విలోలపిఙ్గలస్పష్టవిద్యుల్లేఖావిహాసితా కుముదాపీడశుక్లాభిర్ బలాకాభిశ్ చ శోభితా
తెరచిన మెరుపులతో నవ్వుతూ, తామరపువ్వు తలపాగా తెల్లగా ఉన్న బకలు అలంకరించిన ఆకాశం, ఎగిరే పింగళవర్ణపు మేఘాలతో ఎంతో అందంగా కనిపిస్తోంది.
ప్రత్యగ్రసంజాతశిలీన్ధ్రకన్దలీ లతాద్రుమాద్యుద్గతపల్లవా శుభా శుభామ్బుధారాప్రణయప్రబోధితైర్ మహాలసైర్ భేకగణైశ్ చ నాదితా
కొత్తగా మొలిచిన లతలు, వృక్షాలు, ముల్లంగి కాండాలతో అలంకరించబడిన ఆ భూమి, మేఘాల స్నేహంతో మేల్కొన్న పెద్ద తాబేళ్ళ గుంపు గట్టిగా అరవడంతో ప్రతిధ్వనించుతోంది.
ప్రియేషు మానోద్ధతమానసానాం మనస్వినీనామ్ అపి కామినీనామ్ మయూరకేకాభిరుతైః క్షణేన మనోహరైర్ మానవిభఙ్గహేతుభిః
ప్రియులపై కోపంతో గర్వంగా ఉన్న మనసున్న యువతుల హృదయాలను, మయూరాల కేకల మధురమైన శబ్దాలు ఒక్కసారిగా ఆకర్షించి, వారి గర్వాన్ని క్షణంలోనే చూరగొంటున్నాయి.
తథా వివర్ణోజ్జ్వలచారుమూర్తినా శశాఙ్కలేఖాకుటిలేన సర్వతః పయోదసంఘాతసమీపవర్తినా మహేన్ద్రచాపేన భృశం విరాజితా
చంద్రబింబంలా వంగిన, మేఘ సమూహాల దగ్గర ప్రకాశించే ఇంద్రధనస్సుతో ఆకాశం ప్రతిచోటా మెరిసిపోతోంది.
విచిత్రపుష్పామ్బుభవైః సుగన్ధిభిర్ ఘనామ్బుసంపర్కతయా సుశీతలైః వికమ్పయన్తీ పవనైర్ మనోహరైః సురాఙ్గనానామ్ అలకావలీః శుభాః
వివిధ రంగుల పువ్వుల పరిమళంతో కూడిన, మేఘాల తాకిడితో చల్లగా మారిన మధురమైన గాలులు, దేవతా స్త్రీల జడలను అలరారిస్తూ ఊపేస్తున్నాయి.
గర్జత్పయోదస్థగితేన్దుబిమ్బా నవామ్బుసిక్తోదకచారుదూర్వా నిరీక్షితా సాదరమ్ ఉత్సుకాభిర్ నిశ్వాసధూమ్రం పథికాఙ్గనాభిః
గర్జించే మేఘాలు చంద్రబింబాన్ని దాచగా, కొత్తగా తడి తడి అయిన దుర్వా గడ్డి, ప్రయాణికుల భార్యలు ఆత్రుతతో చూస్తూ, వారి ఊపిరిలోని పొగతో కలిసిన కోరికను తెలియజేస్తోంది.
హంసనూపురశబ్దాఢ్యా సమున్నతపయోధరా చలద్విద్యుల్లతాహారా స్పష్టపద్మవిలోచనా
హంసల నూపురాల శబ్దంతో నిండిన, ఎత్తైన వక్షోజాలతో, మెరుస్తున్న మెరుపుల హారాలతో, తామర పువ్వుల్లాంటి స్పష్టమైన కన్నులతో అలంకరించబడింది.
అసితజలదధీరధ్వానవిత్రస్తహంసా విమలసలిలధారోత్పాతనమ్రోత్పలాగ్రా సురభికుసుమరేణుకౣప్తసర్వాఙ్గశోభా గిరిదుహితృవివాహే ప్రావృడ్ ఆవిర్బభూవ
కృష్ణమేఘాల ఘనమైన గర్జనతో భయపడిన హంసలు, నిర్మలమైన నీటి ప్రవాహాలు తామరలను పైకి ఎత్తుతూ, సువాసన పుష్పరేణువులతో అన్ని అవయవాలు అలంకరించబడిన వర్షకాలం, పర్వత కుమార్తె వివాహంలో ప్రత్యక్షమైంది.
మేఘకఞ్చుకనిర్ముక్తా పద్మకోశోద్భవస్తనీ హంసనూపురనిహ్రాదా సర్వసస్యదిగన్తరా
మేఘపు కంచుకాన్ని విసిరేసి, తామరపొదల వలె వికసించిన వక్షోజాలతో, హంసల నూపురాల మ్రోగుతో, అన్ని దిశలలో ధాన్యాన్ని పుష్కలంగా నింపుతోంది.
