తేషాం నద్యశ్ చ సప్తైవ వర్షాణాం తు సముద్రగాః నామతస్ తాః ప్రవక్ష్యామి శ్రుతాః పాపం హరన్తి యాః
ఆ వర్షాల్లో సముద్రానికి చేరే ఏడు నదులు ఉన్నాయి. వాటి పేర్లు చెబుతాను. వాటిని వినితే పాపాలు పోతాయి.
అనుతప్తా శిఖా చైవ విప్రాశా త్రిదివా క్రముః అమృతా సుకృతా చైవ సప్తైతాస్ తత్ర నిమ్నగాః
అనుతప్త, శిఖ, విప్రాశ, త్రిదివ, క్రము, అమృత, సుకృత—ఇవి అక్కడ ప్రవహించే ఏడు నదులు.
ఏతే శైలాస్ తథా నద్యః ప్రధానాః కథితా ద్విజాః క్షుద్రనద్యస్ తథా శైలాస్ తత్ర సన్తి సహస్రశః
ఈ పర్వతాలు, నదులు ప్రధానమైనవిగా చెప్పబడ్డాయి, ద్విజులారా. ఇంకా వేలాది చిన్న నదులు, పర్వతాలు కూడా అక్కడ ఉన్నాయి.
తాః పిబన్తి సదా హృష్టా నదీర్ జనపదాస్ తు తే అవసర్పిణీ నదీ తేషాం న చైవోత్సర్పిణీ ద్విజాః
ఆ ప్రాంత ప్రజలు ఎప్పుడూ ఆనందంగా ఆ నదుల నీరు తాగుతారు. అక్కడ నదులు కేవలం దిగువకు మాత్రమే ప్రవహిస్తాయి, పైకి ఎక్కే నదులు లేవు, ద్విజులారా.
న తేష్వ్ అస్తి యుగావస్థా తేషు స్థానేషు సప్తసు త్రేతాయుగసమః కాలః సర్వదైవ ద్విజోత్తమాః
ఆ ఏడుప్రాంతాల్లో యుగభేదం ఉండదు. అక్కడ కాలం ఎప్పుడూ త్రేతాయుగంలా ఉంటుంది, ఉత్తమ ద్విజులారా.
ప్లక్షద్వీపాదికే విప్రాః శాకద్వీపాన్తికేషు వై పఞ్చవర్షసహస్రాణి జనా జీవన్త్య్ అనామయాః
ప్లక్షద్వీపంలో, అలాగే శాకద్వీపానికి అవతల ప్రాంతాల్లో ప్రజలు ఐదు వేల సంవత్సరాలు ఆరోగ్యంగా జీవిస్తారు, మహర్షులారా.
ధర్మశ్ చతుర్విధస్ తేషు వర్ణాశ్రమవిభాగజః వర్ణాశ్ చ తత్ర చత్వారస్ తాన్ బుధాః ప్రవదామి వః
అక్కడ ధర్మం నాలుగు విధాలుగా, వర్ణాశ్రమ విభాగం ద్వారా ఏర్పడింది. అక్కడ నాలుగు వర్ణాలు ఉన్నాయి. వాటిని ఇప్పుడు చెబుతాను, జ్ఞానులారా.
ఆర్యకాః కురవశ్ చైవ వివిశ్వా భావినశ్ చ యే విప్రక్షత్రియవైశ్యాస్ తే శూద్రాశ్ చ మునిసత్తమాః
వాటిని ఆర్యకులు, కురులు, వివిశ్వులు, భావినులు అని అంటారు. మహర్షులారా, వీరే బ్రాహ్మణులు, క్షత్రియులు, వైశ్యులు, శూద్రులు.
జమ్బూవృక్షప్రమాణస్ తు తన్మధ్యే సుమహాతరుః ప్లక్షస్ తన్నామసంజ్ఞో ఽయం ప్లక్షద్వీపో ద్విజోత్తమాః
ఆ ద్వీప మధ్యలో జంబూవృక్షానికి సమానంగా ఒక గొప్ప ప్లక్షవృక్షం ఉంది. అందుకే ఆ ప్రాంతాన్ని ప్లక్షద్వీపం అని పిలుస్తారు, ఉత్తమ ద్విజులారా.
ఇజ్యతే తత్ర భగవాంస్ తైర్ వర్ణైర్ ఆర్యకాదిభిః సోమరూపీ జగత్స్రష్టా సర్వః సర్వేశ్వరో హరిః
అక్కడ ఆర్యకుల మొదలైన వర్ణాలవారు భగవంతుణ్ణి ఆరాధిస్తారు. జగత్తును సృష్టించిన హరిదేవుడు అక్కడ సోమరూపంలో ప్రత్యక్షమవుతాడు.
