సోమస్య భగవాన్ వర్చా వర్చస్వీ యేన జాయతే ధవస్య పుత్రో ద్రవిణో హుతహవ్యవహస్ తథా మనోహరాయాః శిశిరః ప్రాణో ఽథ రమణస్ తథా
సోమునికి వర్చా అనే ప్రసిద్ధ కుమారుడు, అతని వల్ల తేజస్సు పుట్టింది. ధవునికి ద్రవిణుడు కుమారుడు, అతడు హవిస్సును తీసుకెళ్లేవాడు. మనోహరకి శిశిరుడు, ప్రాణుడు, రమణుడు పుట్టారు.
అనిలస్య శివా భార్యా తస్యాః పుత్రో మనోజవః అవిజ్ఞాతగతిశ్ చైవ ద్వౌ పుత్రావ్ అనిలస్య చ
అనిలునికి శివా భార్య. ఆమె కుమారుడు మనోజవుడు. ఇంకా అవిజ్ఞాతగతి అనే మరో కుమారుడు కూడా ఉన్నాడు. అనిలునికి ఇద్దరు కుమారులు.
అగ్నిపుత్రః కుమారస్ తు శరస్తమ్బే శ్రియా వృతః తస్య శాఖో విశాఖశ్ చ నైగమేయశ్ చ పృష్ఠజః
అగ్నికి కుమారుడు కుమారుడు, ఆయుధపు అంచున తేజస్సుతో అలంకరించబడ్డాడు. అతనికి శాఖ, విశాఖ, నైగమేయ అనే అన్నదమ్ములు ఉన్నారు. నైగమేయుడు వెనుక భాగం నుండి జన్మించాడు.
అపత్యం కృత్తికానాం తు కార్త్తికేయ ఇతి స్మృతః ప్రత్యూషస్య విదుః పుత్రమ్ ఋషిం నామ్నాథ దేవలమ్
కృత్తికలకు పుట్టినవాడు కార్తికేయుడు అని ప్రసిద్ధి. ప్రత్యూషునికి కుమారుడు ఋషి, అతడిని దేవలుడు అంటారు.
ద్వౌ పుత్రౌ దేవలస్యాపి క్షమావన్తౌ మనీషిణౌ బృహస్పతేస్ తు భగినీ వరస్త్రీ బ్రహ్మవాదినీ
దేవలకు ఇద్దరు కుమారులు, వారు సహనంతో కూడిన జ్ఞానులు. బృహస్పతికి ఒక చెల్లెలు ఉంది, ఆమె ఉత్తమ స్త్రీ, బ్రహ్మవాక్యాలను తెలిసినవారు.
యోగసిద్ధా జగత్ కృత్స్నమ్ అసక్తా విచచార హ ప్రభాసస్య తు సా భార్యా వసూనామ్ అష్టమస్య తు
యోగసిద్ధి పొంది, ఆమె ప్రపంచమంతా ఆసక్తి లేకుండా సంచరించింది. ఆమె వసువులలో ఎనిమిదవవాడైన ప్రభాసుని భార్య.
విశ్వకర్మా మహాభాగో యస్యాం జజ్ఞే ప్రజాపతిః కర్తా శిల్పసహస్రాణాం త్రిదశానాం చ వార్ధకిః
ఆమె నుండి మహాభాగుడైన విశ్వకర్మ జన్మించాడు. అతడు ప్రజల అధిపతి, వెయ్యి కళలకు కర్త, దేవతలకు వాస్తుశిల్పి.
భూషణానాం చ సర్వేషాం కర్తా శిల్పవతాం వరః యః సర్వేషాం విమానాని దైవతానాం చకార హ
అతడు అన్ని అలంకారాల కర్త, శిల్పాల్లో శ్రేష్ఠుడు. దేవతలకు అన్ని విమానాలను నిర్మించినవాడు కూడా ఆయనే.
మానుషాశ్ చోపజీవన్తి యస్య శిల్పం మహాత్మనః సురభీ కశ్యపాద్ రుద్రాన్ ఏకాదశ వినిర్మమే
ఈ మహాత్ముని శిల్పం వల్ల మనుష్యులు జీవనం సాగిస్తున్నారు. కశ్యపుని నుండి సురభి పుట్టి, పదకొండు రుద్రులను కనింది.
మహాదేవప్రసాదేన తపసా భావితా సతీ అజైకపాద్ అహిర్బుధ్న్యస్ త్వష్టా రుద్రశ్ చ వీర్యవాన్
మహాదేవుని కృపతో, తపస్సుతో ఆమె పవిత్రురాలైంది. అజైకపాదుడు, అహిర్బుధ్నుడు, త్వష్ట, బలవంతుడైన రుద్రుడు జన్మించారు.
