సుపర్ణవశగా నాగా జజ్ఞిరే నైకమస్తకాః యేషాం ప్రధానాః సతతం శేషవాసుకితక్షకాః
సుపర్ణునికి లోబడి ఉన్న నాగులు అనేక తలలతో పుట్టారు. వారిలో శేషుడు, వాసుకి, తక్షకుడు ఎప్పుడూ ప్రధానులు.
ఐరావతో మహాపద్మః కమ్బలాశ్వతరావ్ ఉభౌ ఏలాపత్త్రశ్ చ శఙ్ఖశ్ చ కర్కోటకధనంజయౌ
ఏరావతుడు, మహాపద్ముడు, కంబలుడు, అశ్వతరుడు, ఏలాపత్రుడు, శంఖుడు, కర్కోటకుడు, ధనంజయుడు ఉన్నారు.
మహానీలమహాకర్ణౌ ధృతరాష్ట్రబలాహకౌ కుహరః పుష్పదంష్ట్రశ్ చ దుర్ముఖః సుముఖస్ తథా
మహానీలుడు, మహాకర్ణుడు, ధృతరాష్ట్రుడు, బలాహకుడు, కుహరుడు, పుష్పదంష్ట్రుడు, దుర్ముఖుడు, సుముఖుడూ ఉన్నారు.
శఙ్ఖశ్ చ శఙ్ఖపాలశ్ చ కపిలో వామనస్ తథా నహుషః శఙ్ఖరోమా చ మణిర్ ఇత్య్ ఏవమాదయః
శంఖుడు, శంఖపాలుడు, కపిలుడు, వామనుడు, నహుషుడు, శంఖరోముడు, మణి— వీరే ప్రధానులు.
తేషాం పుత్రాశ్ చ పౌత్రాశ్ చ శతశో ఽథ సహస్రశః చతుర్దశసహస్రాణి క్రూరాణామ్ అనిలాశినామ్
వారికి కుమారులు, మనవులు వందల కొద్దీ, వేల కొద్దీ ఉన్నారు. పది నాలుగు వేల మంది క్రూరమైన, గాలిని ఆహారంగా చేసుకునే వారు.
గణం క్రోధవంశం విప్రాస్ తస్య సర్వే చ దంష్ట్రిణః స్థలజాః పక్షిణో ఽబ్జాశ్ చ ధరాయాః ప్రసవాః స్మృతాః
బ్రాహ్మణులారా, ఆ క్రోధ వంశం అంతా పళ్లతో ఉన్నవారు. భూమి మీద పుట్టిన జంతువులు, పక్షులు, నీటి పక్షులు అన్నీ భూమి సంతానంగా గుర్తించబడతాయి.
గాస్ తు వై జనయామ్ ఆస సురభిర్ మహిషీస్ తథా ఇరా వృక్షలతా వల్లీస్ తృణజాతీశ్ చ సర్వశః
సురభి గోవులను, అలాగే ఎద్దులను ప్రసవించింది. ఇరా అన్నది చెట్లు, వెల్లలు, లతలు, గడ్డి వంటివన్నీ పుట్టించింది.
ఖసా తు యక్షరక్షాంసి మునిర్ అప్సరసస్ తథా అరిష్టా తు మహాసిద్ధా గన్ధర్వాన్ అమితౌజసః
ఖసా యక్షులు, రాక్షసులను జన్మనిచ్చింది. ఒక ముని అప్సరసలను పుట్టించాడు. అరిష్టా మహాశక్తివంతమైన గంధర్వులను ప్రసవించింది.
ఏతే కశ్యపదాయాదాః కీర్తితాః స్థాణుజఙ్గమాః యేషాం పుత్రాశ్ చ పౌత్రాశ్ చ శతశో ఽథ సహస్రశః
ఇవి కశ్యపుని సంతానం — స్థిరమైనవి, చలించేవి రెండూ. వీరి పిల్లలు, మనవళ్లు వందలాది, వేలాది మంది ఉన్నారు.
ఏష మన్వన్తరే విప్రాః సర్గః స్వారోచిషే స్మృతః వైవస్వతే ఽతిమహతి వారుణే వితతే క్రతౌ
ఈ స్వారోచిష మన్వంతరంలో జరిగిన సృష్టి ఇక్కడ చెప్పబడింది, బ్రాహ్మణులారా. అలాగే వైవస్వతుడు, విస్తృతమైన వారుణ యజ్ఞాలలో జరిగినది కూడా.
