భీమో విదర్భస్య సుతః కున్తిస్ తస్యాత్మజో ఽభవత్ కున్తేర్ ధృష్టః సుతో జజ్ఞే రణధృష్టః ప్రతాపవాన్
విద్యార్భునికి భీముడు కుమారుడు. భీమునికి కుంతి కుమారుడు. కుంతికి ధృష్టుడు జన్మించాడు. యుద్ధంలో ధైర్యసాహసాలు కలిగిన వాడిగా ధృష్టుడు ప్రసిద్ధి చెందాడు.
ధృష్టస్య జజ్ఞిరే శూరాస్ త్రయః పరమధార్మికాః ఆవన్తశ్ చ దశార్హశ్ చ బలీ విషహరశ్ చ సః
ధృష్టునికి ముగ్గురు పరమధార్మికులు, వీరులు జన్మించారు. వారు అవంతుడు, దశార్హుడు, బలవంతుడు అయిన విషహరుడు.
దశార్హస్య సుతో వ్యోమా వ్యోమ్నో జీమూత ఉచ్యతే జీమూతపుత్రో వికృతిస్ తస్య భీమరథః స్మృతః
దశార్హునికి వ్యోముడు కుమారుడు. వ్యోమునికి జిమూతుడు కుమారుడు. జిమూతునికి వికృతి కుమారుడు. వికృతికి భీమరథుడు కుమారుడు.
అథ భీమరథస్యాసీత్ పుత్రో నవరథస్ తథా తస్య చాసీద్ దశరథః శకునిస్ తస్య చాత్మజః
ఆ భీమరథునికి నవరథుడు కుమారుడు. నవరథునికి దశరథుడు కుమారుడు. దశరథునికి శకుని కుమారుడు.
తస్మాత్ కరమ్భః కారమ్భిర్ దేవరాతో ఽభవన్ నృపః దేవక్షత్రో ఽభవత్ తస్య వృద్ధక్షత్రో మహాయశాః
ఆ శకుని వంశంలో కరంభుడు జన్మించాడు. కరంభునికి దేవరాతుడు అనే రాజు కుమారుడు. దేవరాతునికి దేవక్షత్రుడు కుమారుడు. దేవక్షత్రునికి మహాప్రతిష్ఠ కలిగిన వృద్ధక్షత్రుడు కుమారుడు.
దేవగర్భసమో జజ్ఞే దేవక్షత్రస్య నన్దనః మధూనాం వంశకృద్ రాజా మధుర్ మధురవాగ్ అపి
దేవక్షత్రునికి దేవతలకు సమానమైన మహిమ కలిగిన మధురుడు కుమారుడు. మధురుడు మధువంశాన్ని స్థాపించిన రాజు, అతని మాటలు మధురంగా ఉండేవి.
మధోర్ జజ్ఞే ఽథ వైదర్భ్యాం పురుద్వాన్ పురుషోత్తమః ఐక్ష్వాకీ చాభవద్ భార్యా మధోస్ తస్యాం వ్యజాయత
ఆ మధురునికి వైదర్భి అనే భార్యతో పురుద్వాన్ అనే ఉత్తమ పురుషుడు కుమారుడు. మధురుని భార్య ఐక్ష్వాకువంశానికి చెందినవారు, ఆమెకు కూడా కుమారుడు జన్మించాడు.
సత్వాన్ సర్వగుణోపేతః సాత్వతా కీర్తివర్ధనః ఇమాం విసృష్టిం విజ్ఞాయ జ్యామఘస్య మహాత్మనః యుజ్యతే పరమప్రీత్యా ప్రజావాంశ్ చ భవేత్ సదా
సర్వగుణాలతో కూడిన సత్వాను, సాత్వతుల కీర్తిని పెంచాడు. మహాత్ముడైన జ్యామఘుని సృష్టిని తెలుసుకొని, పరమానందంతో జీవించాలి, ఎల్లప్పుడూ సంతానంతో ఉండాలి.
సత్వతః సత్త్వసంపన్నాన్ కౌశల్యా సుషువే సుతాన్ భాగినం భజమానం చ దివ్యం దేవావృధం నృపమ్
సత్వుని భార్య కౌశల్య, సద్గుణాలుతో కూడిన కుమారులను ప్రసవించింది. వారు భాగినుడు, భజమానుడు, దివ్యుడు అయిన దేవావృద్ధుడు, మరియు రాజు.
