ఏతన్ నిఃశ్రేయసకరం జ్ఞానం భోః పరమం మయా కథితం తత్త్వతో విప్రాః శ్రుత్వా దేవర్షితో ద్విజాః
బ్రాహ్మణులారా! పరమ శ్రేయస్సును కలిగించే ఈ పరమ జ్ఞానాన్ని నేను మీకు యథార్థంగా వివరించాను. మీరు దీన్ని వినడం వల్ల దేవతల ఆశీర్వాదం పొందారు.
హిరణ్యగర్భాద్ ఋషిణా వసిష్ఠేన సమాహృతమ్ వసిష్ఠాద్ ఋషిశార్దూలో నారదో ఽవాప్తవాన్ ఇదమ్
ఈ జ్ఞానాన్ని వశిష్ఠ మహర్షి హిరణ్యగర్భుని నుండి పొందాడు. వశిష్ఠుని నుండి, మహర్షుల్లో సింహుడైన నారదుడు దీనిని తెలుసుకున్నాడు.
నారదాద్ విదితం మహ్యమ్ ఏతద్ ఉక్తం సనాతనమ్ మా శుచధ్వం మునిశ్రేష్ఠాః శ్రుత్వైతత్ పరమం పదమ్
నారదుని ద్వారా నేను ఈ శాశ్వతమైన ఉపదేశాన్ని తెలుసుకున్నాను. మునిశ్రేష్ఠులారా! మీరు ఈ పరమ పదాన్ని విన్న తరువాత శోకించవద్దు.
యేన క్షరాక్షరే భిన్నే న భయం తస్య విద్యతే విద్యతే తు భయం యస్య యో నైనం వేత్తి తత్త్వతః
క్షరమైనదీ, అక్షరమైనదీ ఏంటో యథార్థంగా తెలిసినవాడికి భయం ఉండదు. కానీ దీనిని నిజంగా తెలియని వాడికి మాత్రం భయం ఉంటుంది.
అవిజ్ఞానాచ్ చ మూఢాత్మా పునః పునర్ ఉపద్రవాన్ ప్రేత్య జాతిసహస్రాణి మరణాన్తాన్య్ ఉపాశ్నుతే
అజ్ఞానంతో మూర్ఖుడైన ఆత్మ మళ్లీ మళ్లీ బాధలను అనుభవిస్తుంది. మరణంతో ముగిసే వేలాది జన్మలను పొందుతుంది.
దేవలోకం తథా తిర్యఙ్ మానుష్యమ్ అపి చాశ్నుతే యది వా ముచ్యతే వాపి తస్మాద్ అజ్ఞానసాగరాత్
అతడు దేవతల లోకాన్ని, జంతువుల లోకాన్ని, మానవ జన్మను కూడా పొందుతాడు. లేదా, అజ్ఞాన సముద్రం నుండి విముక్తి పొందవచ్చు.
అజ్ఞానసాగరే ఘోరే హ్య్ అవ్యక్తాగాధ ఉచ్యతే అహన్య్ అహని మజ్జన్తి యత్ర భూతాని భో ద్విజాః
ఈ భయంకరమైన అజ్ఞాన సముద్రాన్ని అవ్యక్తమైనదిగా, అపారమైనదిగా అంటారు. బ్రాహ్మణులారా! ప్రతి రోజూ, అన్ని జీవులు అందులో మునిగిపోతుంటాయి.
తస్మాద్ అగాధాద్ అవ్యక్తాద్ ఉపక్షీణాత్ సనాతనాత్ తస్మాద్ యూయం విరజస్కా వితమస్కాశ్ చ భో ద్విజాః
అందువల్ల, బ్రాహ్మణులారా! మీరు ఆ అపారమైన, అవ్యక్తమైన, శాశ్వతమైన స్థితి నుండి బయటపడి, నిర్మలులుగా, కలుషరహితులుగా ఉన్నారు.
ఏవం మయా మునిశ్రేష్ఠాః సారాత్ సారతరం పరమ్ కథితం పరమం మోక్షం యం జ్ఞాత్వా న నివర్తతే
మునిశ్రేష్ఠులారా! ఈ విధంగా నేను పరమార్థాన్ని, పరమ మోక్షాన్ని, దాని సారాన్ని మీకు వివరించాను. దీన్ని తెలుసుకున్నవాడు మళ్లీ జన్మించడు.
న నాస్తికాయ దాతవ్యం నాభక్తాయ కదాచన న దుష్టమతయే విప్రా న శ్రద్ధావిముఖాయ చ
బ్రాహ్మణులారా! ఈ జ్ఞానాన్ని నాస్తికుడికి ఇవ్వకూడదు, భక్తి లేనివాడికి ఇవ్వకూడదు, చెడ్డ మనస్సున్నవాడికి ఇవ్వకూడదు, విశ్వాసం లేనివాడికీ ఇవ్వకూడదు.
