అజానతా యజ్ఞవిద్యాం యద్ ఇష్టం యాజితం చ యత్ తేన కర్మవిపాకేన సంభూతో బ్రహ్మరాక్షసః
యజ్ఞవిధానం తెలియక, నేను చేసిన లేదా చేయించిన వాటి ఫలితంగా, బ్రహ్మ రాక్షసుడిగా జన్మించాను.
తన్ మాం పాపమహామ్భోధౌ నిమగ్నం త్వం సముద్ధర ప్రజాగరే గీతికైకాం పశ్చిమాం దాతుమ్ అర్హసి
కాబట్టి, నన్ను ఈ మహాపాపాల సముద్రంలో నుంచి పైకి తీయి. నీవు జాగరణలో చివరి పాటను నాకు ఇవ్వాలి.
తమ్ ఉవాచాథ చాణ్డాలో యది ప్రాణివధాద్ భవాన్ నివృత్తిం కురుతే దద్యాం తతః పశ్చిమగీతికామ్
అప్పుడు చాండాలుడు అతనితో ఇలా అన్నాడు: నీవు ప్రాణులను చంపడాన్ని మానేస్తే, నేను నీకు ఆ చివరి పాటను ఇస్తాను.
బాఢమ్ ఇత్య్ అవదత్ సో ఽపి మాతఙ్గో ఽపి దదౌ తదా గీతికాఫలమ్ ఆమన్త్ర్య ముహూర్తార్ధప్రజాగరమ్
అతడూ 'సరే' అన్నాడు. వెంటనే మాతంగుడు గీతికా ఫలాన్ని ప్రకటించి, అర ముహూర్తం పాటు జాగరణను ఇచ్చాడు.
తస్మిన్ గీతిఫలే దత్తే మాతఙ్గం బ్రహ్మరాక్షసః ప్రణమ్య ప్రయయౌ హృష్టస్ తీర్థవర్యం పృథూదకమ్
ఆ పాట ఫలం ఇచ్చిన తరువాత, బ్రహ్మ రాక్షసుడు మాతంగుని నమస్కరించి, ఆనందంగా పృథూదకము అనే పవిత్ర స్థలానికి వెళ్లాడు.
తత్రానశనసంకల్పం కృత్వా ప్రాణాఞ్ జహౌ ద్విజాః రాక్షసత్వాద్ వినిర్ముక్తో గీతికాఫలబృంహితః
అక్కడ ఉపవాసం చేయాలని సంకల్పించి, ఆ ద్విజుడు తన ప్రాణాలను విడిచాడు. గీతికా ఫలంతో బలపడినవాడై, రాక్షసత్వం నుండి విముక్తుడయ్యాడు.
పృథూదకప్రభావాచ్ చ బ్రహ్మలోకం చ దుర్లభమ్ దశ వర్షసహస్రాణి నిరాతఙ్కో ఽవసత్ తతః
పృథూదకము ప్రభావంతో, అతడు అందరికీ దుర్లభమైన బ్రహ్మలోకాన్ని పొందాడు. అక్కడ పది వేల సంవత్సరాలు నిర్బంధం లేకుండా నివసించాడు.
తస్యాన్తే బ్రాహ్మణో జాతో బభూవ స్మృతిమాన్ వశీ తస్యాహం చరితం భూయః కథయిష్యామి భో ద్విజాః
దాని చివర్లో, అతడు మళ్లీ బ్రాహ్మణుడిగా, జ్ఞాపకశక్తి, నియమం కలవాడిగా జన్మించాడు. అతని కథను మళ్ళీ మీకు చెబుతాను, ద్విజులారా.
మాతఙ్గస్య కథాశేషం శృణుధ్వం గదతో మమ రాక్షసే తు గతే ధీమాన్ గృహమ్ ఏత్య యతాత్మవాన్
మాతంగుని కథలో మిగిలిన భాగాన్ని నేను చెప్పుతున్నాను, మీరు వినండి. ఆ రాక్షసుడు వెళ్లిపోయిన తర్వాత, ఆ తెలివైనవాడు, మనస్సును నియంత్రించుకున్నవాడు, ఇంటికి తిరిగి వచ్చాడు.
తద్విప్రచరితం స్మృత్వా నిర్విణ్ణః శుచిర్ అప్య్ అసౌ పుత్రేషు భార్యాం నిక్షిప్య దదౌ భూమ్యాః ప్రదక్షిణామ్
ఆ బ్రాహ్మణుడు చేసిన పనులు గుర్తు చేసుకుని, స్వచ్ఛుడైనా, మనసు దిగులుతో నిండిపోయాడు. తన భార్యను కుమారుల వద్ద ఉంచి, భూమిని ప్రదక్షిణగా చేసేందుకు బయలుదేరాడు.
