మేరోశ్ చతుర్దిశం తత్ర నవసాహస్రవిస్తృతమ్ ఇలావృతం మహాభాగాశ్ చత్వారశ్ చాత్ర పర్వతాః
అక్కడ, మేరు పర్వతాన్ని నాలుగు దిక్కులా చుట్టి, తొమ్మిది వేల యోజనాల వెడల్పుతో ఉన్న ప్రసిద్ధమైన ఇలావృతం ఉంది. అక్కడ నాలుగు గొప్ప పర్వతాలు కూడా ఉన్నాయి.
విష్కమ్భా వితతా మేరోర్ యోజనాయుతవిస్తృతాః పూర్వేణ మన్దరో నామ దక్షిణే గన్ధమాదనః
ఆ పర్వతాలు మేరు పర్వతానికి బలమైన ఆధారాలు, ఒక్కొక్కటి పది వేల యోజనాల వెడల్పు కలిగి ఉన్నాయి. తూర్పున మంద్రం, దక్షిణ దిశలో గంధమాదనం పేరుతో ఉన్నాయి.
విపులః పశ్చిమే పార్శ్వే సుపార్శ్వశ్ చోత్తరే స్థితః కదమ్బస్ తేషు జమ్బూశ్ చ పిప్పలో వట ఏవ చ
పశ్చిమ వైపున విపుల పర్వతం, ఉత్తర దిక్కున సుపార్శ్వ పర్వతం ఉన్నాయి. ఆ పర్వతాల్లో కదంబ, జంబూ, పిప్పల, వట వృక్షాలు పెరుగుతుంటాయి.
ఏకాదశశతాయామాః పాదపా గిరికేతవః జమ్బూద్వీపస్య సా జమ్బూర్ నామహేతుర్ ద్విజోత్తమాః
అక్కడ పర్వతాలపై పదకొండు వందల యోజనాల ఎత్తైన వృక్షాలు ఉన్నాయి. వాటిలో జంబూ వృక్షం ప్రసిద్ధి చెందింది. ఆ వృక్షం పేరునే జంబూద్వీపానికి వచ్చింది, ఓ ఉత్తమ ద్విజులారా!
మహాగజప్రమాణాని జమ్బ్వాస్ తస్యాః ఫలాని వై పతన్తి భూభృతః పృష్ఠే శీర్యమాణాని సర్వతః
ఆ జంబూ వృక్షానికి పండ్లు మహా ఏనుగులంత పరిమాణంలో ఉంటాయి. అవి పర్వతపు పైభాగంలో పడిపడి, చుట్టూ అన్ని వైపులా కుళ్లిపోతూ వ్యాపిస్తాయి.
రసేన తేషాం విఖ్యాతా తత్ర జమ్బూనదీతి వై సరిత్ ప్రవర్తతే సా చ పీయతే తన్నివాసిభిః
ఆ పండ్ల రసంతో అక్కడ ప్రసిద్ధమైన జంబూనదీ అనే నది ఉద్భవిస్తుంది. ఆ నది నీటిని అక్కడ నివసించే ప్రజలు తాగుతారు.
న ఖేదో న చ దౌర్గన్ధ్యం న జరా నేన్ద్రియక్షయః తత్పానస్వస్థమనసాం జనానాం తత్ర జాయతే
ఆ జంబూనదీని తాగిన వారికి అలసట ఉండదు, దుర్గంధం ఉండదు, వృద్ధాప్యం రాదు, ఇంద్రియాలు బలహీనపడవు. అక్కడి ప్రజలకు ఇదే ఫలం కలుగుతుంది.
తీరమృత్ తద్రసం ప్రాప్య సుఖవాయువిశోషితా జామ్బూనదాఖ్యం భవతి సువర్ణం సిద్ధభూషణమ్
ఆ నది రసం తీరం చేరి, మృదువైన గాలులతో ఎండిపోయినప్పుడు, అది జాంబూనద అనే బంగారంగా మారుతుంది. అది సిద్ధుల అలంకారాలకు ఉపయోగపడుతుంది.
భద్రాశ్వం పూర్వతో మేరోః కేతుమాలం చ పశ్చిమే వర్షే ద్వే తు మునిశ్రేష్ఠాస్ తయోర్ మధ్యే త్వ్ ఇలావృతమ్
మేరుపర్వతానికి తూర్పున భద్రాశ్వం, పడమర వైపున కేతుమాలం అనే రెండు దేశాలు ఉన్నాయి. ఆ రెండు మధ్యలో ఇలావృతం ఉంది, ఓ మునిశ్రేష్ఠులారా!
