ఉవాచ వికృతాస్యశ్ చ దేవి త్వాం వరయామ్య్ అహమ్ అథోమా యోగసంసిద్ధా జ్ఞాత్వా శంకరమ్ ఆగతమ్
వికారమైన ముఖంతో అతడు ఇలా అన్నాడు: 'దేవీ! నేను నిన్ను వరంగా కోరుకుంటున్నాను.' కానీ యోగసిద్ధి సాధించిన ఉమాదేవి, వచ్చినవాడు శంకరుడేనని తెలుసుకుంది.
అన్తర్భావవిశుద్ధాత్మా కృపానుష్ఠానలిప్సయా తమ్ ఉవాచార్ఘపాద్యాభ్యాం మధుపర్కేణ చైవ హ
పరిపూర్ణమైన హృదయంతో, దయతో అతడికి పాద్యార్ఘ్యాలు, మధుపర్కం సమర్పిస్తూ మాట్లాడింది.
సంపూజ్య సుమనోభిస్ తం బ్రాహ్మణం బ్రాహ్మణప్రియా
బ్రాహ్మణులను ఎంతో ప్రేమించే ఆమె, సువాసన గల పుష్పాలతో అతడిని పూజించింది.
భగవన్ న స్వతన్త్రాహం పితా మే త్వ్ అగ్రణీర్ గృహే స ప్రభుర్ మమ దానే వై కన్యాహం ద్విజపుంగవ
'భగవన్! నేను స్వతంత్రురాలిని కాదు. మా ఇంట్లో నా తండ్రే పెద్దవాడు. నన్ను ఇచ్చే హక్కు ఆయనకే ఉంది. నేను కన్యను, ఓ బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠా!'
గత్వా యాచస్వ పితరం మమ శైలేన్ద్రమ్ అవ్యయమ్ స చేద్ దదాతి మాం విప్ర తుభ్యం తద్ ఉచితం మమ
నీవు వెళ్లి నా తండ్రి అయిన శైలేంద్రుడిని అడుగు. ఆయన అక్షయుడైన పర్వతాధిపతి. ఆయన నిన్ను నాకు ఇస్తే, అది నాకు తగినదే.
తతః స భగవాన్ దేవస్ తథైవ వికృతః ప్రభుః ఉవాచ శైలరాజానం సుతాం మే యచ్ఛ శైలరాట్
తర్వాత ఆ భగవంతుడు, ఇంకా మారిన రూపంలోనే ఉన్నాడు, పర్వతరాజును చూసి, "శైలరాజా! నీ కుమార్తెను నాకు ఇవ్వు" అని అన్నాడు.
స తం వికృతరూపేణ జ్ఞాత్వా రుద్రమ్ అథావ్యయమ్ భీతః శాపాచ్ చ విమనా ఇదం వచనమ్ అబ్రవీత్
ఆ రాజు, ఆ మారిన రూపంలో ఉన్నవాడే అయినా, ఆయన రుద్రుడని, అక్షయుడని గుర్తించి, శాపభయంతో మనసు కలవరపడి ఇలా అన్నాడు.
భగవన్ నావమన్యే ఽహం బ్రాహ్మణాన్ భువి దేవతాః మనీషితం తు యత్ పూర్వం తచ్ ఛృణుష్వ మహామతే
ప్రభూ! నేనెప్పుడూ భూమిపై బ్రాహ్మణులను, దేవతలను తక్కువగా చూడను. కానీ ముందే నిర్ణయించిన విషయం ఒకటి ఉంది, దయచేసి వినండి మహాత్మా.
స్వయంవరో మే దుహితుర్ భవితా విప్రపూజితః వరయేద్ యం స్వయం తత్ర స భర్తాస్యా భవిష్యతి
నా కుమార్తెకు స్వయంవరం జరుగుతుంది. అక్కడ బ్రాహ్మణులను గౌరవిస్తారు. ఆమె ఎవరిని స్వయంగా ఎంచుకుంటే, అతనే ఆమె భర్త అవుతాడు.
తచ్ ఛ్రుత్వా శైలవచనం భగవాన్ వృషభధ్వజః దేవ్యాః సమీపమ్ ఆగత్య ఇదమ్ ఆహ మహామనాః
శైలరాజు మాటలు విని, వృషభధ్వజుడైన భగవంతుడు, గొప్ప మనసుతో దేవిని దగ్గరకు వెళ్లి ఇలా అన్నాడు.
