అన్నం దత్త్వా ద్విజాతిభ్యః శూద్రః పాపాత్ ప్రముచ్యతే ఔరసేన బలేనాన్నమ్ అర్జయిత్వా విహింసకః
శూద్రుడు తన శక్తితో, కొంత హింసతో కూడినప్పటికీ సంపాదించిన అన్నాన్ని ద్విజులకు ఇచ్చినా, పాపాల నుంచి విముక్తుడవుతాడు.
యః ప్రయచ్ఛతి విప్రేభ్యో న స దుర్గాణి సేవతే న్యాయేనావాప్తమ్ అన్నం తు నరో హర్షసమన్వితః
బ్రాహ్మణులకు అన్నం ఇచ్చే వాడు కష్టాలను ఎదుర్కొనడు; న్యాయంగా సంపాదించిన అన్నాన్ని ఆనందంగా ఇచ్చే మనిషి సుఖంగా ఉంటాడు.
ద్విజేభ్యో వేదవృద్ధేభ్యో దత్త్వా పాపాత్ ప్రముచ్యతే అన్నమ్ ఊర్జస్కరం లోకే దత్త్వోర్జస్వీ భవేన్ నరః
వేదంలో ప్రావీణ్యం ఉన్న ద్విజులకు అన్నం ఇచ్చినవాడు పాపాల నుంచి విముక్తుడవుతాడు; లోకంలో బలాన్ని ఇచ్చే అన్నాన్ని ఇచ్చినవాడు కూడా బలవంతుడవుతాడు.
సతాం పన్థానమ్ ఆవృత్య సర్వపాపైః ప్రముచ్యతే దానవిద్భిః కృతః పన్థా యేన యాన్తి మనీషిణః
సజ్జనుల మార్గాన్ని అనుసరించినవాడు అన్ని పాపాల నుంచి విముక్తుడవుతాడు; దానాన్ని తెలిసినవారు వేసిన మార్గాన్ని జ్ఞానులు అనుసరిస్తారు.
తేష్వ్ అప్య్ అన్నస్య దాతారస్ తేభ్యో ధర్మః సనాతనః సర్వావస్థం మనుష్యేణ న్యాయేనాన్నమ్ ఉపార్జితమ్
వారిలో కూడా అన్నం ఇచ్చేవారు శాశ్వత ధర్మాన్ని అనుసరిస్తారు. మనిషి ఎలాంటి పరిస్థితిలోనైనా, న్యాయంగా సంపాదించిన అన్నాన్ని ఇవ్వాలి.
కార్యాన్ న్యాయాగతం నిత్యమ్ అన్నం హి పరమా గతిః అన్నస్య హి ప్రదానేన నరో యాతి పరాం గతిమ్
ఎప్పుడూ న్యాయంగా సంపాదించిన అన్నాన్ని ఇవ్వాలి. అన్నదానం చేయడం వల్లే మనిషికి ఉత్తమమైన మార్గం లభిస్తుంది; అన్నం ఇచ్చినవాడు పరమగతిని పొందుతాడు.
సర్వకామసమాయుక్తః ప్రేత్య చాప్య్ అశ్నుతే సుఖమ్ ఏవం పుణ్యసమాయుక్తో నరః పాపైః ప్రముచ్యతే
అన్ని కోరికలు నెరవేరినవాడై, మరణానంతరం సుఖంగా అనుభవిస్తాడు. ఇలా పుణ్యంతో కూడినవాడు పాపాల నుండి విముక్తి పొందుతాడు.
తస్మాద్ అన్నం ప్రదాతవ్యమ్ అన్యాయపరివర్జితమ్ యస్ తు ప్రాణాహుతీపూర్వమ్ అన్నం భుఙ్క్తే గృహీ సదా
కాబట్టి, అన్యాయం లేకుండా అన్నం ఇవ్వాలి. ఎవరైతే ప్రాణహోత్రం చేసి, ఆ తరువాతే అన్నం తింటారో, ఆ గృహస్థుడు ఎప్పుడూ ధర్మబద్ధంగా ఉంటాడు.
