విస్తారోచ్ఛ్రయిణో రమ్యా విపులాశ్ చిత్రసానవః కోలాహలః స వైభ్రాజో మన్దరో దర్దలాచలః
విస్తారంగా, ఎత్తుగా, అందంగా, విస్తృతంగా, వివిధ శిఖరాలతో: కొలాహల, వైభ్రాజ, మందర, దర్దలాచల.
వాతంధయో వైద్యుతశ్ చ మైనాకః సురసస్ తథా తుఙ్గప్రస్థో నాగగిరిర్ గోధనః పాణ్డరాచలః
వాతంధయ, వైద్యుత, మైనాక, సురస, తుంగప్రస్థ, నాగగిరి, గోధన, పాండరాచల.
పుష్పగిరిర్ వైజయన్తో రైవతో ఽర్బుద ఏవ చ ఋష్యమూకః స గోమన్థః కృతశైలః కృతాచలః
పుష్పగిరి, వైజయంత, రైవత, అర్భుద, ఋష్యమూక, గోమంత, కృతశైల, కృతాచల.
శ్రీపార్వతశ్ చకోరశ్ చ శతశో ఽన్యే చ పర్వతాః తైర్ విమిశ్రా జనపదా మ్లేచ్ఛాద్యాశ్ చైవ భాగశః
శ్రీపర్వతం, చకోర, ఇంకా వందలాది ఇతర పర్వతాలు; వాటిలో వివిధ జాతులు, మ్లేచ్ఛాదులు భాగాలుగా కలిసివుంటారు.
తైః పీయన్తే సరిచ్ఛ్రేష్ఠాస్ తా బుధ్యధ్వం ద్విజోత్తమాః గఙ్గా సరస్వతీ సిన్ధుశ్ చన్ద్రభాగా తథాపరా
ఈ పర్వతాల ద్వారా గొప్ప నదులు ప్రవహిస్తాయి—వాటిని తెలుసుకోండి, ఉత్తమ ద్విజులారా: గంగా, సరస్వతి, సింధు, మరోటి చంద్రభాగ.
యమునా శతద్రుర్ విపాశా వితస్తైరావతీ కుహూః గోమతీ ధూతపాపా చ బాహుదా చ దృషద్వతీ
యమునా, శతద్రూ, విపాశా, విటస్తా, ఇరావతి, కుహూ, గోమతి, ధూతపాపా, బాహుదా, దృషద్వతి.
విపాశా దేవికా చక్షుర్ నిష్ఠీవా గణ్డకీ తథా కౌశికీ చాపగా చైవ హిమవత్పాదనిఃసృతాః
విపాశా, దేవికా, చక్షుః, నిష్ఠీవా, గండకి, కౌశికీ, ఆపగా—ఇవి అన్నీ హిమవంతు పాదాల నుంచి ఉద్భవించాయి.
దేవస్మృతిర్ దేవవతీ వాతఘ్నీ సిన్ధుర్ ఏవ చ వేణ్యా తు చన్దనా చైవ సదానీరా మహీ తథా
దేవస్మృతి, దేవవతి, వాతఘ్ని, సింధు, వేణ్యా, చందన, సదానీరా, మహీ కూడా ఉన్నాయి.
చర్మణ్వతీ వృషీ చైవ విదిశా వేదవత్య్ అపి సిప్రా హ్య్ అవన్తీ చ తథా పారియాత్రానుగాః స్మృతాః
చర్మణ్వతీ, వృషీ, విదిశా, వేదవతీ, శిప్రా, అవంతీ, అలాగే పారియాత్ర పర్వతాల వెంట ప్రవహించే నదులు ప్రసిద్ధిగా గుర్తించబడ్డాయి.
శోణా మహానదీ చైవ నర్మదా సురథా క్రియా మన్దాకినీ దశార్ణా చ చిత్రకూటా తథాపరా
శోణా, మహానదీ, నర్మదా, సురథా, క్రియా, మందాకినీ, దశార్ణా, చిత్రకూటా అనే ఇతర నదులు కూడా ఉన్నాయి.
చిత్రోత్పలా వేత్రవతీ కరమోదా పిశాచికా తథాన్యాతిలఘుశ్రోణీ విపాప్మా శైవలా నదీ
చిత్రోత్పలా, వేత్రవతీ, కరమోదా, పిశాచికా, అన్యాతిలఘుశ్రోణీ, విపాప్మా, శైవలా అనే నదులు కూడా ప్రసిద్ధి పొందినవి.
