దశద్వాదశవర్షాణాం సహస్రాణి స్థిరాయుషః నైతేషు భౌమాన్య్ అన్యాని క్షుత్పిపాసాది నో ద్విజాః
ఆ ప్రాంత ప్రజలకు పదివేల లేదా పన్నెండు వేల సంవత్సరాల స్థిరమైన ఆయుష్షు ఉంటుంది. అక్కడ ఆకలి, దాహం వంటి భౌమిక బాధలు లేవు, ద్విజులారా.
కృతత్రేతాదికా నైవ తేషు స్థానేషు కల్పనా సర్వేష్వ్ ఏతేషు వర్షేషు సప్త సప్త కులాచలాః నద్యశ్ చ శతశస్ తేభ్యః ప్రసూతా యా ద్విజోత్తమాః
ఆ ప్రాంతాల్లో కృతయుగం, త్రేతాయుగం వంటి యుగాల భావన ఉండదు. ప్రతి ప్రాంతంలో ఏడు గొప్ప పర్వతాలు, వందలాది నదులు పుట్టుకొస్తాయి, ఉత్తమ ద్విజులారా.
ఉత్తరేణ సముద్రస్య హిమాద్రేశ్ చైవ దక్షిణే వర్షం తద్ భారతం నామ భారతీ యత్ర సంతతిః
సముద్రానికి ఉత్తరంగా, హిమాలయానికి దక్షిణంగా ఉన్న దేశమే భారతదేశం. అక్కడే భరత వంశం నివసిస్తుంది.
నవయోజనసాహస్రో విస్తారశ్ చ ద్విజోత్తమాః కర్మభూమిర్ ఇయం స్వర్గమ్ అపవర్గం చ పృచ్ఛతామ్
ఈ దేశం, ఉత్తమ ద్విజులారా, తొమ్మిదివేల యోజనాల పొడవు కలిగి ఉంది. ఇది కర్మభూమి, ఇక్కడ స్వర్గం లేదా మోక్షం కోరేవారు వాటిని పొందగలుగుతారు.
మహేన్ద్రో మలయః సహ్యః శుక్తిమాన్ ఋక్షపర్వతః విన్ధ్యశ్ చ పారియాత్రశ్ చ సప్తాత్ర కులపర్వతాః
మహేంద్ర, మలయ, సహ్య, శుక్తిమాన్, ఋక్ష, వింధ్య, పారియాత్ర — ఇవే ఇక్కడి ఏడు ప్రధాన పర్వతాలు.
అతః సంప్రాప్యతే స్వర్గో ముక్తిమ్ అస్మాత్ ప్రయాతి వై తిర్యక్త్వం నరకం చాపి యాన్త్య్ అతః పురుషా ద్విజాః
ఇక్కడి నుంచే మనుషులు స్వర్గాన్ని, మోక్షాన్ని పొందగలుగుతారు. లేదా ఇక్కడి నుంచి వెళ్ళి పశుజన్మ లేదా నరకానికి కూడా వెళ్ళవచ్చు, ద్విజులారా.
ఇతః స్వర్గశ్ చ మోక్షశ్ చ మధ్యం చాన్తే చ గచ్ఛతి న ఖల్వ్ అన్యత్ర మర్త్యానాం కర్మ భూమౌ విధీయతే
ఇక్కడి నుంచే స్వర్గం, మోక్షం లేదా మధ్యస్థితి లభిస్తుంది. మరెక్కడా మానవులకు కర్మభూమి లేదు.
భారతస్యాస్య వర్షస్య నవ భేదాన్ నిశామయ ఇన్ద్రద్వీపః కసేతుమాంస్ తామ్రపర్ణో గభస్తిమాన్
ఈ భారతదేశానికి తొమ్మిది విభాగాలు ఉన్నాయని వినండి: ఇంద్రద్వీపం, కసేతుమా, తామ్రపర్ణ, గభస్తిమాన్,
నాగద్వీపస్ తథా సౌమ్యో గన్ధర్వస్ త్వ్ అథ వారుణః అయం తు నవమస్ తేషాం ద్వీపః సాగరసంవృతః
నాగద్వీపం, సౌమ్య, గంధర్వ, వారుణ — ఇవన్నీ కలిపి తొమ్మిది ద్వీపాలు. వీటిలో ఒకటి సముద్రంతో చుట్టుముట్టబడి ఉంది.
యోజనానాం సహస్రం చ ద్వీపో ఽయం దక్షిణోత్తరాత్ పూర్వే కిరాతాస్ తిష్ఠన్తి పశ్చిమే యవనాః స్థితాః
ఈ ద్వీపం దక్షిణం నుంచి ఉత్తరం వరకు వెయ్యి యోజనాల పొడవు కలిగి ఉంది. తూర్పున కిరాతులు, పడమట వైపు యవనులు నివసిస్తున్నారు.
