ఇన్ద్రో వివస్వాన్ దీప్తాంశుః శుచిః శౌరిః శనైశ్చరః బ్రహ్మా విష్ణుశ్ చ రుద్రశ్ చ స్కన్దో వైశ్రవణో యమః
ఆయనే ఇంద్రుడు, వివస్వాన్, ప్రకాశవంతుడు, పవిత్రుడు, శౌరి, శనైశ్చరుడు, బ్రహ్మ, విష్ణువు, రుద్రుడు, స్కందుడు, వైశ్రవణుడు, యముడు.
వైద్యుతో జాఠరశ్ చాగ్నిర్ ఐన్ధనస్ తేజసాం పతిః ధర్మధ్వజో వేదకర్తా వేదాఙ్గో వేదవాహనః
ఆయనే మెరుపు, జఠరాగ్ని, ఇంధనంతో మండే అగ్ని, తేజస్సుల అధిపతి, ధర్మధ్వజుడు, వేదాలను సృష్టించేవాడు, వేదాంగాలు, వేదాలకు వాహనం.
కృతం త్రేతా ద్వాపరశ్ చ కలిః సర్వామరాశ్రయః కలాకాష్ఠాముహూర్తాశ్ చ క్షపా యామాస్ తథా క్షణాః
ఆయనే కృతయుగం, త్రేతాయుగం, ద్వాపరయుగం, కలియుగం, అందరు దేవతలకు ఆశ్రయం, కాల, కాష్ఠ, ముహూర్తం వంటి కాలవిభాగాలు, రాత్రులు, యామాలు, క్షణాలు కూడా ఆయనే.
సంవత్సరకరో ఽశ్వత్థః కాలచక్రో విభావసుః పురుషః శాశ్వతో యోగీ వ్యక్తావ్యక్తః సనాతనః
ఆయనే సంవత్సరాన్ని సృష్టించేవాడు, అశ్వత్థవృక్షం, కాలచక్రం, అగ్ని, శాశ్వతపురుషుడు, యోగి, వ్యక్తమూ అవ్యక్తమూ అయినవాడు, సనాతనుడు.
కాలాధ్యక్షః ప్రజాధ్యక్షో విశ్వకర్మా తమోనుదః వరుణః సాగరో ఽంశశ్ చ జీమూతో జివనో ఽరిహా
ఆయనే కాలానికి అధిపతి, ప్రాణులకు అధిపతి, విశ్వకర్మ, చీకటి తొలగించేవాడు, వరుణుడు, సముద్రం, భాగం, మేఘం, జీవనదాత, శత్రువులను నాశనం చేసేవాడు.
భూతాశ్రయో భూతపతిః సర్వలోకనమస్కృతః స్రష్టా సంవర్తకో వహ్నిః సర్వస్యాదిర్ అలోలుపః
ఆయనే భూతాలకు ఆధారం, భూతపతి, అన్ని లోకాల్లో పూజించబడేవాడు, సృష్టికర్త, సంహారకుడు, అగ్ని, అన్నిటికీ ఆదికారణం, లోభం లేని వాడు.
అనన్తః కపిలో భానుః కామదః సర్వతోముఖః జయో విశాలో వరదః సర్వభూతనిషేవితః
ఆయనే అనంతుడు, కపిలుడు, భాను, కోరికలను నెరవేర్చేవాడు, అన్నిదిక్కులనూ చూస్తాడు, విజయవంతుడు, విశాలుడు, వరదాత, అన్నీ భూతాలు సేవించేవాడు.
మనః సుపర్ణో భూతాదిః శీఘ్రగః ప్రాణధారణః ధన్వన్తరిర్ ధూమకేతుర్ ఆదిదేవో ఽదితేః సుతః
ఆయనే మనస్సు, సుపర్ణుడు, భూతాల ఆది, వేగంగా పోయే వాడు, ప్రాణాన్ని నిలిపే వాడు, ధన్వంతరి, ధూమకేతువు, ఆదిదేవుడు, అదితి కుమారుడు.
ద్వాదశాత్మా రవిర్ దక్షః పితా మాతా పితామహః స్వర్గద్వారం ప్రజాద్వారం మోక్షద్వారం త్రివిష్టపమ్
ఆయనికి పన్నెండు రూపాలు, రవి, దక్షుడు, తండ్రి, తల్లి, తాత, స్వర్గద్వారం, సంతానద్వారం, మోక్షద్వారం, త్రివిష్టపం కూడా ఆయనే.
దేహకర్తా ప్రశాన్తాత్మా విశ్వాత్మా విశ్వతోముఖః చరాచరాత్మా సూక్ష్మాత్మా మైత్రేయః కరుణాన్వితః
ఆయనే శరీరాలను సృష్టించేవాడు, శాంతమైన మనస్సు కలవాడు, విశ్వానికి ఆత్మ, అన్నిదిక్కులనూ చూస్తాడు, చరాచరాలకు ఆత్మ, సూక్ష్మాత్మ, మైత్రేయుడు, కరుణతో నిండినవాడు.