కోకాముఖాత్ సమారభ్య యావద్ వై స్కన్దదర్శనమ్ దృష్ట్వా స్కన్దం యయౌ ధారాచక్రే చాపి ప్రదక్షిణమ్
కోకాముఖం దగ్గర నుంచి స్కందుని దర్శనం వరకు ప్రయాణించి, స్కందుని దర్శించాక, ధారాచక్రాన్ని కూడా ప్రదక్షిణ చేశాడు.
తతో ఽద్రివరమ్ ఆగమ్య విన్ధ్యమ్ ఉచ్చశిలోచ్చయమ్ పాపప్రమోచనం తీర్థమ్ ఆససాద స తు ద్విజాః
ఆ తర్వాత, ఎత్తయిన శిఖరాలతో ఉన్న ఉత్తమమైన వింధ్య పర్వతాన్ని చేరుకుని, పాపాలను తొలగించే పవిత్ర తీర్థమైన పాపప్రమోచనానికి వెళ్లాడు.
స్నానం పాపహరం చక్రే స తు చాణ్డాలవంశజః విముక్తపాపః సస్మార పూర్వజాతీర్ అనేకశః
అక్కడ ఆ చండాల వంశంలో పుట్టినవాడు పాపాలను పోగొట్టే స్నానం చేశాడు. పాపాలు తొలగిపోయిన తర్వాత, అనేక జన్మలను గుర్తు చేసుకున్నాడు.
స పూర్వజన్మన్య్ అభవద్ భిక్షుః సంయతవాఙ్మనాః యతకాయశ్ చ మతిమాన్ వేదవేదాఙ్గపారగః
తన గత జన్మలో అతడు భిక్షువు, మాట, మనస్సు నియంత్రణ కలవాడు, శరీరాన్ని కట్టడి చేసుకున్నవాడు, తెలివైనవాడు, వేదాలు, వేదాంగాలు నేర్చుకున్నవాడు.
ఏకదా గోషు నగరాద్ ధ్రియమాణాసు తస్కరైః భిక్షావధూతా రజసా ముక్తా తేనాథ భిక్షుణా
ఒకసారి దొంగలు పశువులను పట్టుకొని నగరం నుంచి తీసుకెళ్తుండగా, భిక్షువు అడిగిన భిక్ష వల్ల లేచిన ధూళి అతడిని ఆ ధూళి నుంచి విముక్తుడిని చేసింది.
స తేనాధర్మదోషేణ చాణ్డాలీం యోనిమ్ ఆగతః పాపప్రమోచనే స్నాతః స మృతో నర్మదాతటే
ఆ పాపకార్య ఫలితంగా అతడు చండాల కులంలో జన్మించాడు. పాపప్రమోచనంలో స్నానం చేసి, నర్మదా నది తీరంలో మరణించాడు.
మూర్ఖో ఽభూద్ బ్రాహ్మణవరో వారాణస్యాం చ భో ద్విజాః తత్రాస్య వసతో ఽబ్దైస్ తు త్రింశద్భిః సిద్ధపూరుషః
ఆతడు వారాణసిలో మూర్ఖుడైనా ఉత్తమ బ్రాహ్మణుడిగా జన్మించాడు. అక్కడ ముప్పై సంవత్సరాలు నివసించి, సిద్ధపురుషుడయ్యాడు.
విరూపరూపీ బభ్రామ యోగమాలాబలాన్వితః తం దృష్ట్వా సోపహాసార్థమ్ అభివాద్యాభ్యువాచ హ
వివిధ రూపాల్లో తిరుగుతూ, యోగబలంతో నిండినవాడయ్యాడు. అతడిని చూసిన ఒకరు, నవ్వుతూ, నమస్కరించి, మాట్లాడాడు.
కుశలం సిద్ధపురుషం కుతస్ త్వ్ ఆగమ్యతే త్వయా
"సిద్ధపురుషా, నువ్వు ఎక్కడి నుంచి ఇక్కడికి వచ్చావు?" అని అడిగాడు.
ఏవం సంభాషితస్ తేన జ్ఞాతో ఽహమ్ ఇతి చిన్త్య తు ప్రత్యువాచాథ వన్ద్యస్ తం స్వర్గలోకాద్ ఉపాగతః
అలా అడిగినవాడిని చూసి, "ఇవ్వాడు నన్ను గుర్తించాడు" అని ఆలోచించి, ఆ వందనీయుడు, "నేను దేవతల లోకంనుంచి వచ్చాను" అని సమాధానం ఇచ్చాడు.
తం సిద్ధం ప్రాహ మూర్ఖో ఽసౌ కిం త్వం వేత్సి త్రివిష్టపే నారాయణోరుప్రభవామ్ ఉర్వశీమ్ అప్సరోవరామ్
ఆ మూర్ఖుడు, సిద్ధుని అడిగాడు: "నువ్వు త్రిభువనంలో నారాయణుని మహాశక్తితో జన్మించిన అప్సరస అయిన ఉర్వశిని తెలుసు కదా?"
