వ్రతచర్యాపరైర్ గ్రాహ్యా వేదాః పూర్వం ద్విజాతిభిః తతస్ తు ధర్మసంప్రాప్తైర్ యష్టవ్యం విధివద్ ధనైః
మునుపు ద్విజులు వ్రతాచరణతో వేదాలను అభ్యసించేవారు. ఆ తరువాత ధర్మాన్ని పాటించే, ధనం కలిగినవారు నియమానుసారం యజ్ఞాలు చేయాలి.
వృథా కథా వృథా భోజ్యం వృథా స్వం చ ద్విజన్మనామ్ పతనాయ తథా భావ్యం తైస్ తు సంయతిభిః సహ
ద్విజులకు వృథా మాటలు, వృథా భోజనం, వృథా సంపద పతనానికి దారి తీస్తాయి. అందువల్ల వారు నియమంతో ఉండాలి.
అసమ్యక్కరణే దోషాస్ తేషాం సర్వేషు వస్తుషు భోజ్యపేయాదికం చైషాం నేచ్ఛాప్రాప్తికరం ద్విజాః
కార్యాలు సరిగ్గా చేయకపోతే, వాటిలో అన్ని లోపాలు కలుగుతాయి. వారికి తినే, త్రాగే పదార్థాలు కూడా ఆశించిన ఫలితాన్ని ఇవ్వవు, బ్రాహ్మణులారా!
పారతన్త్ర్యాత్ సమస్తేషు తేషాం కార్యేషు వై తతః లోకాన్ క్లేశేన మహతా యజన్తి వినయాన్వితాః
అన్ని పనుల్లో ఆధీనంగా ఉండటం వల్ల, వారు మహా కష్టంతో, వినయంతో లోకాలను ఆరాధిస్తారు.
ద్విజశుశ్రూషణేనైవ పాకయజ్ఞాధికారవాన్ నిజం జయతి వై లోకం శూద్రో ధన్యతరస్ తతః
ద్విజులను సేవించడం వలన శూద్రుడు పాకయజ్ఞానికి అర్హత పొందుతాడు; అలా తన లోకాన్ని జయిస్తాడు. అందువల్ల అతడు మరింత ధన్యుడు.
భక్ష్యాభక్ష్యేషు నాశాస్తి యేషాం పాపేషు వా యతః నియమో మునిశార్దూలాస్ తేనాసౌ సాధ్వ్ ఇతీరితమ్
ఏవైనా తినే విషయాల్లో గానీ, పాపకార్యాల్లో గానీ నియమం లేని వారికి, ఓ మునిశ్రేష్ఠా, ఆ నియమమే శ్రేయస్కరం అని చెప్పబడింది.
స్వధర్మస్యావిరోధేన నరైర్ లభ్యం ధనం సదా ప్రతిపాదనీయం పాత్రేషు యష్టవ్యం చ యథావిధి
తమ ధర్మానికి విరుద్ధం కాకుండా సంపదను సంపాదించాలి; దాన్ని యోగ్యులైన వారికి ఇవ్వాలి, యజ్ఞాదులు కూడా విధిగా చేయాలి.
తస్యార్జనే మహాన్ క్లేశః పాలనేన ద్విజోత్తమాః తథా సద్వినియోగాయ విజ్ఞేయం గహనం నృణామ్
సంపదను సంపాదించడంలో, దాన్ని కాపాడడంలో గొప్ప కష్టం ఉంది, ఓ ద్విజోత్తములారా. అలాగే దాన్ని సద్వినియోగం చేయడమూ మనుషులకు చాలా క్లిష్టమైనదే.
ఏభిర్ అన్యైస్ తథా క్లేశైః పురుషా ద్విజసత్తమాః నిజాఞ్ జయన్తి వై లోకాన్ ప్రాజాపత్యాదికాన్ క్రమాత్
ఇలాంటి ఇతర కష్టాల వలన కూడా, ఓ ద్విజశ్రేష్ఠులారా, మనుషులు తమ తమ లోకాలను జయించి, ప్రజాపతి మొదలైన లోకాల్లో క్రమంగా ఎదుగుతారు.
యోషిచ్ ఛుశ్రూషణాద్ భర్తుః కర్మణా మనసా గిరా ఏతద్ విషయమ్ ఆప్నోతి తత్సాలోక్యం యతో ద్విజాః
భర్తను సేవించడం ద్వారా—కార్యంతో, మనసుతో, మాటతో—స్త్రీ ఈ లోకాన్ని పొందుతుంది; అందువల్ల, ఓ ద్విజులు, ఆమె భర్తతో కూడిన లోకాన్ని పొందుతుంది.