విస్తీర్ణపులినశ్రోణీ కూజత్సారసమేఖలా ప్రఫుల్లేన్దీవరశ్యామవిలోచనమనోహరా
విస్తారమైన ఇసుక తీరాలు నితంబాలుగా, సారస పక్షుల కూయరులతో మెఖలగా, వికసించిన నీల తామరల వలె నల్లని కన్నులతో ఆకర్షణీయంగా ఉంది.
పక్వబిమ్బాధరపుటా కున్దదన్తప్రహాసినీ నవశ్యామలతాశ్యామరోమరాజిపురస్కృతా
పండిన బింబపండు వంటి పెదవులతో, మల్లెపువ్వుల్లాంటి తెల్లని పళ్లతో నవ్వుతూ, కొత్తగా మొలిచిన నల్ల లతలతో అందమైన కాళ్లు అలంకరించబడి ఉంది.
చన్ద్రాంశుహారవర్గేణ కణ్ఠోరస్థలగామినా ప్రహ్లాదయన్తీ చేతాంసి సర్వేషాం త్రిదివౌకసామ్
చంద్రకాంతుల హారాన్ని మెడ మీద నుంచి ఛాతీపైకి వదిలిస్తూ, ఆ స్వర్గవాసుల మనసులను ఆనందపరుస్తోంది.
సమదాలికులోద్గీతమధురస్వరభాషిణీ చలత్కుముదసంఘాతచారుకుణ్డలశోభినీ
తాగుబోతు తేనెటీగల మధుర గానాలతో మాట్లాడుతూ, ఊగే తామరపువ్వుల కుండలాలతో అలంకరించబడింది.
రక్తాశోకప్రశాఖోత్థపల్లవాఙ్గులిధారిణీ తత్పుష్పసంచయమయైర్ వాసోభిః సమలంకృతా
ఎర్ర అశోకవృక్షపు కొత్త మొగ్గలను వేలిమూలలుగా ధరించి, ఆ పువ్వులతో తయారైన వస్త్రాలతో అలంకరించబడింది.
రక్తోత్పలాగ్రచరణా జాతీపుష్పనఖావలీ కదలీస్తమ్భవామోరూః శశాఙ్కవదనా తథా
ఎర్ర తామరలతో అలంకరించిన పాదాలు, మల్లెపువ్వుల్లాంటి నఖాలు, అరటి కాండంలాంటి తొడలు, చంద్రబింబంలాంటి ముఖం కలిగి ఉంది.
సర్వలక్షణసంపన్నా సర్వాలంకారభూషితా ప్రేమ్ణా స్పృశతి కాన్తేవ సానురాగా మనోరమా
అన్ని శుభలక్షణాలతో, అన్ని అలంకారాలతో శోభించుతూ, ప్రియుని ప్రేమతో తాకుతూ, ప్రేమికురాలిలా మోహింపజేస్తోంది.
నిర్ముక్తాసితమేఘకఞ్చుకపటా పూర్ణేన్దుబిమ్బాననా నీలామ్భోజవిలోచనా రవికరప్రోద్భిన్నపద్మస్తనీ నానాపుష్పరజఃసుగన్ధిపవనప్రహ్రాదనీ చేతసాం తత్రాసీత్ కలహంసనూపురరవా దేవ్యా వివాహే శరత్
కృష్ణమేఘపు కంచుకాన్ని విడిచిపెట్టి, పూర్ణచంద్రబింబంలాంటి ముఖంతో, నీల తామరల వంటి కన్నులతో, సూర్యకిరణాలతో వికసిన తామరపొదల వలె వక్షోజాలతో, అనేక పుష్పరేణువుల పరిమళ గాలులతో హృదయాలను ఆనందింపజేస్తూ, కలహంసల నూపురాల శబ్దంతో, ఆ దేవత వివాహంలో శరదృతువు ప్రత్యక్షమైంది.
అత్యర్థశీతలామ్భోభిః ప్లావయన్తౌ దిశః సదా ఋతూ హేమన్తశిశిరౌ ఆజగ్మతుర్ అతిద్యుతీ
అత్యంత చల్లని నీటితో అన్ని దిశలను ఎప్పుడూ నింపుతూ, ప్రకాశవంతమైన హేమంత, శిశిర ఋతువులు వచ్చాయి.
తాభ్యామ్ ఋతుభ్యాం సంప్రాప్తో హిమవాన్ స నగోత్తమః ప్రాలేయచూర్ణవర్షిభ్యాం క్షిప్రం రౌప్యహరో బభౌ
ఆ రెండు ఋతువులు వచ్చినప్పుడు, హిమవంతుడు అనే గొప్ప పర్వతం మంచు పొడి వానలతో వెండి తళతళలాడుతున్నట్టు మెరిసిపోయింది.
