పూర్ణైస్ తు దివసైః స్పృష్ట్వా సలిలం వాహనాయుధైః దత్తప్రేతోదపిణ్డాశ్ చ సర్వే వర్ణాః కృతక్రియాః
పూర్తి రోజులు గడిచిన తర్వాత, నీరు, వాహనాలు, ఆయుధాలు తాకి, పితృదేవతలకు పిండాలు సమర్పించి, అన్ని వర్ణాలవారు కర్మలు పూర్తి చేస్తే శుద్ధి కలుగుతుంది.
కుర్యుః సమగ్రాః శుచినః పరత్రేహ చ భూతయే అధ్యేతవ్యా త్రయీ నిత్యం భవితవ్యం విపశ్చితా
ఇక్కడ, పరలోకంలో శుభం కోసం పవిత్రంగా ఉండాలి; మూడు వేదాలు ఎల్లప్పుడూ అధ్యయనం చేయాలి; జ్ఞానులు అలాగే ఆచరించాలి.
ధర్మతో ధనమ్ ఆహార్యం యష్టవ్యం చాపి యత్నతః యేన ప్రకుపితో నాత్మా జుగుప్సామ్ ఏతి భో ద్విజాః
ధనం ధర్మబద్ధంగా సంపాదించాలి, యజ్ఞాలు శ్రద్ధతో చేయాలి; అప్పుడు మనసుకు అపకీర్తి రాదు, ద్విజులారా.
తత్ కర్తవ్యమ్ అశఙ్కేన యన్ న గోప్యం మహాజనైః ఏవమ్ ఆచరతో విప్రాః పురుషస్య గృహే సతః
పెద్దల ముందు దాచాల్సిన అవసరం లేని పనులు నిర్భయంగా చేయాలి; ఇల్లు ఉండగా ఇలా ఆచరించాలి, బ్రాహ్మణులారా.
ధర్మార్థకామం సంప్రాప్య పరత్రేహ చ శోభనమ్ ఇదం రహస్యమ్ ఆయుష్యం ధన్యం బుద్ధివివర్ధనమ్
ఇక్కడ, పరలోకంలో ధర్మార్ధకామాలు పొందినవారు, ఈ రహస్యాన్ని తెలుసుకుంటే, అది ఆయుష్కరం, ధన్యమైనది, బుద్ధిని పెంచేది.
సర్వపాపహరం పుణ్యం శ్రీపుష్ట్యారోగ్యదం శివమ్ యశఃకీర్తిప్రదం నౄణాం తేజోబలవివర్ధనమ్
ఇది అన్ని పాపాలను తొలగిస్తుంది, పుణ్యాన్ని ఇస్తుంది, శ్రీ, పుష్టి, ఆరోగ్యం, మంగళాన్ని ఇస్తుంది; ప్రజలకు కీర్తి, యశస్సు, తేజస్సు, బలాన్ని పెంచుతుంది.
అనుష్ఠేయం సదా పుంభిః స్వర్గసాధనమ్ ఉత్తమమ్ బ్రాహ్మణైః క్షత్రియైర్ వైశ్యైః శూద్రైశ్ చ మునిసత్తమాః
ఇది పురుషులు ఎల్లప్పుడూ ఆచరించవలసిన ఉత్తమ స్వర్గసాధనం. బ్రాహ్మణులు, క్షత్రియులు, వైశ్యులు, శూద్రులు అందరూ దీనిని పాటించాలి, మునిశ్రేష్ఠులారా.
జ్ఞాతవ్యం సుప్రయత్నేన సమ్యక్ శ్రేయోభికాఙ్క్షిభిః జ్ఞాత్వైవ యః సదా కాలమ్ అనుష్ఠానం కరోతి వై
పరమ శ్రేయస్సు కోరే వారు దీన్ని ఎంతో శ్రద్ధతో పూర్తిగా నేర్చుకోవాలి; తెలుసుకున్నవారు ఎల్లప్పుడూ సమయానుసారం దీనిని ఆచరించాలి.
సర్వపాపవినిర్ముక్తః స్వర్గలోకే మహీయతే సారాత్ సారతరం చేదమ్ ఆఖ్యాతం ద్విజసత్తమాః
అన్ని పాపాలనుండి విముక్తుడై, పరలోకంలో ఘనంగా గౌరవించబడతాడు. ఇదే అత్యుత్తమమైనది అని నేను చెప్పాను, ద్విజశ్రేష్ఠులారా.
శ్రుతిస్మృత్యుదితం ధర్మం న దేయం యస్య కస్యచిత్ న నాస్తికాయ దాతవ్యం న దుష్టమతయే ద్విజాః న దామ్భికాయ మూర్ఖాయ న కుతర్కప్రలాపినే
వేదాలు, స్మృతుల్లో చెప్పిన ధర్మాన్ని ఎవరికైనా చెప్పకూడదు. అది నాస్తికుడికి, దుష్టమనస్సు ఉన్నవాడికి, ద్విజులారా, దంభికుడికి, మూర్ఖుడికి, తప్పుడు వాదనలు చేసే వాడికి ఇవ్వకూడదు.