నాతిక్లేశేన మహతా తాన్ ఏవ పురుషో యథా తృతీయం వ్యాహృతం తేన మయా సాధ్వ్ ఇతి యోషితః
ఎక్కువ కష్టపడకుండా, మనిషి ఆ లోకాలను పొందుతాడు; ఇదే విషయాన్ని స్త్రీల గురించి కూడా నేను చెప్పాను, మూడవ ఉచ్చారణకు అనుగుణంగా.
ఏతద్ వః కథితం విప్రా యన్నిమిత్తమ్ ఇహాగతాః తత్ పృచ్ఛధ్వం యథాకామమ్ అహం వక్ష్యామి వః స్ఫుటమ్
ఓ బ్రాహ్మణులారా, మీరు ఇక్కడికి వచ్చిన కారణాన్ని నేను వివరించాను; ఇప్పుడు మీరు కావలసిన ప్రశ్నలు అడగండి, నేను స్పష్టంగా సమాధానం చెబుతాను.
అల్పేనైవ ప్రయత్నేన ధర్మః సిధ్యతి వై కలౌ నరైర్ ఆత్మగుణామ్భోభిః క్షాలితాఖిలకిల్బిషైః
కలియుగంలో, స్వంత గుణాల జలంతో పాపాలు కడిగినవారు, తక్కువ శ్రమతోనే ధర్మాన్ని సాధించగలుగుతారు.
శూద్రైశ్ చ ద్విజశుశ్రూషాతత్పరైర్ మునిసత్తమాః తథా స్త్రీభిర్ అనాయాసాత్ పతిశుశ్రూషయైవ హి
అలాగే, ద్విజులను సేవించడంలో నిమగ్నమైన శూద్రులు, అలాగే స్త్రీలు కూడా, భర్తను సేవించడం ద్వారానే సులభంగా ధర్మాన్ని పొందుతారు, ఓ మునిశ్రేష్ఠా.
తతస్ త్రితయమ్ అప్య్ ఏతన్ మమ ధన్యతమం మతమ్ ధర్మసంరాధనే క్లేశో ద్విజాతీనాం కృతాదిషు
కాబట్టి, ఈ మూడు కూడా నాకు అత్యంత ధన్యమైనవిగా అనిపిస్తున్నాయి; ద్విజాతులు ధర్మాన్ని సాధించడంలో కష్టాలు క్రుతయుగాది కాలంలో ఉండేవి.
తథా స్వల్పేన తపసా సిద్ధిం యాస్యన్తి మానవాః ధన్యా ధర్మం చరిష్యన్తి యుగాన్తే మునిసత్తమాః
అలాగే, తక్కువ తపస్సుతోనే మనుషులు సిద్ధిని పొందుతారు; యుగాంతంలో ధర్మాన్ని ఆచరించే వారు నిజంగా ధన్యులు, ఓ మునిశ్రేష్ఠా.
భవద్భిర్ యద్ అభిప్రేతం తద్ ఏతత్ కథితం మయా అపృష్టేనాపి ధర్మజ్ఞాః కిమ్ అన్యత్ క్రియతాం ద్విజాః
మీరు కోరినదాన్ని నేను చెప్పాను, అడగకముందే చెప్పాను, ఓ ధర్మజ్ఞులారా; ఇంకేమైనా చేయాలంటే చెప్పండి, ఓ ద్విజులారా.
ఆసన్నం విప్రకృష్టం వా యది కాలం న విద్మహే తతో ద్వాపరవిధ్వంసం యుగాన్తం స్పృహయామహే
యుగాంతం దగ్గరగా ఉందో, దూరంగా ఉందో మనకు తెలియకపోతే, అప్పుడే ద్వాపరయుగం నాశనం కావాలని, యుగాంతం రావాలని మనసు కోరుతుంది.
ప్రాప్తా వయం హి తత్ కాలమ్ అనయా ధర్మతృష్ణయా ఆదద్యామ పరం ధర్మం సుఖమ్ అల్పేన కర్మణా
ఈ ధర్మ తపస్సు వల్ల మనం ఆ కాలానికి చేరుకున్నాం; ఇప్పుడు తక్కువ కర్మతో పరమధర్మాన్ని, సుఖాన్ని పొందుదాం.
సంత్రాసోద్వేగజననం యుగాన్తం సముపస్థితమ్ ప్రనష్టధర్మం ధర్మజ్ఞ నిమిత్తైర్ వక్తుమ్ అర్హసి
యుగాంతం వచ్చేసింది, అది భయాన్ని, కలవరాన్ని కలిగిస్తోంది; ఓ ధర్మజ్ఞా, ధర్మం నశించిన లక్షణాలను నువ్వు వివరించాలి.
