గభస్తిహస్తో బ్రహ్మా చ సర్వదేవనమస్కృతః ఏకవింశతి ఇత్య్ ఏష స్తవ ఇష్టః సదా రవేః
కిరణాలు చేతులుగా ఉన్నవాడు, బ్రహ్మ, సమస్త దేవతలు నమస్కరించేవాడు—ఈ ఇరవై ఒక పేర్లు రవికి ఇష్టమైన స్తోత్రంగా పరిగణించబడతాయి.
శరీరారోగ్యదశ్ చైవ ధనవృద్ధియశస్కరః స్తవరాజ ఇతి ఖ్యాతస్ త్రిషు లోకేషు విశ్రుతః
శరీర ఆరోగ్యాన్ని ఇచ్చేవాడు, ధనాన్ని, యశస్సును పెంచేవాడు, మూడు లోకాలలో ప్రసిద్ధి చెందిన స్తోత్రరాజు అని పిలవబడతాడు.
య ఏతేన ద్విజశ్రేష్ఠా ద్విసంధ్యే ఽస్తమనోదయే స్తౌతి సూర్యం శుచిర్ భూత్వా సర్వపాపైః ప్రముచ్యతే
ద్విజశ్రేష్ఠులారా, ఉదయం, సాయంత్రం, సూర్యోదయం, సూర్యాస్తమయం సమయాల్లో పవిత్రంగా ఉండి సూర్యుణ్ని స్తుతించే వాడు అన్ని పాపాల నుంచి విముక్తి పొందుతాడు.
మానసం వాచికం వాపి దేహజం కర్మజం తథా ఏకజప్యేన తత్ సర్వం నశ్యత్య్ అర్కస్య సంనిధౌ
మనసులో, వాక్కులో, శరీరంలో, కర్మలో కలిగిన దోషాలు—all అవి సూర్యుని సమక్షంలో ఒక్కసారి జపించినా నశిస్తాయి.
ఏకజప్యశ్ చ హోమశ్ చ సంధ్యోపాసనమ్ ఏవ చ ధూపమన్త్రార్ఘ్యమన్త్రశ్ చ బలిమన్త్రస్ తథైవ చ
ఒక మంత్రాన్ని జపించడం, హోమం చేయడం, సాయంకాలంలో ఉపాసన, ధూపానికి మంత్రాలు, అర్ఘ్యానికి మంత్రాలు, బలికి మంత్రాలు — ఇవన్నీ కూడా అలాగే చేయాలి.
అన్నప్రదానే దానే చ ప్రణిపాతే ప్రదక్షిణే పూజితో ఽయం మహామన్త్రః సర్వపాపహరః శుభః
అన్నదానం, దానం, నమస్కారం, ప్రదక్షిణలో కూడా ఈ మహామంత్రాన్ని పూజిస్తారు. ఇది అన్ని పాపాలను తొలగించి మంగళాన్ని ఇస్తుంది.
తస్మాద్ యూయం ప్రయత్నేన స్తవేనానేన వై ద్విజాః స్తువీధ్వం వరదం దేవం సర్వకామఫలప్రదమ్
కాబట్టి మీరు అందరూ శ్రద్ధతో ఈ స్తోత్రంతో అన్ని కోరికలకు ఫలితాన్ని ఇచ్చే వరదాయిని దేవుని స్తుతించండి.
నిర్గుణః శాశ్వతో దేవస్ త్వయా ప్రోక్తో దివాకరః పునర్ ద్వాదశధా జాతః శ్రుతో ఽస్మాభిస్ త్వయోదితః
నీవు చెప్పిన నిర్గుణుడు, శాశ్వతుడు అయిన దేవుడు, సూర్యునిగా మళ్లీ పన్నెండు రూపాలలో జన్మించాడు అని మేము నీ మాటల ద్వారా విన్నాము.
స కథం తేజసో రశ్మిః స్త్రియా గర్భే మహాద్యుతిః సంభూతో భాస్కరో జాతస్ తత్ర నః సంశయో మహాన్
ఆ తేజస్సు, కాంతిరశ్ములు, గొప్ప ప్రకాశం ఒక మహిళ గర్భంలో ఎలా ఉత్పన్నమయ్యాయి? దీనిపై మాకు గొప్ప సందేహం ఉంది.
దక్షస్య హి సుతాః శ్రేష్ఠా బభూవుః షష్టిః శోభనాః అదితిర్ దితిర్ దనుశ్ చైవ వినతాద్యాస్ తథైవ చ
దక్షుడికి అరవై మంది అద్భుతమైన కుమార్తెలు ఉండేవారు. అందులో అదితి, దితి, దను, వినతా మొదలైనవారు ఉన్నారు.
