యస్మాద్ అవమతా దక్ష సహసైవాగతా సతీ ప్రశస్తాశ్ చేతరాః సర్వాస్ త్వత్సుతా భర్తృభిః సహ
ప్రశంసలు పొందిన సతీ ఆహ్వానం లేకుండా వచ్చి, దక్షుడు ఆమెను అవమానించాడని, నీ మిగతా కుమార్తెలు భర్తలతో కలిసి సుఖంగా ఉంటారు.
తస్మాద్ వైవస్వతే ప్రాప్తే పునర్ ఏతే మహర్షయః ఉత్పత్స్యన్తి ద్వితీయే వై తవ యజ్ఞే హ్య్ అయోనిజాః
కాబట్టి, వైవస్వత మానవంతరంలో నీ రెండవ యజ్ఞంలో, ఈ మహర్షులు మళ్లీ జన్మిస్తారు. వారు గర్భంలో కాకుండా ప్రాకట్యంగా పుట్టుతారు.
హుతే వై బ్రహ్మణః సత్త్రే చాక్షుషస్యాన్తరే మనోః అభివ్యాహృత్య సప్తర్షీన్ దక్షం సో ఽభ్యశపత్ పునః
బ్రహ్మ యజ్ఞం చాక్షుష మను మధ్యలో జరిగినప్పుడు, దక్షుడు సప్తర్షులను పిలిపించి, మళ్లీ అతన్ని శపించాడు.
భవితా మానుషో రాజా చాక్షుషస్యాన్తరే మనోః ప్రాచీనబర్హిషః పౌత్రః పుత్రశ్ చాపి ప్రచేతసః
చాక్షుష మను మధ్యలో, ప్రాచీనబర్హిషుని మనవడు, ప్రచేతసుని కుమారుడైన ఒక మానవ రాజు జన్మిస్తాడు.
దక్ష ఇత్య్ ఏవ నామ్నా త్వం మారిషాయాం జనిష్యసి కన్యాయాం శాఖినాం చైవ ప్రాప్తే వై చాక్షుషాన్తరే
చాక్షుష మానవంతరంలో, నీవు 'దక్షుడు' అనే పేరుతో, చెట్ల కుమార్తె అయిన మారిష నుండి జన్మిస్తావు.
అహం తత్రాపి తే విఘ్నమ్ ఆచరిష్యామి దుర్మతే ధర్మకామార్థయుక్తేషు కర్మస్వ్ ఇహ పునః పునః
అక్కడ కూడా, ఓ మూర్ఖుడా! నీ ధర్మ, కామ, అర్ధ సంబంధమైన కార్యాల్లో మళ్లీ మళ్లీ అడ్డంకులు కలిగిస్తాను.
తతో వై వ్యాహృతో దక్షో రుద్రం సో ఽభ్యశపత్ పునః
అప్పుడతడు, దక్షుడు, ఇలా చెప్పి మళ్లీ రుద్రుడిని శపించాడు.
యస్మాత్ త్వం మత్కృతే క్రూర ఋషీన్ వ్యాహృతవాన్ అసి తస్మాత్ సార్ధం సురైర్ యజ్ఞే న త్వాం యక్ష్యన్తి వై ద్విజాః
నీవు నా కోసం క్రూరతతో ఋషులను దుర్భాషలాడినందువల్ల, దేవతలతో పాటు ద్విజులు యజ్ఞంలో నీకు హవిస్సు సమర్పించరు.
కృత్వాహుతిం తవ క్రూర అపః స్పృశన్తి కర్మసు ఇహైవ వత్స్యసే లోకే దివం హిత్వాయుగక్షయాత్ తతో దేవైస్ తు తే సార్ధం న తు పూజా భవిష్యతి
నీకు హవిస్సు సమర్పించిన తర్వాత, వారు క్రతువుల్లో నీరు తాకుతారు. యుగాంతం వరకు నీవు స్వర్గాన్ని వదిలి భూమిపై ఉంటావు. దేవతలతో ఉన్నా, నీకు పూజ లభించదు.
చాతుర్వర్ణ్యం తు దేవానాం తే చాప్య్ ఏకత్ర భుఞ్జతే న భోక్ష్యే సహితస్ తైస్ తు తతో భోక్ష్యామ్య్ అహం పృథక్
దేవతల నలుగురు వర్ణాలు కలిసి భోజనం చేస్తారు. కానీ నేను వారితో కలసి తినను. నేను వేరుగా భోజనం చేస్తాను.
