శ్లక్ష్ణాం వాణీం స్వచ్ఛవర్ణాం మధురాం పాపవర్జితామ్ స్వగతేనాభిభాషన్తే తే నరాః స్వర్గగామినః
మృదువుగా, స్పష్టంగా, మధురంగా, పాపం లేని మాటలు తమ స్వంత స్వరంతో మాట్లాడేవారు — అలాంటి మనుషులు స్వర్గానికి వెళ్ళే వారు.
పరుషం యే న భాషన్తే కటుకం నిష్ఠురం తథా న పైశున్యరతాః సన్తస్ తే నరాః స్వర్గగామినః
కఠినంగా, చేదుగా, క్రూరంగా ఎప్పుడూ మాట్లాడని వారు, ఇతరులను నిందించడంలో ఆనందించని వారు — అలాంటి మనుషులు స్వర్గానికి వెళ్ళే వారు.
పిశునం న ప్రభాషన్తే మిత్రభేదకరం తథా పరపీడాకరం చైవ తే నరాః స్వర్గగామినః
అవమానం చేయడం, స్నేహితుల మధ్య కలహం కలిగించే మాటలు, ఇతరులకు హాని చేసే మాటలు మాట్లాడరు. అలాంటి మనుషులు స్వర్గానికి పోతారు.
యే వర్జయన్తి పరుషం పరద్రోహం చ మానవాః సర్వభూతసమా దాన్తాస్ తే నరాః స్వర్గగామినః
ఎవరైతే కఠినమైన మాటలు, పరులకు హాని చేయడం నివారిస్తారో, అన్ని జీవుల పట్ల సమభావంతో, మనస్సు నియంత్రణతో ఉంటారో, వారు స్వర్గానికి పోతారు.
శఠప్రలాపాద్ విరతా విరుద్ధపరివర్జకాః సౌమ్యప్రలాపినో నిత్యం తే నరాః స్వర్గగామినః
ఎవరైతే మోసపూరితమైన మాటలు మాట్లాడకుండా, ఇతరులకు వ్యతిరేకంగా వ్యవహరించకుండా, ఎప్పుడూ మృదువుగా మాట్లాడుతారో, వారు స్వర్గానికి పోతారు.
న కోపాద్ వ్యాహరన్తే యే వాచం హృదయదారిణీమ్ శాన్తిం విన్దన్తి యే క్రుద్ధాస్ తే నరాః స్వర్గగామినః
ఎవరైతే కోపంతో హృదయాన్ని గాయపరిచే మాటలు పలకరించరో, కోపం వచ్చినా శాంతిని పొందగలరో, అలాంటి వారు స్వర్గానికి పోతారు.
ఏష వాణీకృతో దేవి ధర్మః సేవ్యః సదా నరైః శుభసత్యగుణైర్ నిత్యం వర్జనీయా మృషా బుధైః
దేవీ! ఇది మాటల విషయంలో ఉండాల్సిన ధర్మం. మంచి లక్షణాలు, నిజాయితీ ఉన్నవారు ఎప్పుడూ అబద్ధాన్ని దూరంగా ఉంచాలి.
మనసా బధ్యతే యేన కర్మణా పురుషః సదా తన్ మే బ్రూహి మహాభాగ దేవదేవ పినాకధృక్
మహాభాగ! దేవదేవా! పినాకధారి! మనిషి ఎలాంటి కార్యం వల్ల ఎప్పుడూ మనస్సుతో బంధించబడతాడో నాకు చెప్పు.
మానసేనేహ ధర్మేణ సంయుక్తాః పురుషాః సదా స్వర్గం గచ్ఛన్తి కల్యాణి తన్ మే కీర్తయతః శృణు
కళ్యాణి! ఎవరైతే మనస్సుతో ధర్మాన్ని పాటిస్తారో వారు స్వర్గాన్ని పొందుతారు. నేను చెప్పేది విను.
దుష్ప్రణీతేన మనసా దుష్ప్రణీతాన్తరాకృతిః నరో బధ్యేత యేనేహ శృణు వా తం శుభాననే
శుభాననే! మనిషి ఏదైనా చెడు ఉద్దేశ్యంతో లేదా లోపలి స్వభావంతో ఇక్కడ బంధించబడతాడో, లేదా ఏ కారణంతోనైనా, అది నా నుండి విను.
