యత్ తు సత్రాజితే కృష్ణో మణిరత్నం స్యమన్తకమ్ దదావ్ అహారయద్ బభ్రుర్ భోజేన శతధన్వనా
కృష్ణుడు సత్రాజిత్కు స్యామంతక మణిని ఇచ్చినప్పుడు, బభ్రువు దానిని తీసుకున్నాడు. భోజుడు, శతధన్వుడు కూడా తీసుకున్నారు.
సదా హి ప్రార్థయామ్ ఆస సత్యభామామ్ అనిన్దితామ్ అక్రూరో ఽన్తరమ్ అన్విష్యన్ మణిం చైవ స్యమన్తకమ్
అక్రూరుడు ఎప్పుడూ నిందలేని సత్యభామను కోరుతూ, స్యామంతక మణిని వెతికేవాడు.
సత్రాజితం తతో హత్వా శతధన్వా మహాబలః రాత్రౌ తం మణిమ్ ఆదాయ తతో ఽక్రూరాయ దత్తవాన్
తర్వాత మహాబలుడు శతధన్వుడు సత్రాజిత్ను హత్య చేసి, రాత్రి ఆ మణిని తీసుకుని, ఆ తరువాత అక్రూరునికి ఇచ్చాడు.
అక్రూరస్ తు తదా విప్రా రత్నమ్ ఆదాయ చోత్తమమ్ సమయం కారయాం చక్రే నావేద్యో ఽహం త్వయేత్య్ ఉత
అక్రూరుడు ఆ ఉత్తమ రత్నాన్ని స్వీకరించి, 'నువ్వు నన్ను ఎవరికి చెప్పకూడదు' అని ఒప్పందం చేసుకున్నాడు.
వయమ్ అభ్యుత్ప్రపత్స్యామః కృష్ణేన త్వాం ప్రధర్షితమ్ మమాద్య ద్వారకా సర్వా వశే తిష్ఠత్య్ అసంశయమ్
'మేము కృష్ణుని చేత బాధపడుతూ నీ వద్దకు వస్తాము. ఈ రోజు ద్వారకా అంతా నా ఆధీనంలో ఉంది' అని అన్నారు.
హతే పితరి దుఃఖార్తా సత్యభామా మనస్వినీ ప్రయయౌ రథమ్ ఆరుహ్య నగరం వారణావతమ్
తండ్రి హత్యకు గురైనప్పుడు, మనసు బాధతో నిండిన సత్యభామ రథంపై ఎక్కి, వారణావత నగరానికి వెళ్లింది.
సత్యభామా తు తద్ వృత్తం భోజస్య శతధన్వనః భర్తుర్ నివేద్య దుఃఖార్తా పార్శ్వస్థాశ్రూణ్య్ అవర్తయత్
సత్యభామా, శతధన్వుడు చేసిన కార్యాన్ని తన భర్తకు చెప్పి, బాధతో అతని పక్కన నిలబడి కన్నీళ్లు పెట్టింది.
పాణ్డవానాం చ దగ్ధానాం హరిః కృత్వోదకక్రియామ్ కుల్యార్థే చాపి పాణ్డూనాం న్యయోజయత సాత్యకిమ్
హరి, కాలిపోయిన పాండవులకు నీరాజనం చేసి, పాండువంశాన్ని కొనసాగించేందుకు సాత్యకిని నియమించాడు.
తతస్ త్వరితమ్ ఆగమ్య ద్వారకాం మధుసూదనః పూర్వజం హలినం శ్రీమాన్ ఇదం వచనమ్ అబ్రవీత్
ఆ తరువాత మధుసూదనుడు వేగంగా ద్వారకకు వెళ్లి, తన అన్నయ్య అయిన హలయుధుని దగ్గరికి చేరి ఇలా అన్నాడు.
హతః ప్రసేనః సింహేన సత్రాజిచ్ ఛతధన్వనా స్యమన్తకస్ తు మద్నామీ తస్య ప్రభుర్ అహం విభో
ప్రసేనుడు సింహం చేత చనిపోయాడు, సత్రాజిత్ను శతధన్వుడు హతమయ్యాడు. కాని, స్యామంతక మణి నాకు చెందింది, ఎందుకంటే దానికి నేను యజమాని.
తద్ ఆరోహ రథం శీఘ్రం భోజం హత్వా మహారథమ్ స్యమన్తకో మహాబాహో అస్మాకం స భవిష్యతి
కాబట్టి, నీవు వెంటనే రథంపై ఎక్కు. మహాబలశాలి అయిన భోజుడిని సంహరించి, స్యామంతక మణి మనదవుతుంది.
