ప్లక్షద్వీపప్రమాణేన ప్లక్షద్వీపః సమావృతః తథైవేక్షురసోదేన పరివేషానుకారిణా
ప్లక్షద్వీపాన్ని ఎంత పరిమాణంలో ఉందో, అంతే పరిమాణంలో ఆ ద్వీపాన్ని చక్కెరకబ్బు రసం సముద్రం చుట్టుముట్టి ఉంది.
ఇత్య్ ఏతద్ వో మునిశ్రేష్ఠాః ప్లక్షద్వీప ఉదాహృతః సంక్షేపేణ మయా భూయః శాల్మలం తం నిబోధత
మహర్షులారా! ఇలా ప్లక్షద్వీపాన్ని సంక్షిప్తంగా మీకు వివరించాను. ఇప్పుడు శాల్మలీ ద్వీపం గురించి వినండి.
శాల్మలస్యేశ్వరో వీరో వపుష్మాంస్ తత్సుతా ద్విజాః తేషాం తు నామ సంజ్ఞాని సప్తవర్షాణి తాని వై
శాల్మలీ ద్వీపానికి వీరుడు అనే ప్రభావశాలి రాజు. ఆయనకు ఏడుగురు కుమారులు ఉన్నారు, బ్రాహ్మణులారా! వారి పేర్లు ఇప్పుడు చెబుతాను.
శ్వేతో ఽథ హరితశ్ చైవ జీమూతో రోహితస్ తథా వైద్యుతో మానసశ్ చైవ సుప్రభశ్ చ ద్విజోత్తమాః
శ్వేతుడు, హరితుడు, జీమూతుడు, రోహితుడు, వైద్యుతుడు, మానసుడు, సుప్రభుడు — వీరే ఆ ఏడుగురు కుమారులు, ఉత్తమ బ్రాహ్మణులారా!
శాల్మనశ్ చ సముద్రో ఽసౌ ద్వీపేనేక్షురసోదకః విస్తారాద్ ద్విగుణేనాథ సర్వతః సంవృతః స్థితః
శాల్మలీ ద్వీపాన్ని చుట్టూ చక్కెరకబ్బు రసం సముద్రం ఉంది. ఆ సముద్రం ద్వీపం కన్నా రెట్టింపు వెడల్పుతో అన్ని వైపులా వ్యాపించింది.
తత్రాపి పర్వతాః సప్త విజ్ఞేయా రత్నయోనయః వర్షాభివ్యఞ్జకాస్ తే తు తథా సప్తైవ నిమ్నగాః
అక్కడ కూడా ఏడు పర్వతాలు ఉన్నాయి. అవి రత్నాల మూలాలు. అలాగే, ప్రతి ప్రాంతాన్ని సూచించే ఏడు నదులు కూడా ఉన్నాయి.
కుముదశ్ చోన్నతశ్ చైవ తృతీయస్ తు బలాహకః ద్రోణో యత్ర మహౌషధ్యః స చతుర్థో మహీధరః
కుముద పర్వతం, ఉన్నత పర్వతం మొదటివి. మూడవది బలాహక పర్వతం. నాల్గవది ద్రోణ పర్వతం — అక్కడ గొప్ప ఔషధాలు పెరుగుతాయి.
కఙ్కస్ తు పఞ్చమః షష్ఠో మహిషః సప్తమస్ తథా కకుద్మాన్ పర్వతవరః సరిన్నామాన్య్ అతో ద్విజాః
ఐదవది కంక పర్వతం, ఆరవది మహిష పర్వతం, ఏడవది కకుద్మాన్ అనే ఉత్తమ పర్వతం. ఇప్పుడు, బ్రాహ్మణులారా, ఆ నదుల పేర్లు వినండి.
శ్రోణీ తోయా వితృష్ణా చ చన్ద్రా శుక్రా విమోచనీ నివృత్తిః సప్తమీ తాసాం స్మృతాస్ తాః పాపశాన్తిదాః
శ్రోణీ, తోయా, వితృష్ణా, చంద్రా, శుక్రా, విమోచనీ, నివృత్తి — ఇవే ఆ ఏడునదులు. ఇవి పాపాలను తొలగించే పవిత్రమైనవిగా గుర్తించబడ్డాయి.
శ్వేతం చ లోహితం చైవ జీమూతం హరితం తథా వైద్యుతం మానసం చైవ సుప్రభం నామ సప్తమమ్
శ్వేతం, లోహితం, జీమూతం, హరితం, వైద్యుతం, మానసం, ఏడవది సుప్రభం — ఇవే ఆ ప్రాంతాల పేర్లు.