అన్ధకం చ మహాబాహుం వృష్ణిం చ యదునన్దనమ్ తేషాం విసర్గాశ్ చత్వారో విస్తరేణేహ కీర్తితాః
అందకుడు అనే మహాబాహువు, వృష్ణి అనే యదువంశానికి ఆనందదాయకుడు కూడా జన్మించారు. వారి నాలుగు వంశాలు ఇక్కడ విస్తృతంగా వివరించబడ్డాయి.
భజమానస్య సృఞ్జయ్యౌ బాహ్యకాథోపబాహ్యకా ఆస్తాం భార్యే తయోస్ తస్మాజ్ జజ్ఞిరే బహవః సుతాః
భజమానునికి సృంజయి, బాహ్యకా, ఉపబాహ్యకా అనే ఇద్దరు భార్యలు ఉన్నారు. వారిద్వారా అనేక మంది కుమారులు జన్మించారు.
క్రిమిశ్ చ క్రమణశ్ చైవ ధృష్టః శూరః పురంజయః ఏతే బాహ్యకసృఞ్జయ్యాం భజమానాద్ విజజ్ఞిరే
క్రిమి, క్రమనుడు, ధృష్టుడు, శూరుడు, పురంజయుడు — వీరందరూ భజమానుడు, బాహ్యకా-సృంజయి నుండి జన్మించారు.
ఆయుతాజిత్ సహస్రాజిచ్ ఛతాజిత్ త్వ్ అథ దాసకః ఉపబాహ్యకసృఞ్జయ్యాం భజమానాద్ విజజ్ఞిరే
ఆయుతాజిత్, సహస్రాజిత్, శతాజిత్, దాసకుడు — వీరందరూ భజమానుడు, ఉపబాహ్యకా-సృంజయి నుండి జన్మించారు.
యజ్వా దేవావృధో రాజా చచార విపులం తపః పుత్రః సర్వగుణోపేతో మమ స్యాద్ ఇతి నిశ్చితః
యజ్ఞాలు చేసే రాజైన దేవావృద్ధుడు, గొప్ప తపస్సు ఆచరించాడు. తన కుమారుడు అన్ని గుణాలతో ఉండాలని అతను సంకల్పించాడు.
సంయుజ్యమానస్ తపసా పర్ణాశాయా జలం స్పృశన్ సదోపస్పృశతస్ తస్య చకార ప్రియమ్ ఆపగా
తపస్సులో లీనమై, ఆకుల మీద జీవిస్తూ, ఎప్పుడూ నీటిని తాకుతూ, శుద్ధి చేసుకుంటూ ఉండేవాడు. ఆ నది అతనికి ఎప్పుడూ ఆనందాన్ని ఇచ్చేది.
చిన్తయాభిపరీతా సా న జగామైవ నిశ్చయమ్ కల్యాణత్వాన్ నరపతేస్ తస్య సా నిమ్నగోత్తమా
ఆమె ఆలోచనలతో మునిగిపోయి, నిర్ణయానికి రాలేదు. ఎందుకంటే ఆ ఉత్తమ నది, రాజుకు మేలు కలిగించేవారిగా ఉండేది.
నాధ్యగచ్ఛత్ తు తాం నారీం యస్యామ్ ఏవంవిధః సుతః భవేత్ తస్మాత్ స్వయం గత్వా భవామ్య్ అస్య సహానుగా
అలాంటి గొప్ప కుమారుడు పుట్టే స్త్రీని ఎక్కడా కనుగొనలేక, నేను తానే వెళ్లి అతనికి తోడుగా ఉంటానని నిర్ణయించుకుంది.
అథ భూత్వా కుమారీ సా బిభ్రతీ పరమం వపుః వరయామ్ ఆస నృపతిం తామ్ ఇయేష చ స ప్రభుః
ఆమె ఒక కన్యగా మారి, అద్భుతమైన రూపంతో రాజును ఎంచుకుంది. ఆ ప్రభువు కూడా ఆమెను కోరాడు.
తస్యామ్ ఆధత్త గర్భం స తేజస్వినమ్ ఉదారధీః అథ సా దశమే మాసి సుషువే సరితాం వరా
ఆమెలో ఆ మహాత్ముడు ప్రకాశవంతమైన గర్భాన్ని ఉంచాడు. పదవ నెలలో నదులలో శ్రేష్ఠురాలు ఆడపిల్లను ప్రసవించింది.
పుత్రం సర్వగుణోపేతం బభ్రుం దేవావృధం ద్విజాః అత్ర వంశే పురాణజ్ఞా గాయన్తీతి పరిశ్రుతమ్
ఆమెకు అన్ని గుణాలతో కూడిన బభ్రువు, దేవావృద్ధుడు అనే కుమారుడు పుట్టాడు. ఈ వంశంలో పురాణాలను తెలిసిన వారు ఇలా పాటలు పాడుతూ ప్రసిద్ధి చెందారు.