జుహ్వానస్య బ్రహ్మణో వై ప్రజాసర్గ ఇహోచ్యతే పూర్వం యత్ర సముత్పన్నాన్ బ్రహ్మర్షీన్ సప్త మానసాన్
బ్రహ్మ తన యజ్ఞంలో హోమాలు చేసి, మొదటగా ఏడుగురు మనసులో పుట్టిన బ్రహ్మర్షులను సృష్టించినప్పుడు, ఆ సృష్టి గురించి ఇక్కడ వివరించబడుతోంది.
పుత్రత్వే కల్పయామ్ ఆస స్వయమ్ ఏవ పితామహః తతో విరోధే దేవానాం దానవానాం చ భో ద్విజాః
పితామహుడు వారిని తన కుమారులుగా నియమించాడు. ఆ తరువాత దేవతలు, దానవుల మధ్య కలహం మొదలైంది, ద్విజులారా.
దితిర్ వినష్టపుత్రా వై తోషయామ్ ఆస కశ్యపమ్ కశ్యపస్ తు ప్రసన్నాత్మా సమ్యగ్ ఆరాధితస్ తయా
దితి తన కుమారులను కోల్పోయి, కశ్యపుని సంతుష్టిపరచడానికి ప్రయత్నించింది. ఆమెను సరిగ్గా ఆరాధించగా, కశ్యపుడు సంతోషంగా మారాడు.
వరేణ చ్ఛన్దయామ్ ఆస సా చ వవ్రే వరం తదా పుత్రమ్ ఇన్ద్రవధార్థాయ సమర్థమ్ అమితౌజసమ్
ఆమెకు కావలసిన వరం కోరుకోమని చెప్పాడు. అప్పుడు ఆమె, ఇంద్రుడిని సంహరించగలిగే, అపారబలమైన కుమారుడిని కోరింది.
స చ తస్మై వరం ప్రాదాత్ ప్రార్థితః సుమహాతపాః దత్త్వా చ వరమ్ అత్యుగ్రో మారీచః సమభాషత
ఆమె కోరినట్లు, మహాతపస్వి ఆమెకు వరం ఇచ్చాడు. ఆ వరం ఇచ్చిన తరువాత, భయంకరుడైన మారీచుడు ఆమెతో ఇలా అన్నాడు.
ఇన్ద్రం పుత్రో నిహన్తా తే గర్భం వై శరదాం శతమ్ యది ధారయసే శౌచతత్పరా వ్రతమ్ ఆస్థితా
నీ కుమారుడు ఇంద్రుని సంహరిస్తాడు. కానీ నీవు వంద సంవత్సరాలు, పవిత్రతతో, వ్రతాన్ని పాటిస్తూ ఆ గర్భాన్ని ధరించాలి.
తథేత్య్ అభిహితో భర్తా తయా దేవ్యా మహాతపాః ధారయామ్ ఆస గర్భం తు శుచిః సా మునిసత్తమాః
దేవి అడిగినట్లు, ఆ మహాతపస్వి అంగీకరించాడు. ఆమె పవిత్రురాలిగా, మునులలో శ్రేష్ఠురాలిగా ఆ గర్భాన్ని ధరించసాగింది.
తతో ఽభ్యుపాగమద్ దిత్యాం గర్భమ్ ఆధాయ కశ్యపః రోధయన్ వై గణం శ్రేష్ఠం దేవానామ్ అమితౌజసమ్
అంతట కశ్యపుడు దితిలో గర్భాన్ని ఉంచి, అక్కడి నుండి వెళ్లిపోయాడు. దేవతల శ్రేష్ఠమైన, అపారబలంతో ఉన్న గణాన్ని అడ్డుకున్నాడు.
తేజః సంహృత్య దుర్ధర్షమ్ అవధ్యమ్ అమరైర్ అపి జగామ పర్వతాయైవ తపసే సంశితవ్రతా
అమరులు కూడా తట్టుకోలేని తన తేజస్సును ఉపసంహరించుకుని, కశ్యపుడు కఠినవ్రతంతో తపస్సు చేయడానికి పర్వతానికి వెళ్లాడు.
తస్యాశ్ చైవాన్తరప్రేప్సుర్ అభవత్ పాకశాసనః జాతే వర్షశతే చాస్యా దదర్శాన్తరమ్ అచ్యుతః
దితిలో లోపం కనిపెట్టాలని పాకశాసనుడు (ఇంద్రుడు) ప్రయత్నించాడు. వంద సంవత్సరాలు గడిచిన తరువాత, దుర్లభుడు ఆ లోపాన్ని గుర్తించాడు.
