జజ్ఞాతే తనయౌ వృష్ణేః శ్వఫల్కశ్ చిత్రకస్ తథా శ్వఫల్కః కాశిరాజస్య సుతాం భార్యామ్ అవిన్దత
వృష్ణికి శ్వఫల్కుడు, చిత్రకుడు అనే ఇద్దరు కుమారులు పుట్టారు. శ్వఫల్కుడు కాశిరాజు కుమార్తెను భార్యగా పొందాడు.
గాన్దినీం నామ తస్యాశ్ చ గాః సదా ప్రదదౌ పితా తస్యాం జజ్ఞే మహాబాహుః శ్రుతవాన్ అతిథిప్రియః
ఆమె పేరు గాందిని. ఆమె తండ్రి ఎప్పుడూ ఆవులను ఇచ్చేవాడు. ఆ గాందినిలో మహాబాహుడు, జ్ఞానవంతుడు, అతిథులను ఆదరించే కుమారుడు జన్మించాడు.
అక్రూరో ఽథ మహాభాగో జజ్ఞే విపులదక్షిణః ఉపమద్గుస్ తథా మద్గుర్ ముదరశ్ చారిమర్దనః
తర్వాత మహాభాగుడు, విపులహస్తుడు అయిన అక్రూరుడు జన్మించాడు. అలాగే ఉపమద్గు, మద్గు, ముదర, అరిమర్దనుడు కూడా పుట్టారు.
ఆరిక్షేపస్ తథోపేక్షః శత్రుహా చారిమేజయః ధర్మభృచ్ చాపి ధర్మా చ గృధ్రభోజాన్ధకస్ తథా
అలాగే ఆరిక్షేపుడు, ఉపేక్షుడు, శత్రుహ, అరిమేజయుడు, ధర్మభృత్, ధర్ముడు, గృధ్రభోజుడు, అంధకుడు కూడా పుట్టారు.
ఆవాహప్రతివాహౌ చ సున్దరీ చ వరాఙ్గనా విశ్రుతాశ్వస్య మహిషీ కన్యా చాస్య వసుంధరా
ఆవాహ, ప్రతివాహ, సుందరి అనే శ్రేష్ఠురాలు, విశ్రుతాశ్వుని మహిషి, అతని కుమార్తె వసుంధరా కూడా ఉన్నారు.
రూపయౌవనసంపన్నా సర్వసత్త్వమనోహరా అక్రూరేణోగ్రసేనాయాం సుతౌ వై కులనన్దనౌ
అందం, యవ్వనం కలిగి, అందరినీ ఆకర్షించే వారు. అక్రూరునికి ఉగ్రసేనలో ఇద్దరు కుమారులు పుట్టారు. వారు వంశానికి ఆనందాన్ని తీసుకొచ్చారు.
వసుదేవశ్ చోపదేవశ్ చ జజ్ఞాతే దేవవర్చసౌ చిత్రకస్యాభవన్ పుత్రాః పృథుర్ విపృథుర్ ఏవ చ
దేవతలవలె ప్రకాశించే వసుదేవుడు, ఉపదేవుడు జన్మించారు. చిత్రకునికి పృథు, విపృథు అనే కుమారులు పుట్టారు.
అశ్వగ్రీవో ఽశ్వబాహుశ్ చ సుపార్శ్వకగవేషణౌ అరిష్టనేమిశ్ చ సుతా ధర్మో ధర్మభృద్ ఏవ చ
అశ్వగ్రీవుడు, అశ్వబాహుడు, సుపర్ష్వకగవేషణుడు, అరిష్టనేమి, ధర్ముడు, ధర్మభృత్ అనే కుమారులు పుట్టారు.
సుబాహుర్ బహుబాహుశ్ చ శ్రవిష్ఠాశ్రవణే స్త్రియౌ ఇమాం మిథ్యాభిశస్తిం యః కృష్ణస్య సముదాహృతామ్
సుబాహు, బహుబాహు, శ్రవిష్ఠ, శ్రవణ అనే ఇద్దరు స్త్రీలు. ఎవడు ఈ అసత్య అపవాదాన్ని కృష్ణునిపై పలికితే—
వేద మిథ్యాభిశాపాస్ తం న స్పృశన్తి కదాచన
వాడు తెలుసు, ఆ అసత్య శాపాలు ఎప్పుడూ అతనిని తాకవు.
