అవికారాయ శుద్ధాయ నిత్యాయ పరమాత్మనే సదైకరూపరూపాయ విష్ణవే సర్వజిష్ణవే
మార్పు లేని, శుద్ధమైన, నిత్యమైన పరమాత్మ అయిన, ఎప్పుడూ ఒకే రూపంగా ఉన్న, సర్వ విజేత అయిన విష్ణువుకు నమస్కరిస్తాను.
నమో హిరణ్యగర్భాయ హరయే శఙ్కరాయ చ వాసుదేవాయ తారాయ సర్గస్థిత్యన్తకర్మణే
హిరణ్యగర్భుడు, హరి, శంకరుడు, వాసుదేవుడు, లోక రక్షకుడు, సృష్టి, స్థితి, లయ కార్యములను నిర్వహించేవారికి నమస్కారం.
ఏకానేకస్వరూపాయ స్థూలసూక్ష్మాత్మనే నమః అవ్యక్తవ్యక్తభూతాయ విష్ణవే ముక్తిహేతవే
ఒక్కరైనవాడు, అనేక రూపాలుగలవాడు, స్థూలమైనవాడు, సూక్ష్మమైనవాడు, వ్యక్తమూ, అవ్యక్తమూ అయినవాడు, మోక్షానికి కారణమైన విష్ణువుకు నమస్కారం.
సర్గస్థితివినాశాయ జగతో యో ఽజరామరః మూలభూతో నమస్ తస్మై విష్ణవే పరమాత్మనే
జగత్తు సృష్టి, స్థితి, లయాలకు మూలమైన, వయస్సు లేని, మరణం లేని పరమాత్మ అయిన విష్ణువుకు నమస్కారం.
ఆధారభూతం విశ్వస్యాప్య్ అణీయాంసమ్ అణీయసామ్ ప్రణమ్య సర్వభూతస్థమ్ అచ్యుతం పురుషోత్తమమ్
ఈ విశ్వానికి ఆధారమైన, అణువుకంటే అణువైన, సమస్త భూతాలలో నివసించే, అచ్యుతుడు, పురుషోత్తముడైనవారికి మోకాళ్ళు వంచి నమస్కరిస్తాను.
జ్ఞానస్వరూపమ్ అత్యన్తం నిర్మలం పరమార్థతః తమ్ ఏవార్థస్వరూపేణ భ్రాన్తిదర్శనతః స్థితమ్
జ్ఞాన స్వరూపుడైన, పరమ శుద్ధుడైన, నిజమైన తత్వంగా ఉన్నవాడు, మన భ్రమ వల్ల వేరుగా కనిపించినా, వాస్తవంగా ఆత్మ స్వరూపంగా స్థితి చెందాడు.
విష్ణుం గ్రసిష్ణుం విశ్వస్య స్థితౌ సర్గే తథా ప్రభుమ్ సర్వజ్ఞం జగతామ్ ఈశమ్ అజమ్ అక్షయమ్ అవ్యయమ్
విష్ణువు లయ సమయంలో జగత్తును లోనికి తీసుకునేవాడు, సృష్టి, స్థితి సమయంలో ప్రభువు, సర్వజ్ఞుడు, జగత్తుల అధిపతి, జన్మ లేని, నశించని, మారని వాడు.
ఆద్యం సుసూక్ష్మం విశ్వేశం బ్రహ్మాదీన్ ప్రణిపత్య చ ఇతిహాసపురాణజ్ఞం వేదవేదాఙ్గపారగమ్
ఆదికాలపు, అత్యంత సూక్ష్మమైన, విశ్వాధిపతి అయినవారికి, బ్రహ్మాదులకూ నమస్కరిస్తూ, ఇతిహాస పురాణాలను, వేదాలను, వేదాంగాలను సంపూర్ణంగా తెలిసినవారికి నమస్కరిస్తాను.
సర్వశాస్త్రార్థతత్త్వజ్ఞం పరాశరసుతం ప్రభుమ్ గురుం ప్రణమ్య వక్ష్యామి పురాణం వేదసంమితమ్
సర్వ శాస్త్రార్థ తత్త్వాన్ని తెలిసిన పరాశరుని కుమారుడు, ప్రభువు, గురువుకు నమస్కరిస్తూ, వేదాలకు అనుగుణంగా పురాణాన్ని చెప్పబోతున్నాను.
కథయామి యథా పూర్వం దక్షాద్యైర్ మునిసత్తమైః పృష్టః ప్రోవాచ భగవాన్ అబ్జయోనిః పితామహః
డక్షుడు మొదలైన మునిశ్రేష్ఠులు అడిగినప్పుడు, పద్మంలో జన్మించిన పితామహుడు చెప్పిన విధంగా నేను ఇప్పుడు వివరంగా చెప్పబోతున్నాను.
