మాతులః శ్వశురః శ్యాలః సంబన్ధీ ద్రోణపాఠకః మణ్డలబ్రాహ్మణో యస్ తు పురాణార్థవిశారదః
మామగారు, మామయ్య, బావ, బంధువులు, ద్రోణపాఠకులు, మండల బ్రాహ్మణులు, పురాణార్థం తెలిసినవారిని ఆహ్వానించాలి.
అకల్పః కల్పసంతుష్టః ప్రతిగ్రహవివర్జితః ఏతే శ్రాద్ధే నియోక్తవ్యా బ్రాహ్మణాః పఙ్క్తిపావనాః
అర్హత లేని వారు, కర్మపరంగా తృప్తి చెందినవారు, దానం తీసుకోని వారు — వీరే శ్రాద్ధంలో పంక్తిని పవిత్రం చేసే బ్రాహ్మణులుగా నియమించాలి.
నిమన్త్రయేత పూర్వేద్యుః పూర్వోక్తాన్ ద్విజసత్తమాన్ దైవే నియోగే పిత్ర్యే చ తాంస్ తథైవోపకల్పయేత్
ముందురోజే, ఇంతకు ముందు చెప్పిన ఉత్తమ ద్విజులను ఆహ్వానించాలి. దైవకర్మకైనా, పితృకర్మకైనా, వారికి అదే విధంగా ఏర్పాట్లు చేయాలి.
తైశ్ చ సంయమిభిర్ భావ్యం యస్ తు శ్రాద్ధం కరిష్యతి శ్రాద్ధం దత్త్వా చ భుక్త్వా చ మైథునం యో ఽధిగచ్ఛతి
ఆ నియమ నిష్ఠులైనవారితో శ్రాద్ధం చేయాలి. శ్రాద్ధంలో భోజనం పెట్టి తిన్న తరువాత, ఎవరు స్త్రీ సంయోగానికి వెళ్తారో,
పితరస్ తస్య వై మాసం తస్మిన్ రేతసి శేరతే గత్వా చ యోషితం శ్రాద్ధే యో భుఙ్క్తే యస్ తు గచ్ఛతి
వారి పితృదేవతలు నెల రోజుల పాటు వారి వీర్యంలో నివసిస్తారు. శ్రాద్ధంలో తిని, వెంటనే స్త్రీతో సహవాసం చేసినవారి పితృదేవతలు అక్కడికే వెళ్తారు.
రేతోమూత్రకృతాహారాస్ తం మాసం పితరస్ తయోః తస్మాత్ త్వ్ అప్రథమం కార్యం ప్రాజ్ఞేనోపనిమన్త్రణమ్
ఆ నెల రోజుల పాటు వారి పితృదేవతలు వీర్యము, మూత్రము కలిసిన ఆహారాన్ని తింటారు. అందుకే, తెలివైనవారు అలాంటి వారిని మొదట ఆహ్వానించకూడదు.
అప్రాప్తౌ తద్దినే వాపి వర్జ్యా యోషిత్ప్రసఙ్గినః భిక్షార్థమ్ ఆగతాంశ్ చాపి కాలేన సంయతాన్ యతీన్
ఆ రోజు స్త్రీ సంయోగం చేసినవారు, భిక్ష కోసం వచ్చినవారు, కాలానుగుణంగా నియమ నిష్ఠతో ఉన్న యతులు — వీరిని దూరంగా ఉంచాలి.
భోజయేత్ ప్రణిపాతాద్యైః ప్రసాద్య యతమానసః యోగినశ్ చ తదా శ్రాద్ధే భోజనీయా విపశ్చితా
వారిని గౌరవంతో, వినయంతో, హృదయపూర్వకంగా సంతృప్తిపరిచి భోజనం పెట్టాలి. శ్రాద్ధంలో జ్ఞానవంతులైన యోగులను భోజనం పెట్టడం మంచిది.
యోగాధారా హి పితరస్ తస్మాత్ తాన్ పూజయేత్ సదా బ్రాహ్మణానాం సహస్రాణి ఏకో యోగీ భవేద్ యది
యోగానికి పునాది పితృదేవతలే. అందుకే వారిని ఎప్పుడూ గౌరవించాలి. ఒక యోగి ఉన్నా, అది వేలు బ్రాహ్మణుల సమానమే.
యజమానం చ భోక్తౄంశ్ చ నౌర్ ఇవామ్భసి తారయేత్ పితృగాథా తథైవాత్ర గీయతే బ్రహ్మవాదిభిః
యజమానుడు, భోజనదారులు ఇద్దరూ, నీటిలో నౌకలా, పితృదేవతల గీతల వల్ల దాటి పోతారు. దీనిని బ్రహ్మవేత్తలు ఇక్కడ పాడుతారు.
