చతుర్యుగాణ్య్ అశేషాణి సదృశాని స్వరూపతః ఆద్యం కృతయుగం ప్రోక్తం మునయో ఽన్త్యం తథా కలిమ్
ఈ నాలుగు యుగాలన్నీ స్వరూపంలో ఒకేలా ఉంటాయి. మొదటిది కృతయుగం, చివరిది కలియుగం అని మునులు అంటారు.
ఆద్యే కృతయుగే సర్గో బ్రహ్మణా క్రియతే యతః క్రియతే చోపసంహారస్ తథాన్తే ఽపి కలౌ యుగే
మొదటి కృతయుగంలో బ్రహ్మదేవుడు సృష్టి చేస్తాడు. అలాగే చివరి కలియుగంలో సంహారం జరుగుతుంది.
కలేః స్వరూపం భగవన్ విస్తరాద్ వక్తుమ్ అర్హసి ధర్మశ్ చతుష్పాద్ భగవాన్ యస్మిన్ వైకల్యమ్ ఋచ్ఛతి
ప్రభూ, కలియుగ స్వరూపాన్ని మీరు విస్తృతంగా వివరించాలి. ఎందుకంటే ఆ యుగంలో ధర్మం నాలుగు పాదాలూ కోల్పోతుంది.
కలిస్వరూపం భో విప్రా యత్ పృచ్ఛధ్వం మమానఘాః నిబోధధ్వం సమాసేన వర్తతే యన్ మహత్తరమ్
బ్రాహ్మణులారా, మీరు నన్ను కలియుగ స్వరూపం గురించి అడిగారు. ఇప్పుడు దాని ముఖ్యమైన విషయాన్ని సంక్షిప్తంగా వినండి.
వర్ణాశ్రమాచారవతీ ప్రవృత్తిర్ న కలౌ నృణామ్ న సామ-ఋగ్యజుర్వేదవినిష్పాదనహైతుకీ
కలియుగంలో ప్రజలు వర్ణాశ్రమ ధర్మాన్ని పాటించరు. సామవేదం, ఋగ్వేదం, యజుర్వేదం యథావిధిగా పఠించబడవు.
వివాహా న కలౌ ధర్మా న శిష్యా గురుసంస్థితాః న పుత్రా ధార్మికాశ్ చైవ న చ వహ్నిక్రియాక్రమః
కలియుగంలో వివాహాలు ధర్మబద్ధంగా ఉండవు. శిష్యులు గురువుల దగ్గర ఉండరు. కుమారులు ధార్మికంగా ఉండరు. అగ్నికార్యాలు కూడా సరిగా జరగవు.
యత్ర తత్ర కులే జాతో బలీ సర్వేశ్వరః కలౌ సర్వేభ్య ఏవ వర్ణేభ్యో నరః కన్యోపజీవనః
కలియుగంలో ఎవరు ఏ ఇంట్లో పుట్టినా, బలవంతుడు అయితే అందరికీ అధిపతిగా మారతాడు. అన్ని వర్ణాలవారు కుమార్తెల ద్వారా జీవనం సాగిస్తారు.
యేన తేనైవ యోగేన ద్విజాతిర్ దీక్షితః కలౌ యైవ సైవ చ విప్రేన్ద్రాః ప్రాయశ్చిత్తక్రియా కలౌ
కలియుగంలో ద్విజులు ఏ విధంగా దీక్ష తీసుకున్నా అదే సరిపోతుంది. బ్రాహ్మణులారా, ప్రాయశ్చిత్తాలు కూడా యథావిధిగా జరుగుతాయి.
సర్వమ్ ఏవ కలౌ శాస్త్రం యస్య యద్ వచనం ద్విజాః దేవతాశ్ చ కలౌ సర్వాః సర్వః సర్వస్య చాశ్రమః
కలియుగంలో ఎవరి మాటే శాస్త్రంగా మారుతుంది, బ్రాహ్మణులారా. అన్ని దేవతలు అందరికీ లభిస్తారు. ప్రతీ ఆశ్రమం అందరికీ సమానమే.
ఉపవాసస్ తథాయాసో విత్తోత్సర్గస్ తథా కలౌ ధర్మో యథాభిరుచితైర్ అనుష్ఠానైర్ అనుష్ఠితః
కలియుగంలో ఉపవాసాలు, శ్రమలు, ధనం వదిలిపెట్టడం జరుగుతాయి. ధర్మం ఎవరికీ నచ్చినట్లు వారు చేసే విధానంలోనే నడుస్తుంది.