ఏతద్ వై కీర్తనీయస్య సూర్యస్యామితతేజసః నామ్నామ్ అష్టశతం రమ్యం మయా ప్రోక్తం ద్విజోత్తమాః
అమితమైన తేజస్సుతో ఉన్న సూర్యుని ఎనిమిది వందల అందమైన పేర్లను, కీర్తించదగినవిగా, నేను చెప్పాను, ద్విజశ్రేష్ఠులారా.
సురగణపితృయక్షసేవితం హ్య్ అసురనిశాకరసిద్ధవన్దితమ్ వరకనకహుతాశనప్రభం ప్రణిపతితో ఽస్మి హితాయ భాస్కరమ్
దేవతలు, పితృదేవతలు, యక్షులు సేవించే, అసురులు, రాత్రివేళ సంచరించేవారు, సిద్ధులు పూజించే, బంగారు, అగ్ని వంటి ప్రకాశంతో ఉన్న, అందరికీ మేలు కోసం ఉన్న భాస్కరుని నేను నమస్కరిస్తున్నాను.
సూర్యోదయే యః సుసమాహితః పఠేత్ స పుత్రదారాన్ ధనరత్నసంచయాన్ లభేత జాతిస్మరతాం నరః స తు స్మృతిం చ మేధాం చ స విన్దతే పరామ్
సూర్యోదయ సమయంలో ఏ మనిషి ఏకాగ్రతతో ఈ స్తోత్రాన్ని పఠిస్తే, అతనికి పిల్లలు, భార్య, ధనం, రత్న సంపదలు లభిస్తాయి; అతనికి జన్మస్మృతి, గొప్ప జ్ఞాపకం, మేధాశక్తి కలుగుతాయి.
ఇమం స్తవం దేవవరస్య యో నరః ప్రకీర్తయేచ్ ఛుద్ధమనాః సమాహితః విముచ్యతే శోకదవాగ్నిసాగరాల్ లభేత కామాన్ మనసా యథేప్సితాన్
శుద్ధమైన మనస్సుతో, ఏకాగ్రతతో, దేవతలలో శ్రేష్ఠుడైన వాడిని ఈ స్తోత్రాన్ని పఠించే వాడు, శోకాగ్ని సముద్రం నుంచి విముక్తి పొందుతాడు, మనసులో కోరుకున్న కోరికలు నెరవేరుతాయి.
యో ఽసౌ సర్వగతో దేవస్ త్రిపురారిస్ త్రిలోచనః ఉమాప్రియకరో రుద్రశ్ చన్ద్రార్ధకృతశేఖరః
అతడే అన్నింటినీ వ్యాపించిన దేవుడు, త్రిపురాసురుని శత్రువు, మూడు కళ్ళవాడు, ఉమాదేవికి ప్రియమైనవాడు, రుద్రుడు, చంద్రార్ధాన్ని కిరీటంగా ధరించినవాడు.
విద్రావ్య విబుధాన్ సర్వాన్ సిద్ధవిద్యాధరాన్ ఋషీన్ గన్ధర్వయక్షనాగాంశ్ చ తథాన్యాంశ్ చ సమాగతాన్
అతడు అన్ని దేవతలను, సిద్ధులను, విద్యాధరులను, ఋషులను, గంధర్వులను, యక్షులను, నాగులను, అలాగే వచ్చిన ఇతరులను కూడా తరిమికొట్టాడు.
జఘాన పూర్వం దక్షస్య యజతో ధరణీతలే యజ్ఞం సమృద్ధం రత్నాఢ్యం సర్వసంభారసంభృతమ్
ముందుగా భూమిపై దక్షుడు నిర్వహిస్తున్న యజ్ఞాన్ని, అన్ని సంపదలతో, రత్నాలతో, కావలసిన వస్తువులన్నీ సమృద్ధిగా ఉన్న ఆ యజ్ఞాన్ని ఆయన ధ్వంసం చేశాడు.
యస్య ప్రతాపసంత్రస్తాః శక్రాద్యాస్ త్రిదివౌకసః శాన్తిం న లేభిరే విప్రాః కైలాసం శరణం గతాః
ఆయన తేజస్సు చూసి ఇంద్రుడు మొదలైన దేవతలు భయపడి, బ్రాహ్మణులు ప్రశాంతతను పొందలేక, కైలాసాన్ని ఆశ్రయంగా తీసుకున్నారు.
స ఆస్తే తత్ర వరదః శూలపాణిర్ వృషధ్వజః పినాకపాణిర్ భగవాన్ దక్షయజ్ఞవినాశనః
అక్కడే వరాలిచ్చే, త్రిశూలాన్ని ధరించిన, వృషభధ్వజుడైన, పినాకధారి, దక్షయజ్ఞాన్ని నాశనం చేసిన భగవంతుడు నివసిస్తున్నాడు.
మహాదేవో ఽకలే దేశే కృత్తివాసా వృషధ్వజః ఏకామ్రకే మునిశ్రేష్ఠాః సర్వకామప్రదో హరః
మహాదేవుడు, చర్మాన్ని ధరించి, వృషభధ్వజుడై, ఆ కాలరహితమైన ప్రదేశంలో, ఏకామ్రవృక్షం క్రింద, మునులారా, హరుడు అన్ని కోరికలను తీర్చేవాడిగా ఉన్నాడు.