వనం చైత్రరథం పూర్వే దక్షిణే గన్ధమాదనమ్ వైభ్రాజం పశ్చిమే తద్వద్ ఉత్తరే నన్దనం స్మృతమ్
తూర్పున చైత్రరథం అనే అరణ్యం, దక్షిణంలో గంధమాదనం, పడమర వైపున వైభ్రాజం, ఉత్తర దిక్కున ప్రసిద్ధమైన నందనం అరణ్యం ఉన్నాయి.
అరుణోదం మహాభద్రమ్ అసితోదం సమానసమ్ సరాంస్య్ ఏతాని చత్వారి దేవభోగ్యాని సర్వదా
అరుణోదం, మహాభద్రం, అసితోదం, సమానసం — ఈ నాలుగు సరస్సులు ఎప్పుడూ దేవతలకు ఆనందాన్ని ఇస్తుంటాయి.
శాన్తవాంశ్ చక్రకుఞ్జశ్ చ కురరీ మాల్యవాంస్ తథా వైకఙ్కప్రముఖా మేరోః పూర్వతః కేసరాచలాః
శాంతవాన్, చక్రకుంజం, కురరీ, మాల్యవాన్, వీరితో పాటు వైకంకం మొదలైనవన్నీ మేరుపర్వతానికి తూర్పున ఉన్న కేశరాచలాలు.
త్రికూటః శిశిరశ్ చైవ పతంగో రుచకస్ తథా నిషధాదయో దక్షిణతస్ తస్య కేసరపర్వతాః
త్రికూటం, శిశిరం, పతంగం, రుచకం, అలాగే నిషధాది పర్వతాలు, ఇవన్నీ మేరుపర్వతానికి దక్షిణ దిక్కున ఉన్న కేశరపర్వతాలు.
శిఖివాసః సవైదూర్యః కపిలో గన్ధమాదనః జానుధిప్రముఖాస్ తద్వత్ పశ్చిమే కేసరాచలాః
శిఖివాసం, సవైదూర్యం, కపిలం, గంధమాదనం, జానుధి మొదలైనవి, ఇవన్నీ మేరుపర్వతానికి పడమర వైపున ఉన్న కేశరాచలాలు.
మేరోర్ అనన్తరాస్ తే చ జఠరాదిష్వ్ అవస్థితాః శఙ్ఖకూటో ఽథ ఋషభో హంసో నాగస్ తథాపరాః
మేరుపర్వతానికి సమీపంగా, జఠర మొదలైన ప్రాంతాల్లో శంఖకూటం, ఋషభం, హంసం, నాగం మరియు ఇతర పర్వతాలు ఉన్నాయి.
కాలఞ్జరాద్యాశ్ చ తథా ఉత్తరే కేసరాచలాః చతుర్దశ సహస్రాణి యోజనానాం మహాపురీ
ఉత్తర దిక్కున కాలంజర మొదలైన కేశరాచలాలు ఉన్నాయి. అక్కడ పద్నాలుగు వేల యోజనాల విస్తీర్ణంలో ఒక మహానగరం ఉంది.
మేరోర్ ఉపరి విప్రేన్ద్రా బ్రహ్మణః కథితా దివి తస్యాం సమన్తతశ్ చాష్టౌ దిశాసు విదిశాసు చ
ఓ ఉత్తమ బ్రాహ్మణులారా! మేరుపర్వతం పైన, ఆకాశంలో బ్రహ్మదేవుని నగరం ఉంది. అది ఎనిమిది దిక్కులు, మధ్య దిక్కులన్నీ వ్యాపించి ఉంది.
ఇన్ద్రాదిలోకపాలానాం ప్రఖ్యాతాః ప్రవరాః పురః విష్ణుపాదవినిష్క్రాన్తా ప్లావయన్తీన్దుమణ్డలమ్
అక్కడ ఇంద్రుడు మొదలైన లోకపాలులకు ప్రసిద్ధమైన గొప్ప నగరాలు ఉన్నాయి. అవి విష్ణువు పాదాల నుంచి వెలసి, చంద్ర మండలాన్ని నింపుతున్నాయి.
సమన్తాద్ బ్రహ్మణః పుర్యాం గఙ్గా పతతి వై దివి సా తత్ర పతితా దిక్షు చతుర్ధా ప్రత్యపద్యత
బ్రహ్మ నగరాన్ని చుట్టుముట్టి, ఆకాశం నుండి గంగా అక్కడ పడింది. అక్కడ పడిన వెంటనే, ఆమె నాలుగు దిశల్లో విడిపోయింది.
సీతా చాలకనన్దా చ చక్షుర్ బధ్రా చ వై క్రమాత్ పూర్వేణ సీతా శైలాచ్ చ శైలం యాన్త్య్ అన్తరిక్షగా
ఆ నాలుగు పేర్లు వరుసగా — సీతా, ఆలకానందా, చక్షుః, భద్రా. మొదటగా సీతా, ఆకాశమార్గంలో పర్వతం నుంచి పర్వతానికి ప్రయాణిస్తుంది.