ఏవం పురా మునీన్ వ్యాసః పురాణం శ్లక్ష్ణయా గిరా దశాష్టదోషరహితైర్ వాక్యైః సారతరైర్ ద్విజాః
ఇలా, పురాణ కాలంలో వ్యాసుడు మునులకు మృదువైన మాటలతో, దశ, అష్ట దోషాలు లేని, సారభూతమైన వాక్యాలతో పురాణాన్ని వివరించాడు, బ్రాహ్మణులారా!
పూర్ణమ్ అస్తమలైః శుద్ధైర్ నానాశాస్త్రసముచ్చయైః జాతిశుద్ధసమాయుక్తం సాధుశబ్దోపశోభితమ్
అది సంపూర్ణంగా, మచ్చలేకుండా, పవిత్రంగా, అనేక శాస్త్రాల సంగ్రహంగా, వంశపారంపర్య పవిత్రతతో, మంచి పదాలతో అలంకరించబడి ఉంది.
పూర్వపక్షోక్తిసిద్ధాన్తపరినిష్ఠాసమన్వితమ్ శ్రావయిత్వా యథాన్యాయం విరరామ మహామతిః
దానిలో పూర్వపక్ష వాదనలూ, సిద్ధాంత స్థాపనలూ, సముచితంగా ముగింపు కూడా ఉన్నాయి. మహామతి వ్యాసుడు ధర్మబద్ధంగా చదివించి, ఆపేశాడు.
తే ఽపి శ్రుత్వా మునిశ్రేష్ఠాః పురాణం వేదసంమితమ్ ఆద్యం బ్రాహ్మాభిధానం చ సర్వవాఞ్ఛాఫలప్రదమ్
వారు కూడా వేదాలకు అనుగుణంగా ఉన్న పురాణాన్ని, అన్ని కోరికలను ఫలించించే ఆ ఆద్య బ్రహ్మపేరుగల గ్రంథాన్ని వినారు.
హృష్టా బభూవుః సుప్రీతా విస్మితాశ్ చ పునః పునః ప్రశశంసుస్ తదా వ్యాసం కృష్ణద్వైపాయనం మునిమ్
అందరూ ఆనందంతో, హర్షంతో, ఆశ్చర్యంతో మళ్లీ మళ్లీ వియాస మహర్షిని, కృష్ణద్వైపాయనుని ప్రశంసించారు.
అహో త్వయా మునిశ్రేష్ఠ పురాణం శ్రుతిసంమితమ్ సర్వాభిప్రేతఫలదం సర్వపాపహరం పరమ్
ఓ మునిశ్రేష్ఠా! నీవు వేదాలకు అనుగుణంగా పురాణాన్ని చెప్పావు. ఇది అన్ని అభీష్టాలను ఫలింపజేస్తుంది, అన్ని పాపాలను తొలగిస్తుంది.
ప్రోక్తం శ్రుతం తథాస్మాభిర్ విచిత్రపదమ్ అక్షరమ్ న తే ఽస్త్య్ అవిదితం కించిత్ త్రిషు లోకేషు వై ప్రభో
ఇది నీ మాటల్లో మేము విన్నాము, అందులోని అద్భుతమైన పదాలను, అక్షరాలను ఆస్వాదించాము. ప్రభూ! మూడు లోకాలలో నీకు తెలియనిది ఏదీ లేదు.
సర్వజ్ఞస్ త్వం మహాభాగ దేవేష్వ్ ఇవ బృహస్పతిః నమస్యామో మహాప్రాజ్ఞం బ్రహ్మిష్ఠం త్వాం మహామునిమ్
ఓ మహాభాగ! నీవు దేవతల్లో బృహస్పతి లాంటి సర్వజ్ఞుడు. మేము నీకు నమస్కరిస్తున్నాం, మహాపండితుడవు, బ్రాహ్మణులలో శ్రేష్ఠుడవు, గొప్ప మునివరుడవు.
యేన త్వయా తు వేదార్థా భారతే ప్రకటీకృతాః కః శక్నోతి గుణాన్ వక్తుం తవ సర్వాన్ మహామునే
నీ వల్లే వేదార్థాలు భారతంలో స్పష్టంగా తెలియజేయబడ్డాయి. ఓ మహామునీ! నీ అన్ని గొప్పతనాలను ఎవరు వివరించగలరు?
అధీత్య చతురో వేదాన్ సాఙ్గాన్ వ్యాకరణాని చ కృతవాన్ భారతం శాస్త్రం తస్మై జ్ఞానాత్మనే నమః
నీవు నాలుగు వేదాలు, వాటి ఉపాంగాలు, వ్యాకరణాలను అధ్యయనం చేసి, భారత శాస్త్రాన్ని రచించావు. ఆ జ్ఞానస్వరూపుడైన నీకు మేము నమస్కరిస్తున్నాం.