హరశ్ చ బహురూపశ్ చ త్ర్యమ్బకశ్ చాపరాజితః వృషాకపిశ్ చ శంభుశ్ చ కపర్దీ రైవతస్ తథా
హరుడు, బహురూపుడు, త్ర్యంబకుడు, అపరాజితుడు, వృషాకపి, శంభు, కపర్దీ, రైవతుడు కూడా.
మృగవ్యాధశ్ చ శర్వశ్ చ కపాలీ చ ద్విజోత్తమాః ఏకాదశైతే విఖ్యాతా రుద్రాస్ త్రిభువనేశ్వరాః
మృగవ్యాధుడు, శర్వుడు, కపాలి—ఈ పదకొండు మంది రుద్రులు మూడు లోకాల అధిపతులుగా ప్రసిద్ధి పొందారు.
శతం త్వ్ ఏవం సమాఖ్యాతం రుద్రాణామ్ అమితౌజసామ్ పురాణే మునిశార్దూలా యైర్ వ్యాప్తం సచరాచరమ్
మునిశ్రేష్ఠులారా, పురాణాలలో చెప్పిన ప్రకారం, అపారమైన శక్తి కలిగిన వంద మంది రుద్రులు ఉన్నారు. వీరి ద్వారా ఈ జగత్తులోని చరాచరమంతా వ్యాపించిపోయింది.
దారాఞ్ శృణుధ్వం విప్రేన్ద్రాః కశ్యపస్య ప్రజాపతేః అదితిర్ దితిర్ దనుశ్ చైవ అరిష్టా సురసా ఖసా
విప్రశ్రేష్ఠులారా, ఇప్పుడు కశ్యప ప్రజాపతి భార్యల గురించి వినండి. వారు: అదితి, దితి, దను, అరిష్టా, సురసా, ఖసా.
సురభిర్ వినతా చైవ తామ్రా క్రోధవశా ఇరా కద్రుర్ మునిశ్ చ భో విప్రాస్ తాస్వ్ అపత్యాని బోధత
సురభి, వినత, తామ్ర, క్రోధవశ, ఇరా, కద్రూ, ముని కూడా ఉన్నారు. వీరి సంతానాన్ని మీరు తెలుసుకోండి, బ్రాహ్మణులారా.
పూర్వమన్వన్తరే శ్రేష్ఠా ద్వాదశాసన్ సురోత్తమాః తుషితా నామ తే ఽన్యోన్యమ్ ఊచుర్ వైవస్వతే ఽన్తరే
మునులారా, గత మన్వంతరంలో తుషితులు అనే ద్వాదశ ఉత్తమ దేవతలు ఉన్నారు. వారు వైవస్వత మన్వంతర ప్రారంభంలో పరస్పరం మాట్లాడుకున్నారు.
ఉపస్థితే ఽతియశసశ్ చాక్షుషస్యాన్తరే మనోః హితార్థం సర్వలోకానాం సమాగమ్య పరస్పరమ్
ప్రఖ్యాతమైన చాక్షుష మనువు కాలం ముగిసినప్పుడు, ఆ దేవతలు సమస్త లోకాల మేలుకోసం ఒకచోట చేరారు.
ఆగచ్ఛత ద్రుతం దేవా అదితిం సంప్రవిశ్య వై మన్వన్తరే ప్రసూయామస్ తన్ నః శ్రేయో భవిష్యతి
"దేవతలారా, త్వరగా రండి. మనం అదితిలో ప్రవేశించి రాబోయే మన్వంతరంలో జన్మిద్దాం. అలా చేయడం మనకు మేలు కలిగిస్తుంది" అని వారు అన్నారు.
ఏవమ్ ఉక్త్వా తు తే సర్వే చాక్షుషస్యాన్తరే మనోః మారీచాత్ కశ్యపాజ్ జాతాస్ త్వ్ అదిత్యా దక్షకన్యయా
అలా అన్న తర్వాత, చాక్షుష మనువు కాలం ముగిసినప్పుడు, అందరూ మరీచి కుమారుడైన కశ్యపుని ద్వారా, దక్ష కుమార్తె అయిన అదితి నుండి జన్మించారు.
తత్ర విష్ణుశ్ చ శక్రశ్ చ జజ్ఞాతే పునర్ ఏవ హి అర్యమా చైవ ధాతా చ త్వష్టా పూషా తథైవ చ
అక్కడ విష్ణువు, ఇంద్రుడు, అర్యమా, ధాత, త్వష్ట, పూషణుడు కూడా మళ్లీ జన్మించారు.