తతశ్ చ పూర్వవర్షేణ భద్రాశ్వేనైతి సార్ణవమ్ తథైవాలకనన్దా చ దక్షిణేనైత్య భారతమ్
తరువాత, తూర్పు వైపు భద్రా సార్ణవ సముద్రాన్ని చేరుతుంది. అలాగే, ఆలకానందా దక్షిణ దారిలో భరత దేశాన్ని చేరుతుంది.
ప్రయాతి సాగరం భూత్వా సప్తభేదా ద్విజోత్తమాః చక్షుశ్ చ పశ్చిమగిరీన్ అతీత్య సకలాంస్ తతః
ఆమె ఏడు భాగాలుగా మారి సముద్రాన్ని చేరుతుంది, ఓ ఉత్తమ ద్విజులారా. చక్షుః పశ్చిమ పర్వతాలను దాటి, మిగతావన్నీ కూడా అక్కడికి చేరుతాయి.
పశ్చిమం కేతుమాలాఖ్యం వర్షమ్ అన్వేతి సార్ణవమ్ భద్రా తథోత్తరగిరీన్ ఉత్తరాంశ్ చ తథా కురూన్
ఆమె పశ్చిమ దిశలోని కేతుమాల అనే దేశాన్ని అనుసరించి, పశ్చిమ సముద్రాన్ని చేరుతుంది. భద్రా, ఉత్తర పర్వతాలను దాటి, ఉత్తర కురువులను చేరుతుంది.
అతీత్యోత్తరమ్ అమ్భోధిం సమభ్యేతి ద్విజోత్తమాః ఆనీలనిషధాయామౌ మాల్యవద్గన్ధమాదనౌ
ఆమె ఉత్తర సముద్రాన్ని దాటి అక్కడికి చేరుతుంది, ఓ ఉత్తమ ద్విజులారా. అనిల, నిషధ అనే జంట పర్వతాలు, మాల్యవత్, గంధమాదన పర్వతాలు అక్కడ ఉన్నాయి.
తయోర్ మధ్యగతో మేరుః కర్ణికాకారసంస్థితః భారతాః కేతుమాలాశ్ చ భద్రాశ్వాః కురవస్ తథా
ఆ రెండు మధ్యలో, కమలదండంలా ఉన్న మేరు పర్వతం ఉంది. భరత, కేతుమాల, భద్రాశ్వ, కురు దేశాలు కూడా అక్కడే ఉన్నాయి.
పత్త్రాణి లోకశైలస్య మర్యాదాశైలబాహ్యతః జఠరో దేవకూటశ్ చ మర్యాదాపర్వతావ్ ఉభౌ
లోకపర్వతానికి ఆకులు, సరిహద్దు పర్వతాల వెలుపల ఉన్నాయి. జఠర, దేవకూట అనే రెండు సరిహద్దు పర్వతాలు ఉన్నాయి.
తౌ దక్షిణోత్తరాయామావ్ ఆనీలనిషధాయతౌ గన్ధమాదనకైలాసౌ పూర్వపశ్చాత్ తు తావ్ ఉభౌ
అనిల, నిషధ పర్వతాలు దక్షిణ, ఉత్తర దిశల్లో ఉన్నాయి. గంధమాదన, కైలాస పర్వతాలు తూర్పు, పశ్చిమ దిశల్లో ఉన్నాయి.
అశీతియోజనాయామావ్ అర్ణవాన్తర్వ్యవస్థితౌ నిషధః పారియాత్రశ్ చ మర్యాదాపర్వతావ్ ఉభౌ
వీటి పొడవు ఎనభై యోజనాలు, సముద్రంలో ఉన్నాయి. నిషధ, పారియాత్ర అనే రెండు సరిహద్దు పర్వతాలు ఉన్నాయి.
తౌ దక్షిణోత్తరాయామావ్ ఆనీలనిషధాయతౌ మేరోః పశ్చిమదిగ్భాగే యథా పూర్వౌ తథా స్థితౌ
అనిల, నిషధ పర్వతాలు దక్షిణ, ఉత్తర వైపున ఉన్నాయి. మేరు పర్వతానికి పశ్చిమ దిశలో, అవి తూర్పులో ఉన్నట్లే నిలిచివుంటాయి.
త్రిశృఙ్గో జారుధిశ్ చైవ ఉత్తరౌ వర్షపర్వతౌ పూర్వపశ్చాయతావ్ ఏతావ్ అర్ణవాన్తర్వ్యవస్థితౌ
త్రిశృంగ, జారుధి అనే రెండు ఉత్తర ప్రాంతపు పర్వతాలు. ఇవి తూర్పు, పశ్చిమ దిశల్లో విస్తరించి, సముద్రంలో ఉన్నాయి.