సప్తైతాని తు వర్షాణి చాతుర్వర్ణ్యయుతాని చ వర్ణాశ్ చ శాల్మలే యే చ వసన్త్య్ ఏషు ద్విజోత్తమాః
ఈ ఏడుప్రాంతాల్లో నాలుగు వర్ణాలవారు నివసిస్తున్నారు, ఉత్తమ బ్రాహ్మణులారా! శాల్మలీ ద్వీపంలో నివసించే వారు వీరి వర్గాలకు చెందుతారు.
కపిలాశ్ చారుణాః పీతాః కృష్ణాశ్ చైవ పృథక్ పృథక్ బ్రాహ్మణాః క్షత్రియా వైశ్యాః శూద్రాశ్ చైవ యజన్తి తమ్
కపిల, ఆరుణ, పీత, కృష్ణ — వీరు వేర్వేరు వర్ణాలవారు. బ్రాహ్మణులు, క్షత్రియులు, వైశ్యులు, శూద్రులు ఆయా వర్ణాలవారు ఆయనను ఆరాధిస్తారు.
భగవన్తం సమస్తస్య విష్ణుమ్ ఆత్మానమ్ అవ్యయమ్ వాయుభూతం మఖశ్రేష్ఠైర్ యజ్వానో యజ్ఞసంస్థితమ్
వారు సమస్త జగత్తుకు ఆత్మ అయిన, నశించని భగవంతుడు విష్ణువును, వాయువుగా ఉన్నవారిని, ఉత్తమ యజ్ఞకర్తలు యజ్ఞంలో ప్రతిష్ఠించినవారిని పూజిస్తారు.
దేవానామ్ అత్ర సాంనిధ్యమ్ అతీవ సుమనోహరే శాల్మలిశ్ చ మహావృక్షో నామనిర్వృత్తికారకః
ఇక్కడ దేవతల సాన్నిధ్యం ఎంతో మధురంగా ఉంటుంది. అలాగే, శాల్మలీ అనే మహావృక్షం పేరు ఫలాన్ని కలిగిస్తుంది.
ఏష ద్వీపః సముద్రేణ సురోదేన సమావృతః విస్తారాచ్ ఛాల్మలేశ్ చైవ సమేన తు సమన్తతః
ఈ ద్వీపాన్ని సురోద సముద్రం అన్ని వైపులా చుట్టుముట్టి ఉంది. ఆ సముద్రం శాల్మలీ ద్వీపానికి సమాన పరిమాణంలో ఉంది.
సురోదకః పరివృతః కుశద్వీపేన సర్వతః శాల్మలస్య తు విస్తారాద్ ద్విగుణేన సమన్తతః
సురోద సముద్రాన్ని అన్ని వైపులా కుశద్వీపం చుట్టుముట్టి ఉంది. ఆ కుశద్వీపం, శాల్మలీ ద్వీపం కన్నా రెట్టింపు వెడల్పుతో ఉంది.
జ్యోతిష్మతః కుశద్వీపే శృణుధ్వం తస్య పుత్రకాన్ ఉద్భిదో వేణుమాంశ్ చైవ స్వైరథో రన్ధనో ధృతిః
కుశద్వీపంలో జ్యోతిష్మంతుని కుమారుల గురించి వినండి: ఉద్భిదుడు, వేణుమాన్, స్వైరథుడు, రంధనుడు, ధృతిః.
ప్రభాకరో ఽథ కపిలస్ తన్నామ్నా వర్షపద్ధతిః తస్యాం వసన్తి మనుజైః సహ దైతేయదానవాః
ప్రభాకరుడు, కపిలుడు కూడా వారిలో ఉన్నారు. ఇవే ఆ ప్రదేశాల పేర్లు. అక్కడ మనుషులు, దైత్యులు, దానవులు కలిసి నివసిస్తున్నారు.
తథైవ దేవగన్ధర్వా యక్షకింపురుషాదయః వర్ణాస్ తత్రాపి చత్వారో నిజానుష్ఠానతత్పరాః
అలాగే, దేవతలు, గంధర్వులు, యక్షులు, కింపురుషులు మొదలైనవారికి కూడా అక్కడ నాలుగు వర్ణాలు ఉంటాయి. వారు తమ తమ కర్తవ్యాలలో నిబద్ధంగా ఉంటారు.
దమినః శుష్మిణః స్నేహా మాన్దహాశ్ చ ద్విజోత్తమాః బ్రాహ్మణాః క్షత్రియా వైశ్యాః శూద్రాశ్ చానుక్రమోదితాః
అక్కడ బ్రాహ్మణులు, క్షత్రియులు, వైశ్యులు, శూద్రులు వరుసగా ఉంటారు. వారు నియమితులు, శక్తివంతులు, స్నేహపూర్వకులు, కొంత మందబుద్ధులు అని చెప్పబడింది.
