సప్తైతాని తు వర్షాణి చాతుర్వర్ణ్యయుతాని చ వర్ణాశ్ చ శాల్మలే యే చ వసన్త్య్ ఏషు ద్విజోత్తమాః
ఈ ఏడుప్రాంతాల్లో నాలుగు వర్ణాలవారు నివసిస్తున్నారు, ఉత్తమ బ్రాహ్మణులారా! శాల్మలీ ద్వీపంలో నివసించే వారు వీరి వర్గాలకు చెందుతారు.
కపిలాశ్ చారుణాః పీతాః కృష్ణాశ్ చైవ పృథక్ పృథక్ బ్రాహ్మణాః క్షత్రియా వైశ్యాః శూద్రాశ్ చైవ యజన్తి తమ్
కపిల, ఆరుణ, పీత, కృష్ణ — వీరు వేర్వేరు వర్ణాలవారు. బ్రాహ్మణులు, క్షత్రియులు, వైశ్యులు, శూద్రులు ఆయా వర్ణాలవారు ఆయనను ఆరాధిస్తారు.
భగవన్తం సమస్తస్య విష్ణుమ్ ఆత్మానమ్ అవ్యయమ్ వాయుభూతం మఖశ్రేష్ఠైర్ యజ్వానో యజ్ఞసంస్థితమ్
వారు సమస్త జగత్తుకు ఆత్మ అయిన, నశించని భగవంతుడు విష్ణువును, వాయువుగా ఉన్నవారిని, ఉత్తమ యజ్ఞకర్తలు యజ్ఞంలో ప్రతిష్ఠించినవారిని పూజిస్తారు.
దేవానామ్ అత్ర సాంనిధ్యమ్ అతీవ సుమనోహరే శాల్మలిశ్ చ మహావృక్షో నామనిర్వృత్తికారకః
ఇక్కడ దేవతల సాన్నిధ్యం ఎంతో మధురంగా ఉంటుంది. అలాగే, శాల్మలీ అనే మహావృక్షం పేరు ఫలాన్ని కలిగిస్తుంది.
ఏష ద్వీపః సముద్రేణ సురోదేన సమావృతః విస్తారాచ్ ఛాల్మలేశ్ చైవ సమేన తు సమన్తతః
ఈ ద్వీపాన్ని సురోద సముద్రం అన్ని వైపులా చుట్టుముట్టి ఉంది. ఆ సముద్రం శాల్మలీ ద్వీపానికి సమాన పరిమాణంలో ఉంది.
సురోదకః పరివృతః కుశద్వీపేన సర్వతః శాల్మలస్య తు విస్తారాద్ ద్విగుణేన సమన్తతః
సురోద సముద్రాన్ని అన్ని వైపులా కుశద్వీపం చుట్టుముట్టి ఉంది. ఆ కుశద్వీపం, శాల్మలీ ద్వీపం కన్నా రెట్టింపు వెడల్పుతో ఉంది.
జ్యోతిష్మతః కుశద్వీపే శృణుధ్వం తస్య పుత్రకాన్ ఉద్భిదో వేణుమాంశ్ చైవ స్వైరథో రన్ధనో ధృతిః
కుశద్వీపంలో జ్యోతిష్మంతుని కుమారుల గురించి వినండి: ఉద్భిదుడు, వేణుమాన్, స్వైరథుడు, రంధనుడు, ధృతిః.
ప్రభాకరో ఽథ కపిలస్ తన్నామ్నా వర్షపద్ధతిః తస్యాం వసన్తి మనుజైః సహ దైతేయదానవాః
ప్రభాకరుడు, కపిలుడు కూడా వారిలో ఉన్నారు. ఇవే ఆ ప్రదేశాల పేర్లు. అక్కడ మనుషులు, దైత్యులు, దానవులు కలిసి నివసిస్తున్నారు.
తథైవ దేవగన్ధర్వా యక్షకింపురుషాదయః వర్ణాస్ తత్రాపి చత్వారో నిజానుష్ఠానతత్పరాః
అలాగే, దేవతలు, గంధర్వులు, యక్షులు, కింపురుషులు మొదలైనవారికి కూడా అక్కడ నాలుగు వర్ణాలు ఉంటాయి. వారు తమ తమ కర్తవ్యాలలో నిబద్ధంగా ఉంటారు.
దమినః శుష్మిణః స్నేహా మాన్దహాశ్ చ ద్విజోత్తమాః బ్రాహ్మణాః క్షత్రియా వైశ్యాః శూద్రాశ్ చానుక్రమోదితాః
అక్కడ బ్రాహ్మణులు, క్షత్రియులు, వైశ్యులు, శూద్రులు వరుసగా ఉంటారు. వారు నియమితులు, శక్తివంతులు, స్నేహపూర్వకులు, కొంత మందబుద్ధులు అని చెప్పబడింది.