విత్తేన భవితా పుంసాం స్వల్పేనైవ మదః కలౌ స్త్రీణాం రూపమదశ్ చైవ కేశైర్ ఏవ భవిష్యతి
కలియుగంలో, పురుషులు కొద్దిగా ధనం ఉన్నా గర్వపడతారు. మహిళలు తమ అందాన్ని కేవలం జుట్టు వల్లే మక్కువగా భావిస్తారు.
సువర్ణమణిరత్నాదౌ వస్త్రే చోపక్షయం గతే కలౌ స్త్రియో భవిష్యన్తి తదా కేశైర్ అలంకృతాః
కలియుగంలో బంగారం, రత్నాలు, విలువైన వస్తువులు, మంచి వస్త్రాలు లభించకుండా పోయినప్పుడు, మహిళలు తమ జుట్టుతోనే అలంకారాలు చేసుకుంటారు.
పరిత్యక్ష్యన్తి భర్తారం విత్తహీనం తథా స్త్రియః భర్తా భవిష్యతి కలౌ విత్తవాన్ ఏవ యోషితామ్
కలియుగంలో, ధనం లేని భర్తను భార్యలు వదిలేస్తారు. మహిళలకు ధనం ఉన్నవారే భర్తలుగా పరిగణింపబడతారు.
యో యో దదాతి బహులం స స స్వామీ తదా నృణామ్ స్వామిత్వహేతుసంబన్ధో భవితాభిజనస్ తదా
ఎవరైనా ఎక్కువగా ఇస్తే, వారు అందరికీ అధిపతిగా భావించబడతారు. ఆ కాలంలో అధికారం అనేది ధనంతోనే ఏర్పడుతుంది.
గృహాన్తా ద్రవ్యసంఘాతా ద్రవ్యాన్తా చ తథా మతిః అర్థాశ్ చాథోపభోగాన్తా భవిష్యన్తి తదా కలౌ
కలియుగంలో ఇంట్లో ఉన్నదంతా వస్తువులే అవుతాయి. మనసు కూడా ధనంతోనే ముగుస్తుంది. ఆనందాలు కూడా ధనంతోనే పరిమితమవుతాయి.
స్త్రియః కలౌ భవిష్యన్తి స్వైరిణ్యో లలితస్పృహాః అన్యాయావాప్తవిత్తేషు పురుషేషు స్పృహాలవః
కలియుగంలో మహిళలు స్వేచ్ఛగా, సుఖాలకోసం తహతహలాడుతూ, అన్యాయంగా సంపాదించిన ధనం ఉన్న పురుషుల పట్ల ఆసక్తి చూపుతారు.
అభ్యర్థితో ఽపి సుహృదా స్వార్థహానిం తు మానవః పణస్యార్ధార్ధమాత్రే ఽపి కరిష్యతి తదా ద్విజాః
స్నేహితుడు అడిగినా, మనిషి తన స్వార్థం కోసం మాత్రమే పనిచేస్తాడు. అతి తక్కువ ధనానికి కూడా, ద్విజులారా, ఏ పని అయినా చేస్తాడు.
సదా సపౌరుషం చేతో భావి విప్ర తదా కలౌ క్షీరప్రదానసంబన్ధి భాతి గోషు చ గౌరవమ్
విప్రులారా, కలియుగంలో ప్రజలు ఎప్పుడూ తమ ప్రయోజనం కోసం మాత్రమే ఆలోచిస్తారు. ఆవులకు గౌరవం కేవలం పాలిచ్చే కారణంగానే ఉంటుంది.
అనావృష్టిభయాత్ ప్రాయః ప్రజాః క్షుద్భయకాతరాః భవిష్యన్తి తదా సర్వా గగనాసక్తదృష్టయః
వర్షాభావ భయంతో ప్రజలు అన్నదానికోసం భయపడతారు. ఆ సమయంలో అందరి చూపు ఎప్పుడూ ఆకాశంపైనే ఉంటుంది.
మూలపర్ణఫలాహారాస్ తాపసా ఇవ మానవాః ఆత్మానం ఘాతయిష్యన్తి తదావృష్ట్యాభిదుఃఖితాః
ఆపత్కాలంలో ప్రజలు తాపసుల్లా మూలాలు, ఆకులు, పండ్లు తింటారు. ఆకలితో బాధపడి, కొందరు తమ ప్రాణాలను కూడా త్యజిస్తారు.