శృణుధ్వం సంప్రవక్ష్యామి కథాం పాపప్రణాశినీమ్ కథ్యమానాం మయా చిత్రాం బహ్వర్థాం శ్రుతివిస్తరామ్
మీరు వినండి, పాపాలను నశింపజేసే, అద్భుతమైన, అర్థవంతమైన, వేదోక్తమైన ఈ కథను నేను పూర్తిగా వివరిస్తాను.
యస్ త్వ్ ఇమాం ధారయేన్ నిత్యం శృణుయాద్ వాప్య్ అభీక్ష్ణశః స్వవంశధారణం కృత్వా స్వర్గలోకే మహీయతే
ఈ కథను ఎవరైనా నిత్యం జపిస్తే లేదా తరచూ వినితే, తమ వంశాన్ని నిలబెట్టుకుంటూ, వారు స్వర్గలోకంలో ఘనత పొందుతారు.
అవ్యక్తం కారణం యత్ తన్ నిత్యం సదసదాత్మకమ్ ప్రధానం పురుషస్ తస్మాన్ నిర్మమే విశ్వమ్ ఈశ్వరః
అవ్యక్తమైన, శాశ్వతమైన, సత్-అసత్ స్వరూపమైన కారణం నుండి, ప్రాధానం, పురుషుడు, ఈశ్వరుడు ఈ విశ్వాన్ని సృష్టించాడు.
తం బుధ్యధ్వం మునిశ్రేష్ఠా బ్రహ్మాణమ్ అమితౌజసమ్ స్రష్టారం సర్వభూతానాం నారాయణపరాయణమ్
మునిశ్రేష్ఠులారా, అపారమైన తేజస్సుతో ఉన్న బ్రహ్మను, సమస్త భూతాలకు సృష్టికర్తను, నారాయణునికి పరాయణుడైనవాడిని మీరు తెలుసుకోండి.
అహంకారస్ తు మహతస్ తస్మాద్ భూతాని జజ్ఞిరే భూతభేదాశ్ చ భూతేభ్య ఇతి సర్గః సనాతనః
మహత్త్వం నుండి అహంకారం, దానినుండి భూతాలు జన్మించాయి. భూతాల నుండి భూత భేదాలు ఏర్పడ్డాయి. ఇదే శాశ్వత సృష్టి.
విస్తరావయవం చైవ యథాప్రజ్ఞం యథాశ్రుతి కీర్త్యమానం శృణుధ్వం వః సర్వేషాం కీర్తివర్ధనమ్
ప్రతి ఒక్కరి కీర్తిని పెంచే విధంగా, యథాశక్తి, యథాశ్రుతి ప్రకారం వివరంగా చెప్పబడుతున్న ఈ కథను మీరు శ్రద్ధగా వినండి.
కీర్తితం స్థిరకీర్తీనాం సర్వేషాం పుణ్యవర్ధనమ్ తతః స్వయంభూర్ భగవాన్ సిసృక్షుర్ వివిధాః ప్రజాః
స్థిరమైన కీర్తి కలిగిన అందరికీ పుణ్యాన్ని పెంచే ఈ కథ చెప్పబడింది. ఆ తరువాత స్వయంభూ భగవంతుడు, అనేక ప్రజలను సృష్టించాలనే ఆకాంక్షతో,
అప ఏవ ససర్జాదౌ తాసు వీర్యమ్ అథాసృజత్ ఆపో నారా ఇతి ప్రోక్తా ఆపో వై నరసూనవః
మొదట ఆయన నీటిని సృష్టించాడు. ఆ నీటిలో తన వీర్యాన్ని ఉంచాడు. ఆ నీటిని 'నారా' అని అంటారు. ఆ నీరు నరుని సంతానం అని చెప్పబడింది.
అయనం తస్య తాః పూర్వం తేన నారాయణః స్మృతః హిరణ్యవర్ణమ్ అభవత్ తద్ అణ్డమ్ ఉదకేశయమ్
ఆ నీరు ఆయనకు మొదటి నివాసస్థలంగా నిలిచింది. అందువల్ల ఆయనను నారాయణుడు అని పిలుస్తారు. ఆ నీటిపై తేలుతూ, బంగారు రంగు గల అండం ఏర్పడింది.
తత్ర జజ్ఞే స్వయం బ్రహ్మా స్వయంభూర్ ఇతి నః శ్రుతమ్ హిరణ్యవర్ణో భగవాన్ ఉషిత్వా పరివత్సరమ్
ఆ అండంలో స్వయంగా బ్రహ్మ జన్మించాడు. ఆయనను స్వయంభువు అని మేము విన్నాము. ఆ బంగారు వర్ణుడైన భగవంతుడు అక్కడ ఒక సంవత్సరం పాటు నివసించాడు.