సధేరుజా శక్తిమతీ శకునీ త్రిదివా క్రముః ఋక్షపాదప్రసూతా వై తథాన్యా వేగవాహినీ
సధేరుజా, శక్తిమతీ, శకునీ, త్రిదివా, క్రముః, ఋక్షపాదాల వేరుల నుంచి పుట్టిన నదులు, అలాగే మరికొన్ని వేగంగా ప్రవహించే నదులు కూడా ఉన్నాయి.
సిప్రా పయోష్ణీ నిర్విన్ధ్యా తాపీ చైవ సరిద్వరా వేణా వైతరణీ చైవ సినీవాలీ కుముద్వతీ
శిప్రా, పయోష్ణీ, నిర్వింధ్యా, తాపీ, వేణా, వైతరణీ, సినీవాళీ, కుముదవతీ అనే పవిత్రమైన నదులు ప్రసిద్ధి గాంచినవి.
తోయా చైవ మహాగౌరీ దుర్గా చాన్తఃశిలా తథా విన్ధ్యపాదప్రసూతాస్ తా నద్యః పుణ్యజలాః శుభాః
తోయా, మహాగౌరీ, దుర్గా, అంతఃశిలా, అలాగే వింధ్య పర్వతాల వేరుల నుంచి పుట్టిన పవిత్రమైన, మంగళకరమైన నీటివున్న నదులు కూడా ఉన్నాయి.
గోదావరీ భీమరథీ కృష్ణవేణా తథాపగా తుఙ్గభద్రా సుప్రయోగా తథాన్యా పాపనాశినీ
గోదావరీ, భీమరథీ, కృష్ణవేణా, తుంగభద్రా, సుప్రయోగా, అలాగే పాపనాశినీతో పాటు మరికొన్ని నదులు ప్రసిద్ధి పొందినవి.
సహ్యపాదవినిష్క్రాన్తా ఇత్య్ ఏతాః సరితాం వరాః కృతమాలా తామ్రపర్ణీ పుష్యజా ప్రత్యలావతీ
సహ్య పర్వతాల అడుగునుంచి ఉద్భవించిన నదులు, వాటిలో కృతమాలా, తామ్రపర్ణీ, పుష్యజా, ప్రత్యలావతీ వంటి నదులు అత్యుత్తమమైనవిగా చెప్పబడ్డాయి.
మలయాద్రిసముద్భూతాః పుణ్యాః శీతజలాస్ త్వ్ ఇమాః పితృసోమర్షికుల్యా చ వఞ్జులా త్రిదివా చ యా
మలయాద్రి పర్వతాల నుంచి పుట్టిన పవిత్రమైన, చల్లని నీరు కలిగిన నదులు ఇవే: పితృసోమర్షికుల్యా, వంజులా, త్రిదివా.
లాఙ్గులినీ వంశకరా మహేన్ద్రప్రభవాః స్మృతాః సువికాలా కుమారీ చ మనూగా మన్దగామినీ
లాంగులినీ, వంశకరా, మహేంద్ర పర్వతం నుంచి పుట్టినవి, సువికాలా, కుమారీ, మనూగా, మందగామినీ అనే నదులు ప్రసిద్ధిగా గుర్తించబడ్డాయి.
క్షయాపలాసినీ చైవ శుక్తిమత్ప్రభవాః స్మృతాః సర్వాః పుణ్యాః సరస్వత్యః సర్వా గఙ్గాః సముద్రగాః
క్షయాపలాసినీ, శుక్తిమత్పర్వతం నుంచి పుట్టినవి, ఇవన్నీ పవిత్రమైన సరస్వతులు, సముద్రానికి చేరే గంగలు అని చెప్పబడ్డాయి.
విశ్వస్య మాతరః సర్వాః సర్వాః పాపహరాః స్మృతాః అన్యాః సహస్రశః ప్రోక్తాః క్షుద్రనద్యో ద్విజోత్తమాః
ఇవన్నీ జగత్తుకు తల్లులుగా, పాపాలను తొలగించేవిగా ప్రసిద్ధి గాంచినవి. ఇంకా అనేక చిన్న నదులు కూడా చెప్పబడ్డాయి, ద్విజశ్రేష్ఠులారా.
