అరుణోదం మహాభద్రమ్ అసితోదం సమానసమ్ సరాంస్య్ ఏతాని చత్వారి దేవభోగ్యాని సర్వదా
అరుణోదం, మహాభద్రం, అసితోదం, సమానసం — ఈ నాలుగు సరస్సులు ఎప్పుడూ దేవతలకు ఆనందాన్ని ఇస్తుంటాయి.
శాన్తవాంశ్ చక్రకుఞ్జశ్ చ కురరీ మాల్యవాంస్ తథా వైకఙ్కప్రముఖా మేరోః పూర్వతః కేసరాచలాః
శాంతవాన్, చక్రకుంజం, కురరీ, మాల్యవాన్, వీరితో పాటు వైకంకం మొదలైనవన్నీ మేరుపర్వతానికి తూర్పున ఉన్న కేశరాచలాలు.
త్రికూటః శిశిరశ్ చైవ పతంగో రుచకస్ తథా నిషధాదయో దక్షిణతస్ తస్య కేసరపర్వతాః
త్రికూటం, శిశిరం, పతంగం, రుచకం, అలాగే నిషధాది పర్వతాలు, ఇవన్నీ మేరుపర్వతానికి దక్షిణ దిక్కున ఉన్న కేశరపర్వతాలు.
శిఖివాసః సవైదూర్యః కపిలో గన్ధమాదనః జానుధిప్రముఖాస్ తద్వత్ పశ్చిమే కేసరాచలాః
శిఖివాసం, సవైదూర్యం, కపిలం, గంధమాదనం, జానుధి మొదలైనవి, ఇవన్నీ మేరుపర్వతానికి పడమర వైపున ఉన్న కేశరాచలాలు.
మేరోర్ అనన్తరాస్ తే చ జఠరాదిష్వ్ అవస్థితాః శఙ్ఖకూటో ఽథ ఋషభో హంసో నాగస్ తథాపరాః
మేరుపర్వతానికి సమీపంగా, జఠర మొదలైన ప్రాంతాల్లో శంఖకూటం, ఋషభం, హంసం, నాగం మరియు ఇతర పర్వతాలు ఉన్నాయి.
కాలఞ్జరాద్యాశ్ చ తథా ఉత్తరే కేసరాచలాః చతుర్దశ సహస్రాణి యోజనానాం మహాపురీ
ఉత్తర దిక్కున కాలంజర మొదలైన కేశరాచలాలు ఉన్నాయి. అక్కడ పద్నాలుగు వేల యోజనాల విస్తీర్ణంలో ఒక మహానగరం ఉంది.
మేరోర్ ఉపరి విప్రేన్ద్రా బ్రహ్మణః కథితా దివి తస్యాం సమన్తతశ్ చాష్టౌ దిశాసు విదిశాసు చ
ఓ ఉత్తమ బ్రాహ్మణులారా! మేరుపర్వతం పైన, ఆకాశంలో బ్రహ్మదేవుని నగరం ఉంది. అది ఎనిమిది దిక్కులు, మధ్య దిక్కులన్నీ వ్యాపించి ఉంది.
ఇన్ద్రాదిలోకపాలానాం ప్రఖ్యాతాః ప్రవరాః పురః విష్ణుపాదవినిష్క్రాన్తా ప్లావయన్తీన్దుమణ్డలమ్
అక్కడ ఇంద్రుడు మొదలైన లోకపాలులకు ప్రసిద్ధమైన గొప్ప నగరాలు ఉన్నాయి. అవి విష్ణువు పాదాల నుంచి వెలసి, చంద్ర మండలాన్ని నింపుతున్నాయి.
సమన్తాద్ బ్రహ్మణః పుర్యాం గఙ్గా పతతి వై దివి సా తత్ర పతితా దిక్షు చతుర్ధా ప్రత్యపద్యత
బ్రహ్మ నగరాన్ని చుట్టుముట్టి, ఆకాశం నుండి గంగా అక్కడ పడింది. అక్కడ పడిన వెంటనే, ఆమె నాలుగు దిశల్లో విడిపోయింది.
సీతా చాలకనన్దా చ చక్షుర్ బధ్రా చ వై క్రమాత్ పూర్వేణ సీతా శైలాచ్ చ శైలం యాన్త్య్ అన్తరిక్షగా
ఆ నాలుగు పేర్లు వరుసగా — సీతా, ఆలకానందా, చక్షుః, భద్రా. మొదటగా సీతా, ఆకాశమార్గంలో పర్వతం నుంచి పర్వతానికి ప్రయాణిస్తుంది.