తతః ప్రవవృతే యుద్ధం తుములం భోజకృష్ణయోః శతధన్వా తతో ఽక్రూరం సర్వతోదిశమ్ ఐక్షత
అప్పుడే భోజుడు, కృష్ణుడు ఇద్దరి మధ్య ఘోరమైన యుద్ధం మొదలైంది. శతధన్వుడు, అక్రూరుని చూస్తూ చుట్టూ అన్ని దిశల్లో చూశాడు.
సంరబ్ధౌ తావ్ ఉభౌ తత్ర దృష్ట్వా భోజజనార్దనౌ శక్తో ఽపి శాపాద్ ధార్దిక్యమ్ అక్రూరో నాన్వపద్యత
భోజుడు, జనార్దనుడు ఇద్దరూ కోపంతో యుద్ధం చేస్తుండగా, అక్రూరుడు శక్తి ఉన్నప్పటికీ శాపం వల్ల యుద్ధంలో చేరలేదు.
అపయానే తతో బుద్ధిం భోజశ్ చక్రే భయార్దితః యోజనానాం శతం సాగ్రం హృదయా ప్రత్యపద్యత
భయంతో భోజుడు పారిపోవాలని నిర్ణయించుకొని, హృదయ అనే తన కుదిరిగతో వంద యోజనలకు పైగా ప్రయాణించాడు.
విఖ్యాతా హృదయా నామ శతయోజనగామినీ భోజస్య వడవా విప్రా యయా కృష్ణమ్ అయోధయత్
హృదయ అనే పేరుగాంచిన, వంద యోజనలు పరుగెత్తగలిగే ఆవును భోజుడు తన రథానికి జోడించి, ఆవుతో కృష్ణుడితో యుద్ధం చేశాడు, బ్రాహ్మణులారా.
క్షీణాం జవేన హృదయామ్ అధ్వనః శతయోజనే దృష్ట్వా రథస్య స్వాం వృద్ధిం శతధన్వానమ్ అర్దయత్
హృదయ వేగం వంద యోజనల దూరం తర్వాత తగ్గిపోవడం చూసి, తన రథానికి ఉన్న లాభాన్ని గమనించి, శతధన్వుడు బలహీనపడ్డాడు.
తతస్ తస్యా హతాయాస్ తు శ్రమాత్ ఖేదాచ్ చ భో ద్విజాః ఖమ్ ఉత్పేతుర్ అథ ప్రాణాః కృష్ణో రామమ్ అథాబ్రవీత్
ఆ అలసటతో హతమైన ఆ ఆవు మరణించి, ఆమె ప్రాణాలు ఆకాశంలోకి వెళ్లిపోయాయి. అప్పుడు కృష్ణుడు రామునితో ఇలా అన్నాడు, బ్రాహ్మణులారా.
తిష్ఠేహ త్వం మహాబాహో దృష్టదోషా హయా మయా పద్భ్యాం గత్వా హరిష్యామి మణిరత్నం స్యమన్తకమ్
నీవు ఇక్కడే ఉండి పో, మహాబాహువా. నా గుర్రాలు అలసిపోయాయి. నేను కాలినడకన వెళ్లి, స్యామంతక మణిని తీసుకొస్తాను.
పద్భ్యామ్ ఏవ తతో గత్వా శతధన్వానమ్ అచ్యుతః మిథిలామ్ అభితో విప్రా జఘాన పరమాస్త్రవిత్
అనంతరం, అచ్యుతుడు కాలినడకన వెళ్లి, మిథిలా సమీపంలో శతధన్వుని సంహరించాడు, బ్రాహ్మణులారా. అతడు పరమాస్త్రవిద్.
స్యమన్తకం చ నాపశ్యద్ ధత్వా భోజం మహాబలమ్ నివృత్తం చాబ్రవీత్ కృష్ణం మణిం దేహీతి లాఙ్గలీ
మహాబలుడు అయిన భోజుని సంహరించిన తర్వాత కూడా, స్యామంతక మణిని కనుగొనలేదు. కృష్ణుడు తిరిగి వచ్చినప్పుడు, లాంగలీ ఇలా అన్నాడు: 'మణిని నాకు ఇవ్వు.'