ప్రావృట్కాలవహాః సన్తి సదాకాలవహాశ్ చ యాః మత్స్యా ముకుటకుల్యాశ్ చ కున్తలాః కాశికోశలాః
వర్షాకాలంలో ప్రవహించే నదులు, ఎప్పుడూ ప్రవహించే నదులు కూడా ఉన్నాయి. మత్స్యా, ముకుటకుల్యా, కుంతలా, కాశికోశలా అనే నదులు ప్రసిద్ధి గాంచినవి.
అన్ధ్రకాశ్ చ కలిఙ్గాశ్ చ శమకాశ్ చ వృకైః సహ మధ్యదేశా జనపదాః ప్రాయశో ఽమీ ప్రకీర్తితాః
ఆంధ్రులు, కలింగులు, శమకులు, వృకులతో పాటు మధ్యదేశ ప్రజలు ఇక్కడ ప్రధానంగా పేర్కొనబడ్డారు.
సహ్యస్య చోత్తరే యస్ తు యత్ర గోదావరీ నదీ పృథివ్యామ్ అపి కృత్స్నాయాం స ప్రదేశో మనోరమః
సహ్య పర్వతానికి ఉత్తరంగా, గోదావరీ నది ప్రవహించే చోటు, భూమండలంలో ఎంతో ఆహ్లాదకరమైన ప్రాంతంగా చెప్పబడింది.
గోవర్ధనపురం రమ్యం భార్గవస్య మహాత్మనః వాహీకరాటధానాశ్ చ సుతీరాః కాలతోయదాః
గోవర్ధనపురం అతి రమ్యమైనది, అది మహాత్ముడైన భార్గవునికి చెందింది. వాహీకరాటధానులు, సుతీరాలు, కాలతోయదాలు కూడా ప్రసిద్ధి గాంచినవి.
అపరాన్తాశ్ చ శూద్రాశ్ చ వాహ్లికాశ్ చ సకేరలాః గాన్ధారా యవనాశ్ చైవ సిన్ధుసౌవీరమద్రకాః
అపరాంతులు, శూద్రులు, వాహ్లికులు, కేరళవారు, గాంధారులు, యవనులు, సింధువులు, సౌవీరులు, మద్రకులు కూడా చెప్పబడ్డారు.
శతద్రుహాః కలిఙ్గాశ్ చ పారదా హారభూషికాః మాఠరాశ్ చైవ కనకాః కైకేయా దమ్భమాలికాః
శతద్రుహులు, కలింగులు, పారదులు, హారభూషికులు, మాఠరులు, కనకులు, కైకేయులు, దంభమాలికలు కూడా ఇక్కడ పేర్కొనబడ్డారు.
క్షత్రియోపమదేశాశ్ చ వైశ్యశూద్రకులాని చ కామ్బోజాశ్ చైవ విప్రేన్ద్రా బర్బరాశ్ చ సలౌకికాః
క్షత్రియులకు సమానమైన ప్రాంతాలు, వైశ్యులు, శూద్రుల కుటుంబాలు, కామ్బోజులు, ఓ బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠా, అలాగే బర్బరులు, సామాన్య ప్రజలు కూడా ఉన్నారు.
వీరాశ్ చైవ తుషారాశ్ చ పహ్లవాధాయతా నరాః ఆత్రేయాశ్ చ భరద్వాజాః పుష్కలాశ్ చ దశేరకాః
వీరులు, తుషారులు, పహ్లవ వంశానికి చెందిన వారు, ఆత్రేయులు, భరద్వాజులు, పుష్కలులు, దశేరకులు కూడా ఉన్నాయి.
లమ్పకాః శునశోకాశ్ చ కులికా జాఙ్గలైః సహ ఔషధ్యశ్ చలచన్ద్రా చ కిరాతానాం చ జాతయః
లంపకులు, శునశోకులు, కులికులు, జాంగళులతో పాటు, ఔషధ్యులు, చలచంద్రులు, కిరాతుల వంశాలు కూడా ఉన్నాయి.
తోమరా హంసమార్గాశ్ చ కాశ్మీరాః కరుణాస్ తథా శూలికాః కుహకాశ్ చైవ మాగధాశ్ చ తథైవ చ
తోమరులు, హంసమార్గులు, కాశ్మీరులు, కరుణులు, శూలికులు, కుహకులు, అలాగే మాగధులు కూడా ఉన్నారు.