ఆద్వారమ్ అనుగచ్ఛేచ్ చ ఆగచ్ఛేద్ అనుమోదితః తతో నిత్యక్రియాం కుర్యాద్ భోజయేచ్ చ తథాతిథీన్
వారిని తలుపు వరకు వెంట వెళ్లి, వారి అనుమతి తీసుకుని తిరిగి వచ్చి, నిత్యకర్మలు చేసి, అతిథులను కూడా భోజనం పెట్టాలి.
నిత్యక్రియాం పితౄణాం చ కేచిద్ ఇచ్ఛన్తి సత్తమాః న పితౄణాం తథైవాన్యే శేషం పూర్వవద్ ఆచరేత్
కొంతమంది ఉత్తములు పితృదేవతలకు నిత్యకర్మలు చేయాలని కోరుకుంటారు; మరికొంతమంది అలా చేయరు. మిగతా కార్యాలు మునుపటిలాగే చేయాలి.
పృథక్త్వేన వదన్త్య్ అన్యే కేచిత్ పూర్వం చ పూర్వవత్ తతస్ తద్ అన్నం భుఞ్జీత సహ భృత్యాదిభిర్ నరః
కొంతమంది వేరు చేయాలని, మరికొందరు మునుపటిలాగే చేయాలని అంటారు. ఆ తరువాత ఆ అన్నాన్ని సేవకులతో కలిసి తినాలి.
ఏవం కుర్వీత ధర్మజ్ఞః శ్రాద్ధం పిత్ర్యం సమాహితః యథా చ విప్రముఖ్యానాం పరితోషో ఽభిజాయతే
ఇలా ధర్మాన్ని తెలిసినవాడు, పితృశ్రాద్ధాన్ని శ్రద్ధగా నిర్వహించాలి. అప్పుడు ఉత్తమ బ్రాహ్మణులకు సంతృప్తి కలుగుతుంది.
ఇదానీం సంప్రవక్ష్యామి వర్జనీయాన్ ద్విజాధమాన్ మిత్రధ్రుక్ కునఖీ క్లీబః క్షయీ శుక్లీ వణిక్పథః
ఇప్పుడు దూరంగా ఉంచాల్సిన కనిష్ఠ బ్రాహ్మణులను చెబుతాను: మిత్రద్రోహి, వంకర గోర్లు ఉన్నవాడు, శక్తిలేని వాడు, క్షయరోగి, తెల్లదొమ్మెడు, వ్యాపార మార్గంలో నడిచేవాడు.
శ్యావదన్తో ఽథ ఖల్వాటః కాణో ఽన్ధో బధిరో జడః మూకః పఙ్గుః కుణిః షణ్ఢో దుశ్చర్మా వ్యఙ్గకేకరౌ
నల్ల దంతాలు ఉన్నవాడు, ముండ, ఒక కన్ను ఉన్నవాడు, అంధుడు, చెవిటి, మూర్ఖుడు, మౌనవాడు, లంగడు, వంకర కాళ్లు, శక్తిలేని వాడు, చెడు చర్మం ఉన్నవాడు, వంకర చేతులు, పాదాలు ఉన్నవాడు.
కుష్ఠీ రక్తేక్షణః కుబ్జో వామనో వికటో ఽలసః మిత్రశత్రుర్ దుష్కులీనః పశుపాలో నిరాకృతిః
కుష్టురోగి, ఎర్ర కళ్లవాడు, వంకరమైనవాడు, చిన్నవాడు, వికారంగా ఉన్నవాడు, అలసత్వం కలవాడు, స్నేహితుడా శత్రువా అని తెలియని వాడు, చెడ్డ వంశంలో పుట్టినవాడు, పశువులను కాపాడేవాడు, ఆకృతిలేని వాడు— వీరు అందరూ.
పరివిత్తిః పరివేత్తా పరివేదనికాసుతః వృషలీపతిస్ తత్సుతశ్ చ న భవేచ్ ఛ్రాద్ధభుగ్ ద్విజః
పెద్దమనుషుల మరణానికి డబ్బు తీసుకుని ఏడ్చేవాడు, అలా ఏడ్చే మహిళ కుమారుడు, తక్కువ కుల మహిళ భర్త, అతని కుమారుడు— వీరెవరూ ద్విజులుగా శ్రాద్ధ భోజనంలో పాల్గొనకూడదు.
వృషలీపుత్రసంస్కర్తా అనూఢో దిధిషూపతిః భృతకాధ్యాపకో యస్ తు భృతకాధ్యాపితశ్ చ యః
తక్కువ కుల మహిళ కుమారునికి సంస్కారాలు చేసే వాడు, పెళ్లి కాలేదని ఉన్నవాడు, సంతానం లేని మహిళ భర్త, జీతానికి బోధించే వాడు, జీతానికి చదివే వాడు— వీరందరూ.