అరక్షితారో హర్తారో బలిభాగస్య పార్థివాః యుగాన్తే ప్రభవిష్యన్తి స్వరక్షణపరాయణాః
యుగాంతంలో, పాలించాల్సిన రాజులు, బలివసూలు చేయాల్సినవారు, తామే దొంగలై, తమ రక్షణకే పరిమితమవుతారు.
అక్షత్రియాశ్ చ రాజానో విప్రాః శూద్రోపజీవినః శూద్రాశ్ చ బ్రాహ్మణాచారా భవిష్యన్తి యుగక్షయే
అప్పుడు క్షత్రియత్వం లేని రాజులు, బ్రాహ్మణులు శూద్రుల మీద ఆధారపడే వారు, శూద్రులు బ్రాహ్మణుల ఆచారాలు అనుసరించే వారు అవుతారు.
శ్రోత్రియాః కాణ్డపృష్ఠాశ్ చ నిష్కర్మాణి హవీంషి చ ఏకపఙ్క్త్యామ్ అశిష్యన్తి యుగాన్తే మునిసత్తమాః
యుగాంతంలో, మహామునివరులారా, విద్యావంతులైన బ్రాహ్మణులు, వంకరమైన వెనుక భాగమున్నవారు, యాజ్ఞిక క్రియలు చేయని వారు — వీరందరూ ఒకే వరుసలో కూర్చొని హవిస్సు తింటారు.
అశిష్టవన్తో ఽర్థపరా నరా మద్యామిషప్రియాః మిత్రభార్యాం భజిష్యన్తి యుగాన్తే పురుషాధమాః
యుగాంతంలో, దుర్మార్గులు, ఆశీర్వాదాలు లేని వారు, ధనాసక్తులు, మద్యం మాంసం ఇష్టపడేవారు — వీరు తమ స్నేహితుల భార్యలను స్వీకరిస్తారు.
రాజవృత్తిస్థితాశ్ చౌరా రాజానశ్ చౌరశీలినః భృత్యా హ్య్ అనిర్దిష్టభుజో భవిష్యన్తి యుగక్షయే
యుగాంతంలో, దొంగలు రాజకార్యాలు చేస్తారు, రాజులు దొంగల స్వభావం కలిగి ఉంటారు, పనివారు తమకు అప్పగించని పనులు చేస్తారు.
ధనాని శ్లాఘనీయాని సతాం వృత్తమ్ అపూజితమ్ అకుత్సనా చ పతితే భవిష్యతి యుగక్షయే
యుగాంతంలో, ధనం మాత్రమే పొగడబడుతుంది, సజ్జనుల ప్రవర్తనను ఎవ్వరూ గౌరవించరు, పతితులకు ఎలాంటి నింద ఉండదు.
ప్రనష్టనాసాః పురుషా ముక్తకేశా విరూపిణః ఊనషోడశవర్షాశ్ చ ప్రసోష్యన్తి తథా స్త్రియః
ఆయనకాలంలో, మగవారు ముక్కు లేకుండా, జుట్టు బాగా ఉల్లికిపోతూ, రూపంలో వికలంగా ఉంటారు; ఆడవారు పదహారు సంవత్సరాలు కూడా నిండకముందే పిల్లలను కనుతారు.
అట్టశూలా జనపదాః శివశూలాశ్ చతుష్పథాః ప్రమదాః కేశశూలాశ్ చ భవిష్యన్తి యుగక్షయే
యుగాంతంలో, గ్రామాలు వ్యాధులతో నిండిపోతాయి, మార్గమధ్యాల్లో పిశాచాలు సంచరిస్తాయి, స్త్రీలు జుట్టు సంబంధిత వ్యాధులతో బాధపడతారు.
సర్వే బ్రహ్మ వదిష్యన్తి ద్విజా వాజసనేయికాః శూద్రాభా వాదినశ్ చైవ బ్రాహ్మణాశ్ చాన్త్యవాసినః
వాజసనేయి సంప్రదాయానికి చెందిన ద్విజులు అందరూ బ్రహ్మాన్ని గురించి మాట్లాడతారు, బ్రాహ్మణులు శూద్రుల మాదిరిగా మాట్లాడతారు, బ్రాహ్మణులు అంత్యజుల మధ్య నివసిస్తారు.
శుక్లదన్తా జితాక్షాశ్ చ ముణ్డాః కాషాయవాససః శూద్రా ధర్మం వదిష్యన్తి శాఠ్యబుద్ధ్యోపజీవినః
పళ్లు తెల్లగా ఉండే, జూదంలో నైపుణ్యం కలిగిన, తల ముండ చేసుకున్న, కాషాయ వస్త్రాలు ధరించిన శూద్రులు ధర్మం గురించి మాట్లాడతారు, మోసపూరితమైన బుద్ధితో జీవనం సాగిస్తారు.