సర్వేషాం చైవ లోకానామ్ ఆదిర్ భూర్లోక ఉచ్యతే తమ్ అహం ధారయామ్య్ ఏకః స్వేచ్ఛయా న తవాజ్ఞయా
అన్ని లోకాల్లో భూమి ఆధారం అని అంటారు. నేను ఒక్కడే నా సంకల్పంతో దాన్ని మోయుచున్నాను. నీ ఆజ్ఞ వల్ల కాదు.
తస్మిన్ ధృతే సర్వలోకాః సర్వే తిష్ఠన్తి శాశ్వతాః తస్మాద్ అహం వసామీహ సతతం న తవాజ్ఞయా
ఆ భూమి నిలబడినంత కాలం అన్ని శాశ్వత లోకాలు నిలబడతాయి. అందుకే నేను ఇక్కడ ఎప్పుడూ ఉంటాను. నీ ఆజ్ఞ వల్ల కాదు.
తతో ఽభివ్యాహృతో దక్షో రుద్రేణామితతేజసా స్వాయంభువీం తనుం త్యక్త్వా ఉత్పన్నో మానుషేష్వ్ ఇహ
ఆ అనంతమైన తేజస్సుతో కూడిన రుద్రుడు పిలిచిన తరువాత, దక్షుడు తన స్వాయంభువ శరీరాన్ని వదిలిపెట్టి, ఇక్కడ మనుష్యులలో జన్మించాడు.
యదా గృహపతిర్ దక్షో యజ్ఞానామ్ ఈశ్వరః ప్రభుః సమస్తేనేహ యజ్ఞేన సో ఽయజద్ దైవతైః సహ
ఇక్కడ గృహస్థుల అధిపతిగా, యజ్ఞాల యజమానుడిగా ఉన్న దక్షుడు, సమస్త దేవతలతో కలిసి గొప్ప యజ్ఞాన్ని నిర్వహించాడు.
అథ దేవీ సతీ యత్ తే ప్రాప్తే వైవస్వతే ఽన్తరే మేనాయాం తామ్ ఉమాం దేవీం జనయామ్ ఆస శైలరాట్
తర్వాత, వైవస్వత మన్వంతరంలో, మేన అనే ఆమె శైలరాజు కుమార్తె అయిన ఉమాదేవిని ప్రసవించింది.
సా తు దేవీ సతీ పూర్వమ్ ఆసీత్ పశ్చాద్ ఉమాభవత్ సహవ్రతా భవస్యైషా నైతయా ముచ్యతే భవః
ఆ దేవి మొదట సతీగా ఉండి, తరువాత ఉమగా మారింది. భవునికి ఆమె సహచరిగా ఎల్లప్పుడూ ఉంటూ, భవుడు ఆమె వల్ల ఎప్పుడూ విడిపోడు.
యావద్ ఇచ్ఛతి సంస్థానం ప్రభుర్ మన్వన్తరేష్వ్ ఇహ మారీచం కశ్యపం దేవీ యథాదితిర్ అనువ్రతా
ప్రభువు ఎన్ని మన్వంతరాలు కావాలనుకుంటే అంతవరకు, ఆ దేవి మరీచిని అనుసరించేది, అదితి కశ్యపుని అనుసరించినట్లే.
సార్ధం నారాయణం శ్రీస్ తు మఘవన్తం శచీ యథా విష్ణుం కీర్తిర్ ఉషా సూర్యం వసిష్ఠం చాప్య్ అరున్ధతీ
శ్రీదేవి నారాయణునితో, శచీ మఘవంతునితో, కీర్తి విష్ణువుతో, ఉషా సూర్యునితో, అరుంధతి వశిష్ఠునితో ఉన్నట్లు.
నైతాంస్ తు విజహత్య్ ఏతా భర్తౄన్ దేవ్యః కథంచన ఏవం ప్రాచేతసో దక్షో జజ్ఞే వై చాక్షుషే ఽన్తరే
ఈ దేవతలు ఎలాంటి పరిస్థితిలోనైనా తమ భర్తలను విడిచిపెట్టవు. ఇలాగే ప్రాచేతసుడు అయిన దక్షుడు చాక్షుష మన్వంతరంలో జన్మించాడు.
ప్రాచీనబర్హిషః పౌత్రః పుత్రశ్ చాపి ప్రచేతసామ్ దశభ్యస్ తు ప్రచేతోభ్యో మారిషాయాం పునర్ నృప
అతడు ప్రాచీనబర్హి మనవడు, ప్రాచేతసుల కుమారుడు. పది ప్రాచేతసులు మరియు మారిష నుండి మళ్లీ జన్మించాడు.