సూతకాన్నోపజీవీ చ మృగయుః సోమవిక్రయీ అభిశస్తస్ తథా స్తేనః పతితో వార్ద్ధుషిః శఠః
ప్రసవ గృహాల్లో తినే వాడు, వేటగాడు, సోమరసం అమ్మేవాడు, శాపగ్రస్తుడు, దొంగ, తన కులం నుంచి పడిపోయినవాడు, మంగలి, మోసగాడు— వీరందరూ.
పిశునో వేదసంత్యాగీ దానాగ్నిత్యాగనిష్ఠురః రాజ్ఞః పురోహితో భృత్యో విద్యాహీనో ఽథ మత్సరీ
పొగడే వాడు, వేదాలను వదిలేసినవాడు, దానం లేదా అగ్నికి కఠినంగా ఉండేవాడు, రాజు యొక్క పురోహితుడు లేదా సేవకుడు, విద్య లేని వాడు, అసూయగలవాడు— వీరందరూ.
వృద్ధద్విడ్ దుర్ధరః క్రూరో మూఢో దేవలకస్ తథా నక్షత్రసూచకశ్ చైవ పర్వకారశ్ చ గర్హితః
వృద్ధులను ద్వేషించే వాడు, భరించలేని వాడు, క్రూరుడు, మూర్ఖుడు, దేవాలయ సేవకుడు, జ్యోతిష్కుడు, పర్వదినాలు నిర్ణయించే వాడు— వీరు అందరూ నిందించదగినవారు.
అయాజ్యయాజకః షణ్ఢో గర్హితా యే చ యే ఽధమాః న తే శ్రాద్ధే నియోక్తవ్యా దృష్ట్వామీ పఙ్క్తిదూషకాః
అర్హత లేని వారికి యజ్ఞం చేసే వాడు, శండుడు, నిందించబడినవారు, నీచులు— వీరిని పంక్తిని కలుషితం చేసే వారిగా గుర్తించి శ్రాద్ధంలో నియమించకూడదు.
అసతాం ప్రగ్రహో యత్ర సతాం చైవావమాననా దణ్డో దేవకృతస్ తత్ర సద్యః పతతి దారుణః
అర్హత లేని వారికి ప్రాధాన్యం ఇచ్చి, మంచి వారికి అవమానం జరిగితే, అక్కడ దేవతల శిక్ష వెంటనే, భయంకరంగా పడుతుంది.
హిత్వాగమం సువిహితం బాలిశం యస్ తు భోజయేత్ ఆదిధర్మం సముత్సృజ్య దాతా తత్ర వినశ్యతి
సరైన సంప్రదాయాన్ని వదిలేసి, మూర్ఖుడిని భోజనానికి పిలిచి, ప్రాచీన ధర్మాన్ని నిర్లక్ష్యం చేస్తే, అక్కడ దాతుడు నాశనం అవుతాడు.
యస్ త్వ్ ఆశ్రితం ద్విజం త్యక్త్వా అన్యమ్ ఆనీయ భోజయేత్ తన్నిఃశ్వాసాగ్నినిర్దగ్ధస్ తత్ర దాతా వినశ్యతి
ఆశ్రయించిన ద్విజుడిని వదిలేసి, వేరొకరిని పిలిచి భోజనం పెట్టినవాడు, వారి ఆవేదనతో దహించబడి, అక్కడ దాతుడు నాశనం అవుతాడు.
వస్త్రాభావే క్రియా నాస్తి యజ్ఞా వేదాస్ తపాంసి చ తస్మాద్ వాసాంసి దేయాని శ్రాద్ధకాలే విశేషతః
బట్టలు లేకపోతే, ఏ కర్మ, యజ్ఞం, వేదపఠనం, తపస్సు జరగవు. అందువల్ల, ముఖ్యంగా శ్రాద్ధ సమయంలో వస్త్రాలు ఇవ్వాలి.
కౌశేయం క్షౌమకార్పాసం దుకూలమ్ అహతం తథా శ్రాద్ధే త్వ్ ఏతాని యో దద్యాత్ కామాన్ ఆప్నోతి చోత్తమాన్
పట్టు, లినెన్, పత్తి, అబద్దం లేని వస్త్రాలు— వీటిని శ్రాద్ధంలో ఇచ్చేవాడు, కావలసిన మంచి ఫలితాలన్నీ పొందుతాడు.
యథా గోషు ప్రభూతాసు వత్సో విన్దతి మాతరమ్ తథాన్నం తత్ర విప్రాణాం జన్తుర్ యత్రావతిష్ఠతే
ఎలా అనేక ఆవుల్లో, దూడ తన తల్లిని కనుగొంటుందో, అలాగే, శ్రాద్ధంలో పెట్టిన అన్నం, ఆ పితృదేవతకు చేరుతుంది.
నామగోత్రం చ మన్త్రాంశ్ చ దత్తమ్ అన్నం న యన్తి తే అపి యే నిధనం ప్రాప్తాస్ తృప్తిస్ తాన్ ఉపతిష్ఠతే
పేరు, గోత్రం, మంత్రాలు, ఇచ్చిన అన్నం వృథా కాదు; మరణించినవారికీ తృప్తి కలుగుతుంది.