తతశ్ చ పూర్వవర్షేణ భద్రాశ్వేనైతి సార్ణవమ్ తథైవాలకనన్దా చ దక్షిణేనైత్య భారతమ్
తరువాత, తూర్పు వైపు భద్రా సార్ణవ సముద్రాన్ని చేరుతుంది. అలాగే, ఆలకానందా దక్షిణ దారిలో భరత దేశాన్ని చేరుతుంది.
ప్రయాతి సాగరం భూత్వా సప్తభేదా ద్విజోత్తమాః చక్షుశ్ చ పశ్చిమగిరీన్ అతీత్య సకలాంస్ తతః
ఆమె ఏడు భాగాలుగా మారి సముద్రాన్ని చేరుతుంది, ఓ ఉత్తమ ద్విజులారా. చక్షుః పశ్చిమ పర్వతాలను దాటి, మిగతావన్నీ కూడా అక్కడికి చేరుతాయి.
పశ్చిమం కేతుమాలాఖ్యం వర్షమ్ అన్వేతి సార్ణవమ్ భద్రా తథోత్తరగిరీన్ ఉత్తరాంశ్ చ తథా కురూన్
ఆమె పశ్చిమ దిశలోని కేతుమాల అనే దేశాన్ని అనుసరించి, పశ్చిమ సముద్రాన్ని చేరుతుంది. భద్రా, ఉత్తర పర్వతాలను దాటి, ఉత్తర కురువులను చేరుతుంది.
అతీత్యోత్తరమ్ అమ్భోధిం సమభ్యేతి ద్విజోత్తమాః ఆనీలనిషధాయామౌ మాల్యవద్గన్ధమాదనౌ
ఆమె ఉత్తర సముద్రాన్ని దాటి అక్కడికి చేరుతుంది, ఓ ఉత్తమ ద్విజులారా. అనిల, నిషధ అనే జంట పర్వతాలు, మాల్యవత్, గంధమాదన పర్వతాలు అక్కడ ఉన్నాయి.
తయోర్ మధ్యగతో మేరుః కర్ణికాకారసంస్థితః భారతాః కేతుమాలాశ్ చ భద్రాశ్వాః కురవస్ తథా
ఆ రెండు మధ్యలో, కమలదండంలా ఉన్న మేరు పర్వతం ఉంది. భరత, కేతుమాల, భద్రాశ్వ, కురు దేశాలు కూడా అక్కడే ఉన్నాయి.
పత్త్రాణి లోకశైలస్య మర్యాదాశైలబాహ్యతః జఠరో దేవకూటశ్ చ మర్యాదాపర్వతావ్ ఉభౌ
లోకపర్వతానికి ఆకులు, సరిహద్దు పర్వతాల వెలుపల ఉన్నాయి. జఠర, దేవకూట అనే రెండు సరిహద్దు పర్వతాలు ఉన్నాయి.
తౌ దక్షిణోత్తరాయామావ్ ఆనీలనిషధాయతౌ గన్ధమాదనకైలాసౌ పూర్వపశ్చాత్ తు తావ్ ఉభౌ
అనిల, నిషధ పర్వతాలు దక్షిణ, ఉత్తర దిశల్లో ఉన్నాయి. గంధమాదన, కైలాస పర్వతాలు తూర్పు, పశ్చిమ దిశల్లో ఉన్నాయి.
అశీతియోజనాయామావ్ అర్ణవాన్తర్వ్యవస్థితౌ నిషధః పారియాత్రశ్ చ మర్యాదాపర్వతావ్ ఉభౌ
వీటి పొడవు ఎనభై యోజనాలు, సముద్రంలో ఉన్నాయి. నిషధ, పారియాత్ర అనే రెండు సరిహద్దు పర్వతాలు ఉన్నాయి.
తౌ దక్షిణోత్తరాయామావ్ ఆనీలనిషధాయతౌ మేరోః పశ్చిమదిగ్భాగే యథా పూర్వౌ తథా స్థితౌ
అనిల, నిషధ పర్వతాలు దక్షిణ, ఉత్తర వైపున ఉన్నాయి. మేరు పర్వతానికి పశ్చిమ దిశలో, అవి తూర్పులో ఉన్నట్లే నిలిచివుంటాయి.
త్రిశృఙ్గో జారుధిశ్ చైవ ఉత్తరౌ వర్షపర్వతౌ పూర్వపశ్చాయతావ్ ఏతావ్ అర్ణవాన్తర్వ్యవస్థితౌ
త్రిశృంగ, జారుధి అనే రెండు ఉత్తర ప్రాంతపు పర్వతాలు. ఇవి తూర్పు, పశ్చిమ దిశల్లో విస్తరించి, సముద్రంలో ఉన్నాయి.