యత్ తు సత్రాజితే కృష్ణో మణిరత్నం స్యమన్తకమ్ దదావ్ అహారయద్ బభ్రుర్ భోజేన శతధన్వనా
కృష్ణుడు సత్రాజిత్కు స్యామంతక మణిని ఇచ్చినప్పుడు, బభ్రువు దానిని తీసుకున్నాడు. భోజుడు, శతధన్వుడు కూడా తీసుకున్నారు.
సదా హి ప్రార్థయామ్ ఆస సత్యభామామ్ అనిన్దితామ్ అక్రూరో ఽన్తరమ్ అన్విష్యన్ మణిం చైవ స్యమన్తకమ్
అక్రూరుడు ఎప్పుడూ నిందలేని సత్యభామను కోరుతూ, స్యామంతక మణిని వెతికేవాడు.
సత్రాజితం తతో హత్వా శతధన్వా మహాబలః రాత్రౌ తం మణిమ్ ఆదాయ తతో ఽక్రూరాయ దత్తవాన్
తర్వాత మహాబలుడు శతధన్వుడు సత్రాజిత్ను హత్య చేసి, రాత్రి ఆ మణిని తీసుకుని, ఆ తరువాత అక్రూరునికి ఇచ్చాడు.
అక్రూరస్ తు తదా విప్రా రత్నమ్ ఆదాయ చోత్తమమ్ సమయం కారయాం చక్రే నావేద్యో ఽహం త్వయేత్య్ ఉత
అక్రూరుడు ఆ ఉత్తమ రత్నాన్ని స్వీకరించి, 'నువ్వు నన్ను ఎవరికి చెప్పకూడదు' అని ఒప్పందం చేసుకున్నాడు.
వయమ్ అభ్యుత్ప్రపత్స్యామః కృష్ణేన త్వాం ప్రధర్షితమ్ మమాద్య ద్వారకా సర్వా వశే తిష్ఠత్య్ అసంశయమ్
'మేము కృష్ణుని చేత బాధపడుతూ నీ వద్దకు వస్తాము. ఈ రోజు ద్వారకా అంతా నా ఆధీనంలో ఉంది' అని అన్నారు.
హతే పితరి దుఃఖార్తా సత్యభామా మనస్వినీ ప్రయయౌ రథమ్ ఆరుహ్య నగరం వారణావతమ్
తండ్రి హత్యకు గురైనప్పుడు, మనసు బాధతో నిండిన సత్యభామ రథంపై ఎక్కి, వారణావత నగరానికి వెళ్లింది.
సత్యభామా తు తద్ వృత్తం భోజస్య శతధన్వనః భర్తుర్ నివేద్య దుఃఖార్తా పార్శ్వస్థాశ్రూణ్య్ అవర్తయత్
సత్యభామా, శతధన్వుడు చేసిన కార్యాన్ని తన భర్తకు చెప్పి, బాధతో అతని పక్కన నిలబడి కన్నీళ్లు పెట్టింది.
పాణ్డవానాం చ దగ్ధానాం హరిః కృత్వోదకక్రియామ్ కుల్యార్థే చాపి పాణ్డూనాం న్యయోజయత సాత్యకిమ్
హరి, కాలిపోయిన పాండవులకు నీరాజనం చేసి, పాండువంశాన్ని కొనసాగించేందుకు సాత్యకిని నియమించాడు.
తతస్ త్వరితమ్ ఆగమ్య ద్వారకాం మధుసూదనః పూర్వజం హలినం శ్రీమాన్ ఇదం వచనమ్ అబ్రవీత్
ఆ తరువాత మధుసూదనుడు వేగంగా ద్వారకకు వెళ్లి, తన అన్నయ్య అయిన హలయుధుని దగ్గరికి చేరి ఇలా అన్నాడు.
హతః ప్రసేనః సింహేన సత్రాజిచ్ ఛతధన్వనా స్యమన్తకస్ తు మద్నామీ తస్య ప్రభుర్ అహం విభో
ప్రసేనుడు సింహం చేత చనిపోయాడు, సత్రాజిత్ను శతధన్వుడు హతమయ్యాడు. కాని, స్యామంతక మణి నాకు చెందింది, ఎందుకంటే దానికి నేను యజమాని.