యథోక్తకర్మకర్తృత్వాత్ స్వాధికారక్షయాయ తే తత్ర తే తు కుశద్వీపే బ్రహ్మరూపం జనార్దనమ్
వారు ముందుగా చెప్పిన విధంగా తమ తమ కర్మలను చేయడం వల్ల, తమ హక్కులు తీరిపోవడంతో, అక్కడ కుశద్వీపంలో బ్రహ్మరూపమైన జనార్దనుని ఆరాధిస్తారు.
యజన్తః క్షపయన్త్య్ ఉగ్రమ్ అధికారఫలప్రదమ్ విద్రుమో హేమశైలశ్ చ ద్యుతిమాన్ పుష్టిమాంస్ తథా
యజ్ఞాలు చేసి, వారు తమ హక్కుల ఫలితంగా వచ్చే తీవ్రమైన ఫలితాలను తొలగించుకుంటారు. అక్కడ విద్యుము, హేమశైలం, ద్యుతిమాన్, పుష్టిమాన్ అనే పేర్లతో కొండలు ఉన్నాయి.
కుశేశయో హరిశ్ చైవ సప్తమో మన్దరాచలః వర్షాచలాస్ తు సప్తైతే ద్వీపే తత్ర ద్విజోత్తమాః
కుశేశయుడు, హరి, ఏడవది మందరాచలం—ఈ ఏడూ అక్కడి పర్వతశ్రేణులు, ఓ ఉత్తమ ద్విజులారా.
నద్యశ్ చ సప్త తాసాం తు వక్ష్యే నామాన్య్ అనుక్రమాత్ ధూతపాపా శివా చైవ పవిత్రా సంమతిస్ తథా
అక్కడ ఏడూ నదులు ఉన్నాయి. వాటి పేర్లు వరుసగా చెబుతాను: ధూతపాప, శివ, పవిత్ర, సమ్మతి.
విద్యుద్ అమ్భో మహీ చాన్యా సర్వపాపహరాస్ త్వ్ ఇమాః అన్యాః సహస్రశస్ తత్ర క్షుద్రనద్యస్ తథాచలాః
విద్యుత్, అంబ, మహీ అనే ఇతర నదులు కూడా ఉన్నాయి. ఇవన్నీ పాపాలను తొలగిస్తాయి. వీటి తో పాటు అక్కడ వేలాది చిన్న నదులు, వాగులు కూడా ఉన్నాయి.
కుశద్వీపే కుశస్తమ్బః సంజ్ఞయా తస్య తత్ స్మృతమ్ తత్ప్రమాణేన స ద్వీపో ఘృతోదేన సమావృతః
కుశద్వీపంలో కుశస్తంభం అనే పేరు ప్రసిద్ధి. దాని పరిమాణం ప్రకారం ఆ ద్వీపం నెయ్యి సముద్రంతో చుట్టబడి ఉంది.
ఘృతోదశ్ చ సముద్రో వై క్రౌఞ్చద్వీపేన సంవృతః క్రౌఞ్చద్వీపో మునిశ్రేష్ఠాః శ్రూయతాం చాపరో మహాన్
నెయ్యి సముద్రాన్ని క్రౌంచద్వీపం చుట్టి ఉంది. ఓ మునిశ్రేష్ఠులారా, ఇప్పుడు ఆ మహా క్రౌంచద్వీపం గురించి వినండి.
కుశద్వీపస్య విస్తారాద్ ద్విగుణో యస్య విస్తరః క్రౌఞ్చద్వీపే ద్యుతిమతః పుత్రాః సప్త మహాత్మనః
కుశద్వీపం ఎంత పరిమాణంలో ఉందో, క్రౌంచద్వీపం దానికి రెట్టింపు. ఆ క్రౌంచద్వీపంలో ద్యుతిమాన్ అనే మహాత్ముని ఏడుగురు కుమారులు నివసిస్తున్నారు.
తన్నామాని చ వర్షాణి తేషాం చక్రే మహామనాః కుశగో మన్దగశ్ చోష్ణః పీవరో ఽథాన్ధకారకః
ఆ కుమారుల పేర్లు, వారి ప్రాంతాలు: కుశగ, మందగ, ఉష్ణ, పీవర, అంధకారక.
మునిశ్ చ దున్దుభిశ్ చైవ సప్తైతే తత్సుతా ద్విజాః తత్రాపి దేవగన్ధర్వసేవితాః సుమనోరమాః
ముని, దుందుభి కూడా వారిలో ఉన్నారు. ఈ ఏడుగురు అతని కుమారులు, ఓ ద్విజులారా. అక్కడ దేవతలు, గంధర్వులు సేవించే సుందరమైన ప్రాంతాలు ఉన్నాయి.