దక్షస్ తాః ప్రదదౌ కన్యాః కశ్యపాయ త్రయోదశ అదితిర్ జనయామ్ ఆస దేవాంస్ త్రిభువనేశ్వరాన్
దక్షుడు ఆ పదమూడు కుమార్తెలను కశ్యపునికి ఇచ్చాడు. అదితి త్రిభువనాధిపతులైన దేవతలను జన్మనిచ్చింది.
దైత్యాన్ దితిర్ దనుశ్ చోగ్రాన్ దానవాన్ బలదర్పితాన్ వినతాద్యాస్ తథా చాన్యాః సుషువుః స్థానుజఙ్గమాన్
దితి, దను భయంకరమైన, బలవంతమైన దానవులను ప్రసవించారు. వినతా మరియు ఇతరులు స్థావరజంగమజీవులను కనారు.
తస్యాథ పుత్రదౌహిత్రైః పౌత్రదౌహిత్రకాదిభిః వ్యాప్తమ్ ఏతజ్ జగత్ సర్వం తేషాం తాసాం చ వై మునే
ఓ మునీశ్వరా! వారి కుమారులు, మనవలు, వారి సంతానం వల్ల ఈ లోకమంతా నిండిపోయింది.
తేషాం కశ్యపపుత్రాణాం ప్రధానా దేవతాగణాః సాత్త్వికా రాజసాశ్ చాన్యే తామసాశ్ చ గణాః స్మృతాః
కశ్యపుని కుమారులలో ముఖ్యమైన దేవతా గణాలు సాత్వికులు, మరికొంత మంది రాజసులు, ఇంకొంత మంది తామసులు అని చెప్పబడింది.
దేవాన్ యజ్ఞభుజశ్ చక్రే తథా త్రిభువనేశ్వరాన్ స్రష్టా బ్రహ్మవిదాం శ్రేష్ఠః పరమేష్ఠీ ప్రజాపతిః
బ్రహ్మవిద్యలో ప్రావీణ్యుడైన సృష్టికర్త ప్రజాపతి, యజ్ఞఫలాలను అనుభవించే దేవతలను, త్రిభువనాధిపతులను సృష్టించాడు.
తాన్ అబాధన్త సహితాః సాపత్న్యాద్ దైత్యదానవాః తతో నిరాకృతాన్ పుత్రాన్ దైతేయైర్ దానవైస్ తథా
దైత్యులు, దానవులు తమ సపత్నులతో కలిసి వారిని ఎదుర్కొన్నారు. ఆ తరువాత దైత్యులు, దానవులు వారి కుమారులను వెళ్లగొట్టారు.
హతం త్రిభువనం దృష్ట్వా అదితిర్ మునిసత్తమాః ఆచ్ఛినద్ యజ్ఞభాగాంశ్ చ క్షుధా సంపీడితాన్ భృశమ్
త్రిభువనం నాశనమైపోయినదాన్ని చూసి, అదితి, ఓ మునిశ్రేష్ఠులారా! ఆకలితో బాధపడుతూ యజ్ఞభాగాలను తగ్గించింది.
ఆరాధనాయ సవితుః పరం యత్నం ప్రచక్రమే ఏకాగ్రా నియతాహారా పరం నియమమ్ ఆస్థితా తుష్టావ తేజసాం రాశిం గగనస్థం దివాకరమ్
సవితృదేవుని ఆరాధించేందుకు, అదితి ఏకాగ్రతతో, నియమంగా ఆహారం తీసుకుంటూ, కఠిన నియమాలు పాటిస్తూ, ఆకాశంలో వెలిగే సూర్యుని తేజస్సును స్తుతించింది.
నమస్ తుభ్యం పరం సూక్ష్మం సుపుణ్యం బిభ్రతే ఽతులమ్ ధామ ధామవతామ్ ఈశం ధామాధారం చ శాశ్వతమ్
నీకు నమస్కారం. నీవు అత్యంత సూక్ష్మమైన, పవిత్రమైన, అపూర్వమైన తేజస్సును ధరించేవాడవు. తేజోమయులలో అధిపతి, తేజస్సుకు ఆధారమైన శాశ్వతుడవు.
జగతామ్ ఉపకారాయ త్వామ్ అహం స్తౌమి గోపతే ఆదదానస్య యద్ రూపం తీవ్రం తస్మై నమామ్య్ అహమ్
లోకాలకోసం ఉపకారం కోసం, ఓ గోపాలకా! నేను నిన్ను స్తుతిస్తున్నాను. నీవు తీసుకునే సమయంలో ధరించే ఆ ఘనమైన రూపానికి నేను నమస్కరిస్తున్నాను.
గ్రహీతుమ్ అష్టమాసేన కాలేనామ్బుమయం రసమ్ బిభ్రతస్ తవ యద్ రూపమ్ అతితీవ్రం నతాస్మి తత్
ఎనిమిది నెలలు నీరు రూపంలో రసాన్ని గ్రహించేందుకు నీవు ధరించే ఆ అత్యంత ఘనమైన రూపానికి నేను నమస్కరిస్తున్నాను.
