జజ్ఞే రుద్రాభిశాపేన ద్వితీయమ్ ఇతి నః శ్రుతమ్ భృగ్వాదయస్ తు తే సర్వే జజ్ఞిరే వై మహర్షయః
రుద్రుని శాపం వల్ల అతడు రెండవసారి జన్మించాడని మేము విన్నాము. అలాగే భృగువును మొదలుకొని మిగతా మహర్షులు కూడా జన్మించారు.
ఆద్యే త్రేతాయుగే పూర్వం మనోర్ వైవస్వతస్య హ దేవస్య మహతో యజ్ఞే వారుణీం బిభ్రతస్ తనుమ్
మొదటి త్రేతాయుగంలో, వైవస్వత మనువు చేసిన మహాయజ్ఞంలో, ఆ దేవుడు వారుణి రూపాన్ని ధరించాడు.
ఇత్య్ ఏషో ఽనుశయో హ్య్ ఆసీత్ తయోర్ జాత్యన్తరే గతః ప్రజాపతేశ్ చ దక్షస్య త్ర్యమ్బకస్య చ ధీమతః
ఇలా, జన్మాంతరంలోకి వెళ్ళినప్పుడు, ప్రజాపతి దక్షుడు మరియు జ్ఞానవంతుడైన త్ర్యంబకునికి ఈ విచారం కలిగింది.
తస్మాన్ నానుశయః కార్యో వరేష్వ్ ఇహ కదాచన జాత్యన్తరగతస్యాపి భావితస్య శుభాశుభైః జన్తోర్ న భూతయే ఖ్యాతిస్ తన్ న కార్యం విజానతా
కాబట్టి, ఇక్కడ ఎలాంటి ఎంపికల విషయంలోనూ మనస్సులో విచారం పెట్టుకోవద్దు. జన్మాంతరంలోకి వెళ్ళినా, మంచి చెడు ఫలితాలు వచ్చినా, అది జీవికి ఉపయోగపడదు. అందువల్ల జ్ఞానులు అలా చేయరాదు.
కథం రోషేణ సా పూర్వం దక్షస్య దుహితా సతీ త్యక్త్వా దేహం పునర్ జాతా గిరిరాజగృహే ప్రభో
ప్రభూ! దక్షుని కుమార్తె అయిన సతీ, కోపంతో తన శరీరాన్ని వదిలి, మళ్లీ గిరిరాజు ఇంటిలో ఎలా జన్మించింది?
దేహాన్తరే కథం తస్యాః పూర్వదేహో బభూవ హ భవేన సహ సంయోగః సంవాదశ్ చ తయోః కథమ్
ఆమెకు కొత్త శరీరం వచ్చినప్పుడు, పూర్వ శరీరం ఎలా ఉండేది? భవునితో ఆమెకు ఏ విధంగా కలయిక, సంభాషణ జరిగింది?
స్వయంవరః కథం వృత్తస్ తస్మిన్ మహతి జన్మని వివాహశ్ చ జగన్నాథ సర్వాశ్చర్యసమన్వితః
ఆ గొప్ప జన్మలో స్వయంవరం ఎలా జరిగింది? ఆ అద్భుతమైన వివాహం ఎలా జరిగింది, జగన్నాథా?
తత్ సర్వం విస్తరాద్ బ్రహ్మన్ వక్తుమ్ అర్హసి సాంప్రతమ్ శ్రోతుమ్ ఇచ్ఛామహే పుణ్యాం కథాం చాతిమనోహరామ్
బ్రహ్మన్! ఈ సంగతులన్నీ విస్తారంగా చెప్పాలి. మేము ఈ పవిత్రమైన, అతి మనోహరమైన కథను వినాలని ఆశిస్తున్నాము.
శృణుధ్వం మునిశార్దూలాః కథాం పాపప్రణాశినీమ్ ఉమాశంకరయోః పుణ్యాం సర్వకామఫలప్రదామ్
మునిశార్దూలులారా! ఉమా, శంకరుల కథను వినండి. ఇది పాపాలను తొలగిస్తుంది, పుణ్యాన్ని ఇస్తుంది, అన్ని కోరికలను తీర్చుతుంది.
కదాచిత్ స్వగృహాత్ ప్రాప్తం కశ్యపం ద్విపదాం వరమ్ అపృచ్ఛద్ ధిమవాన్ వృత్తం లోకే ఖ్యాతికరం హితమ్
ఒకసారి, తన ఇంటికి వచ్చిన ద్విపదులలో శ్రేష్ఠుడైన కశ్యపుని, హిమవంతుడు, లోకంలో ప్రసిద్ధి చెందిన మంగళకరమైన సంఘటన గురించి అడిగాడు.