యా గీతా పితృభిః పూర్వమ్ ఐలస్యాసీన్ మహీపతేః కదా నః సంతతావ్ అగ్ర్యః కస్యచిద్ భవితా సుతః
పితృదేవతలు పూర్వం ఐలునకు పాడిన పాటను మన వంశంలో ఎప్పుడైనా గొప్ప కుమారుడు పుట్టి పాడతాడా అని ఆశపడతారు.
యో యోగిభుక్తశేషాన్ నో భువి పిణ్డాన్ ప్రదాస్యతి గయాయామ్ అథవా పిణ్డం ఖడ్గమాంసం తథా హవిః
యోగులు తిన్న మిగతా అన్నాన్ని, భూమిపై లేదా గయలో పిండాన్ని, లేదా గొర్రె మాంసాన్ని, హవిస్సును ఎవరు సమర్పిస్తారో వారు మాకు ప్రీతికరం.
కాలశాకం తిలాజ్యం చ తృప్తయే కృసరం చ నః వైశ్వదేవం చ సౌమ్యం చ ఖడ్గమాంసం పరం హవిః
బార్లీ, నువ్వులు నెయ్యితో, పప్పుతో అన్నం, వైశ్వదేవం, మృదువైనది, గొర్రె మాంసం — ఇవన్నీ మాకు తృప్తికరమైన హవిస్సులు.
విషాణవర్జం శిరస ఆ పాదాద్ ఆశిషామహే దద్యాచ్ ఛ్రాద్ధం త్రయోదశ్యాం మఘాసు చ యథావిధి
కొమ్మ తప్ప, తల నుండి పాదాల వరకు మేము ఆశిస్తాము. త్రయోదశి రోజున, మఘా నక్షత్రంలో, నిబంధనల ప్రకారం శ్రాద్ధం చేయాలి.
మధుసర్పిఃసమాయుక్తం పాయసం దక్షిణాయనే తస్మాత్ సంపూజయేద్ భక్త్యా స్వపితౄన్ విధివన్ నరః
తేనె, నెయ్యి కలిపిన పాయసం దక్షిణాయనంలో సమర్పించాలి. అందుకే పురుషుడు భక్తితో, నియమంగా తన పితృదేవతలను ఆరాధించాలి.
కామాన్ అభీప్సన్ సకలాన్ పాపాద్ ఆత్మవిమోచనమ్ వసూన్ రుద్రాంస్ తథాదిత్యాన్ నక్షత్రగ్రహతారకాః
అన్ని కోరికలు తీరాలని, పాపాల నుండి విముక్తి పొందాలని వాసువులు, రుద్రులు, ఆదిత్యులు, నక్షత్రాలు, గ్రహాలు, తారలను పూజించాలి.
ప్రీణయన్తి మనుష్యాణాం పితరః శ్రాద్ధతర్పితాః ఆయుః ప్రజాం ధనం విద్యాం స్వర్గం మోక్షం సుఖాని చ
శ్రాద్ధం వల్ల సంతృప్తిచెందిన పితృదేవతలు మనుషులకు ఆయువు, సంతానం, ధనం, విద్య, స్వర్గం, మోక్షం, సుఖాలు ప్రసాదిస్తారు.
ప్రయచ్ఛన్తి తథా రాజ్యం పితరః శ్రాద్ధతర్పితాః తథాపరాహ్ణః పూర్వాహ్ణాత్ పితౄణామ్ అతిరిచ్యతే
శ్రాద్ధంతో సంతృప్తిచెందిన పితృదేవతలు రాజ్యాన్ని కూడా ప్రసాదిస్తారు. పితృదేవతలకు మధ్యాహ్నం, పూర్వాహ్నం కన్నా శ్రేష్ఠం.
సంపూజ్య స్వాగతేనైతాన్ సదనే ఽభ్యాగతాన్ ద్విజాన్ పవిత్రపాణిర్ ఆచాన్తాన్ ఆసనేషూపవేశయేత్
ఇంటికి వచ్చిన ద్విజులను స్వాగతించి, చేతులు శుభ్రంగా కడిగి, నోరు కడిగి, వారికి తగిన ఆసనాల్లో కూర్చోబెట్టాలి.
శ్రాద్ధం కృత్వా విధానేన సంభోజ్య చ ద్విజోత్తమాన్ విసర్జయేత్ ప్రియాణ్య్ ఉక్త్వా ప్రణిపత్య చ భక్తితః
నియమంగా శ్రాద్ధం చేసి, ఉత్తమ బ్రాహ్మణులను భోజనం పెట్టి, మధురంగా మాట్లాడి, భక్తితో నమస్కరించి వారిని పంపించాలి.
ఆద్వారమ్ అనుగచ్ఛేచ్ చ ఆగచ్ఛేద్ అనుమోదితః తతో నిత్యక్రియాం కుర్యాద్ భోజయేచ్ చ తథాతిథీన్
వారిని తలుపు వరకు వెంట వెళ్లి, వారి అనుమతి తీసుకుని తిరిగి వచ్చి, నిత్యకర్మలు చేసి, అతిథులను కూడా భోజనం పెట్టాలి.