దేవతాభ్యః పితృభ్యశ్ చ మహాయోగిభ్య ఏవ చ నమః స్వాహాయై స్వధాయై నిత్యమ్ ఏవ భవన్త్వ్ ఇతి
దేవతలకు, పితృదేవతలకు, మహాయోగులకు నమస్కారం. స్వాహా, స్వధా దేవతలకు నమస్కారం. ఇవన్నీ ఎప్పుడూ ఉండాలని కోరుకుంటాను.
ఆద్యావసానే శ్రాద్ధస్య త్రిర్ ఆవృత్త్యా జపేత్ తదా పిణ్డనిర్వపణే వాపి జపేద్ ఏవం సమాహితః
శ్రాద్ధ ప్రారంభంలో, ముగింపులో, లేదా పిండప్రదాన సమయంలో, ఏకాగ్రతతో ఈ మంత్రాన్ని మూడుసార్లు జపించాలి.
క్షిప్రమ్ ఆయాన్తి పితరో రాక్షసాః ప్రద్రవన్తి చ ప్రీయన్తే త్రిషు లోకేషు మన్త్రో ఽయం తారయత్య్ ఉత
పితృదేవతలు త్వరగా వస్తారు, రాక్షసులు పారిపోతారు, మూడు లోకాలందరికి సంతోషం కలుగుతుంది; ఈ మంత్రం రక్షణను ఇస్తుంది.
క్షౌమసూత్రం నవం దద్యాచ్ ఛాణం కార్పాసికం తథా పత్త్రోర్ణం పట్టసూత్రం చ కౌశేయం చ వివర్జయేత్
కొత్త క్షౌమసూత్రం, శణపు, పత్తి, ఆకుపోతు, పట్టుసూత్రం ఇవ్వాలి; కానీ పట్టు వస్త్రాన్ని మాత్రం ఇవ్వకూడదు.
వర్జయేచ్ చాదశం ప్రాజ్ఞో యద్యప్య్ అవ్యాహతం భవేత్ న ప్రీణయన్త్య్ అథైతాని దాతుశ్ చాప్య్ అనయో భవేత్
బుద్ధిమంతుడు, పద్నాలుగవ తిథిని ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ నివారించాలి. ఆ రోజున ఇచ్చిన దానం పితృదేవతలకు ఆనందాన్ని ఇవ్వదు, దాతకు కూడా అనర్థమే కలుగుతుంది.
న నివేద్యో భవేత్ పిణ్డః పితౄణాం యస్ తు జీవతి ఇష్టేనాన్నేన భక్ష్యేణ భోజయేత్ తం యథావిధి
జీవించి ఉన్నవారికి పిండప్రదానం చేయరాదు. వారికి కావలసిన మంచి అన్నపానాలు, రుచికరమైన వంటకాలు యథావిధిగా భోజనం పెట్టాలి.
పిణ్డమ్ అగ్నౌ సదా దద్యాద్ భోగార్థీ సతతం నరః పత్న్యై దద్యాత్ ప్రజార్థీ చ మధ్యమం మన్త్రపూర్వకమ్
సుఖసంపద కోరేవాడు ఎప్పుడూ అగ్నిలో పిండాన్ని సమర్పించాలి. సంతానం కావాలని ఆశించే వాడు మద్యభాగాన్ని మంత్రపూర్వకంగా భార్యకు ఇవ్వాలి.
ఉత్తమాం ద్యుతిమ్ అన్విచ్ఛన్ పిణ్డం గోషు ప్రయచ్ఛతి ప్రజ్ఞాం చైవ యశః కీర్తిమ్ అప్సు చైవ నివేదయేత్
ఉత్తమమైన తేజస్సు కోసం పిండాన్ని ఆవులకు సమర్పించాలి. జ్ఞానం, కీర్తి, పేరుప్రతిష్ఠ కోసం నీటిలో అర్పించాలి.
ప్రార్థయన్ దీర్ఘమ్ ఆయుశ్ చ వాయసేభ్యః ప్రయచ్ఛతి కుమారశాలామ్ అన్విచ్ఛన్ కుక్కుటేభ్యః ప్రయచ్ఛతి
దీర్ఘాయువు కోరేవాడు పిండాన్ని కాకులకు ఇవ్వాలి. కుమారశాల కోసం కోడికుక్కులకు ఇవ్వాలి.
ఏకే విప్రాః పునః ప్రాహుః పిణ్డోద్ధరణమ్ అగ్రతః అనుజ్ఞాతస్ తు విప్రైస్ తైః కామమ్ ఉద్ధ్రియతామ్ ఇతి
కొంతమంది బ్రాహ్మణులు ముందుగా పిండాన్ని తీసేయాలని అంటారు. ఆ బ్రాహ్మణులు అనుమతిస్తే, కావాలనుకున్నప్పుడు తీసేయవచ్చు.