దేవి పిత్రా త్వ్ అనుజ్ఞాతః స్వయంవర ఇతి శ్రుతిః తత్ర త్వం వరయిత్రీ యం స తే భర్తా భవేద్ ఇతి
దేవి! నీ తండ్రి స్వయంవరానికి అనుమతి ఇచ్చాడు అని విన్నాను. అక్కడ నువ్వు ఎవరిని ఎంచుకుంటే, అతనే నీ భర్త అవుతాడు.
తద్ ఆపృచ్ఛ్య గమిష్యామి దుర్లభాం త్వాం వరాననే రూపవన్తం సముత్సృజ్య వృణోష్య్ అసదృశం కథమ్
అందుకే, నీకు వీడ్కోలు చెప్పి వెళ్తాను. అందమైనవాడిని వదిలేసి, నువ్వు అర్హత లేని వాడిని ఎలా ఎంచుకుంటావు, వదనసుందరి?
తేనోక్తా సా తదా తత్ర భావయన్తీ తదీరితమ్ భావం చ రుద్రనిహితం ప్రసాదం మనసస్ తథా
ఆమె, ఆయన మాటలు, రుద్రుడు తన హృదయంలో ఉంచిన భావాన్ని ఆలోచించి, అక్కడే ఆయనకు సమాధానం చెప్పింది.
సంప్రాప్యోవాచ దేవేశం మా తే ఽభూద్ బుద్ధిర్ అన్యథా అహం త్వాం వరయిష్యామి నాద్భుతం తు కథంచన
ఆమె దేవతాధిపతిని చూసి ఇలా చెప్పింది: "నీ మనసు ఎక్కడికీ పోకుండా ఉంచు. నేను నిన్నే ఎంచుకుంటాను. ఇందులో ఆశ్చర్యం ఏమీలేదు."
అథవా తే ఽస్తి సందేహో మయి విప్ర కథంచన ఇహైవ త్వాం మహాభాగ వరయామి మనోగతమ్
లేదా, నాపై ఏదైనా సందేహం ఉంటే, బ్రాహ్మణా, ఇక్కడే, ఇప్పుడే, ఓ మహాభాగా, నా మనసులో నిన్నే ఎంచుకున్నాను.
గృహీత్వా స్తబకం సా తు హస్తాభ్యాం తత్ర సంస్థితా స్కన్ధే శంభోః సమాధాయ దేవీ ప్రాహ వృతో ఽసి మే
ఆమె చేతులతో ఒక పుష్పమాల తీసుకుని, అక్కడ నిలబడి, శంభుని భుజంపై వేసి, "నిన్నే నేను ఎంచుకున్నాను" అని చెప్పింది.
తతః స భగవాన్ దేవస్ తయా దేవ్యా వృతస్ తదా ఉవాచ తమ్ అశోకం వై వాచా సంజీవయన్న్ ఇవ
ఆ సమయంలో, దేవి తనను ఎంచుకున్నాక, ఆ భగవంతుడు, తన మాటలతో ఆ అశోకవృక్షాన్ని ప్రాణం పోసినట్టు మాట్లాడాడు.
యస్మాత్ తవ సుపుణ్యేన స్తబకేన వృతో ఽస్మ్య్ అహమ్ తస్మాత్ త్వం జరయా త్యక్తస్ త్వ్ అమరః సంభవిష్యసి
ఈ పవిత్రమైన పుష్పమాలతో నన్ను నీవు ఎంచుకున్నావు కాబట్టి, నీవు వృద్ధాప్యాన్ని దాటి, అమరుడవుతావు.
కామరూపీ కామపుష్పః కామదో దయితో మమ సర్వాభరణపుష్పాఢ్యః సర్వపుష్పఫలోపగః
నీవు కావలసిన రూపాన్ని ధరించగలవు, కావలసిన పువ్వులు పూయగలవు, మనసులోని కోరికలు తీర్చగలవు, నాకు ప్రియుడవు, అన్ని అలంకారాలు, పువ్వులు ధరించగలవు, అన్ని పువ్వులు, ఫలాలు కలిగి ఉంటావు.
సర్వాన్నభక్షకశ్ చైవ అమృతస్వాద ఏవ చ సర్వగన్ధశ్ చ దేవానాం భవిష్యసి దృఢప్రియః
నీవు అన్ని రకాల ఆహారాలు భుజించగలవు, అమృతంలా రుచి కలిగి ఉంటావు, అన్ని పరిమళాలు నీలో ఉంటాయి, దేవతలకు నీవు ఎంతో ప్రియుడవుగా ఉంటావు.