నమో ఽస్తు తే వ్యాస విశాలబుద్ధే ఫుల్లారవిన్దాయతపత్త్రనేత్ర యేన త్వయా భారతతైలపూర్ణః ప్రజ్వాలితో జ్ఞానమయః ప్రదీపః
విస్తృతమైన బుద్ధి కలిగిన వియాసా! పుష్పించిన కమలదళాల్లాంటి కళ్లుగలవాడవు. నీవు భారతమైన నూనెతో జ్ఞానదీపాన్ని వెలిగించావు. నీకు నమస్కారం.
అజ్ఞానతిమిరాన్ధానాం భ్రామితానాం కుదృష్టిభిః జ్ఞానాఞ్జనశలాకేన త్వయా చోన్మీలితా దృశః
అజ్ఞానాంధకారంలో మునిగిపోయిన, తప్పుదృష్టితో తిరిగే వారికి, నీవు జ్ఞానాంజనపు దండతో కళ్లను తెరిచావు.
ఏవమ్ ఉక్త్వా సమభ్యర్చ్య వ్యాసం తే చైవ పూజితాః జగ్ముర్ యథాగతం సర్వే కృతకృత్యాః స్వమ్ ఆశ్రమమ్
ఇలా చెప్పి, వియాసుని పూజించి, వారు సత్కారం పొందినవారు, తాము వచ్చినట్టు తమ ఆశ్రమాలకు తిరిగి వెళ్లారు, తమ కార్యాన్ని పూర్తి చేసుకున్నారు.
తథా మయా మునిశ్రేష్ఠా కథితం హి సనాతనమ్ పురాణం సుమహాపుణ్యం సర్వపాపప్రణాశనమ్
ఓ మునిశ్రేష్ఠులారా! నేను ఈ ప్రాచీనమైన, అత్యంత పుణ్యప్రదమైన, అన్ని పాపాలను నశింపజేసే పురాణాన్ని వివరంగా చెప్పాను.
యథా భవద్భిః పృష్టో ఽహం సంప్రశ్నం ద్విజసత్తమాః వ్యాసప్రసాదాత్ తత్ సర్వం మయా సంపరికీర్తితమ్
ఓ ద్విజశ్రేష్ఠులారా! మీరు అడిగిన ప్రశ్నలకు, వియాసుని కృపతో నేను అన్నీ పూర్తిగా వివరించాను.
ఇదం గృహస్థైః శ్రోతవ్యం యతిభిర్ బ్రహ్మచారిభిః ధనసౌఖ్యప్రదం నౄణాం పవిత్రం పాపనాశనమ్
ఇది గృహస్థులు, యతులు, బ్రహ్మచారులు వినాలి. ఇది మనుషులకు ధనం, సుఖాన్ని ఇస్తుంది, పవిత్రతను కలిగిస్తుంది, పాపాలను నశింపజేస్తుంది.
తథా బ్రహ్మపరైర్ విప్రైర్ బ్రాహ్మణాద్యైః సుసంయతైః శ్రోతవ్యం సుప్రయత్నేన సమ్యక్ శ్రేయోభికాఙ్క్షిభిః
అలాగే బ్రహ్మంలో నిబద్ధత కలిగిన బ్రాహ్మణులు, ఇతర నియమితులు, శ్రేయస్సు కోరేవారు దీన్ని శ్రద్ధతో వినాలి.
ప్రాప్నోతి బ్రాహ్మణో విద్యాం క్షత్రియో విజయం రణే వైశ్యస్ తు ధనమ్ అక్షయ్యం శూద్రః సుఖమ్ అవాప్నుయాత్
బ్రాహ్మణుడికి విద్య, క్షత్రియుడికి యుద్ధంలో విజయం, వైశ్యుడికి అక్షయమైన ధనం, శూద్రుడికి సుఖం లభిస్తుంది.
యం యం కామమ్ అభిధ్యాయఞ్ శృణోతి పురుషః శుచిః తం తం కామమ్ అవాప్నోతి నరో నాస్త్య్ అత్ర సంశయః
ఏ శుద్ధమనస్కుడు ఏ కోరికతో దీన్ని వినితే, ఆ కోరికను ధ్యానిస్తే, అతడికి ఆ కోరిక నిస్సందేహంగా ఫలిస్తుంది.
పురాణం వైష్ణవం త్వ్ ఏతత్ సర్వకిల్బిషనాశనమ్ విశిష్టం సర్వశాస్త్రేభ్యః పురుషార్థోపపాదకమ్
ఈ వైష్ణవ పురాణం అన్ని పాపాలను నశింపజేస్తుంది. ఇది అన్ని శాస్త్రాలకు మించినది, మనుషులకు అన్ని పురుషార్థాలను అందిస్తుంది.