పరాశరసుతం శాన్తం పద్మపత్త్రాయతేక్షణమ్ ద్రష్టుమ్ అభ్యాయయుః ప్రీత్యా మునయః సంశితవ్రతాః
పరాశరుని కుమారుడైన, ప్రశాంత స్వభావమున్న, పద్మపత్రాల వంటి విశాల నేత్రాలున్న వ్యాసుని దర్శించేందుకు, దీక్షతో ఉన్న మునులు ఆనందంతో వచ్చారు.
కశ్యపో జమదగ్నిశ్ చ భరద్వాజో ఽథ గౌతమః వసిష్ఠో జైమినిర్ ధౌమ్యో మార్కణ్డేయో ఽథ వాల్మికిః
కశ్యపుడు, జమదగ్ని, భరద్వాజుడు, గౌతముడు, వసిష్ఠుడు, జైమినీ, ధౌమ్యుడు, మార్కండేయుడు, వాల్మీకి—
విశ్వామిత్రః శతానన్దో వాత్స్యో గార్గ్యో ఽథ ఆసురిః సుమన్తుర్ భార్గవో నామ కణ్వో మేధాతిథిర్ గురుః
విశ్వామిత్రుడు, శతానందుడు, వాత్స్యుడు, గార్గ్యుడు, ఆసురి, భార్గవునిగా ప్రసిద్ధుడైన సుమంతుడు, కణ్వుడు, గురువైన మేధాతిథి—
మాణ్డవ్యశ్ చ్యవనో ధూమ్రో హ్య్ అసితో దేవలస్ తథా మౌద్గల్యస్ తృణయజ్ఞశ్ చ పిప్పలాదో ఽకృతవ్రణః
మాండవ్యుడు, చ్యవనుడు, ధూమ్రుడు, అసితుడు, దేవలుడు, మౌద్గల్యుడు, తృణయజ్ఞుడు, పిప్పలాదుడు, అకృతవ్రణుడు.
సంవర్తః కౌశికో రైభ్యో మైత్రేయో హరితస్ తథా శాణ్డిల్యశ్ చ విభాణ్డశ్ చ దుర్వాసా లోమశస్ తథా
సంవర్తుడు, కౌశికుడు, రైభ్యుడు, మైత్రేయుడు, హరితుడు, శాండిల్యుడు, విభాండుడు, దుర్వాసుడు, లోమశుడు అక్కడ ఉన్నారు.
నారదః పర్వతశ్ చైవ వైశంపాయనగాలవౌ భాస్కరిః పూరణః సూతః పులస్త్యః కపిలస్ తథా
నారదుడు, పర్వతుడు, వైశంపాయనుడు, గాలవుడు, భాస్కరి, పూరణుడు, సూతుడు, పులస్త్యుడు, కపిలుడు కూడా ఉన్నారు.
ఉలూకః పులహో వాయుర్ దేవస్థానశ్ చతుర్భుజః సనత్కుమారః పైలశ్ చ కృష్ణః కృష్ణానుభౌతికః
ఉలూకుడు, పులహుడు, వాయువు, దేవస్థానుడు, చతుర్భుజుడు, సనత్కుమారుడు, పైలుడు, కృష్ణుడు, కృష్ణానుభౌతికుడు కూడా ఉన్నారు.
ఏతైర్ మునివరైశ్ చాన్యైర్ వృతః సత్యవతీసుతః రరాజ స మునిః శ్రీమాన్ నక్షత్రైర్ ఇవ చన్ద్రమాః
ఈ మహర్షులు మరియు మరికొందరు మునులతో చుట్టుముట్టబడి, సత్యవతీ కుమారుడు చంద్రుడు నక్షత్రాల మధ్య వెలిగినట్టు ప్రకాశించాడు.
తాన్ ఆగతాన్ మునీన్ సర్వాన్ పూజయామ్ ఆస వేదవిత్ తే ఽపి తం ప్రతిపూజ్యైవ కథాం చక్రుః పరస్పరమ్
వేదాలను తెలిసిన వాడు వచ్చిన మునులను అందరినీ గౌరవించాడు. వారు కూడా అతన్ని గౌరవించి పరస్పరం సంభాషణ సాగించారు.
కథాన్తే తే మునిశ్రేష్ఠాః కృష్ణం సత్యవతీసుతమ్ పప్రచ్ఛుః సంశయం సర్వే తపోవననివాసినః
ఆ సంభాషణ అనంతరం, అశ్రమంలో నివసించే ఆ గొప్ప మునులు అందరూ సత్యవతీ కుమారుడైన కృష్ణుని ఒక సందేహాన్ని అడిగారు.