జజ్ఞే రుద్రాభిశాపేన ద్వితీయమ్ ఇతి నః శ్రుతమ్ భృగ్వాదయస్ తు తే సర్వే జజ్ఞిరే వై మహర్షయః
రుద్రుని శాపం వల్ల అతడు రెండవసారి జన్మించాడని మేము విన్నాము. అలాగే భృగువును మొదలుకొని మిగతా మహర్షులు కూడా జన్మించారు.
ఆద్యే త్రేతాయుగే పూర్వం మనోర్ వైవస్వతస్య హ దేవస్య మహతో యజ్ఞే వారుణీం బిభ్రతస్ తనుమ్
మొదటి త్రేతాయుగంలో, వైవస్వత మనువు చేసిన మహాయజ్ఞంలో, ఆ దేవుడు వారుణి రూపాన్ని ధరించాడు.
ఇత్య్ ఏషో ఽనుశయో హ్య్ ఆసీత్ తయోర్ జాత్యన్తరే గతః ప్రజాపతేశ్ చ దక్షస్య త్ర్యమ్బకస్య చ ధీమతః
ఇలా, జన్మాంతరంలోకి వెళ్ళినప్పుడు, ప్రజాపతి దక్షుడు మరియు జ్ఞానవంతుడైన త్ర్యంబకునికి ఈ విచారం కలిగింది.
తస్మాన్ నానుశయః కార్యో వరేష్వ్ ఇహ కదాచన జాత్యన్తరగతస్యాపి భావితస్య శుభాశుభైః జన్తోర్ న భూతయే ఖ్యాతిస్ తన్ న కార్యం విజానతా
కాబట్టి, ఇక్కడ ఎలాంటి ఎంపికల విషయంలోనూ మనస్సులో విచారం పెట్టుకోవద్దు. జన్మాంతరంలోకి వెళ్ళినా, మంచి చెడు ఫలితాలు వచ్చినా, అది జీవికి ఉపయోగపడదు. అందువల్ల జ్ఞానులు అలా చేయరాదు.
కథం రోషేణ సా పూర్వం దక్షస్య దుహితా సతీ త్యక్త్వా దేహం పునర్ జాతా గిరిరాజగృహే ప్రభో
ప్రభూ! దక్షుని కుమార్తె అయిన సతీ, కోపంతో తన శరీరాన్ని వదిలి, మళ్లీ గిరిరాజు ఇంటిలో ఎలా జన్మించింది?
దేహాన్తరే కథం తస్యాః పూర్వదేహో బభూవ హ భవేన సహ సంయోగః సంవాదశ్ చ తయోః కథమ్
ఆమెకు కొత్త శరీరం వచ్చినప్పుడు, పూర్వ శరీరం ఎలా ఉండేది? భవునితో ఆమెకు ఏ విధంగా కలయిక, సంభాషణ జరిగింది?
స్వయంవరః కథం వృత్తస్ తస్మిన్ మహతి జన్మని వివాహశ్ చ జగన్నాథ సర్వాశ్చర్యసమన్వితః
ఆ గొప్ప జన్మలో స్వయంవరం ఎలా జరిగింది? ఆ అద్భుతమైన వివాహం ఎలా జరిగింది, జగన్నాథా?
తత్ సర్వం విస్తరాద్ బ్రహ్మన్ వక్తుమ్ అర్హసి సాంప్రతమ్ శ్రోతుమ్ ఇచ్ఛామహే పుణ్యాం కథాం చాతిమనోహరామ్
బ్రహ్మన్! ఈ సంగతులన్నీ విస్తారంగా చెప్పాలి. మేము ఈ పవిత్రమైన, అతి మనోహరమైన కథను వినాలని ఆశిస్తున్నాము.
శృణుధ్వం మునిశార్దూలాః కథాం పాపప్రణాశినీమ్ ఉమాశంకరయోః పుణ్యాం సర్వకామఫలప్రదామ్
మునిశార్దూలులారా! ఉమా, శంకరుల కథను వినండి. ఇది పాపాలను తొలగిస్తుంది, పుణ్యాన్ని ఇస్తుంది, అన్ని కోరికలను తీర్చుతుంది.
కదాచిత్ స్వగృహాత్ ప్రాప్తం కశ్యపం ద్విపదాం వరమ్ అపృచ్ఛద్ ధిమవాన్ వృత్తం లోకే ఖ్యాతికరం హితమ్
ఒకసారి, తన ఇంటికి వచ్చిన ద్విపదులలో శ్రేష్ఠుడైన కశ్యపుని, హిమవంతుడు, లోకంలో ప్రసిద్ధి చెందిన మంగళకరమైన సంఘటన గురించి అడిగాడు.