తతః కోలాహలే తస్మిన్ సర్వదేవసమాగమే తేజసః శాతనం చక్రే విశ్వకర్మా శనైః శనైః
అక్కడ ఆ కోలాహలంలో, సమస్త దేవతలు కూడినప్పుడు, విశ్వకర్మ క్రమంగా సూర్యుని తేజస్సును తగ్గించాడు.
ఆజానులిఖితశ్ చాసౌ నిపుణం విశ్వకర్మణా నాభ్యనన్దత్ తు లిఖనం తతస్ తేనావతారితః
ఆ ప్రతిమ మోకాళ్ల వరకూ చక్కగా విశ్వకర్మ తయారు చేసినప్పటికీ, సూర్యుడు ఆ చిత్రాన్ని ఆమోదించలేదు. అందువల్ల ఆయనను దిగిపోవాల్సి వచ్చింది.
న తు నిర్భర్త్సితం రూపం తేజసో హననేన తు కాన్తాత్ కాన్తతరం రూపమ్ అధికం శుశుభే తతః
ఆ తేజస్సు తగ్గిపోవడం వల్ల ఆ రూపం ఏమాత్రం మసకబారలేదు; అందులోనూ, మునుపటి కన్నా ఇంకా అందమైన రూపం మరింత ప్రకాశించింది.
ఇతి హిమజలఘర్మకాలహేతోర్ హరకమలాసనవిష్ణుసంస్తుతస్య తదుపరి లిఖనం నిశమ్య భానోర్ వ్రజతి దివాకరలోకమ్ ఆయుషో ఽన్తే
ఈ విధంగా చలిని, నీటిని, వేడిని, కాలాన్ని కారణంగా హరుడు, కమలాసనుడు, విష్ణువు సూర్యుని స్తుతించినప్పుడు, ఆ పైభాగంలో వ్రాయబడినదాన్ని వినగానే, సూర్యుడు తన ఆయుష్షు ముగిసినప్పుడు దివాకర లోకానికి వెళ్ళిపోతాడు.
ఏవం జన్మ రవేః పూర్వం బభూవ మునిసత్తమాః రూపం చ పరమం తస్య మయా సంపరికీర్తితమ్
మహర్షులారా! ఈ విధంగా సూర్యుని జననం పూర్వంలో జరిగింది. ఆయన పరమమైన రూపాన్ని నేను పూర్తిగా వివరించాను.
భూయో ఽపి కథయాస్మాకం కథాం సూర్యసమాశ్రితామ్ న తృప్తిమ్ అధిగచ్ఛామః శృణ్వన్తస్ తాం కథాం శుభామ్
మళ్ళీ మాకు సూర్యునితో సంబంధమైన కథను చెప్పండి. ఆ పవిత్రమైన కథను వినడం వల్ల మాకు తృప్తి కలగడం లేదు.
యో ఽయం దీప్తో మహాతేజా వహ్నిరాశిసమప్రభః ఏతద్ వేదితుమ్ ఇచ్ఛామః ప్రభావో ఽస్య కుతః ప్రభో
ఈ ప్రకాశవంతమైన, మహాతేజస్సుతో కూడిన, అగ్నిసమూహానికి సమానమైన వెలుగు గలవాడెవరో తెలుసుకోవాలని మేము కోరుకుంటున్నాము, ప్రభూ! ఆయన శక్తి ఎక్కడి నుంచి వచ్చిందో చెప్పండి.
తమోభూతేషు లోకేషు నష్టే స్థావరజఙ్గమే ప్రకృతేర్ గుణహేతుస్ తు పూర్వం బుద్ధిర్ అజాయత
ప్రపంచాలు చీకటిలో మునిగిపోయినప్పుడు, స్థావరజంగమములు అన్నీ నశించినప్పుడు, ప్రకృతి గుణాల వల్ల మొదట బుద్ధి ఉద్భవించింది.
అహంకారస్ తతో జాతో మహాభూతప్రవర్తకః వాయ్వగ్నిర్ ఆపః ఖం భూమిస్ తతస్ త్వ్ అణ్డమ్ అజాయత
ఆ తరువాత అహంకారం పుట్టింది, అది మహాభూతాలను కదిలించింది. ఆ తరువాత వాయువు, అగ్ని, నీరు, ఆకాశం, భూమి పుట్టాయి. వాటి నుండి అండం ఏర్పడింది.
తస్మిన్న్ అణ్డే త్వ్ ఇమే లోకాః సప్త చైవ ప్రతిష్ఠితాః పృథివీ సప్తభిర్ ద్వీపైః సముద్రైశ్ చైవ సప్తభిః
ఆ అండంలోనే ఈ ఏడు లోకాలు స్థిరంగా ఉన్నాయి. భూమి కూడా ఏడు ద్వీపాలతో, ఏడు సముద్రాలతో ఉంది.