అరణ్యే విజనే న్యస్తం పరస్వం దృశ్యతే యదా మనసాపి న గృహ్ణన్తి తే నరాః స్వర్గగామినః
అరణ్యంలో, ఎవరైనా ఒంటరిగా ఉన్నప్పుడు, ఇతరుల సంపదను చూసినా, మనసులో కూడా దానిని తీసుకోవాలని ఆలోచించని వారు స్వర్గానికి పోతారు.
తథైవ పరదారాన్ యే కామవృత్తా రహోగతాః మనసాపి న హింసన్తి తే నరాః స్వర్గగామినః
అలాగే, కోరిక కలిగి, ఒంటరిగా ఉన్నా, పరస్త్రీ పట్ల మనసులో కూడా హాని చేయని వారు స్వర్గానికి పోతారు.
శత్రుం మిత్రం చ యే నిత్యం తుల్యేన మనసా నరాః భజన్తి మైత్ర్యం సంగమ్య తే నరాః స్వర్గగామినః
ఎవరైతే శత్రువూ, మిత్రుడూ ఇద్దరినీ సమానమైన మనస్సుతో చూస్తారో, స్నేహంతో కలిసిపోతారో, వారు స్వర్గానికి పోతారు.
శ్రుతవన్తో దయావన్తః శుచయః సత్యసంగరాః స్వైర్ అర్థైః పరిసంతుష్టాస్ తే నరాః స్వర్గగామినః
ఎవరైతే విద్యావంతులు, దయగలవారు, పవిత్రులు, సత్యంలో నిలబడేవారు, తమకు ఉన్నదానితో సంతృప్తిగా ఉండేవారో, వారు స్వర్గానికి పోతారు.
అవైరా యే త్వ్ అనాయాసా మైత్రచిత్తరతాః సదా సర్వభూతదయావన్తస్ తే నరాః స్వర్గగామినః
ఎవరైతే ద్వేషం లేకుండా, ఇతరులకు హాని చేయడంలో శ్రమ పెట్టకుండా, ఎప్పుడూ స్నేహభావంతో, అన్ని జీవుల పట్ల దయతో ఉంటారో, వారు స్వర్గానికి పోతారు.
జ్ఞాతవన్తః క్రియావన్తః క్షమావన్తః సుహృత్ప్రియాః ధర్మాధర్మవిదో నిత్యం తే నరాః స్వర్గగామినః
ఎవరైతే జ్ఞానం, కార్యాచరణ, సహనం కలిగి, స్నేహితులకు ప్రియంగా, ధర్మాధర్మాలను ఎప్పుడూ తెలుసుకునేవారో, వారు స్వర్గానికి పోతారు.
శుభానామ్ అశుభానాం చ కర్మణాం ఫలసంచయే నిరాకాఙ్క్షాశ్ చ యే దేవి తే నరాః స్వర్గగామినః
దేవీ! ఎవరైతే మంచి, చెడు కార్యఫలితాలపై ఆశ లేకుండా ఉంటారో, వారు స్వర్గానికి పోతారు.
పాపోపేతాన్ వర్జయన్తి దేవద్విజపరాః సదా సముత్థానమ్ అనుప్రాప్తాస్ తే నరాః స్వర్గగామినః
ఎవరైతే పాపులను దూరంగా ఉంచి, దేవతలు, ద్విజులకు భక్తిగా, చురుకుగా ఉంటారో, వారు స్వర్గానికి పోతారు.
శుభైః కర్మఫలైర్ దేవి మయైతే పరికీర్తితాః స్వర్గమార్గపరా భూయః కిం త్వం శ్రోతుమ్ ఇహేచ్ఛసి
దేవీ! నేను చెప్పిన ఈ శుభకర్మల ఫలితాల వలన, స్వర్గమార్గాన్ని ఆశించే వారు వివరించబడ్డారు. ఇంకా ఏమి వినాలనుకుంటున్నావో చెప్పు.
మహాన్ మే సంశయః కశ్చిన్ మర్త్యాన్ ప్రతి మహేశ్వర తస్మాత్ త్వం నిపుణేనాద్య మమ వ్యాఖ్యాతుమ్ అర్హసి
మహేశ్వరా! మానవుల విషయమై నాకు ఒక గొప్ప సందేహం ఉంది. అందుకే నీవు నేడు దాన్ని నాకు పూర్తిగా వివరించాలి.