నాస్తీతి కృష్ణశ్ చోవాచ తతో రామో రుషాన్వితః ధిక్శబ్దపూర్వమ్ అసకృత్ ప్రత్యువాచ జనార్దనమ్
కృష్ణుడు, 'ఇక్కడ లేదు' అని చెప్పాడు. అప్పుడు రాముడు కోపంతో, జనార్దనుడిని పదే పదే దుశ్శబ్దాలతో మందలించాడు.
భ్రాతృత్వాన్ మర్షయామ్య్ ఏష స్వస్తి తే ఽస్తు వ్రజామ్య్ అహమ్ కృత్యం న మే ద్వారకయా న త్వయా న చ వృష్ణిభిః
నీవు నా అన్నవాడవు కాబట్టి మిమ్మల్ని క్షమిస్తున్నాను. శుభం కలగాలి. నేను వెళ్తున్నాను. నాకు ద్వారకతో, నీతో, వృష్ణులతో ఇక పని లేదు.
ప్రవివేశ తతో రామో మిథిలామ్ అరిమర్దనః సర్వకామైర్ ఉపహృతైర్ మిథిలేనాభిపూజితః
తర్వాత శత్రువులను సంహరించే రాముడు మిథిలలోకి ప్రవేశించి, మిథిలాధిపతిచే అన్ని కావలసిన వస్తువులతో ఘనంగా సత్కరించబడ్డాడు.
ఏతస్మిన్న్ ఏవ కాలే తు బభ్రుర్ మతిమతాం వరః నానారూపాన్ క్రతూన్ సర్వాన్ ఆజహార నిరర్గలాన్
అదే సమయంలో, మేధావులలో శ్రేష్ఠుడైన బభ్రువు, ఎన్నో విధాలుగా అన్ని యజ్ఞాలను నిర్బంధం లేకుండా నిర్వహించాడు.
దీక్షామయం స కవచం రక్షార్థం ప్రవివేశ హ స్యమన్తకకృతే ప్రాజ్ఞో గాన్దీపుత్రో మహాయశాః
గాంధినీ కుమారుడు, మహా పేరుగాంచినవాడు, స్యమంతక మణిని కాపాడేందుకు దీక్షతో కూడిన రక్షణ కవచంలో ప్రవేశించాడు.
అథ రత్నాని చాన్యాని ధనాని వివిధాని చ షష్టిం వర్షాణి ధర్మాత్మా యజ్ఞేష్వ్ ఏవ న్యయోజయత్
ఆ తరువాత, ఆ ధర్మాత్ముడు ఇతర రత్నాలు, విభిన్నమైన ధనాలను అరవై సంవత్సరాలు యజ్ఞాలకు మాత్రమే వినియోగించాడు.
అక్రూరయజ్ఞా ఇతి తే ఖ్యాతాస్ తస్య మహాత్మనః బహ్వన్నదక్షిణాః సర్వే సర్వకామప్రదాయినః
ఆ మహాత్ముని యజ్ఞాలు అగ్రూర యజ్ఞాలుగా ప్రసిద్ధికెక్కాయి. అవన్నీ విరివిగా అన్నపానాలు, దక్షిణలు ఇచ్చేవి, కావలసిన వరాలన్నీ ప్రసాదించేవి.
అథ దుర్యోధనో రాజా గత్వా స మిథిలాం ప్రభుః గదాశిక్షాం తతో దివ్యాం బలదేవాద్ అవాప్తవాన్
తర్వాత రాజు దుర్యోధనుడు మిథిలకు వెళ్లి, అక్కడ బాలరాముని నుండి గదాయుద్ధ విద్యను పొందాడు.
సంప్రసాద్య తతో రామో వృష్ణ్యన్ధకమహారథైః ఆనీతో ద్వారకామ్ ఏవ కృష్ణేన చ మహాత్మనా
తరువాత కృష్ణుడు, మహాత్ముడైనవాడు, వృష్ణి, అంధక మహారథులతో కలిసి రాముని ద్వారకకు తీసుకొచ్చాడు.
అక్రూరశ్ చాన్ధకైః సార్ధమ్ ఆయాతః పురుషర్షభః హత్వా సత్రాజితం సుప్తం సహబన్ధుం మహాబలః
అగ్రూరుడు, పురుషశ్రేష్ఠుడు, అంధకులతో కలిసి వచ్చి, మహాబలశాలి అయినవాడు, సత్రాజిత్తును అతని బంధువులతో పాటు నిద్రలో ఉండగా హత్య చేశాడు.