చిత్తమ్ అన్తర్గతం దుష్టం తీర్థస్నానైర్ న శుధ్యతి శతశో ఽపి జలైర్ ధౌతం సురాభాణ్డమ్ ఇవాశుచి
లోపల చెడు ఉన్న మనస్సు, వందసార్లు నీటితో కడిగినా, తీర్థస్నానాలతో కూడా శుద్ధి కాదు. అది మద్యం పాత్రను నీటితో కడిగినట్టు అసుద్ధంగానే ఉంటుంది.
న తీర్థాని న దానాని న వ్రతాని న చాశ్రమాః దుష్టాశయం దమ్భరుచిం పునన్తి వ్యుత్థితేన్ద్రియమ్
తీర్థాలు, దానాలు, వ్రతాలు, ఆశ్రమాలు కూడా, చెడు మనస్సు, మోసానికి అలవాటు, నియంత్రించని ఇంద్రియాలు ఉన్నవారిని శుద్ధి చేయవు.
ఇన్ద్రియాణి వశే కృత్వా యత్ర యత్ర వసేన్ నరః తత్ర తత్ర కురుక్షేత్రం ప్రయాగం పుష్కరం తథా
ఇంద్రియాలను వశంలో పెట్టుకుని, మనిషి ఎక్కడ ఉన్నా, అక్కడే కురుక్షేత్రం, ప్రయాగం, పుష్కరం ఉన్నట్టే.
తస్మాచ్ ఛృణుధ్వం వక్ష్యామి తీర్థాన్య్ ఆయతనాని చ సంక్షేపేణ మునిశ్రేష్ఠాః పృథివ్యాం యాని కాని వై
అందుకే, మునిశ్రేష్ఠులారా, భూమిపై ఉన్న తీర్థాలు, పుణ్యక్షేత్రాలు ఏవో, సంక్షిప్తంగా నేను చెప్పబోతున్నాను. వినండి.
విస్తరేణ న శక్యన్తే వక్తుం వర్షశతైర్ అపి ప్రథమం పుష్కరం తీర్థం నైమిషారణ్యమ్ ఏవ చ
వంద సంవత్సరాలు చెప్పినా, పుష్కరం, నైమిశారణ్యం వంటి మొదటి పవిత్ర క్షేత్రాల గొప్పతనాన్ని పూర్తిగా వివరించడం సాధ్యం కాదు.
ప్రయాగం చ ప్రవక్ష్యామి ధర్మారణ్యం ద్విజోత్తమాః ధేనుకం చమ్పకారణ్యం సైన్ధవారణ్యమ్ ఏవ చ
ప్రయాగం, ధర్మారణ్యం, ధేనుకం, చంపకారణ్యం, సైంధవారణ్యం — వీటినీ నేను వివరంగా చెప్పబోతున్నాను, మేధావి ద్విజులారా.
పుణ్యం చ మగధారణ్యం దణ్డకారణ్యమ్ ఏవ చ గయా ప్రభాసం శ్రీతీర్థం దివ్యం కనఖలం తథా
మగధారణ్యం, దండకారణ్యం, గయ, ప్రభాసం, శ్రీతీర్థం, దివ్యమైన కనఖలం — ఇవన్నీ పవిత్ర క్షేత్రాలే.
భృగుతుఙ్గం హిరణ్యాక్షం భీమారణ్యం కుశస్థలీమ్ లోహాకులం సకేదారం మన్దరారణ్యమ్ ఏవ చ
భృగుతుంగం, హిరణ్యాక్షం, భీమారణ్యం, కుశస్థలీ, లోహాకులం, సకేదారం, మందారారణ్యం — ఇవన్నీ ప్రసిద్ధమైన క్షేత్రాలు.
మహాబలం కోటితీర్థం సర్వపాపహరం తథా రూపతీర్థం శూకరవం చక్రతీర్థం మహాఫలమ్
మహాబలం, కోటితీర్థం — ఇది అన్ని పాపాలను తొలగిస్తుంది — రూపతీర్థం, శూకరవం, మహాఫలం కలిగించే చక్రతీర్థం కూడా ఉన్నాయి.
యోగతీర్థం సోమతీర్థం తీర్థం సాహోటకం తథా తీర్థం కోకాముఖం పుణ్యం బదరీశైలమ్ ఏవ చ
యోగతీర్థం, సోమతీర్థం, పవిత్రమైన సాహోటకం, పుణ్యమైన కోకాముఖం, అలాగే బదరీశైలం కూడా ఉన్నాయి.