బ్రాహ్మణాః క్షత్రియా వైశ్యా మధ్యే శూద్రాశ్ చ భాగశః ఇజ్యాయుద్ధవణిజ్యాద్యవృత్తిమన్తో వ్యవస్థితాః
మధ్యభాగంలో బ్రాహ్మణులు, క్షత్రియులు, వైశ్యులు, కొంతమంది శూద్రులు నివసిస్తున్నారు. వారు యజ్ఞం, యుద్ధం, వ్యాపారం వంటి వృత్తుల్లో నిమగ్నంగా ఉంటారు.
శతద్రుచన్ద్రభాగాద్యా హిమవత్పాదనిఃసృతాః వేదస్మృతిముఖాశ్ చాన్యాః పారియాత్రోద్భవా మునే
శతద్రూ, చంద్రభాగా వంటి నదులు హిమాలయ పాదాల నుంచి పుట్టుకొస్తాయి. వేద, స్మృతుల్లో చెప్పిన ఇతర నదులు పారియాత్ర పర్వతం నుంచి ఉద్భవించాయి, మునివరా.
నర్మదాసురమాద్యాశ్ చ నద్యో విన్ధ్యవినిఃసృతాః తాపీపయోష్ణీనిర్విన్ధ్యాకావేరీప్రముఖా నదీః
నర్మదా, సురమా వంటి నదులు వింధ్య పర్వతం నుంచి పుట్టాయి. తాపీ, పయోష్ణీ, నిర్వింద్య, ముఖ్యంగా కావేరీ వంటి నదులు కూడా ఉన్నాయి.
ఋక్షపాదోద్భవా హ్య్ ఏతాః శ్రుతాః పాపం హరన్తి యాః గోదావరీభీమరథీకృష్ణవేణ్యాదికాస్ తథా
ఋక్ష పర్వత పాదాల నుంచి పుట్టిన ఈ నదులు పాపాలను తొలగిస్తాయని ప్రసిద్ధి. గోదావరి, భీమ, రథీ, కృష్ణా, వేణీ తదితర నదులు కూడా అలాగే ప్రసిద్ధి చెందాయి.
సహ్యపాదోద్భవా నద్యః స్మృతాః పాపభయాపహాః కృతమాలాతామ్రపర్ణీప్రముఖా మలయోద్భవాః
సహ్యపర్వతాల నుంచి పుట్టిన నదులు పాపభయాలను తొలగించేవిగా ప్రసిద్ధి. వాటిలో ముఖ్యంగా మలయపర్వతం నుంచి ఉద్భవించిన కృతమాల, తామ్రపర్ణి మొదలైనవి ప్రసిద్ధి.
త్రిసాంధ్యర్షికుల్యాద్యామహేన్ద్రప్రభవాః స్మృతాః ఋషికుల్యాకుమారాద్యాః శుక్తిమత్పాదసంభవాః
మహేంద్రపర్వతం నుంచి పుట్టిన ఋషికుల్య, కుమార మొదలైన నదులు ప్రసిద్ధి. అలాగే శుక్తిమత్పర్వతం నుంచి ఋషికుల్య, కుమార మొదలైనవి ఉద్భవించాయి.
ఆసాం నద్యుపనద్యశ్ చ సన్త్య్ అన్యాస్ తు సహస్రశః తాస్వ్ ఇమే కురుపఞ్చాలమధ్యదేశాదయో జనాః
ఈ నదులు, వాటి ఉపనదులు వేల సంఖ్యలో ఉన్నాయి. వాటి పరిసర ప్రాంతాల్లో కురు, పంచాల, మధ్యదేశ ప్రజలు నివసిస్తున్నారు.
పూర్వదేశాదికాశ్ చైవ కామరూపనివాసినః పౌణ్డ్రాః కలిఙ్గా మగధా దాక్షిణాత్యాశ్ చ సర్వశః
అలాగే, తూర్పు ప్రాంతాలు, కామరూపం, పౌండ్ర, కలింగ, మగధ, దక్షిణ ప్రాంతాల ప్రజలు కూడా ఇక్కడ నివసిస్తున్నారు.
తథా పరాన్త్యాః సౌరాష్ట్రాః శూద్రాభీరాస్ తథార్బుదాః మారుకా మాలవాశ్ చైవ పారియాత్రనివాసినః
అదే విధంగా, సౌరాష్ట్ర, శూద్ర, ఆభీర, అర్బుద, మారుక, మాళవ, పారియాత్ర ప్రాంత నివాసులు కూడా ఉన్నారు.
సౌవీరాః సైన్ధవాపన్నాః శాల్వాః శాకలవాసినః మద్రారామాస్ తథామ్బష్ఠాః పారసీకాదయస్ తథా
సౌవీర, సైంధవ, శాల్వ, శాకల నివాసులు, మద్ర, రామ, అంబష్ట, పారసీకాది ప్రజలు కూడా ఇక్కడ ఉన్నారు.