ఇత్య్ ఏతే హి మయా ప్రోక్తా మర్యాదాపర్వతా ద్విజాః జఠరావస్థితా మేరోర్ యేషాం ద్వౌ ద్వౌ చతుర్దిశమ్
ఇలా, ఓ ద్విజులారా, నేను మేరు పర్వతాన్ని చుట్టుముట్టి, నాలుగు దిశల్లో రెండు చొప్పున ఉన్న సరిహద్దు పర్వతాలను వివరించాను.
మేరోశ్ చతుర్దిశం యే తు ప్రోక్తాః కేసరపర్వతాః శీతాన్తాద్యా ద్విజాస్ తేషామ్ అతీవ హి మనోహరాః
మేరు పర్వతానికి నాలుగు దిశల్లో ఉన్న కేసర పర్వతాలు, శీత మొదలైనవి, ఓ ద్విజులారా, అవి ఎంతో ఆకర్షణీయంగా ఉంటాయి.
శైలానామ్ అన్తరద్రోణ్యః సిద్ధచారణసేవితాః సురమ్యాణి తథా తాసు కాననాని పురాణి చ
ఆ పర్వతాల మధ్య లోయల్లో సిద్ధులు, చరణులు సంచరిస్తారు. అక్కడ అద్భుతమైన ప్రదేశాలు, పురాతన అరణ్యాలు ఉన్నాయి.
లక్ష్మీవిష్ణ్వగ్నిసూర్యేన్ద్రదేవానాం మునిసత్తమాః తాస్వ్ ఆయతనవర్యాణి జుష్టాని నరకింనరైః
ఓ మునిశ్రేష్ఠులారా, అక్కడ లక్ష్మీ, విష్ణు, అగ్ని, సూర్య, ఇంద్ర మరియు దేవతల ఆలయాలు ఉన్నాయి. అవి మనుషులు, కిన్నరులు అలంకరించినవి.
గన్ధర్వయక్షరక్షాంసి తథా దైతేయదానవాః క్రీడన్తి తాసు రమ్యాసు శైలద్రోణీష్వ్ అహర్నిశమ్
గంధర్వులు, యక్షులు, రాక్షసులు, అలాగే దైత్యులు, దానవులు కూడా ఆ అందమైన పర్వత లోయల్లో రాత్రింబవళ్ళు ఆడుకుంటూ ఉంటారు.
భౌమా హ్య్ ఏతే స్మృతాః స్వర్గా ధర్మిణామ్ ఆలయా ద్విజాః నైతేషు పాపకర్తారో యాన్తి జన్మశతైర్ అపి
ఈ ప్రదేశాలు భూమిపై స్వర్గాలుగా, ధర్మవంతుల నివాసాలుగా గుర్తించబడ్డాయి, ఓ ద్విజులారా. పాపకారులు వంద జన్మలు పుట్టినా అక్కడికి చేరలేరు.
భద్రాశ్వే భగవాన్ విష్ణుర్ ఆస్తే హయశిరా ద్విజాః వారాహః కేతుమాలే తు భారతే కూర్మరూపధృక్
భద్రాశ్వంలో భగవంతుడు విష్ణువు హయగ్రీవుడిగా ఉంటాడు, ద్విజులారా. కేతుమాలంలో ఆయన వరాహరూపంలో ఉన్నాడు. భారతదేశంలో ఆయన కూర్మావతారాన్ని ధరించి ఉంటాడు.
మత్స్యరూపశ్ చ గోవిన్దః కురుష్వ్ ఆస్తే సనాతనః విశ్వరూపేణ సర్వత్ర సర్వః సర్వేశ్వరో హరిః
కురుల దేశంలో గోవిందుడు మత్స్యరూపంలో శాశ్వతంగా నివసిస్తాడు. హరి, సర్వలోకాధిపతి, విశ్వరూపంతో అన్నిచోట్ల కూడా ఉన్నాడు.
సర్వస్యాధారభూతో ఽసౌ ద్విజా ఆస్తే ఽఖిలాత్మకః యాని కింపురుషాద్యాని వర్షాణ్య్ అష్టౌ ద్విజోత్తమాః
ఈ జగత్తుకు ఆధారంగా ఉన్నవాడు ఆయనే, ద్విజులారా. కింపురుషాది ఎనిమిది ప్రాంతాల్లో ఆయన అన్నింటినీ వ్యాపించి ఉన్నాడు.
న తేషు శోకో నాయాసో నోద్వేగః క్షుద్భయాదికమ్ సుస్థాః ప్రజా నిరాతఙ్కాః సర్వదుఃఖవివర్జితాః
ఆ ప్రాంతాల్లో శోకం లేదు, అలసట లేదు, భయం లేదు, ఆకలి వంటి బాధలు లేవు. అక్కడ ప్రజలు ఆరోగ్యంగా, నిర్బంధంగా, అన్ని దుఃఖాలనుండి విముక్తులుగా ఉంటారు.