సమేతమ్ అగ్నిసోమాభ్యాం నమస్ తస్మై గుణాత్మనే యద్ రూపమ్ ఋగ్యజుఃసామ్నామ్ ఐక్యేన తపతే తవ
అగ్ని, సోములతో కలిసిన, గుణాలతో నిండిన నీ రూపానికి నమస్కారం. ఋగ్వేద, యజుర్వేద, సామవేదాల ఐక్యంతో నీవు ప్రకాశించే ఆ రూపానికి నేను వందనం.
విశ్వమ్ ఏతత్ త్రయీసంజ్ఞం నమస్ తస్మై విభావసో యత్ తు తస్మాత్ పరం రూపమ్ ఓం ఇత్య్ ఉక్త్వాభిసంహితమ్ అస్థూలం స్థూలమ్ అమలం నమస్ తస్మై సనాతన
ఈ మూడు వేదాల మూలమైన, 'ఓం' అనే మంత్రంతో ఆహ్వానించబడే, సూక్ష్మమైనదీ, స్థూలమైనదీ, నిర్మలమైనదీ అయిన శాశ్వత ప్రకాశమూర్తికి నా వందనాలు.
ఏవం సా నియతా దేవీ చక్రే స్తోత్రమ్ అహర్నిశమ్ నిరాహారా వివస్వన్తమ్ ఆరిరాధయిషుర్ ద్విజాః
అలా ఆ అచంచలమైన దేవి, ఉపవాసంగా ఉండి, వివస్వంతుడిని ప్రసన్నం చేసుకోవాలని కోరుతూ, రాత్రింబవళ్ళు స్తోత్రాలు రచించింది.
తతః కాలేన మహతా భగవాంస్ తపనో ద్విజాః ప్రత్యక్షతామ్ అగాత్ తస్యా దాక్షాయణ్యా ద్విజోత్తమాః
అంతటితో, చాలా కాలం తర్వాత, మహిమగల సూర్యుడు, దక్ష కుమార్తె అయిన ఆమె ఎదుట ప్రత్యక్షమయ్యాడు.
సా దదర్శ మహాకూటం తేజసో ఽమ్బరసంవృతమ్ భూమౌ చ సంస్థితం భాస్వజ్జ్వాలాభిర్ అతిదుర్దృశమ్ తం దృష్ట్వా చ తతో దేవీ సాధ్వసం పరమం గతా
ఆమె భూమిపై నిలిచిన, వెలుగుతో కప్పబడిన గొప్ప తేజస్సును చూచి, అది అగ్నిజ్వాలలతో ప్రకాశిస్తూ చూడటానికి చాలా కష్టంగా ఉండగా, ఆ దేవి అత్యంత భయానికి లోనైంది.
జగదాద్య ప్రసీదేతి న త్వాం పశ్యామి గోపతే ప్రసాదం కురు పశ్యేయం యద్ రూపం తే దివాకర భక్తానుకమ్పక విభో త్వద్భక్తాన్ పాహి మే సుతాన్
ప్రపంచానికి ఆదిగా ఉన్న ప్రభూ! నేను నిన్ను చూడలేకపోతున్నాను, దయచేసి ప్రసన్నమై నీ స్వరూపాన్ని నాకు కనిపించనివ్వు. భక్తులకు కరుణ చూపే సూర్యదేవా! నా పిల్లలను కాపాడుము.
తతః స తేజసస్ తస్మాద్ ఆవిర్భూతో విభావసుః అదృశ్యత తదాదిత్యస్ తప్తతామ్రోపమః ప్రభుః
ఆ వెలుగులో నుండి ప్రకాశవంతమైన సూర్యుడు ప్రత్యక్షమై, కరిగిన తామ్రంలా మెరిసే రూపంతో కనిపించాడు.
తతస్ తాం ప్రణతాం దేవీం తస్యాసందర్శనే ద్విజాః ప్రాహ భాస్వాన్ వృణుష్వైకం వరం మత్తో యమ్ ఇచ్ఛసి
ఆమె నమస్కరించి, ఆయనను చూడలేక ఉండగా, ఆ ప్రకాశవంతుడు ఇలా అన్నాడు: 'నువ్వు కోరిన ఒక వరాన్ని అడుగు.'
ప్రణతా శిరసా సా తు జానుపీడితమేదినీ ప్రత్యువాచ వివస్వన్తం వరదం సముపస్థితమ్
ఆమె తలవంచి, మోకాళ్ళతో భూమిని తాకుతూ, తన ముందుకు వచ్చిన వరదాత అయిన వివస్వంతునితో ఇలా చెప్పింది.