సోమతీర్థం తుఙ్గకూటం తీర్థం స్కన్దాశ్రమం తథా కోటితీర్థం చాగ్నిపదం తీర్థం పఞ్చశిఖం తథా
సోమతీర్థం, తుంగకూటం, పవిత్రమైన స్కందాశ్రమం, కోటితీర్థం, అగ్నిపదం, పంచశిఖం కూడా ఉన్నాయి.
ధర్మోద్భవం కోటితీర్థం తీర్థం బాధప్రమోచనమ్ గఙ్గాద్వారం పఞ్చకూటం మధ్యకేసరమ్ ఏవ చ
ధర్మోద్భవం, కోటితీర్థం, బాధలను తొలగించే పవిత్ర క్షేత్రం, గంగాద్వారం, పంచకూటం, మధ్యకేసరం కూడా ఉన్నాయి.
చక్రప్రభం మతఙ్గం చ క్రుశదణ్డం చ విశ్రుతమ్ దంష్ట్రాకుణ్డం విష్ణుతీర్థం సార్వకామికమ్ ఏవ చ
చక్రప్రభం, మతంగం, ప్రసిద్ధమైన కృషదండం, దంష్ట్రాకుండం, విష్ణుతీర్థం, సర్వకామికం కూడా ఉన్నాయి.
తీర్థం మత్స్యతిలం చైవ బదరీ సుప్రభం తథా బ్రహ్మకుణ్డం వహ్నికుణ్డం తీర్థం సత్యపదం తథా
మత్స్యతిలం అనే పవిత్ర క్షేత్రం, అద్భుతమైన బదరీ, బ్రహ్మకుండం, వహ్నికుండం, సత్యపదం కూడా ఉన్నాయి.
చతుఃస్రోతశ్ చతుఃశృఙ్గం శైలం ద్వాదశధారకమ్ మానసం స్థూలశృఙ్గం చ స్థూలదణ్డం తథోర్వశీ
చతుఃస్రోతస్సు, పన్నెండు ప్రవాహాలు కలిగిన చతుఃశృంగ పర్వతం, మానసం, స్థూలశృంగం, స్థూలదండం, ఊర్వశి కూడా ఉన్నాయి.
లోకపాలం మనువరం సోమాహ్వశైలమ్ ఏవ చ సదాప్రభం మేరుకుణ్డం తీర్థం సోమాభిషేచనమ్
లోకపాలం, మనువరం, సోమాహ్వ పర్వతం, సదాప్రభ, మేరు కుండం, సోమాభిషేకనం అనే పవిత్ర క్షేత్రం కూడా ఉన్నాయి.
మహాస్రోతం కోటరకం పఞ్చధారం త్రిధారకమ్ సప్తధారైకధారం చ తీర్థం చామరకణ్టకమ్
మహాస్రోతం, కోటరకం, పంచధార, త్రిధారకం, సప్తధార, ఏకధార, చామరకంటకం అనే పవిత్ర క్షేత్రం కూడా ఉన్నాయి.
శాలగ్రామం చక్రతీర్థం కోటిద్రుమమ్ అనుత్తమమ్ బిల్వప్రభం దేవహ్రదం తీర్థం విష్ణుహ్రదం తథా
శాలగ్రామం, చక్రతీర్థం, అపూర్వమైన కోటిద్రుమం, బిల్వప్రభ, దేవహ్రదం, విష్ణుహ్రదం కూడా ఉన్నాయి.
శఙ్ఖప్రభం దేవకుణ్డం తీర్థం వజ్రాయుధం తథా అగ్నిప్రభం చ పుంనాగం దేవప్రభమ్ అనుత్తమమ్
శంఖప్రభం, దేవకుండం, వజ్రాయుధం అనే పవిత్ర క్షేత్రం, అగ్నిప్రభ, పున్నాగం, అపూర్వమైన దేవప్రభం కూడా ఉన్నాయి.
విద్యాధరం సగాన్ధర్వం శ్రీతీర్థం బ్రహ్మణో హ్రదమ్ సాతీర్థం లోకపాలాఖ్యం మణిపురగిరిం తథా
విద్యాధర క్షేత్రం, గంధర్వులతో కూడినది, శ్రీతీర్థం, బ్రహ్మహ్రదం, సాతీర్థం, లోకపాలం అని పిలిచే స్థలం, మణిపురగిరి కూడా ఉన్నాయి.