నిత్యక్రియాం పితౄణాం చ కేచిద్ ఇచ్ఛన్తి సత్తమాః న పితౄణాం తథైవాన్యే శేషం పూర్వవద్ ఆచరేత్
కొంతమంది ఉత్తములు పితృదేవతలకు నిత్యకర్మలు చేయాలని కోరుకుంటారు; మరికొంతమంది అలా చేయరు. మిగతా కార్యాలు మునుపటిలాగే చేయాలి.
పృథక్త్వేన వదన్త్య్ అన్యే కేచిత్ పూర్వం చ పూర్వవత్ తతస్ తద్ అన్నం భుఞ్జీత సహ భృత్యాదిభిర్ నరః
కొంతమంది వేరు చేయాలని, మరికొందరు మునుపటిలాగే చేయాలని అంటారు. ఆ తరువాత ఆ అన్నాన్ని సేవకులతో కలిసి తినాలి.
ఏవం కుర్వీత ధర్మజ్ఞః శ్రాద్ధం పిత్ర్యం సమాహితః యథా చ విప్రముఖ్యానాం పరితోషో ఽభిజాయతే
ఇలా ధర్మాన్ని తెలిసినవాడు, పితృశ్రాద్ధాన్ని శ్రద్ధగా నిర్వహించాలి. అప్పుడు ఉత్తమ బ్రాహ్మణులకు సంతృప్తి కలుగుతుంది.
ఇదానీం సంప్రవక్ష్యామి వర్జనీయాన్ ద్విజాధమాన్ మిత్రధ్రుక్ కునఖీ క్లీబః క్షయీ శుక్లీ వణిక్పథః
ఇప్పుడు దూరంగా ఉంచాల్సిన కనిష్ఠ బ్రాహ్మణులను చెబుతాను: మిత్రద్రోహి, వంకర గోర్లు ఉన్నవాడు, శక్తిలేని వాడు, క్షయరోగి, తెల్లదొమ్మెడు, వ్యాపార మార్గంలో నడిచేవాడు.
శ్యావదన్తో ఽథ ఖల్వాటః కాణో ఽన్ధో బధిరో జడః మూకః పఙ్గుః కుణిః షణ్ఢో దుశ్చర్మా వ్యఙ్గకేకరౌ
నల్ల దంతాలు ఉన్నవాడు, ముండ, ఒక కన్ను ఉన్నవాడు, అంధుడు, చెవిటి, మూర్ఖుడు, మౌనవాడు, లంగడు, వంకర కాళ్లు, శక్తిలేని వాడు, చెడు చర్మం ఉన్నవాడు, వంకర చేతులు, పాదాలు ఉన్నవాడు.
కుష్ఠీ రక్తేక్షణః కుబ్జో వామనో వికటో ఽలసః మిత్రశత్రుర్ దుష్కులీనః పశుపాలో నిరాకృతిః
కుష్టురోగి, ఎర్ర కళ్లవాడు, వంకరమైనవాడు, చిన్నవాడు, వికారంగా ఉన్నవాడు, అలసత్వం కలవాడు, స్నేహితుడా శత్రువా అని తెలియని వాడు, చెడ్డ వంశంలో పుట్టినవాడు, పశువులను కాపాడేవాడు, ఆకృతిలేని వాడు— వీరు అందరూ.
పరివిత్తిః పరివేత్తా పరివేదనికాసుతః వృషలీపతిస్ తత్సుతశ్ చ న భవేచ్ ఛ్రాద్ధభుగ్ ద్విజః
పెద్దమనుషుల మరణానికి డబ్బు తీసుకుని ఏడ్చేవాడు, అలా ఏడ్చే మహిళ కుమారుడు, తక్కువ కుల మహిళ భర్త, అతని కుమారుడు— వీరెవరూ ద్విజులుగా శ్రాద్ధ భోజనంలో పాల్గొనకూడదు.
వృషలీపుత్రసంస్కర్తా అనూఢో దిధిషూపతిః భృతకాధ్యాపకో యస్ తు భృతకాధ్యాపితశ్ చ యః
తక్కువ కుల మహిళ కుమారునికి సంస్కారాలు చేసే వాడు, పెళ్లి కాలేదని ఉన్నవాడు, సంతానం లేని మహిళ భర్త, జీతానికి బోధించే వాడు, జీతానికి చదివే వాడు— వీరందరూ.
సూతకాన్నోపజీవీ చ మృగయుః సోమవిక్రయీ అభిశస్తస్ తథా స్తేనః పతితో వార్ద్ధుషిః శఠః
ప్రసవ గృహాల్లో తినే వాడు, వేటగాడు, సోమరసం అమ్మేవాడు, శాపగ్రస్తుడు, దొంగ, తన కులం నుంచి పడిపోయినవాడు, మంగలి, మోసగాడు— వీరందరూ.