ఆసాం పిబన్తి సలిలం వసన్తి సరితాం సదా సమోపేతా మహాభాగ హృష్టపుష్టజనాకులాః
ఈ నదుల నీటిని వారు తాగుతూ, నదీ తీరాలలో సంతోషంగా, సంపన్నంగా ఉన్న ప్రజలతో కలిసి ఎప్పుడూ నివసిస్తున్నారు.
వసన్తి భారతే వర్షే యుగాన్య్ అత్ర మహామునే కృతం త్రేతా ద్వాపరం చ కలిశ్ చాన్యత్ర న క్వచిత్
మహామునీ, భారతదేశంలో ప్రజలు కృత, త్రేత, ద్వాపర, కలి యుగాలలో నివసిస్తారు. ఈ యుగాలు మరెక్కడా ఉండవు.
తపస్ తప్యన్తి యతయో జుహ్వతే చాత్ర యజ్వినః దానాని చాత్ర దీయన్తే పరలోకార్థమ్ ఆదరాత్
ఇక్కడ యతులు తపస్సు చేయడం, యజ్ఞకర్తలు హోమాలు చేయడం, పరలోక ప్రయోజనార్థంగా భక్తితో దానాలు ఇవ్వడం జరుగుతుంది.
పురుషైర్ యజ్ఞపురుషో జమ్బూద్వీపే సదేజ్యతే యజ్ఞైర్ యజ్ఞమయో విష్ణుర్ అన్యద్వీపేషు చాన్యథా
జంబూద్వీపంలో మనుషులు యజ్ఞాల ద్వారా యజ్ఞపురుషుడైన విష్ణువును ఆరాధిస్తారు. ఇతర ద్వీపాలలో ఆయనను వేరే విధంగా పూజిస్తారు.
అత్రాపి భారతం శ్రేష్ఠం జమ్బూద్వీపే మహామునే యతో హి కర్మభూర్ ఏషా యతో ఽన్యా భోగభూమయః
మహామునీ, జంబూద్వీపంలో భారతదేశమే శ్రేష్ఠమైనది. ఎందుకంటే ఇది కర్మభూమి; ఇతర ప్రాంతాలు భోగభూములు.
అత్ర జన్మసహస్రాణాం సహస్రైర్ అపి సత్తమ కదాచిల్ లభతే జన్తుర్ మానుష్యం పుణ్యసంచయన్
సద్గుణసంపన్నుడా, ఇక్కడ వేల జన్మల తర్వాత, పుణ్యసంచయం వల్ల కొంతమందికి మానవ జన్మ లభిస్తుంది.
గాయన్తి దేవాః కిల గీతకాని ధన్యాస్ తు యే భారతభూమిభాగే స్వర్గాపవర్గాస్పదహేతుభూతే భవన్తి భూయః పురుషా మనుష్యాః
దేవతలు పాటలు పాడుతూ, 'భారతభూమిలో మానవ జన్మ పొందినవారు ధన్యులు. ఎందుకంటే అది స్వర్గానికి, మోక్షానికి కారణమైన స్థలం' అని అంటారు.
కర్మాణ్య్ అసంకల్పితతత్ఫలాని సంన్యస్య విష్ణౌ పరమాత్మరూపే అవాప్య తాం కర్మమహీమ్ అనన్తే తస్మింల్ లయం యే త్వ్ అమలాః ప్రయాన్తి
కర్మ ఫలాలపై ఆశ లేకుండా, వాటిని పరమాత్మరూపమైన విష్ణువుని సమర్పించి, అనంతుడిలో కర్మ మహిమను పొందిన వారు, పాపరహితులై లయమవుతారు.
జానీమ నో తత్కూవయం విలీనే స్వర్గప్రదే కర్మణి దేహబన్ధమ్ ప్రాప్స్యన్తి ధన్యాః ఖలు తే మనుష్యా యే భారతేనేన్ద్రియవిప్రహీనాః
మనం తెలుసు, చెప్పగలం. స్వర్గప్రదమైన కర్మలు లయమైతే, మానవులు మళ్లీ శరీరబంధాన్ని పొందుతారు. భారతదేశంలో ఇంద్రియాలను జయించినవారు నిజంగా ధన్యులు.
నవవర్షం చ భో విప్రా జమ్బూద్వీపమ్ ఇదం మయా లక్షయోజనవిస్తారం సంక్షేపాత్ కథితం ద్విజాః
బ్రాహ్మణులారా, ఈ జంబూద్వీపం తొమ్మిది ప్రాంతాలతో, లక్ష యోజనల విస్తీర్ణంలో ఉంది. దీన్ని సంక్షిప్తంగా వివరించాను.