కేనాయుర్ లభతే దీర్ఘం కర్మణా పురుషః ప్రభో తపసా వాపి దేవేశ కేనాయుర్ లభతే మహత్
ప్రభూ, మనిషి ఏ కార్యం వల్ల దీర్ఘాయువు పొందుతాడు? లేక దేవతల అధిపతీ, ఏ తపస్సు వల్ల గొప్ప ఆయుష్షు కలుగుతుంది?
క్షీణాయుః కేన భవతి కర్మణా భువి మానవః విపాకం కర్మణాం దేవ వక్తుమ్ అర్హస్య్ అనిన్దిత
దేవా, భూమిపై మనిషి ఏ కార్యం వల్ల ఆయుష్షు తగ్గిపోతుంది? నీవు కర్మఫలాన్ని వివరించాలి.
అపరే చ మహాభాగ్యా మన్దభాగ్యాస్ తథా పరే అకులీనాః కులీనాశ్ చ సంభవన్తి తథా పరే
కొంతమందికి గొప్ప అదృష్టం ఉంటుంది, మరికొందరికి తక్కువ భాగ్యం. కొందరు మంచి వంశంలో పుడతారు, మరికొందరు కాదు — ఇలాంటి తేడాలు కూడా కనిపిస్తాయి.
దుర్దర్శాః కేచిద్ ఆభాన్తి నరాః కాష్ఠమయా ఇవ ప్రియదర్శాస్ తథా చాన్యే దర్శనాద్ ఏవ మానవాః
కొంతమంది చూడడానికి కఠినంగా, కలపతో చేసిన బొమ్మల్లా కనిపిస్తారు; మరికొందరు అందంగా, చూడగానే ఆకర్షణీయంగా ఉంటారు.
దుష్ప్రజ్ఞాః కేచిద్ ఆభాన్తి కేచిద్ ఆభాన్తి పణ్డితాః మహాప్రజ్ఞాస్ తథా చాన్యే జ్ఞానవిజ్ఞానభావినః
కొంతమంది తెలివిలేని వారు, మరికొందరు పండితులు; ఇంకొందరు గొప్ప జ్ఞానంతో, వివేకంతో ఉంటారు.
అల్పవాచాస్ తథా కేచిన్ మహావాచాస్ తథా పరే దృశ్యన్తే పురుషా దేవ తతో వ్యాఖ్యాతుమ్ అర్హసి
కొంతమంది తక్కువ మాటలు మాట్లాడతారు, మరికొందరు వాక్చాతుర్యంతో ఉంటారు. ఇలాంటి మనుషులు కనిపిస్తారు దేవా, అందుకే దీనికి కారణం చెప్పాలి.
హన్త తే ఽహం ప్రవక్ష్యామి దేవి కర్మఫలోదయమ్ మర్త్యలోకే నరః సర్వో యేన స్వం ఫలమ్ అశ్నుతే
దేవీ, ఇప్పుడు నేను నీకు కర్మఫలాల ఉత్పత్తిని వివరించబోతున్నాను. ఈ లోకంలో ప్రతి మనిషి తన కర్మానుసారం ఫలితాన్ని అనుభవిస్తాడు.
ప్రాణాతిపాతీ యోగీన్ద్రో దణ్డహస్తో నరః సదా నిత్యమ్ ఉద్యతశస్త్రశ్ చ హన్తి భూతగణాన్ నరః
ప్రాణులను హతమార్చే మనిషి, యోగశక్తి కలవాడు, చేతిలో దండం లేదా ఆయుధం ఎప్పుడూ సిద్ధంగా ఉంచి, జీవులను చంపుతుంటాడు.
నిర్దయః సర్వభూతేభ్యో నిత్యమ్ ఉద్వేగకారకః అపి కీటపతంగానామ్ అశరణ్యః సునిర్ఘృణః
అతడు అన్ని జీవుల పట్ల దయలేని వాడు, ఎప్పుడూ కలవరాన్ని కలిగించే వాడు; చిన్న పురుగులు, పటంగులు కూడా అతనికి ఆశ్రయం లేరు, అతడు పూర్తిగా నిర్దయుడు.
ఏవంభూతో నరో దేవి నిరయం ప్రతిపద్యతే విపరీతస్ తు ధర్మాత్మా స్వరూపేణాభిజాయతే
దేవీ, ఇలాంటి మనిషి నరకానికి పోతాడు; దీనికి విరుద్ధంగా ధర్మబద్ధుడైన వాడు తన నిజ స్వరూపంలో పుడతాడు.