కిమర్థం స భవో దేవః సర్వభూతహితే రతః జఘాన యజ్ఞం దక్షస్య దేవైః సర్వైర్ అలంకృతమ్
ప్రపంచంలోని అందరి మేలుకోసం ఎప్పుడూ తపస్సు చేసే భవుడు, దేవతలందరూ అలంకరించిన దక్షుడి యజ్ఞాన్ని ఎందుకు ధ్వంసం చేశాడు?
న హ్య్ అల్పం కారణం తత్ర ప్రభో మన్యామహే వయమ్ శ్రోతుమ్ ఇచ్ఛామహే బ్రూహి పరం కౌతూహలం హి నః
ప్రభూ, అక్కడ జరిగిన కారణం చిన్నది కాదని మేము భావించము. మాకు తెలుసుకోవాలనుంది. దయచేసి చెప్పండి, మాకు ఎంతో ఆసక్తి ఉంది.
దక్షస్యాసన్న్ అష్ట కన్యా యాశ్ చైవం పతిసంగతాః స్వేభ్యో గృహేభ్యశ్ చానీయ తాః పితాభ్యర్చయద్ గృహే
దక్షుడికి ఎనిమిది కుమార్తెలు ఉండేవారు. వారు తమ భర్తలతో కలిసి, తమ ఇళ్ల నుంచి వచ్చి, తండ్రి ఇంట్లో ఆయన వారిని సత్కరించాడు.
తతస్ త్వ్ అభ్యర్చితా విప్రా న్యవసంస్ తాః పితుర్ గృహే తాసాం జ్యేష్ఠా సతీ నామ పత్నీ యా త్ర్యమ్బకస్య వై
అలా సత్కారం పొందిన తర్వాత, బ్రాహ్మణులు తండ్రి ఇంట్లోనే ఉండిపోయారు. వారిలో పెద్దదైన సతీ, త్ర్యంబకుని భార్య.
నాజుహావాత్మజాం తాం వై దక్షో రుద్రమ్ అభిద్విషన్ అకరోత్ సంనతిం దక్షే న చ కాంచిన్ మహేశ్వరః
దక్షుడు, రుద్రునిపై ద్వేషంతో, తన కుమార్తెను ఆహ్వానించలేదు. దక్షునికి నమస్కారం చేశాడు గానీ, మహేశ్వరుడికి ఎలాంటి గౌరవం ఇవ్వలేదు.
జామాతా శ్వశురే తస్మిన్ స్వభావాత్ తేజసి స్థితః తతో జ్ఞాత్వా సతీ సర్వాస్ తాస్ తు ప్రాప్తాః పితుర్ గృహమ్
ఆయన అల్లుడు, తన సహజ తేజస్సుతో అక్కడే ఉన్నాడు. ఇది తెలుసుకున్న సతీ, మిగతా అందరితో కలిసి తండ్రి ఇంటికి వచ్చింది.
జగామ సాప్య్ అనాహూతా సతీ తు స్వపితుర్ గృహమ్ తాభ్యో హీనాం పితా చక్రే సత్యాః పూజామ్ అసంమతామ్ తతో ఽబ్రవీత్ సా పితరం దేవీ క్రోధసమాకులా
ఆహ్వానం లేకపోయినా సతీ తండ్రి ఇంటికి వెళ్లింది. కానీ తనకు తప్ప మిగతా అందరికీ తండ్రి పూజ చేశాడు. ఇది ఆమెకు నచ్చలేదు. కోపంతో దేవి తండ్రితో ఇలా చెప్పింది.
యవీయసీభ్యః శ్రేష్ఠాహం కిం న పూజసి మాం ప్రభో అసత్కృతామ్ అవస్థాం యః కృతవాన్ అసి గర్హితామ్ అహం జ్యేష్ఠా వరిష్ఠా చ మాం త్వం సత్కర్తుమ్ అర్హసి
నేను చిన్నవాళ్లకన్నా గొప్పదాన్ని. ప్రభూ, నన్ను ఎందుకు గౌరవించలేదు? నన్ను అవమానకరమైన స్థితిలో పెట్టావు. నేను పెద్దదాన్ని, ముఖ్యమైనదాన్ని. నన్ను గౌరవించాల్సింది నీ బాధ్యత.
ఏవమ్ ఉక్తో ఽబ్రవీద్ ఏనాం దక్షః సంరక్తలోచనః
ఇలా సతీ అడిగినప్పుడు, దక్షుడు కన్నులు ఎర్రబడి ఆమెతో మాట్లాడాడు.
త్వత్తః శ్రేష్ఠా వరిష్ఠాశ్ చ పూజ్యా బాలాః సుతా మమ తాసాం యే చైవ భర్తారస్ తే మే బహుమతాః సతి
నా కుమార్తెల్లో గొప్పవాళ్లు, ముఖ్యమైనవాళ్లు, వారి భర్తలు కూడా పూజకు అర్హులు, సతీ. వాళ్లను నేను ఎంతో గౌరవిస్తాను.