ప్లక్షద్వీపప్రమాణేన ప్లక్షద్వీపః సమావృతః తథైవేక్షురసోదేన పరివేషానుకారిణా
ప్లక్షద్వీపాన్ని ఎంత పరిమాణంలో ఉందో, అంతే పరిమాణంలో ఆ ద్వీపాన్ని చక్కెరకబ్బు రసం సముద్రం చుట్టుముట్టి ఉంది.
ఇత్య్ ఏతద్ వో మునిశ్రేష్ఠాః ప్లక్షద్వీప ఉదాహృతః సంక్షేపేణ మయా భూయః శాల్మలం తం నిబోధత
మహర్షులారా! ఇలా ప్లక్షద్వీపాన్ని సంక్షిప్తంగా మీకు వివరించాను. ఇప్పుడు శాల్మలీ ద్వీపం గురించి వినండి.
శాల్మలస్యేశ్వరో వీరో వపుష్మాంస్ తత్సుతా ద్విజాః తేషాం తు నామ సంజ్ఞాని సప్తవర్షాణి తాని వై
శాల్మలీ ద్వీపానికి వీరుడు అనే ప్రభావశాలి రాజు. ఆయనకు ఏడుగురు కుమారులు ఉన్నారు, బ్రాహ్మణులారా! వారి పేర్లు ఇప్పుడు చెబుతాను.
శ్వేతో ఽథ హరితశ్ చైవ జీమూతో రోహితస్ తథా వైద్యుతో మానసశ్ చైవ సుప్రభశ్ చ ద్విజోత్తమాః
శ్వేతుడు, హరితుడు, జీమూతుడు, రోహితుడు, వైద్యుతుడు, మానసుడు, సుప్రభుడు — వీరే ఆ ఏడుగురు కుమారులు, ఉత్తమ బ్రాహ్మణులారా!
శాల్మనశ్ చ సముద్రో ఽసౌ ద్వీపేనేక్షురసోదకః విస్తారాద్ ద్విగుణేనాథ సర్వతః సంవృతః స్థితః
శాల్మలీ ద్వీపాన్ని చుట్టూ చక్కెరకబ్బు రసం సముద్రం ఉంది. ఆ సముద్రం ద్వీపం కన్నా రెట్టింపు వెడల్పుతో అన్ని వైపులా వ్యాపించింది.
తత్రాపి పర్వతాః సప్త విజ్ఞేయా రత్నయోనయః వర్షాభివ్యఞ్జకాస్ తే తు తథా సప్తైవ నిమ్నగాః
అక్కడ కూడా ఏడు పర్వతాలు ఉన్నాయి. అవి రత్నాల మూలాలు. అలాగే, ప్రతి ప్రాంతాన్ని సూచించే ఏడు నదులు కూడా ఉన్నాయి.
కుముదశ్ చోన్నతశ్ చైవ తృతీయస్ తు బలాహకః ద్రోణో యత్ర మహౌషధ్యః స చతుర్థో మహీధరః
కుముద పర్వతం, ఉన్నత పర్వతం మొదటివి. మూడవది బలాహక పర్వతం. నాల్గవది ద్రోణ పర్వతం — అక్కడ గొప్ప ఔషధాలు పెరుగుతాయి.
కఙ్కస్ తు పఞ్చమః షష్ఠో మహిషః సప్తమస్ తథా కకుద్మాన్ పర్వతవరః సరిన్నామాన్య్ అతో ద్విజాః
ఐదవది కంక పర్వతం, ఆరవది మహిష పర్వతం, ఏడవది కకుద్మాన్ అనే ఉత్తమ పర్వతం. ఇప్పుడు, బ్రాహ్మణులారా, ఆ నదుల పేర్లు వినండి.
శ్రోణీ తోయా వితృష్ణా చ చన్ద్రా శుక్రా విమోచనీ నివృత్తిః సప్తమీ తాసాం స్మృతాస్ తాః పాపశాన్తిదాః
శ్రోణీ, తోయా, వితృష్ణా, చంద్రా, శుక్రా, విమోచనీ, నివృత్తి — ఇవే ఆ ఏడునదులు. ఇవి పాపాలను తొలగించే పవిత్రమైనవిగా గుర్తించబడ్డాయి.
శ్వేతం చ లోహితం చైవ జీమూతం హరితం తథా వైద్యుతం మానసం చైవ సుప్రభం నామ సప్తమమ్
శ్వేతం, లోహితం, జీమూతం, హరితం, వైద్యుతం, మానసం, ఏడవది సుప్రభం — ఇవే ఆ ప్రాంతాల పేర్లు.