యథోక్తకర్మకర్తృత్వాత్ స్వాధికారక్షయాయ తే తత్ర తే తు కుశద్వీపే బ్రహ్మరూపం జనార్దనమ్
వారు ముందుగా చెప్పిన విధంగా తమ తమ కర్మలను చేయడం వల్ల, తమ హక్కులు తీరిపోవడంతో, అక్కడ కుశద్వీపంలో బ్రహ్మరూపమైన జనార్దనుని ఆరాధిస్తారు.
యజన్తః క్షపయన్త్య్ ఉగ్రమ్ అధికారఫలప్రదమ్ విద్రుమో హేమశైలశ్ చ ద్యుతిమాన్ పుష్టిమాంస్ తథా
యజ్ఞాలు చేసి, వారు తమ హక్కుల ఫలితంగా వచ్చే తీవ్రమైన ఫలితాలను తొలగించుకుంటారు. అక్కడ విద్యుము, హేమశైలం, ద్యుతిమాన్, పుష్టిమాన్ అనే పేర్లతో కొండలు ఉన్నాయి.
కుశేశయో హరిశ్ చైవ సప్తమో మన్దరాచలః వర్షాచలాస్ తు సప్తైతే ద్వీపే తత్ర ద్విజోత్తమాః
కుశేశయుడు, హరి, ఏడవది మందరాచలం—ఈ ఏడూ అక్కడి పర్వతశ్రేణులు, ఓ ఉత్తమ ద్విజులారా.
నద్యశ్ చ సప్త తాసాం తు వక్ష్యే నామాన్య్ అనుక్రమాత్ ధూతపాపా శివా చైవ పవిత్రా సంమతిస్ తథా
అక్కడ ఏడూ నదులు ఉన్నాయి. వాటి పేర్లు వరుసగా చెబుతాను: ధూతపాప, శివ, పవిత్ర, సమ్మతి.
విద్యుద్ అమ్భో మహీ చాన్యా సర్వపాపహరాస్ త్వ్ ఇమాః అన్యాః సహస్రశస్ తత్ర క్షుద్రనద్యస్ తథాచలాః
విద్యుత్, అంబ, మహీ అనే ఇతర నదులు కూడా ఉన్నాయి. ఇవన్నీ పాపాలను తొలగిస్తాయి. వీటి తో పాటు అక్కడ వేలాది చిన్న నదులు, వాగులు కూడా ఉన్నాయి.
కుశద్వీపే కుశస్తమ్బః సంజ్ఞయా తస్య తత్ స్మృతమ్ తత్ప్రమాణేన స ద్వీపో ఘృతోదేన సమావృతః
కుశద్వీపంలో కుశస్తంభం అనే పేరు ప్రసిద్ధి. దాని పరిమాణం ప్రకారం ఆ ద్వీపం నెయ్యి సముద్రంతో చుట్టబడి ఉంది.
ఘృతోదశ్ చ సముద్రో వై క్రౌఞ్చద్వీపేన సంవృతః క్రౌఞ్చద్వీపో మునిశ్రేష్ఠాః శ్రూయతాం చాపరో మహాన్
నెయ్యి సముద్రాన్ని క్రౌంచద్వీపం చుట్టి ఉంది. ఓ మునిశ్రేష్ఠులారా, ఇప్పుడు ఆ మహా క్రౌంచద్వీపం గురించి వినండి.
కుశద్వీపస్య విస్తారాద్ ద్విగుణో యస్య విస్తరః క్రౌఞ్చద్వీపే ద్యుతిమతః పుత్రాః సప్త మహాత్మనః
కుశద్వీపం ఎంత పరిమాణంలో ఉందో, క్రౌంచద్వీపం దానికి రెట్టింపు. ఆ క్రౌంచద్వీపంలో ద్యుతిమాన్ అనే మహాత్ముని ఏడుగురు కుమారులు నివసిస్తున్నారు.
తన్నామాని చ వర్షాణి తేషాం చక్రే మహామనాః కుశగో మన్దగశ్ చోష్ణః పీవరో ఽథాన్ధకారకః
ఆ కుమారుల పేర్లు, వారి ప్రాంతాలు: కుశగ, మందగ, ఉష్ణ, పీవర, అంధకారక.
మునిశ్ చ దున్దుభిశ్ చైవ సప్తైతే తత్సుతా ద్విజాః తత్రాపి దేవగన్ధర్వసేవితాః సుమనోరమాః
ముని, దుందుభి కూడా వారిలో ఉన్నారు. ఈ ఏడుగురు అతని కుమారులు, ఓ ద్విజులారా. అక్కడ దేవతలు, గంధర్వులు సేవించే సుందరమైన ప్రాంతాలు ఉన్నాయి.