శ్రోతుమ్ ఇచ్ఛామహే బ్రహ్మన్ వర్ణధర్మాన్ విశేషతః చతురాశ్రమధర్మాంశ్ చ ద్విజవర్య బ్రవీహి తాన్
బ్రహ్మనూ, వర్ణధర్మాలను ప్రత్యేకంగా వినాలని మేము కోరుతున్నాము. నాలుగు ఆశ్రమ ధర్మాల గురించి కూడా చెప్పండి, ద్విజశ్రేష్ఠులారా.
బ్రాహ్మణక్షత్రియవిశాం శూద్రాణాం చ యథాక్రమమ్ శృణుధ్వం సంయతా భూత్వా వర్ణధర్మాన్ మయోదితాన్
బ్రాహ్మణుడు, క్షత్రియుడు, వైశ్యుడు, శూద్రుడు—ఈ క్రమంలో వర్ణధర్మాలను నేను చెప్పేది శ్రద్ధగా వినండి.
దానదయాతపోదేవయజ్ఞస్వాధ్యాయతత్పరః నిత్యోదకీ భవేద్ విప్రః కుర్యాచ్ చాగ్నిపరిగ్రహమ్
బ్రాహ్మణుడు ఎప్పుడూ దానం, దయ, తపస్సు, దేవతారాధన, విద్యాభ్యాసంలో నిమగ్నుడై ఉండాలి. ఎప్పుడూ నీరు దగ్గర ఉంచుకోవాలి, అగ్ని సేవను నిర్వహించాలి.
వృత్త్యర్థం యాజయేత్ త్వ్ అన్యాన్ ద్విజాన్ అధ్యాపయేత్ తథా కుర్యాత్ ప్రతిగ్రహాదానం యజ్ఞార్థం జ్ఞానతో ద్విజాః
ఆహారార్జన కోసం ఇతరులకు యజ్ఞాలు చేయించాలి, ఇతర ద్విజులకు బోధించాలి, యజ్ఞార్ధంగా జ్ఞానంతో దానాలు స్వీకరించాలి, ద్విజులారా.
సర్వలోకహితం కుర్యాన్ నాహితం కస్యచిద్ ద్విజాః మైత్రీ సమస్తసత్త్వేషు బ్రాహ్మణస్యోత్తమం ధనమ్
ప్రపంచాలన్నిటికీ మేలు చేయాలి, ఎవరికీ హాని చేయకూడదు, ద్విజులారా. అన్ని జీవుల పట్ల స్నేహభావమే బ్రాహ్మణునికి అత్యుత్తమమైన ధనం.
గవి రత్నే చ పారక్యే సమబుద్ధిర్ భవేద్ ద్విజాః ఋతావ్ అభిగమః పత్న్యాం శస్యతే వాస్య భో ద్విజాః
గోవు, రత్నం, ఇతరుల ఆస్తి—ఇవన్నిటినీ సమానంగా చూడాలి, ద్విజులారా. భార్యతో ఋతుకాలంలో సంయోగం మంచిదని ప్రశంసించబడింది, ద్విజులారా.
దానాని దద్యాద్ ఇచ్ఛాతో ద్విజేభ్యః క్షత్రియో ఽపి హి యజేచ్ చ వివిధైర్ యజ్ఞైర్ అధీయీత చ భో ద్విజాః
క్షత్రియుడూ తన ఇష్టానుసారం ద్విజులకు దానం చేయాలి, వివిధ యజ్ఞాలు చేయాలి, విద్యాభ్యాసం కూడా చేయాలి, ద్విజులారా.
శస్త్రాజీవో మహీరక్షా ప్రవరా తస్య జీవికా తస్యాపి ప్రథమే కల్పే పృథివీపరిపాలనమ్
శస్త్రంతో జీవనం సాగించడం, భూమిని కాపాడటం—ఇవి క్షత్రియునికి ఉత్తమమైన ఉపాధి మార్గాలు. మొదటగా భూమిని పరిరక్షించడం ప్రధానమైనది.
ధరిత్రీపాలనేనైవ కృతకృత్యా నరాధిపాః భవన్తి నృపతే రక్షా యతో యజ్ఞాదికర్మణామ్
భూమిని కాపాడటం ద్వారా రాజులు తమ కర్తవ్యాన్ని నెరవేర్చుతారు. రాజు రక్షణ వల్లే యజ్ఞాదికర్మలు జరుగుతాయి.
దుష్టానాం శాసనాద్ రాజా శిష్టానాం పరిపాలనాత్ ప్రాప్నోత్య్ అభిమతాంల్ లోకాన్ వర్ణసంస్థాపకో నృపః
దుష్టులను శిక్షించడం, శిష్టులను కాపాడటం ద్వారా రాజు తాను కోరిన లోకాలను పొందుతాడు; వర్ణవ్యవస్థను స్థాపించే రాజు.