సిద్ధస్ తమ్ ఆహ తాం వేద్మి శక్రచామరధారిణీమ్ స్వర్గస్యాభరణం ముఖ్యమ్ ఉర్వశీం సాధుసంభవామ్
సిద్ధుడు సమాధానంగా, "నేను ఆమెను తెలుసు. ఆమె ఇంద్రునికి చామరాన్ని ఊపే వాడి, స్వర్గానికి ప్రధాన అలంకారమైన, సద్గుణాల నుంచి పుట్టిన ఉర్వశి" అని అన్నాడు.
విప్రః సిద్ధమ్ ఉవాచాథ ఋజుమార్గవివర్జితః తన్ మిత్ర మత్కృతే వార్త్తామ్ ఉర్వశ్యా భవతాదరాత్
ఆ బ్రాహ్మణుడు, నేరుగా ఉండని మనసుతో, "మిత్రమా, నా కోసం నువ్వు ఉర్వశి గురించి వార్త తెచ్చిపెట్టవా?" అని సిద్ధుని అడిగాడు.
కథనీయా యచ్ చ సా తే బ్రూయాద్ ఆఖ్యాస్యతే భవాన్ బాఢమ్ ఇత్య్ అబ్రవీత్ సిద్ధః సో ఽపి విప్రో ముదాన్వితః
"ఆమె నీకు ఏమి చెప్పినా, నువ్వు నాకు చెప్పాలి" అన్నాడు. సిద్ధుడు "సరే" అని అంగీకరించాడు. దాంతో ఆ బ్రాహ్మణుడు ఆనందంతో నిండిపోయాడు.
బభూవ సిద్ధో ఽపి యయౌ మేరుపృష్ఠం సురాలయమ్ సమేత్య చోర్వశీం ప్రాహ యద్ ఉక్తో ఽసౌ ద్విజేన తు
ఆ సిద్ధుడు, అయినా, మేరు పర్వతంపై ఉన్న దేవతల లోకానికి వెళ్లి, ఉర్వశిని కలిసాడు. ఆ బ్రాహ్మణుడు చెప్పిన మాటలను ఆమెకు వివరించాడు.
సా ప్రాహ తం సిద్ధవరం నాహం కాశిపతిం ద్విజమ్ జానామి సత్యమ్ ఉక్తం తే న చేతసి మమ స్థితమ్
ఆమె ఆ సిద్ధునితో, "నేను కాశీ పట్టణాధిపతి అయిన ఆ బ్రాహ్మణుడిని తెలియను. నీవు చెప్పింది నిజమే, కాని అతడు నా మనస్సులో స్థానం పొందలేదు" అని చెప్పింది.
ఇత్య్ ఉక్తః ప్రయయౌ సో ఽపి కాలేన బహునా పునః వారాణసీం యయౌ సిద్ధో దృష్టో మూర్ఖేణ వై పునః
అలా చెప్పిన తరువాత అతడూ వెళ్ళిపోయాడు. చాలా కాలం గడిచాక మళ్ళీ వారాణసి నగరానికి వచ్చాడు. అక్కడ మూర్ఖుడు మళ్ళీ ఆ సిద్ధుని చూశాడు.
దృష్టః పృష్టః కిల భూయః కిమ్ ఆహోరుభవా తవ సిద్ధో ఽబ్రవీన్ న జానామి మామ్ ఉవాచోర్వశీ స్వయమ్
అతడిని చూసి మూర్ఖుడు అడిగాడు: "ఊర్వశి నీకు ఏమన్నదో చెప్పు." సిద్ధుడు సమాధానంగా, "నాకు తెలియదు; ఊర్వశి స్వయంగా నాతో మాట్లాడింది," అన్నాడు.
సిద్ధవాక్యం తతః శ్రుత్వా స్మితభిన్నౌష్ఠసంపుటః పునః ప్రాహ కథం వేత్సీత్య్ ఏవం వాచ్యా త్వయోర్వశీ
సిద్ధుని మాటలు విని, నవ్వు పెదవులపై మెరిసింది. మళ్ళీ ఇలా అన్నాడు: "నీకు ఇది ఎలా తెలుసు అని ఊర్వశిని అడగాలి."
బాఢమ్ ఏవం కరిష్యామీత్య్ ఉక్త్వా సిద్ధో దివం గతః దదర్శ శక్రభవనాన్ నిష్క్రామన్తీమ్ అథోర్వశీమ్
"అలాగే చేస్తాను" అని చెప్పి సిద్ధుడు స్వర్గానికి వెళ్ళాడు. అక్కడ ఇంద్రుని మందిరం నుంచి బయటకు వస్తున్న ఊర్వశిని చూశాడు.