వర్షాచలా మునిశ్రేష్ఠాస్ తేషాం నామాని భో ద్విజాః క్రౌఞ్చశ్ చ వామనశ్ చైవ తృతీయశ్ చాన్ధకారకః
ఓ మునిశ్రేష్ఠులారా, వారి పర్వతాల పేర్లు: క్రౌంచ, వామన, మూడవది అంధకారక.
దేవవ్రతో ధమశ్ చైవ తథాన్యః పుణ్డరీకవాన్ దున్దుభిశ్ చ మహాశైలో ద్విగుణాస్ తే పరస్పరమ్
దేవవ్రతుడు, ధముడు, పుండరీకవాన్, దుందుభి, మహాశైలం—ఇవి పరస్పరం రెట్టింపు పరిమాణంలో ఉన్నాయి.
ద్వీపాద్ ద్వీపేషు యే శైలాస్ తథా ద్వీపాని తే తథా వర్షేష్వ్ ఏతేషు రమ్యేషు వర్షశైలవరేషు చ
ప్రతి ద్వీపంలో ఉన్న పర్వతాలు, అలాగే ద్వీపాలు, ఈ అందమైన ప్రాంతాలు, ఆ ప్రాంతాల్లోని ఉత్తమ పర్వతాలు అన్నీ అలా ఉన్నాయి.
నివసన్తి నిరాతఙ్కాః సహ దేవగణైః ప్రజాః పుష్కలా పుష్కరా ధన్యాస్ తే ఖ్యాతాశ్ చ ద్విజోత్తమాః
అక్కడ ప్రజలు ఎలాంటి కష్టం లేకుండా, దేవతలతో కలిసి నివసిస్తారు. వారు సమృద్ధిగా, సుఖంగా, ధన్యులుగా ఉంటారు. ఓ ఉత్తమ ద్విజులారా, వారు ప్రసిద్ధి పొందారు.
బ్రాహ్మణాః క్షత్రియా వైశ్యాః శూద్రాశ్ చానుక్రమోదితాః తత్ర నద్యో మునిశ్రేష్ఠా యాః పిబన్తి తు తే సదా
బ్రాహ్మణులు, క్షత్రియులు, వైశ్యులు, శూద్రులు వరుసగా ఉన్నారు. అక్కడ, ఓ మునిశ్రేష్ఠులారా, వారు ఎప్పుడూ త్రాగే నదులు ఉన్నాయి.
సప్త ప్రధానాః శతశస్ తథాన్యాః క్షుద్రనిమ్నగాః గౌరీ కుముద్వతీ చైవ సంధ్యా రాత్రిర్ మనోజవా
ఏడు ప్రధాన నదులు, ఇంకా వందలాది చిన్న వాగులు ఉన్నాయి. గౌరీ, కుముద్వతీ, సంధ్యా, రాత్రి, మనోజవా అనే నదులు అక్కడ ఉన్నాయి.
ఖ్యాతిశ్ చ పుణ్డరీకా చ సప్తైతా వర్షనిమ్నగాః తత్రాపి వర్ణైర్ భగవాన్ పుష్కరాద్యైర్ జనార్దనః
ఖ్యాతి, పుండరీక అనే ఏడు నదులు ఆ ప్రాంతాల్లో ప్రవహిస్తున్నాయి. అక్కడ కూడా, పుష్కర మొదలైన వర్ణాల ప్రకారం భగవంతుడు జనార్దనుడు పూజించబడతాడు.
ధ్యానయోగై రుద్రరూప ఈజ్యతే యజ్ఞసంనిధౌ క్రౌఞ్చద్వీపః సముద్రేణ దధిమణ్డోదకేన తు
ధ్యానం, యోగ సాధనలలో రుద్రుని యజ్ఞ సమయాల్లో ఆరాధిస్తారు. క్రౌంచ ద్వీపం పెరుగు నీటి సముద్రంతో చుట్టుముట్టబడి ఉంటుంది.
ఆవృతః సర్వతః క్రౌఞ్చద్వీపతుల్యేన మానతః దధిమణ్డోదకశ్ చాపి శాకద్వీపేన సంవృతః
క్రౌంచ ద్వీపం అన్ని వైపులా అదే పరిమాణంలో ఉన్న పెరుగు నీటి సముద్రంతో ఆవృతమై ఉంది. ఆ సముద్రాన్ని కూడా శాక ద్వీపం చుట్టుముట్టి ఉంది.
క్రౌఞ్చద్వీపస్య విస్తారద్విగుణేన ద్విజోత్తమాః శాకద్వీపేశ్వరస్యాపి భవ్యస్య సుమహాత్మనః
ద్విజులలో శ్రేష్ఠులారా, శాక ద్వీపం క్రౌంచ ద్వీపం కంటే రెండింతలు పెద్దది. దానికి భవ్యుడు అనే గొప్ప మహాత్ముడు అధిపతి.