తత్రైవావస్థితో హ్య్ ఆసీద్ అహం విష్ణుర్ మహేశ్వరః విమూఢాస్ తామసాః సర్వే ప్రధ్యాయన్తి తమ్ ఈశ్వరమ్
అక్కడ నేనూ, విష్ణువూ, మహేశ్వరుడూ నివసించాము. అందరూ చీకటిలో మునిగి, ఆ పరమేశ్వరుని ధ్యానం చేశారు.
తతో వై సుమహాతేజాః ప్రాదుర్భూతస్ తమోనుదః ధ్యానయోగేన చాస్మాభిర్ విజ్ఞాతః సవితా తదా
అప్పుడు అపారమైన తేజస్సుతో కూడినవాడు, చీకటిని తొలగించేవాడు ప్రత్యక్షమయ్యాడు. ధ్యానయోగంతో మేము ఆ సమయంలో సవితను తెలుసుకున్నాము.
జ్ఞాత్వా చ పరమాత్మానం సర్వ ఏవ పృథక్ పృథక్ దివ్యాభిః స్తుతిభిర్ దేవః స్తుతో ఽస్మాభిస్ తదేశ్వరః
ఆ పరమాత్మను తెలుసుకున్న తర్వాత, మేమందరం వేరువేరుగా ఆ ప్రభువును దైవిక స్తోత్రాలతో స్తుతించాము.
ఆదిదేవో ఽసి దేవానామ్ ఐశ్వర్యాచ్ చ త్వమ్ ఈశ్వరః ఆదికర్తాసి భూతానాం దేవదేవో దివాకరః
దేవతలలోని ఆదిదేవుడవు నీవే. నీ ఐశ్వర్యంతో ప్రభువవు. భూతాలకూ ఆదికర్తవు, దేవదేవా, దివాకరా!
జీవనః సర్వభూతానాం దేవగన్ధర్వరక్షసామ్ మునికింనరసిద్ధానాం తథైవోరగపక్షిణామ్
నీ వల్లే అన్ని జీవులకూ ప్రాణం ఉంది. దేవతలు, గంధర్వులు, రాక్షసులు, మునులు, కిన్నరులు, సిద్ధులు, అలాగే పాములు, పక్షులు కూడా నీ వల్లే జీవిస్తున్నారు.
త్వం బ్రహ్మా త్వం మహాదేవస్ త్వం విష్ణుస్ త్వం ప్రజాపతిః వాయుర్ ఇన్ద్రశ్ చ సోమశ్ చ వివస్వాన్ వరుణస్ తథా
నీవే బ్రహ్మ, నీవే మహాదేవుడు, నీవే విష్ణువు, నీవే ప్రజాపతి. నీవే వాయువు, ఇంద్రుడు, సోముడు, వివస్వాన్, వరుణుడు కూడా నీవే.
త్వం కాలః సృష్టికర్తా చ హర్తా భర్తా తథా ప్రభుః సరితః సాగరాః శైలా విద్యుదిన్ద్రధనూంషి చ
నీవే కాలం, సృష్టికర్త, హంత, భర్త, ప్రభువు. నదులు, సముద్రాలు, పర్వతాలు, మెరుపులు, ఇంద్రధనస్సులు అన్నీ నీవే.
ప్రలయః ప్రభవశ్ చైవ వ్యక్తావ్యక్తః సనాతనః ఈశ్వరాత్ పరతో విద్యా విద్యాయాః పరతః శివః
నీవే లయమూ, ఉత్పత్తీ, వ్యక్తమూ, అవ్యక్తమూ, శాశ్వతుడవు. పరమేశ్వరుని నుండి జ్ఞానం వస్తుంది. జ్ఞానానికి మించి శివుడు ఉన్నాడు.
శివాత్ పరతరో దేవస్ త్వమ్ ఏవ పరమేశ్వరః సర్వతఃపాణిపాదాన్తః సర్వతోక్షిశిరోముఖః
శివుని కన్నా మించిన దేవుడు నీవే పరమేశ్వరుడవు. నీకు అన్నిచోట్ల చేతులు, కాళ్లు, కన్నులు, తలలు, ముఖాలు ఉన్నాయి.
సహస్రాంశుః సహస్రాస్యః సహస్రచరణేక్షణః భూతాదిర్ భూర్ భువః స్వశ్ చ మహః సత్యం తపో జనః
నీవు వెయ్యి కిరణాలవాడు, వెయ్యి ముఖాలవాడు, వెయ్యి కాళ్ళు, వెయ్యి కన్నులు కలవాడు. భూతాలకూ ఆదిగా, భూ, భువః, స్వః, మహః, సత్యం, తపః, జన లోకాలకు మూలమవు.