గుణాన్ దేవావృధస్యాపి కీర్తయన్తో మహాత్మనః యథైవాగ్రే తథా దూరాత్ పశ్యామస్ తావద్ అన్తికాత్
మహాత్ముడైన దేవావృద్ధుని గుణాలను ఇప్పటికీ ప్రశంసిస్తూ, మునుపటిలాగే దూరంలోనూ, దగ్గరలోనూ చూస్తూనే ఉన్నాము.
బభ్రుః శ్రేష్ఠో మనుష్యాణాం దేవైర్ దేవావృధః సమః షష్టిశ్ చ షట్ చ పురుషాః సహస్రాణి చ సప్త చ
బభ్రువు మనుషులలో శ్రేష్ఠుడు, దేవావృద్ధుడు దేవతలకు సమానం. అరవై ఆరు వేల ఏడు మంది పురుషులు ఉన్నారు.
ఏతే ఽమృతత్వం ప్రాప్తా వై బభ్రోర్ దేవావృధాద్ అపి యజ్వా దానపతిర్ ధీమాన్ బ్రహ్మణ్యః సుదృఢాయుధః
వారు బభ్రువు, దేవావృద్ధులకన్నా ఎక్కువగా అమరత్వాన్ని పొందారు. వారు యజ్ఞకర్తలు, దానశీలులు, జ్ఞానులు, బ్రహ్మను ఆరాధించేవారు, ధైర్యంగా ఆయుధాలు ధరించేవారు.
తస్యాన్వవాయః సుమహాన్ భోజా యే సార్తికావతాః అన్ధకాత్ కాశ్యదుహితా చతురో ఽలభతాత్మజాన్
ఆ వంశంలో గొప్పవారు భోజులు, వారితో పాటు సార్థికులు కూడా ఉన్నారు. అంధకునికి కాశ్య కుమార్తె ద్వారా నలుగురు కుమారులు పుట్టారు.
కుకురం భజమానం చ ససకం బలబర్హిషమ్ కుకురస్య సుతో వృష్టిర్ వృష్టేస్ తు తనయస్ తథా
కుకురుడు, భజమానుడు, శశకుడు, బలబర్హిషుడు. కుకురునికి వృష్టి అనే కుమారుడు, వృష్టికి కూడా కుమారుడు పుట్టాడు.
కపోతరోమా తస్యాథ తిలిరిస్ తనయో ఽభవత్ జజ్ఞే పునర్ వసుస్ తస్మాద్ అభిజిచ్ చ పునర్ వసోః
వృష్టికి కపోతరోమా కుమారుడు, అతనికి తిలిరి పుట్టాడు. తిలిరికి పునర్వసు, పునర్వసుకు అభిజిత్ పుట్టాడు.
తథా వై పుత్రమిథునం బభూవాభిజితః కిల ఆహుకః శ్రాహుకశ్ చైవ ఖ్యాతౌ ఖ్యాతిమతాం వరౌ
అభిజిత్కు ఇద్దరు కుమారులు పుట్టారు. వారు ఆహుకుడు, శ్రాహుకుడు. వీరిద్దరూ ప్రసిద్ధులలో ప్రసిద్ధులు.
ఇమాం చోదాహరన్త్య్ అత్ర గాథాం ప్రతి తమ్ ఆహుకమ్ శ్వేతేన పరివారేణ కిశోరప్రతిమో మహాన్
ఆహుకుని గురించి ఇక్కడ ఒక గాథను పాడుతారు: 'వెండివన్నెతో కూడిన అనుచరులతో, యువకుడిలా గొప్పవాడు.'
అశీతివర్మణా యుక్త ఆహుకః ప్రథమం వ్రజేత్ నాపుత్రవాన్ నాశతదో నాసహస్రశతాయుషః
ఎనభై కవచాలతో కూడిన ఆహుకుడు ముందుగా వెళ్ళాలి. కుమారులు లేని వాడు, వంద మంది లేని వాడు, వెయ్యేళ్ళు బ్రతికేవాడు కాదు.
నాశుద్ధకర్మా నాయజ్వా యో భోజమ్ అభితో వ్రజేత్ పూర్వస్యాం దిశి నాగానాం భోజస్య ప్రయయుః కిల
పవిత్రమైన పనులు చేయని వాడు, యజ్ఞాలు చేయని వాడు భోజుని దగ్గరకు వెళ్లకూడదు. తూర్పు దిశలో నాగులు భోజుని వద్దకు వెళ్లినట్టు చెబుతారు.