వివస్వాన్ సవితా చైవ మిత్రో వరుణ ఏవ చ అంశో భగశ్ చాతితేజా ఆదిత్యా ద్వాదశ స్మృతాః
వివస్వాన్, సవిత, మిత్రుడు, వరుణుడు, అంష, భగుడు — వీరు అందరూ అపారమైన తేజస్సుతో కూడిన ద్వాదశ ఆదిత్యులు అని పిలవబడతారు.
సప్తవింశతి యాః ప్రోక్తాః సోమపత్న్యో మహావ్రతాః తాసామ్ అపత్యాన్య్ అభవన్ దీప్తాన్య్ అమితతేజసః
సోముని యిరువైపులా మహావ్రతధారిణులైన ఇరవైయేడు భార్యలు ఉన్నారు. వారందరి సంతానం అపారమైన తేజస్సుతో వెలిగిపోయింది.
అరిష్టనేమిపత్నీనామ్ అపత్యానీహ షోడశ బహుపుత్రస్య విదుషశ్ చతస్రో విద్యుతః స్మృతాః
అరిష్టనేమి భార్యలకు పదహారు మంది పిల్లలు పుట్టారు. అతను బహుపుత్రుడూ, జ్ఞానవంతుడూ. వారిలో నలుగురు విద్యుత్లుగా ప్రసిద్ధి చెందారు.
చాక్షుషస్యాన్తరే పూర్వే ఋచో బ్రహ్మర్షిసత్కృతాః కృశాశ్వస్య చ దేవర్షేర్ దేవప్రహరణాః స్మృతాః
చాక్షుష మనువు కాలం ముగిసిన తర్వాత, బ్రహ్మర్షులు గౌరవించిన ఋక్సూక్తులు, దేవర్షి కృష్ణాశ్వుని ఆయుధాలు ప్రసిద్ధిగా గుర్తించబడ్డాయి.
ఏతే యుగసహస్రాన్తే జాయన్తే పునర్ ఏవ హి సర్వే దేవగణాశ్ చాత్ర త్రయస్త్రింశత్ తు కామజాః
వెయ్యి యుగాల చివరలో, ఈ దేవతా గణాలన్నీ మళ్లీ జన్మిస్తారు. ఇక్కడ మూడుమూడు దేవతలు కామమూలంగా పుట్టుతారు.
తేషామ్ అపి చ భో విప్రా నిరోధోత్పత్తిర్ ఉచ్యతే యథా సూర్యస్య గగన ఉదయాస్తమయావ్ ఇహ
విప్రులారా, వీరందరిలో కూడా సృష్టి, లయాలు జరుగుతుంటాయి. ఇది సూర్యుడు ఆకాశంలో ఉదయించటం, అస్తమించటం లాంటిదే.
ఏవం దేవనికాయాస్ తే సంభవన్తి యుగే యుగే దిత్యాః పుత్రద్వయం జజ్ఞే కశ్యపాద్ ఇతి నః శ్రుతమ్
ఈ విధంగా ప్రతి యుగంలో దేవతా వర్గాలు పుట్టుతుంటాయి. దితి, కశ్యపునికి ఇద్దరు కుమారులను ప్రసవించిందని మనం విన్నాము.
హిరణ్యకశిపుశ్ చైవ హిరణ్యాక్షశ్ చ వీర్యవాన్ సింహికా చాభవత్ కన్యా విప్రచిత్తేః పరిగ్రహః
హిరణ్యకశిపుడు, మహాశక్తివంతుడైన హిరణ్యాక్షుడు, అలాగే కుమార్తె అయిన సింహికా — ఆమె విప్రచిత్తికి భార్యగా మారింది.
సైంహికేయా ఇతి ఖ్యాతా యస్యాః పుత్రా మహాబలాః హిరణ్యకశిపోః పుత్రాశ్ చత్వారః ప్రథితౌజసః
ఆమె కుమారులు 'సైంహికేయులు' అని ప్రసిద్ధి చెందారు. వారు మహాబలశాలులు. హిరణ్యకశిపునికి నలుగురు ప్రసిద్ధ తేజస్సుతో కూడిన కుమారులు ఉన్నారు.
హ్రాదశ్ చ అనుహ్రాదశ్ చ ప్రహ్రాదశ్ చైవ వీర్యవాన్ సంహ్రాదశ్ చ చతుర్థో ఽభూద్ ధ్రాదపుత్రో హ్రదస్ తథా
హ్రాద, అనుహ్రాద, మహావీరుడైన ప్రహ్లాద, సంహ్రాద అనే నలుగురు కుమారులు. హ్రాదునికి కుమారుడిగా హ్రదుడు జన్మించాడు.