సప్తైతాని తు వర్షాణి చాతుర్వర్ణ్యయుతాని చ వర్ణాశ్ చ శాల్మలే యే చ వసన్త్య్ ఏషు ద్విజోత్తమాః
ఈ ఏడుప్రాంతాల్లో నాలుగు వర్ణాలవారు నివసిస్తున్నారు, ఉత్తమ బ్రాహ్మణులారా! శాల్మలీ ద్వీపంలో నివసించే వారు వీరి వర్గాలకు చెందుతారు.
కపిలాశ్ చారుణాః పీతాః కృష్ణాశ్ చైవ పృథక్ పృథక్ బ్రాహ్మణాః క్షత్రియా వైశ్యాః శూద్రాశ్ చైవ యజన్తి తమ్
కపిల, ఆరుణ, పీత, కృష్ణ — వీరు వేర్వేరు వర్ణాలవారు. బ్రాహ్మణులు, క్షత్రియులు, వైశ్యులు, శూద్రులు ఆయా వర్ణాలవారు ఆయనను ఆరాధిస్తారు.
భగవన్తం సమస్తస్య విష్ణుమ్ ఆత్మానమ్ అవ్యయమ్ వాయుభూతం మఖశ్రేష్ఠైర్ యజ్వానో యజ్ఞసంస్థితమ్
వారు సమస్త జగత్తుకు ఆత్మ అయిన, నశించని భగవంతుడు విష్ణువును, వాయువుగా ఉన్నవారిని, ఉత్తమ యజ్ఞకర్తలు యజ్ఞంలో ప్రతిష్ఠించినవారిని పూజిస్తారు.
దేవానామ్ అత్ర సాంనిధ్యమ్ అతీవ సుమనోహరే శాల్మలిశ్ చ మహావృక్షో నామనిర్వృత్తికారకః
ఇక్కడ దేవతల సాన్నిధ్యం ఎంతో మధురంగా ఉంటుంది. అలాగే, శాల్మలీ అనే మహావృక్షం పేరు ఫలాన్ని కలిగిస్తుంది.
ఏష ద్వీపః సముద్రేణ సురోదేన సమావృతః విస్తారాచ్ ఛాల్మలేశ్ చైవ సమేన తు సమన్తతః
ఈ ద్వీపాన్ని సురోద సముద్రం అన్ని వైపులా చుట్టుముట్టి ఉంది. ఆ సముద్రం శాల్మలీ ద్వీపానికి సమాన పరిమాణంలో ఉంది.
సురోదకః పరివృతః కుశద్వీపేన సర్వతః శాల్మలస్య తు విస్తారాద్ ద్విగుణేన సమన్తతః
సురోద సముద్రాన్ని అన్ని వైపులా కుశద్వీపం చుట్టుముట్టి ఉంది. ఆ కుశద్వీపం, శాల్మలీ ద్వీపం కన్నా రెట్టింపు వెడల్పుతో ఉంది.
జ్యోతిష్మతః కుశద్వీపే శృణుధ్వం తస్య పుత్రకాన్ ఉద్భిదో వేణుమాంశ్ చైవ స్వైరథో రన్ధనో ధృతిః
కుశద్వీపంలో జ్యోతిష్మంతుని కుమారుల గురించి వినండి: ఉద్భిదుడు, వేణుమాన్, స్వైరథుడు, రంధనుడు, ధృతిః.
ప్రభాకరో ఽథ కపిలస్ తన్నామ్నా వర్షపద్ధతిః తస్యాం వసన్తి మనుజైః సహ దైతేయదానవాః
ప్రభాకరుడు, కపిలుడు కూడా వారిలో ఉన్నారు. ఇవే ఆ ప్రదేశాల పేర్లు. అక్కడ మనుషులు, దైత్యులు, దానవులు కలిసి నివసిస్తున్నారు.
తథైవ దేవగన్ధర్వా యక్షకింపురుషాదయః వర్ణాస్ తత్రాపి చత్వారో నిజానుష్ఠానతత్పరాః
అలాగే, దేవతలు, గంధర్వులు, యక్షులు, కింపురుషులు మొదలైనవారికి కూడా అక్కడ నాలుగు వర్ణాలు ఉంటాయి. వారు తమ తమ కర్తవ్యాలలో నిబద్ధంగా ఉంటారు.
దమినః శుష్మిణః స్నేహా మాన్దహాశ్ చ ద్విజోత్తమాః బ్రాహ్మణాః క్షత్రియా వైశ్యాః శూద్రాశ్ చానుక్రమోదితాః
అక్కడ బ్రాహ్మణులు, క్షత్రియులు, వైశ్యులు, శూద్రులు వరుసగా ఉంటారు. వారు నియమితులు, శక్తివంతులు, స్నేహపూర్వకులు, కొంత మందబుద్ధులు అని చెప్పబడింది.