నిర్భయః సర్వలోకేషు భవిష్యసి సునిర్వృతః ఆశ్రమం వేదమ్ అత్యర్థం చిత్రకూటేతి విశ్రుతమ్
నీవు అన్ని లోకాలలో భయమేమీ లేకుండా, సంతోషంగా ఉంటావు. నీ ఆశ్రమం 'చిత్రకూటం' అని ప్రసిద్ధి చెందుతుంది, అది ఎంతో గౌరవాన్ని పొందుతుంది.
యో హి యాస్యతి పుణ్యార్థీ సో ఽశ్వమేధమ్ అవాప్స్యతి యస్ తు తత్ర మృతశ్ చాపి బ్రహ్మలోకం స గచ్ఛతి
ఇక్కడకు పుణ్యాన్ని కోరుకుని వచ్చే వారు అశ్వమేధయాగ ఫలితాన్ని పొందుతారు. ఇక్కడ మరణించినవారు బ్రహ్మలోకానికి వెళ్తారు.
యశ్ చాత్ర నియమైర్ యుక్తః ప్రాణాన్ సమ్యక్ పరిత్యజేత్ స దేవ్యాస్ తపసా యుక్తో మహాగణపతిర్ భవేత్
ఈ లోకంలో నియమాలతో కూడి, ప్రాణాలను సరిగ్గా విడిచినవాడు, దేవీ తపస్సుతో ఏకమై, మహాగణపతి అవుతాడు.
ఏవమ్ ఉక్త్వా తదా దేవ ఆపృచ్ఛ్య హిమవత్సుతామ్ అన్తర్దధే జగత్స్రష్టా సర్వభూతప ఈశ్వరః
అలా చెప్పి, జగత్తును సృష్టించిన ప్రభువు, సమస్త భూతాలకు అధిపతి, హిమవంతుని కుమార్తెను వీడుకొని, అంతర్ధానం అయ్యాడు.
సాపి దేవీ గతే తస్మిన్ భగవత్య్ అమితాత్మని తత ఏవోన్ముఖీ భూత్వా శిలాయాం సంబభూవ హ
ఆ పరిమితి లేని ఆత్మయైన భగవంతుడు వెళ్లిన తరువాత, ఆ దేవీ అక్కడే నిలబడి, ఒక శిలపై ప్రత్యక్షమైంది.
ఉన్ముఖీ సా భవే తస్మిన్ మహేశే జగతాం ప్రభౌ నిశేవ చన్ద్రరహితా న బభౌ విమనాస్ తదా
ఆమె, జగత్తుకు అధిపతియైన మహేశ్వరునిపై మనస్సు నిలిపి, చంద్రుడు లేని రాత్రిలా, ఆ సమయంలో ఉల్లాసం లేకుండా కనిపించింది.
అథ శుశ్రావ శబ్దం చ బాలస్యార్తస్య శైలజా సరస్య్ ఉదకసంపూర్ణే సమీపే చాశ్రమస్య చ
అప్పుడే శైలజ, నీటితో నిండిన సరస్సు దగ్గర ఆశ్రమానికి సమీపంలో, ఒక బాధపడుతున్న బాలుని అరుపు వినింది.
స కృత్వా బాలరూపం తు దేవదేవః స్వయం శివః క్రీడాహేతోః సరోమధ్యే గ్రాహగ్రస్తో ఽభవత్ తదా
దేవదేవుడైన శివుడు, ఆట కోసం స్వయంగా బాలరూపం ధరించి, ఆ సరస్సు మధ్యలో మొసలికి పట్టుబడ్డాడు.
యోగమాయాం సమాస్థాయ ప్రపఞ్చోద్భవకారణమ్ తద్ రూపం సరసో మధ్యే కృత్వైవం సమభాషత
యోగమాయను ఆశ్రయించి, జగత్తు ఉద్భవానికి కారణమైన రూపాన్ని తీసుకొని, సరస్సు మధ్యలో ఆవిధంగా మాట్లాడాడు.
త్రాతు మాం కశ్చిద్ ఇత్య్ ఆహ గ్రాహేణ హృతచేతసమ్ ధిక్ కష్టం బాల ఏవాహమ్ అప్రాప్తార్థమనోరథః
"ఎవరైనా నన్ను రక్షించండి!" అని మొసలి పట్టుకున్న బాలుడు ఆర్తంగా అరిచాడు. "హాయ్, ఎంత దుఃఖం! నేను ఇంకా ఆశలు నెరవేర్చుకోని చిన్నవాడిని."