మునే వేదాంశ్ చ శాస్త్రాణి పురాణాగమభారతమ్ భూతం భవ్యం భవిష్యం చ సర్వం జానాసి వాఙ్మయమ్
మునీశ్వరా! నీవు వేదాలు, శాస్త్రాలు, పురాణాలు, ఆగమాలు, మహాభారతం, గత, వర్తమాన, భవిష్యత్తులోని అన్ని విషయాలు తెలుసు.
కష్టే ఽస్మిన్ దుఃఖబహులే నిఃసారే భవసాగరే రాగగ్రాహాకులే రౌద్రే విషయోదకసంప్లవే
ఈ కష్టమైన, బాధలతో నిండిన, అసారమైన భవసాగరంలో, రాగమనే మొసళ్లతో, విషయాల జలంతో మునిగిపోతున్న లోకంలో,
ఇన్ద్రియావర్తకలిలే దృష్టోర్మిశతసంకులే మోహపఙ్కావిలే దుర్గే లోభగమ్భీరదుస్తరే
ఇంద్రియాల చక్రంలో, అనేక దృష్టి తరంగాలతో నిండిన, మోహమనే మట్టితో మురికైన, లోభమనే లోతైన, దాటి పోవడానికి కష్టమైన ప్రమాదకరమైన స్థితిలో,
నిమజ్జజ్ జగద్ ఆలోక్య నిరాలమ్బమ్ అచేతనమ్ పృచ్ఛామస్ త్వాం మహాభాగం బ్రూహి నో మునిసత్తమ
ఈ లోకం ఆధారంలేకుండా, జ్ఞానం లేకుండా మునిగిపోతున్నదాన్ని చూసి, మునిశ్రేష్ఠా! మేము నిన్ను అడుగుతున్నాము. దయచేసి మాకు చెప్పు.
శ్రేయః కిమ్ అత్ర సంసారే భైరవే లోమహర్షణే ఉపదేశప్రదానేన లోకాన్ ఉద్ధర్తుమ్ అర్హసి
ఈ భయంకరమైన, రోమాంచకరమైన సంసారంలో శ్రేయస్సు ఏమిటో మాకు చెప్పు. ప్రజలను రక్షించేందుకు ఉపదేశం చేయాలి.
దుర్లభం పరమం క్షేత్రం వక్తుమ్ అర్హసి మోక్షదమ్ పృథివ్యాం కర్మభూమిం చ శ్రోతుమ్ ఇచ్ఛామహే వయమ్
మోక్షాన్ని ప్రసాదించే అతి అరుదైన, పరమమైన క్షేత్రాన్ని గురించి, భూమిని కర్మభూమిగా గురించి మాకు చెప్పు. మేము వినాలనుకుంటున్నాము.
కృత్వా కిల నరః సమ్యక్ కర్మ భూమౌ యథోదితమ్ ప్రాప్నోతి పరమాం సిద్ధిం నరకం చ వికర్మతః
మనిషి భూమిపై యథావిధిగా కర్మలు చేస్తే పరమ సిద్ధిని పొందుతాడు. కానీ దుర్మార్గంగా ఆచరిస్తే నరకానికి పోతాడు.
మోక్షక్షేత్రే తథా మోక్షం ప్రాప్నోతి పురుషః సుధీః తస్మాద్ బ్రూహి మహాప్రాజ్ఞ యత్ పృష్టో ఽసి ద్విజోత్తమ
అలాగే మోక్షక్షేత్రంలో, జ్ఞానవంతుడు మోక్షాన్ని పొందుతాడు. అందుకే, మహాప్రాజ్ఞా! మేము అడిగినదాన్ని మాకు వివరించు, ద్విజోత్తమా!
శ్రుత్వా తు వచనం తేషాం మునీనాం భావితాత్మనామ్ వ్యాసః ప్రోవాచ భగవాన్ భూతభవ్యభవిష్యవిత్
ఆ పవిత్ర హృదయమున్న మునుల మాటలు విని, గత, వర్తమాన, భవిష్యత్తును తెలిసిన భాగవాన్ వ్యాసుడు మాట్లాడాడు.
శృణుధ్వం మునయః సర్వే వక్ష్యామి యది పృచ్ఛథ యః సంవాదో ఽభవత్ పూర్వమ్ ఋషీణాం బ్రహ్మణా సహ
మునులారా! మీరు అడిగినందుకు నేను చెబుతాను. ఒకప్పుడు ఋషులు బ్రహ్మతో చేసిన సంభాషణను ఇప్పుడు వినండి.