తీర్థం పఞ్చహ్రదం చైవ పుణ్యం పిణ్డారకం తథా మలవ్యం గోప్రభావం చ గోవరం వటమూలకమ్
పవిత్రమైన పంచహ్రద క్షేత్రం, పుణ్యమైన పిండారకం, మాలవ్య, గోప్రభావం, గోవరం, వటమూలకం కూడా ఉన్నాయి.
స్నానదణ్డం ప్రయాగం చ గుహ్యం విష్ణుపదం తథా కన్యాశ్రమం వాయుకుణ్డం జమ్బూమార్గం తథోత్తమమ్
స్నానదండం, ప్రయాగం, గుప్తమైన విష్ణుపదం, కన్యాశ్రమం, వాయుకుండం, ఉత్తమమైన జంబూమార్గం కూడా ఉన్నాయి.
గభస్తితీర్థం చ తథా యయాతిపతనం శుచి కోటితీర్థం భద్రవటం మహాకాలవనం తథా
గభస్తితీర్థం, యయాతిపతనం, శుచితీర్థం, కోటితీర్థం, భద్రవట, మహాకాలవనం ఇవన్నీ ప్రసిద్ధమైన తీర్థస్థలాలు.
నర్మదాతీర్థమ్ అపరం తీర్థవజ్రం తథార్బుదమ్ పిఙ్గుతీర్థం సవాసిష్ఠం తీర్థం చ పృథసంగమమ్
ఇంకా నర్మదాతీరం, తీర్థవజ్రం, అర్భుదం, పింగుతీర్థం, సవాశిష్ఠం, పృథసంగమం అనే తీర్థాలు ఉన్నాయి.
తీర్థం దౌర్వాసికం నామ తథా పిఞ్జరకం శుభమ్ ఋషితీర్థం బ్రహ్మతుఙ్గం వసుతీర్థం కుమారికమ్
దౌర్వాసికం అనే తీర్థం, పింజరకం అనే మంగళకరమైన తీర్థం, ఋషితీర్థం, బ్రహ్మతుంగం, వసుతీర్థం, కుమారికా అనే తీర్థాలు కూడా ఉన్నాయి.
శక్రతీర్థం పఞ్చనదం రేణుకాతీర్థమ్ ఏవ చ పైతామహం చ విమలం రుద్రపాదం తథోత్తమమ్
శక్రతీర్థం, పంచనదం, రేణుకాతీర్థం, పితామహుడి పవిత్రమైన తీర్థం, ఉత్తమమైన రుద్రపాదం అనే తీర్థాలు కూడా ఉన్నాయి.
మణిమత్తం చ కామాఖ్యం కృష్ణతీర్థం కుశావిలమ్ యజనం యాజనం చైవ తథైవ బ్రహ్మవాలుకమ్
మణిమత్తం, కామాక్షి, కృష్ణతీర్థం, కుశావిలం, యజనం, యాజనం, అలాగే బ్రహ్మవాలుకం అనే తీర్థాలు ఉన్నాయి.
పుష్పన్యాసం పుణ్డరీకం మణిపూరం తథోత్తరమ్ దీర్ఘసత్త్రం హయపదం తీర్థం చానశనం తథా
పుష్పన్యాసం, పుండరీకం, మణిపురం, ఉత్తరభాగం, దీర్ఘసత్త్రం, హయపాదం, అలాగే అనశనం అనే తీర్థాలు ఉన్నాయి.
గఙ్గోద్భేదం శివోద్భేదం నర్మదోద్భేదమ్ ఏవ చ వస్త్రాపదం దారువలం ఛాయారోహణమ్ ఏవ చ
గంగోద్భేదం, శివోద్భేదం, నర్మదోద్భేదం, వస్త్రపాదం, దారువలం, అలాగే ఛాయారోహణం అనే తీర్థాలు ఉన్నాయి.
సిద్ధేశ్వరం మిత్రవలం కాలికాశ్రమమ్ ఏవ చ వటావటం భద్రవటం కౌశామ్బీ చ దివాకరమ్
సిద్ధేశ్వరుడు, మిత్రవలం, కాలికాశ్రమం, వటావట, భద్రవట, కౌశాంభి, దివాకరుడు అనే తీర్థాలు ఉన్నాయి.