తేన ప్రాలేయవర్షేణ ఘనేనైవ హిమాలయః అగాధేన తదా రేజే క్షీరోద ఇవ సాగరః
ఆ దట్టమైన మంచు వానతో, ఆ సమయంలో హిమాలయం లోతుగా, పాల సముద్రంలా మెరిసింది.
ఋతుపార్యయసంప్రాప్తో బభూవ స మహాగిరిః సాధూపచారాత్ సహసా కృతార్థ ఇవ దుర్జనః
ఋతువులు మారినప్పుడు, ఆ మహా పర్వతం మంచి సంరక్షణతో అకస్మాత్తుగా తాను కోరుకున్నది సాధించిన దుష్టుడు లాగా కనిపించింది.
ప్రాలేయపటలచ్ఛన్నైః శృఙ్గైస్ తు శుశుభే నగః ఛత్త్రైర్ ఇవ మహాభాగైః పాణ్డరైః పృథివీపతిః
మంచు పొరలతో కప్పబడిన శిఖరాలతో ఆ పర్వతం, గొప్ప తెల్ల గొడుగులతో అలంకరించబడిన భూమి పాలకుడిలా మెరిసింది.
మనోభవోద్రేకకరాః సురాణాం సురాఙ్గనానాం చ ముహుః సమీరాః స్వచ్ఛామ్బుపూర్ణాశ్ చ తథా నలిన్యః పద్మోత్పలానాం కుసుమైర్ ఉపేతాః
దేవతలు, అప్సరసల మనస్సులో కోరికలు రేపే గాలులు తరచూ వీశాయి. అలాగే, స్పష్టమైన నీటితో నిండిన సరస్సులు, పద్మాలు, ఉట్పలాల పువ్వులతో అలంకరించబడ్డాయి.
వివాహే గురుకన్యాయా వసన్తః సమగాద్ ఋతుః
గురువు కుమార్తె పెళ్లిలో వసంత ఋతువు వచ్చింది.
ఈషత్సముద్భిన్నపయోధరాగ్రా నార్యో యథా రమ్యతరా బభూవుః నాత్యుష్ణశీతాని పయఃసరాంసి కిఞ్జల్కచూర్ణైః కపిలీకృతాని
స్వల్పంగా ఎదురు పెరిగిన స్తనాలతో ఉన్న స్త్రీలు మరింత అందంగా మారారు; సరస్సులు మితమైన వేడి, చలితో, పద్మాల రేణువులతో పసుపు రంగులో మెరిసాయి.
ప్రియఙ్గూశ్ చూతతరవశ్ చూతాంశ్ చాపి ప్రియఙ్గవః తర్జయన్త ఇవాన్యోన్యం మఞ్జరీభిశ్ చకాశిరే
ప్రియంగు మొక్కలు, మామిడి చెట్లు, మామిడిపండ్లు, ప్రియంగువులతో కలిసి, పరస్పరం పోటీ పడుతున్నట్టు, మంజరులతో మెరిసిపోతున్నాయి.
హిమశృఙ్గేషు శుక్లేషు తిలకాః కుసుమోత్కరాః శుశుభుః కార్యమ్ ఉద్దిశ్య వృద్ధా ఇవ సమాగతాః
తెల్లగా మంచుతో కప్పబడిన శిఖరాలపై తిలక పువ్వుల గుత్తులు, ఒక పని కోసం చేరిన పెద్దవాళ్లలాగా, మెరిసిపోతున్నాయి.
ఫుల్లాశోకలతాస్ తత్ర రేజిరే శాలసంశ్రితాః కామిన్య ఇవ కాన్తానాం కణ్ఠాలమ్బితబాహవః
అక్కడ పుష్పించిన అశోక లతలు, శాల చెట్లను అంటుకుని, ప్రేమికుల మెడపై వేలాడే కామినుల చేతుల్లా మెరిసిపోతున్నాయి.
అశోకసర్జార్జునకోవిదారాః పుంనాగనాగేశ్వరకర్ణికారాః లవఙ్గతాలాగురుసప్తపర్ణా న్యగ్రోధశోభాఞ్జననారికేలాః
అశోక, సర్జ, అర్జున, కోవిదార, పున్నాగ, నాగేశ్వర, కర్ణికార, లవంగ, తాళ, అగరు, సప్తపర్ణ, మర్రి, శోభాంజన, కొబ్బరి చెట్లు అక్కడ ఉన్నాయి.
వృక్షాస్ తథాన్యే ఫలపుష్పవన్తో దృశ్యా బభూవుః సుమనోహరాఙ్గాః జలాశయాశ్ చైవ సువర్ణతోయాశ్ చక్రాఙ్గకారణ్డవహంసజుష్టాః
ఇంకా పండ్లు, పువ్వులు పండిన ఇతర చెట్లు కూడా ఎంతో ఆకర్షణీయంగా కనిపించాయి; బంగారు నీటితో నిండిన సరస్సులు, చక్రవాక, కారండవ, హంస పక్షులతో నిండిపోయాయి.