ప్రదీప్తం దీపనం దివ్యం సర్వలోకప్రకాశకమ్ దుర్నిరీక్షం సురేన్ద్రాణాం యద్ రూపం తస్య తే నమః
ప్రపంచాలన్నింటినీ ప్రకాశింపజేసే, దివ్యమైన, జ్వలించు రూపాన్ని, దేవేంద్రులకూ చూడలేని ఆ మహిమను నీకు నమస్కారం.
సురసిద్ధగణైర్ జుష్టం భృగ్వత్రిపులహాదిభిః స్తుతం పరమమ్ అవ్యక్తం యద్ రూపం తస్య తే నమః
దేవతలు, సిద్ధులు, భృగు, అత్రి, పులహాదులు స్తుతించే, అత్యంత గోప్యమైన, అవ్యక్తమైన ఆ పరమ రూపానికి నీకు నమస్కారం.
వేద్యం వేదవిదాం నిత్యం సర్వజ్ఞానసమన్వితమ్ సర్వదేవాతిదేవస్య యద్ రూపం తస్య తే నమః
వేదాన్ని తెలిసినవారు ఎల్లప్పుడూ తెలుసుకోవలసిన, సమస్త జ్ఞానంతో నిండిన, సమస్త దేవతలకు అధిపతియైన ఆ రూపానికి నీకు నమస్కారం.
విశ్వకృద్ విశ్వభూతం చ వైశ్వానరసురార్చితమ్ విశ్వస్థితమ్ అచిన్త్యం చ యద్ రూపం తస్య తే నమః
ప్రపంచాన్ని సృష్టించేవాడైన, సమస్త భూతాల సారమైన, వైశ్వానరుడు మరియు దేవతలు పూజించే, విశ్వమంతా వ్యాపించిన, ఊహించలేని ఆ రూపానికి నీకు నమస్కారం.
పరం యజ్ఞాత్ పరం వేదాత్ పరం లోకాత్ పరం దివః పరమాత్మేత్య్ అభిఖ్యాతం యద్ రూపం తస్య తే నమః
యజ్ఞానికి, వేదానికి, లోకాలకూ, స్వర్గానికీ అతీతమైన, పరమాత్మ అని ప్రసిద్ధమైన ఆ రూపానికి నీకు నమస్కారం.
అవిజ్ఞేయమ్ అనాలక్ష్యమ్ అధ్యానగతమ్ అవ్యయమ్ అనాదినిధనం చైవ యద్ రూపం తస్య తే నమః
తెలియలేని, కనిపించని, ధ్యానంతో పొందదగిన, నశించని, ఆదియూ అంతమూ లేని ఆ రూపానికి నీకు నమస్కారం.
నమో నమః కారణకారణాయ నమో నమః పాపవిమోచనాయ నమో నమస్ తే దితిజార్దనాయ నమో నమో రోగవిమోచనాయ
కారణాలకు కారణమైనవాడా, పాపాలను తొలగించువాడా, దితి సంతానాన్ని సంహరించువాడా, వ్యాధులను తొలగించువాడా, నీకు పునః పునః నమస్కారం.
నమో నమః సర్వవరప్రదాయ నమో నమః సర్వసుఖప్రదాయ నమో నమః సర్వధనప్రదాయ నమో నమః సర్వమతిప్రదాయ
సర్వ వరాలను ప్రసాదించువాడా, సర్వ సుఖాలను ఇచ్చేవాడా, సర్వ సంపదలను దయచేయువాడా, సర్వ జ్ఞానాన్ని ప్రసాదించువాడా, నీకు పునః పునః నమస్కారం.
స్తుతః స భగవాన్ ఏవం తైజసం రూపమ్ ఆస్థితః ఉవాచ వాచా కల్యాణ్యా కో వరో వః ప్రదీయతామ్
ఇలా స్తుతించబడిన ఆ భగవంతుడు, తేజోమయమైన రూపాన్ని ధరించి, మంగళకరమైన మాటలతో ఇలా అన్నాడు: "మీకు ఏ వరం కావాలో అడుగు, నేను ప్రసాదిస్తాను."
తవాతితైజసం రూపం న కశ్చిత్ సోఢుమ్ ఉత్సహేత్ సహనీయం తద్ భవతు హితాయ జగతః ప్రభో
ప్రభూ! నీ అత్యుత్తమ తేజోమయమైన రూపాన్ని ఎవ్వరూ భరించలేరు. అది లోక హితార్థంగా భరించదగినదిగా మారాలని కోరుతున్నాము.