కేనాక్షయాశ్ చ లోకాః స్యుః ఖ్యాతిశ్ చ పరమా మునే తథైవ చార్చనీయత్వం సత్సు తత్ కథయస్వ మే
ఓ మునీశ్వరా, ఏ విధానంతో లోకాలు నశించకుండా నిలిచిపోతాయో, గొప్ప పేరు, మంచివాళ్లలో పూజకు అర్హత ఎలా కలుగుతుందో నాకు చెప్పు.
అపత్యేన మహాబాహో సర్వమ్ ఏతద్ అవాప్యతే మమాఖ్యాతిర్ అపత్యేన బ్రహ్మణా ఋషిభిః సహ
ఓ మహాబాహువా, ఇవన్నీ సంతానంతోనే సాధ్యమవుతాయి. నా పేరు, బ్రహ్మా మరియు ఋషుల కీర్తి కూడా సంతానంతోనే వచ్చింది.
కిం న పశ్యసి శైలేన్ద్ర యతో మాం పరిపృచ్ఛసి వర్తయిష్యామి యచ్ చాపి యథాదృష్టం పురాచల
ఓ పర్వతాధిపతీ, నన్ను ఎందుకు అడుగుతున్నావో నీకు కనబడడం లేదా? నేను చూచినదాన్ని నీకు వివరంగా చెబుతాను, ఓ పురాతన పర్వతా.
వారాణసీమ్ అహం గచ్ఛన్న్ అపశ్యం సంస్థితం దివి విమానం సునవం దివ్యమ్ అనౌపమ్యం మహర్ధిమత్
ఓ వరణాసి వైపు వెళ్ళేటప్పుడు, ఆకాశంలో ఒక అపూర్వమైన, ప్రకాశవంతమైన, మహిమాన్వితమైన దేవాలయాన్ని చూచాను.
తస్యాధస్తాద్ ఆర్తనాదం గర్తస్థానే శృణోమ్య్ అహమ్ తమ్ అహం తపసా జ్ఞాత్వా తత్రైవాన్తర్హితః స్థితః
దాని కింద, ఒక గుహలో, నేను బాధతో కూడిన అరుపు విన్నాను. తపస్సుతో ఆ విషయం గ్రహించి, అక్కడే దాగి ఉండిపోయాను.
అథాగాత్ తత్ర శైలేన్ద్ర విప్రో నియమవాఞ్ శుచిః తీర్థాభిషేకపూతాత్మా పరే తపసి సంస్థితః
ఆ సమయంలో, ఓ పర్వతాధిపతీ, అక్కడికి ఒక బ్రాహ్మణుడు వచ్చాడు. అతడు నియమంగా, పవిత్రంగా, తీర్థస్నానాలతో శుద్ధుడై, గొప్ప తపస్సులో స్థిరంగా ఉన్నాడు.
అథ స వ్రజమానస్ తు వ్యాఘ్రేణాభీషితో ద్విజః వివేశ తం తదా దేశం స గర్తో యత్ర భూధర
ఆ బ్రాహ్మణుడు వెళ్ళుతున్నప్పుడు, ఒక పులి భయపెట్టి, ఆ గుహ ఉన్న చోటికి ప్రవేశించాడు, ఓ పర్వతమా.
గర్తాయాం వీరణస్తమ్బే లమ్బమానాంస్ తదా మునీన్ అపశ్యద్ ఆర్తో దుఃఖార్తాంస్ తాన్ అపృచ్ఛచ్ చ స ద్విజః
ఆ గుహలో, ఒక వృక్షపు కంబంపై తలకిందుగా వేలాడుతూ, బాధతో ఉన్న మునులను అతడు చూచాడు. ఆ బ్రాహ్మణుడు వారిని అడిగాడు.
కే యూయం వీరణస్తమ్బే లమ్బమానా హ్య్ అధోముఖాః దుఃఖితాః కేన మోక్షశ్ చ యుష్మాకం భవితానఘాః
మీరు ఎవరు? ఈ వృక్షపు కంబంపై తలకిందుగా వేలాడుతూ, ఎందుకు బాధపడుతున్నారు? ఏ విధంగా మీరు విముక్తి పొందగలుగుతారు, పాపరహితులారా?
వయం తే కృతపుణ్యస్య పితరః సపితామహాః ప్రపితామహాశ్ చ క్లిశ్యామస్ తవ దుష్టేన కర్మణా
మేము నీ తండ్రులు, తాతలు, పరతాతలు. మేము మంచి పనులు చేసినవాళ్లం. కానీ నీ చెడ్డ కార్యం వల్ల ఇక్కడ బాధపడుతున్నాం.