అకృత్వా పాదయోః శౌచం దితిః శయనమ్ ఆవిశత్ నిద్రాం చాహారయామ్ ఆస తస్యాం కుక్షిం ప్రవిశ్య సః
దితి తన పాదాలను శుభ్రం చేసుకోకుండా పడకలోకి వెళ్లి నిద్రించింది. ఆమె నిద్రిస్తున్నప్పుడు, ఇంద్రుడు ఆమె గర్భంలోకి ప్రవేశించాడు.
వజ్రపాణిస్ తతో గర్భం సప్తధా తం న్యకృన్తయత్ స పాట్యమానో గర్భో ఽథ వజ్రేణ ప్రరురోద హ
వజ్రాయుధాన్ని పట్టుకున్న ఇంద్రుడు ఆ గర్భాన్ని ఏడుగా కోసాడు. వజ్రంతో చీల్చబడుతున్నప్పుడు ఆ గర్భం ఏడ్చింది.
మా రోదీర్ ఇతి తం శక్రః పునః పునర్ అథాబ్రవీత్ సో ఽభవత్ సప్తధా గర్భస్ తమ్ ఇన్ద్రో రుషితః పునః
ఇంద్రుడు, "ఏడు వద్దు, ఏడవకూ" అని పదే పదే అన్నాడు. అప్పుడు ఆ గర్భం ఏడుగా మారింది. కోపంతో ఇంద్రుడు మళ్లీ అదే చేశాడు.
ఏకైకం సప్తధా చక్రే వజ్రేణైవారికర్షణః మరుతో నామ తే దేవా బభూవుర్ ద్విజసత్తమాః
ప్రతి భాగాన్ని వజ్రంతో మళ్లీ ఏడుగా చేశాడు ఆ శత్రువులకు శత్రువు. అలా ఆ దేవతలు మారు తులు అనే పేరుతో ప్రసిద్ధులయ్యారు, ఉత్తమ ద్విజులారా.
యథోక్తం వై మఘవతా తథైవ మరుతో ఽభవన్ దేవాశ్ చైకోనపఞ్చాశత్ సహాయా వజ్రపాణినః
మఘవంతుడు చెప్పినట్లుగానే, మరుతులు అలాగే అయ్యారు. పది ఐదు దేవతలు కూడా వజ్రాయుధుడైన ఆయనకు తోడుగా నిలిచారు.
తేషామ్ ఏవం ప్రవృత్తానాం భూతానాం ద్విజసత్తమాః రోచయన్ వై గణశ్రేష్ఠాన్ దేవానామ్ అమితౌజసామ్
అలా ఆ భూతాలు ప్రవర్తించగా, ద్విజశ్రేష్ఠులారా, అపారమైన బలమున్న దేవతలలోని గొప్ప గణాధిపతులను వారు నియమించారు.
నికాయేషు నికాయేషు హరిః ప్రాదాత్ ప్రజాపతీన్ క్రమశస్ తాని రాజ్యాని పృథుపూర్వాణి భో ద్విజాః
ప్రతి వర్గంలో హరి ఒక్కొక్కరికి పూర్వకాలంలో ఉన్న విశాలమైన రాజ్యాలను క్రమంగా ప్రజాపతులకు అప్పగించాడు, బ్రాహ్మణులారా.
స హరిః పురుషో వీరః కృష్ణో జిష్ణుః ప్రజాపతిః పర్జన్యస్ తపనో ఽనన్తస్ తస్య సర్వమ్ ఇదం జగత్
ఆ హరి, పురుషుడు, వీరుడు, కృష్ణుడు, విజేత, ప్రాణుల అధిపతి, పర్జన్యుడు, సూర్యుడు, అనంతుడు — ఈ జగత్తంతా ఆయనే.
భూతసర్గమ్ ఇమం సమ్యగ్ జానతో ద్విజసత్తమాః నావృత్తిభయమ్ అస్తీహ పరలోకభయం కుతః
ఈ భూత సృష్టిని యథార్థంగా తెలిసినవారికి, ద్విజశ్రేష్ఠులారా, ఇక తిరిగి జన్మకు భయం లేదు; మరి పరలోక భయం ఎలా ఉంటుంది?
అభిషిచ్యాధిరాజేన్ద్రం పృథుం వైణ్యం పితామహః తతః క్రమేణ రాజ్యాని వ్యాదేష్టుమ్ ఉపచక్రమే
పితామహుడు వేణునందనుడైన పృథువును మహారాజుగా అభిషేకించి, ఆ తరువాత ఒక్కొక్కరికి రాజ్యాలను క్రమంగా అప్పగించసాగాడు.