తద్ అణ్డమ్ అకరోద్ ద్వైధం దివం భువమ్ అథాపి చ తయోః శకలయోర్ మధ్య ఆకాశమ్ అకరోత్ ప్రభుః
ఆ అండాన్ని ఆయన రెండు భాగాలుగా విడగొట్టాడు. ఒక భాగం ఆకాశంగా, మరొక భాగం భూమిగా మారింది. ఆ రెండు మధ్యలో ప్రభువు ఆకాశాన్ని సృష్టించాడు.
అప్సు పారిప్లవాం పృథ్వీం దిశశ్ చ దశధా దధే తత్ర కాలం మనో వాచం కామం క్రోధమ్ అథో రతిమ్
నీటిలో మునిగిన భూమిని ఆయన ఉంచాడు. పది దిశలను ఏర్పరిచాడు. అక్కడే కాలాన్ని, మనస్సును, వాక్కును, కామాన్ని, క్రోధాన్ని, రతిని సృష్టించాడు.
ససర్జ సృష్టిం తద్రూపాం స్రష్టుమ్ ఇచ్ఛన్ ప్రజాపతీన్ మరీచిమ్ అత్ర్యఙ్గిరసౌ పులస్త్యం పులహం క్రతుమ్
ప్రజలను సృష్టించాలనే కోరికతో, ఆయన ఆ రూపంలో సృష్టిని చేశాడు. మరీచి, అత్రి, అంగిరసు, పులస్త్య, పులహ, కృతు అనే ప్రజాపతులను సృష్టించాడు.
వసిష్ఠం చ మహాతేజాః సో ఽసృజత్ సప్త మానసాన్ సప్త బ్రహ్మాణ ఇత్య్ ఏతే పురాణే నిశ్చయం గతాః
మహాతేజస్సుతో వసిష్ఠుడిని కూడా సృష్టించాడు. ఇలా ఏడుగురు మనసు పుట్టినవారు ఏర్పడ్డారు. వీరిని పురాణాలలో ఏడుగురు బ్రహ్మలు అని స్థిరంగా పేర్కొన్నారు.
నారాయణాత్మకానాం తు సప్తానాం బ్రహ్మజన్మనామ్ తతో ఽసృజత్ పురా బ్రహ్మా రుద్రం రోషాత్మసంభవమ్
నారాయణ స్వరూపమైన బ్రహ్మ జన్మించిన ఆ ఏడుగురిలో, బ్రహ్మ పురాతన కాలంలో కోపంతో రుద్రుడిని సృష్టించాడు.
సనత్కుమారం చ విభుం పూర్వేషామ్ అపి పూర్వజమ్ సప్తస్వ్ ఏతా అజాయన్త ప్రజా రుద్రాశ్ చ భో ద్విజాః
అంతేగాక, ప్రాచీనులకంటే పురాతనుడైన ప్రతాపశాలి సనత్కుమారుడిని కూడా సృష్టించాడు. ఆ ఏడుగురిలో ప్రజాపతులు, రుద్రులు జన్మించారు, ఓ ద్విజులారా.
స్కన్దః సనత్కుమారశ్ చ తేజః సంక్షిప్య తిష్ఠతః తేషాం సప్త మహావంశా దివ్యా దేవగణాన్వితాః
స్కందుడు, సనత్కుమారుడు తమ తేజస్సును ఆంతర్యంగా నిలిపారు. వారి ఏడుగురు గొప్ప వంశాలు, దివ్య దేవతలతో అలంకరించబడ్డాయి.
క్రియావన్తః ప్రజావన్తో మహర్షిభిర్ అలంకృతాః విద్యుతో ఽశనిమేఘాంశ్ చ రోహితేన్ద్రధనూంషి చ
వారు కర్మలలో, సంతానంలో చురుకుగా ఉండి, మహర్షులతో అలంకరించబడ్డారు. ఆయన మెరుపులు, మేఘాలు, ఎర్రధనస్సులు, ఇంద్రధనస్సులను కూడా సృష్టించాడు.
వయాంసి చ ససర్జాదౌ పర్జన్యం చ ససర్జ హ ఋచో యజూంషి సామాని నిర్మమే యజ్ఞసిద్ధయే
మొదట పక్షులను సృష్టించాడు. తరువాత వర్షదేవుడైన పర్జన్యుడిని సృష్టించాడు. యజ్ఞసిద్ధి కోసం ఋగ్వేదం, యజుర్వేదం, సామవేదాన్ని రూపొందించాడు.
సాధ్యాన్ అజనయద్ దేవాన్ ఇత్య్ ఏవమ్ అనుసంజగుః ఉచ్చావచాని భూతాని గాత్రేభ్యస్ తస్య జజ్ఞిరే
సాధ్య దేవతలను ఆయన సృష్టించాడు. అలాగే, ఉన్నతమైనవి, తక్కువైనవి అన్నీ జీవులు ఆయన అవయవాల నుండి పుట్టాయి.