నరకో ఽయం మహాభాగ గర్తరూపేణ సంస్థితః త్వం చాపి వీరణస్తమ్బస్ త్వయి లమ్బామహే వయమ్
ఇది నరకం, ఓ భాగ్యశాలీ. ఇది గుహ రూపంలో ఉంది. నీవే వృక్షపు కంబం; మేమంతా నీవిపైనే వేలాడుతున్నాం.
యావత్ త్వం జీవసే విప్ర తావద్ ఏవ వయం స్థితాః మృతే త్వయి గమిష్యామో నరకం పాపచేతసః
నీవు బ్రాహ్మణుడా, బతికినంత కాలం మేము ఇక్కడే ఉంటాం. నీవు చనిపోతే, మేము పాపంతో నరకానికి వెళ్ళిపోతాం.
యది త్వం దారసంయోగం కృత్వాపత్యం గుణోత్తరమ్ ఉత్పాదయసి తేనాస్మాన్ ముచ్యేమ వయమ్ ఏనసః
నీవు భార్యతో సంయోగం చేసి, మంచి గుణాలున్న కుమారుణ్ణి కనుగలిగితే, ఆ సంతానంతో మేము ఈ పాపం నుంచి విముక్తి పొందుతాము.
నాన్యేన తపసా పుత్ర తీర్థానాం చ ఫలేన చ ఏతత్ కురు మహాబుద్ధే తారయస్వ పితౄన్ భయాత్
ఇది వేరే తపస్సుతో కానీ, తీర్థయాత్రల ఫలితంతో కానీ సాధ్యపడదు, కుమారా. దీనిని నీవు చేయి, ఓ జ్ఞానవంతుడా, నీ పితృదేవతలను భయంనుంచి రక్షించు.
స తథేతి ప్రతిజ్ఞాయ ఆరాధ్య వృషభధ్వజమ్ పితౄన్ గర్తాత్ సముద్ధృత్య గణపాన్ ప్రచకార హ
అతడు అంగీకరించి, వృషభధ్వజుడిని భక్తితో ఆరాధించి, తన పితృదేవతలను గుహ నుండి బయటకు తీయగా, గణపతిగా ప్రసిద్ధి పొందాడు.
స్వయం రుద్రస్య దయితః సువేశో నామ నామతః సంమతో బలవాంశ్ చైవ రుద్రస్య గణపో ఽభవత్
ఆయనే రుద్రునికి ప్రియమైనవాడు, సువేశుడు అనే పేరుతో, అందరికీ గౌరవించబడుతూ, బలవంతుడై, రుద్రుని గణపతిగా అయ్యాడు.
తస్మాత్ కృత్వా తపో ఘోరమ్ అపత్యం గుణవద్ భృశమ్ ఉత్పాదయస్వ శైలేన్ద్ర సుతాం త్వం వరవర్ణినీమ్
కాబట్టి, ఓ పర్వతాధిపతీ, నీవు కఠినమైన తపస్సు చేసి, నీ కుమార్తె అయిన శుభవర్ణురాలితో గొప్ప గుణాలున్న కుమారుణ్ణి కనాలి.
స ఏవమ్ ఉక్త్వా ఋషిణా శైలేన్ద్రో నియమస్థితః తపశ్ చకారాప్య్ అతులం యేన తుష్టిర్ అభూన్ మమ
ఋషి చెప్పినట్లు, పర్వతాధిపతి నియమంగా ఉండి, అపూర్వమైన తపస్సు చేసి, దాని వలన నేను సంతృప్తి చెందాను.
తదా తమ్ ఉత్పపాతాహం వరదో ఽస్మీతి చాబ్రవమ్ బ్రూహి తుష్టో ఽస్మి శైలేన్ద్ర తపసానేన సువ్రత
అప్పుడు నేను అతని ఎదుట ప్రత్యక్షమై, 'నేను వరాలిచ్చేవాడిని' అని చెప్పాను. 'ఓ పర్వతాధిపతి! నీ తపస్సుతో నేను సంతోషించాను, మంచి వ్రతధారా! నీ కోరికను చెప్పు' అని అన్నాను.
భగవన్ పుత్రమ్ ఇచ్ఛామి గుణైః సర్వైర్ అలంకృతమ్ ఏవం వరం ప్రయచ్ఛస్వ యది తుష్టో ఽసి మే ప్రభో
'భగవంతుడా! అన్ని గుణాలతో అలంకరించబడిన కుమారుడు నాకు కావాలి. నీవు నిజంగా నాతో సంతోషంగా ఉంటే, ఈ వరాన్ని నాకు దయచేసి ఇవ్వు ప్రభూ!' అని అడిగాడు.