మేరుపృష్ఠే తు విస్తీర్ణే నానారత్నవిభూషితే నానాద్రుమలతాకీర్ణే నానాపుష్పోపశోభితే
వివిధ రత్నాలతో అలంకరించబడిన, ఎన్నో చెట్లు, వల్లులతో నిండిన, ఎన్నో పుష్పాలతో అలంకరించబడిన విశాలమైన మెరుపర్వత శిఖరంపై,
నానాపక్షిరుతే రమ్యే నానాప్రసవనాకులే నానాసత్త్వసమాకీర్ణే నానాశ్చర్యసమన్వితే
వివిధ పక్షుల స్వరాలతో మధురంగా, ఎన్నో పువ్వులతో నిండిన, అనేక జంతువులతో కిక్కిరిసిన, అనేక అద్భుతాలతో అలంకరించబడిన ఆ ప్రదేశం ఎంతో అందంగా ఉంది.
నానావర్ణశిలాకీర్ణే నానాధాతువిభూషితే నానామునిజనాకీర్ణే నానాశ్రమసమన్వితే
అనేక రంగుల రాళ్లతో అలంకరించబడిన, విభిన్న లోహాలతో మెరిసే, వివిధ మునుల సమూహంతో నిండిన, అనేక ఆశ్రమాలతో కూడిన ఆ ప్రదేశం ఎంతో అందంగా కనిపించింది.
తత్రాసీనం జగన్నాథం జగద్యోనిం చతుర్ముఖమ్ జగత్పతిం జగద్వన్ద్యం జగదాధారమ్ ఈశ్వరమ్
అక్కడ నాలుగు ముఖాలుతో ఉన్న జగన్నాథుడు, జగత్తుకు మూలమైనవాడు, సమస్త లోకాలకు అధిపతి, అందరికి ఆరాధ్యుడు, జగత్తుకు ఆధారమైన పరమేశ్వరుడు కూర్చొని ఉన్నాడు.
దేవదానవగన్ధర్వైర్ యక్షవిద్యాధరోరగైః మునిసిద్ధాప్సరోభిశ్ చ వృతమ్ అన్యైర్ దివాలయైః
ఆయన చుట్టూ దేవతలు, దానవులు, గంధర్వులు, యక్షులు, విద్యాధరులు, నాగులు, మునులు, సిద్ధులు, అప్సరసలు మరియు ఇతర స్వర్గవాసులు కూడి ఉన్నారు.
కేచిత్ స్తువన్తి తం దేవం కేచిద్ గాయన్తి చాగ్రతః కేచిద్ వాద్యాని వాద్యన్తే కేచిన్ నృత్యన్తి చాపరే
కొంతమంది ఆ దేవుని స్తుతిస్తూ, మరికొంతమంది ఆయన ముందు పాటలు పాడుతూ, ఇంకొందరు వాద్యాలు వాయిస్తూ, ఇంకొందరు నృత్యం చేస్తూ ఆనందించారు.
ఏవం ప్రముదితే కాలే సర్వభూతసమాగమే నానాకుసుమగన్ధాఢ్యే దక్షిణానిలసేవితే
అలా అందరూ ఆనందంగా కూడిన సమయంలో, దక్షిణ గాలి అనేక పువ్వుల సువాసనను తీసుకొచ్చింది.
భృగ్వాద్యాస్ తం తదా దేవం ప్రణిపత్య పితామహమ్ ఇమమ్ అర్థమ్ ఋషివరాః పప్రచ్ఛుః పితరం ద్విజాః
అప్పుడు భృగువు మొదలైన మహర్షులు ఆ దేవుడైన పితామహుని పాదాలకు నమస్కరించి, తమ తండ్రిని గౌరవంగా ఇలా అడిగారు.
భగవఞ్ శ్రోతుమ్ ఇచ్ఛామః కర్మభూమిం మహీతలే వక్తుమ్ అర్హసి దేవేశ మోక్షక్షేత్రం చ దుర్లభమ్
ప్రభూ! భూమిపై ఉన్న కర్మభూమి గురించి, అలాగే అపురూపమైన మోక్షక్షేత్రం గురించి వినాలని మేము కోరుతున్నాము. దేవతాధిపతిగా మీరు దయచేసి వివరించండి.
తేషాం వచనమ్ ఆకర్ణ్య ప్రాహ బ్రహ్మా సురేశ్వరః పప్రచ్ఛుస్ తే యథా ప్రశ్నం తత్ సర్వం మునిసత్తమాః
వారి మాటలు విని, దేవతల అధిపతి అయిన బ్రహ్మా సమాధానమిచ్చాడు. ఆ మహర్షులు ప్రశ్నించాల్సినదాన్ని సరిగ్గా అడిగారు.