పాశుపాల్యం వణిజ్యాం చ కృషిం చ మునిసత్తమాః వైశ్యాయ జీవికాం బ్రహ్మా దదౌ లోకపితామహః
మునిశ్రేష్ఠులారా, లోకపితామహుడు బ్రహ్మ వైశ్యునికి పశుపాలన, వ్యాపారం, వ్యవసాయం అనే జీవనోపాయాలను ఇచ్చాడు.
తస్యాప్య్ అధ్యయనం యజ్ఞో దానం ధర్మశ్ చ శస్యతే నిత్యనైమిత్తికాదీనామ్ అనుష్ఠానం చ కర్మణామ్
వైశ్యునికీ విద్యాభ్యాసం, యజ్ఞం, దానం, ధర్మాచరణం, నిత్య నైమిత్తిక కర్మలు చేయడమూ ప్రశంసించబడింది.
ద్విజాతిసంశ్రయం కర్మ తదర్థం తేన పోషణమ్ క్రయవిక్రయజైర్ వాపి ధనైః కారుభవైస్ తు వా
వైశ్యుడు ద్విజులను పోషించేందుకు వారి కోసం పని చేయాలి. కొనుగోలు, అమ్మకాలు, వృత్తుల ద్వారా సంపాదించిన ధనంతో పోషించాలి.
దానం దద్యాచ్ చ శూద్రో ఽపి పాకయజ్ఞైర్ యజేత చ పిత్ర్యాదికం చ వై సర్వం శూద్రః కుర్వీత తేన వై
శూద్రుడూ దానం చేయవచ్చు, పాకయజ్ఞాలు చేయవచ్చు, పితృకర్మలు ఇతర కర్మలు అన్నీ చేయవచ్చు; శూద్రుడు ఇలా ప్రవర్తించాలి.
భృత్యాదిభరణార్థాయ సర్వేషాం చ పరిగ్రహాః ఋతుకాలాభిగమనం స్వదారేషు ద్విజోత్తమాః
భృత్యులు మొదలైనవారిని పోషించేందుకు అందరూ ఆస్తిని స్వీకరించవచ్చు. స్వధర్మ భార్యతో ఋతుకాలంలో సంయోగం జరిపాలి, ద్విజశ్రేష్ఠులారా.
దయా సమస్తభూతేషు తితిక్షా నాభిమానితా సత్యం శౌచమ్ అనాయాసో మఙ్గలం ప్రియవాదితా
అన్ని జీవుల పట్ల దయ, సహనశీలత, అహంకారం లేకపోవడం, సత్యవాదితనం, పవిత్రత, అలసట లేకుండా చేయడం, మంగళకరమైనది, మధురంగా మాట్లాడడం.
మైత్రీ చైవాస్పృహా తద్వద్ అకార్పణ్యం ద్విజోత్తమాః అనసూయా చ సామాన్యా వర్ణానాం కథితా గుణాః
స్నేహభావం, అసూయ లేకపోవడం, తక్కువ ఆశపడకపోవడం, దయగల మనసు, ఇవన్నీ అన్ని వర్ణాలవారికీ సాధారణమైన గుణాలని, ద్విజోత్తములారా, చెప్పబడినవి.
ఆశ్రమాణాం చ సర్వేషామ్ ఏతే సామాన్యలక్షణాః గుణాస్ తథోపధర్మాశ్ చ విప్రాదీనామ్ ఇమే ద్విజాః
అన్ని ఆశ్రమాలవారికీ ఇవే సాధారణ లక్షణాలు. అలాగే, ఈ గుణాలు, ఉపధర్మాలు కూడా బ్రాహ్మణులు మొదలైనవారికి నిర్దేశించబడ్డాయి, ద్విజులారా.
క్షాత్రం కర్మ ద్విజస్యోక్తం వైశ్యకర్మ తథాపది రాజన్యస్య చ వైశ్యోక్తం శూద్రకర్మాణి చైతయోః
క్షత్రియుల కర్తవ్యాన్ని ద్విజులకు కూడా అవసరమైతే చెప్పారు. అలాగే, వాణిజ్య కర్మను కూడా. రాజవంశానికి వాణిజ్య కర్మను, ఈ ఇద్దరికీ శూద్రుల పనులను కూడా అనుమతించారు.
ససామర్థ్యే సతి త్యాజ్యమ్ ఉభాభ్యామ్ అపి చ ద్విజాః తద్ ఏవాపది కర్తవ్యం న కుర్యాత్ కర్మసంకరమ్
సామర్థ్యం ఉన్నప్పుడు, ఈ పనులను ఇద్దరూ వదిలేయాలి, ద్విజులారా. అవసరమైతే మాత్రమే చేయాలి, కానీ పనుల కలయిక చేయకూడదు.