తద్ ఆరోహ రథం శీఘ్రం భోజం హత్వా మహారథమ్ స్యమన్తకో మహాబాహో అస్మాకం స భవిష్యతి
కాబట్టి, నీవు వెంటనే రథంపై ఎక్కు. మహాబలశాలి అయిన భోజుడిని సంహరించి, స్యామంతక మణి మనదవుతుంది.
తతః ప్రవవృతే యుద్ధం తుములం భోజకృష్ణయోః శతధన్వా తతో ఽక్రూరం సర్వతోదిశమ్ ఐక్షత
అప్పుడే భోజుడు, కృష్ణుడు ఇద్దరి మధ్య ఘోరమైన యుద్ధం మొదలైంది. శతధన్వుడు, అక్రూరుని చూస్తూ చుట్టూ అన్ని దిశల్లో చూశాడు.
సంరబ్ధౌ తావ్ ఉభౌ తత్ర దృష్ట్వా భోజజనార్దనౌ శక్తో ఽపి శాపాద్ ధార్దిక్యమ్ అక్రూరో నాన్వపద్యత
భోజుడు, జనార్దనుడు ఇద్దరూ కోపంతో యుద్ధం చేస్తుండగా, అక్రూరుడు శక్తి ఉన్నప్పటికీ శాపం వల్ల యుద్ధంలో చేరలేదు.
అపయానే తతో బుద్ధిం భోజశ్ చక్రే భయార్దితః యోజనానాం శతం సాగ్రం హృదయా ప్రత్యపద్యత
భయంతో భోజుడు పారిపోవాలని నిర్ణయించుకొని, హృదయ అనే తన కుదిరిగతో వంద యోజనలకు పైగా ప్రయాణించాడు.
విఖ్యాతా హృదయా నామ శతయోజనగామినీ భోజస్య వడవా విప్రా యయా కృష్ణమ్ అయోధయత్
హృదయ అనే పేరుగాంచిన, వంద యోజనలు పరుగెత్తగలిగే ఆవును భోజుడు తన రథానికి జోడించి, ఆవుతో కృష్ణుడితో యుద్ధం చేశాడు, బ్రాహ్మణులారా.
క్షీణాం జవేన హృదయామ్ అధ్వనః శతయోజనే దృష్ట్వా రథస్య స్వాం వృద్ధిం శతధన్వానమ్ అర్దయత్
హృదయ వేగం వంద యోజనల దూరం తర్వాత తగ్గిపోవడం చూసి, తన రథానికి ఉన్న లాభాన్ని గమనించి, శతధన్వుడు బలహీనపడ్డాడు.
తతస్ తస్యా హతాయాస్ తు శ్రమాత్ ఖేదాచ్ చ భో ద్విజాః ఖమ్ ఉత్పేతుర్ అథ ప్రాణాః కృష్ణో రామమ్ అథాబ్రవీత్
ఆ అలసటతో హతమైన ఆ ఆవు మరణించి, ఆమె ప్రాణాలు ఆకాశంలోకి వెళ్లిపోయాయి. అప్పుడు కృష్ణుడు రామునితో ఇలా అన్నాడు, బ్రాహ్మణులారా.
తిష్ఠేహ త్వం మహాబాహో దృష్టదోషా హయా మయా పద్భ్యాం గత్వా హరిష్యామి మణిరత్నం స్యమన్తకమ్
నీవు ఇక్కడే ఉండి పో, మహాబాహువా. నా గుర్రాలు అలసిపోయాయి. నేను కాలినడకన వెళ్లి, స్యామంతక మణిని తీసుకొస్తాను.
పద్భ్యామ్ ఏవ తతో గత్వా శతధన్వానమ్ అచ్యుతః మిథిలామ్ అభితో విప్రా జఘాన పరమాస్త్రవిత్
అనంతరం, అచ్యుతుడు కాలినడకన వెళ్లి, మిథిలా సమీపంలో శతధన్వుని సంహరించాడు, బ్రాహ్మణులారా. అతడు పరమాస్త్రవిద్.
స్యమన్తకం చ నాపశ్యద్ ధత్వా భోజం మహాబలమ్ నివృత్తం చాబ్రవీత్ కృష్ణం మణిం దేహీతి లాఙ్గలీ
మహాబలుడు అయిన భోజుని సంహరించిన తర్వాత కూడా, స్యామంతక మణిని కనుగొనలేదు. కృష్ణుడు తిరిగి వచ్చినప్పుడు, లాంగలీ ఇలా అన్నాడు: 'మణిని నాకు ఇవ్వు.'