబ, అర్జున వృక్షాల సుగంధాన్ని పంచుతూ, ఎంతో మధురమైన గాలులు వీచాయి.
వాప్యః ప్రఫుల్లపద్మౌఘకేసరారుణమూర్తయః అభవంస్ తటసంఘుష్టఫలహంసకదమ్బకాః
పుష్పించిన పద్మాల సమూహాలతో, వాటి కేశరాల ఎర్రని వర్ణంతో చెరువులు మెరిసిపోయాయి. వాటి ఒడ్డుల్లో పండ్లు తినే హంసలు, నీటిపక్షుల గుంపులు కలసి శబ్దంతో నిండిపోయాయి.
తథా కురబకాశ్ చాపి కుసుమాపాణ్డుమూర్తయః సర్వేషు నగశృఙ్గేషు భ్రమరావలిసేవితాః
అలాగే, పుష్పాలతో తెల్లగా కనిపించే కురబక వృక్షాలు, ప్రతి పర్వత శిఖరంపై తేనెటీగల గుంపులతో నిండిపోయాయి.
బకులాశ్ చ నితమ్బేషు విశాలేషు మహీభృతః ఉత్ససర్జ మనోజ్ఞాని కుసుమాని సమన్తతః
పర్వతపు విశాలమైన కొమ్మల్లో బకుల వృక్షాలు చుట్టూ అందమైన పువ్వులను విరజిమ్మాయి.