దుర్భిక్షమ్ ఏవ సతతం సదా క్లేశమ్ అనీశ్వరాః ప్రాప్స్యన్తి వ్యాహతసుఖం ప్రమాదాన్ మానవాః కలౌ
కలియుగంలో ప్రజలు ఎప్పుడూ దుర్భిక్షం, కష్టాలు అనుభవిస్తారు. సహాయసాధనాలు లేక, నిర్లక్ష్యంతో సుఖం దూరమవుతుంది.
అస్నాతభోజినో నాగ్నిదేవతాతిథిపూజనమ్ కరిష్యన్తి కలౌ ప్రాప్తే న చ పిణ్డోదకక్రియామ్
కలియుగం వచ్చినప్పుడు, ప్రజలు స్నానం చేయకుండా భోజనం చేస్తారు. అగ్ని, దేవతలు, అతిథులకు పూజ చేయరు. పితృదేవతలకు భోజనం, నీరు సమర్పించరు.
లోలుపా హ్రస్వదేహాశ్ చ బహ్వన్నాదనతత్పరాః బహుప్రజాల్పభాగ్యాశ్ చ భవిష్యన్తి కలౌ స్త్రియః
కలియుగంలో మహిళలు లోభిగా, చిన్న శరీరంతో, ఎక్కువగా తినడంలో ఆసక్తిగా, ఎక్కువగా మాట్లాడే స్వభావంతో ఉంటారు.
ఉభాభ్యామ్ అథ పాణిభ్యాం శిరఃకణ్డూయనం స్త్రియః కుర్వత్యో గురుభర్తౄణామ్ ఆజ్ఞాం భేత్స్యన్త్య్ అనావృతాః
మహిళలు రెండు చేతులతో తల గోక్కుంటారు. పెద్దవారి, భర్తల ఆజ్ఞలను పాటించకుండా, తెరవెనుక తిరుగుతారు.
స్వపోషణపరాః క్రుద్ధా దేహసంస్కారవర్జితాః పరుషానృతభాషిణ్యో భవిష్యన్తి కలౌ స్త్రియః
కలియుగంలో మహిళలు తమను తాము పోషించుకోవడంలో మాత్రమే ఆసక్తి చూపుతారు. కోపంగా, శరీర సంరక్షణను నిర్లక్ష్యం చేస్తారు. కఠినంగా, అబద్ధంగా మాట్లాడుతారు.
దుఃశీలా దుష్టశీలేషు కుర్వత్యః సతతం స్పృహామ్ అసద్వృత్తా భవిష్యన్తి పురుషేషు కులాఙ్గనాః
కుటుంబానికి చెందిన మహిళలు చెడు స్వభావం ఉన్నవారి పట్ల ఎప్పుడూ ఆకాంక్షతో ఉంటారు. వారు దురాచారులైపోతారు.
వేదాదానం కరిష్యన్తి వడవాశ్ చ తథావ్రతాః గృహస్థాశ్ చ న హోష్యన్తి న దాస్యన్త్య్ ఉచితాన్య్ అపి
వ్రతం లేని మహిళలు వేదాలు చదువుతారు. గృహస్థులు తమ కర్తవ్యాలు చేయరు, అవసరమైనదాన్ని ఇవ్వరు.
భవేయుర్ వనవాసా వై గ్రామ్యాహారపరిగ్రహాః భిక్షవశ్ చాపి పుత్రా హి స్నేహసంబన్ధయన్త్రకాః
అరణ్యంలో నివసించే వారు గ్రామంలో దొరికిన ఆహారం తీసుకుంటారు. భిక్షాటన చేసే వారు కూడా తమ పిల్లల పట్ల ప్రేమతో బంధించబడతారు.
అరక్షితారో హర్తారః శుల్కవ్యాజేన పార్థివాః హారిణో జనవిత్తానాం సంప్రాప్తే చ కలౌ యుగే
కలియుగం వచ్చేసరికి, రాజులు ప్రజలను రక్షించకుండా, పన్నుల పేరుతో వారి సంపదను దోచుకుంటారు.
యో యో ఽశ్వరథనాగాఢ్యః స స రాజా భవిష్యతి యశ్ చ యశ్ చాబలః సర్వః స స భృత్యః కలౌ యుగే
ఎవరికి గుర్రాలు, రథాలు, ఏనుగులు ఉంటాయో వారు రాజులు అవుతారు; బలహీనులు అందరూ సేవకులవుతారు కలియుగంలో.