అవన్ధ్యం దివసం కుర్యాద్ అన్నదానేన మానవః భోజయిత్వా శతం నిత్యం నరో వేదవిదాం వరమ్
ప్రతి రోజూ అన్నదానం చేసి, దినాన్ని ఫలప్రదంగా మార్చుకోవాలి. వేదపండితుల్లో ఉత్తములైన వందమందిని ప్రతిరోజూ భోజనం పెట్టేవాడు మహా పుణ్యవంతుడు.
న్యాయవిద్ధర్మవిదుషామ్ ఇతిహాసవిదాం తథా న యాతి నరకం ఘోరం సంసారం న చ సేవతే
న్యాయం, ధర్మం, ఇతిహాసాలను తెలిసినవారికి అన్నం ఇచ్చేవాడు ఘోరమైన నరకానికి పోవడు; సంసారబంధనాలు కూడా అతడిని వేధించవు.
సర్వకామసమాయుక్తః ప్రేత్య చాప్య్ అశ్నుతే సుఖమ్ ఏవం కర్మసమాయుక్తో రమతే విగతజ్వరః
అన్ని కోరికలు నెరవేరినవాడై, మరణానంతరం సుఖంగా అనుభవిస్తాడు. మంచి కార్యాలతో కూడినవాడు బాధలు లేకుండా ఆనందంగా ఉంటాడు.
రూపవాన్ కీర్తిమాంశ్ చైవ ధనవాంశ్ చోపజాయతే ఏతద్ వః సర్వమ్ ఆఖ్యాతమ్ అన్నదానఫలం మహత్ మూలమ్ ఏతత్ తు ధర్మాణాం ప్రదానానాం చ భో ద్విజాః
అతడు అందంగా, కీర్తివంతుడిగా, ధనవంతుడిగా అవుతాడు. అన్నదాన ఫలితాన్ని మొత్తం మీకు చెప్పాను. ఇదే ధర్మాలకు, దానాలకు మూలం, ఓ ద్విజులారా!
పరలోకగతానాం తు స్వకర్మస్థానవాసినామ్ తేషాం శ్రాద్ధం కథం జ్ఞేయం పుత్రైశ్ చాన్యైశ్ చ బన్ధుభిః
పరలోకానికి వెళ్లి, తమ కర్మఫలాన్ని అనుభవిస్తున్నవారి శ్రాద్ధం ఎలా చేయాలో, వారి కుమారులు మరియు ఇతర బంధువులు ఎలా తెలుసుకోవాలి?
నమస్కృత్య జగన్నాథం వారాహం లోకభావనమ్ శృణుధ్వం సంప్రవక్ష్యామి శ్రాద్ధకల్పం యథోదితమ్
జగన్నాథుడైన వరాహమూర్తికి నమస్కరించి, మీరు వినండి—శ్రాద్ధ విధిని యథావిధిగా పూర్తిగా వివరించబోతున్నాను.
పురా కోకాజలే మగ్నాన్ పితౄన్ ఉద్ధృతవాన్ విభుః శ్రాద్ధం కృత్వా తదా దేవో యథా తత్ర ద్విజోత్తమాః
పూర్వం కోకా జలంలో మునిగిపోయిన పితృదేవతలను ప్రభువు, అక్కడ దేవతలు చేసినట్లే, శ్రాద్ధం చేసి రక్షించాడు, ఓ ఉత్తమ ద్విజులారా!
కిమర్థం తే తు కోకాయాం నిమగ్నాః పితరో ఽమ్భసి కథం తేనోద్ధృతాస్ తే వై వారాహేణ ద్విజోత్తమ
మీ పితృదేవతలు ఎందుకు కోకా నదిలో మునిగిపోయారు? వారిని వరాహమూర్తి ఎలా రక్షించాడు, ఓ ఉత్తమ ద్విజులారా?
తస్మిన్ కోకాముఖే తీర్థే భుక్తిముక్తిఫలప్రదే శ్రోతుమ్ ఇచ్ఛామహే బ్రూహి పరం కౌతూహలం హి నః
ఆ కోకా ముఖ తీర్థంలో భోగమోక్ష ఫలితాలు లభిస్తాయి. మేము వినాలని ఆశిస్తున్నాము; దయచేసి చెప్పండి, మాకు ఎంతో ఆసక్తి ఉంది.
త్రేతాద్వాపరయోః సంధౌ పితరో దివ్యమానుషాః పురా మేరుగిరేః పృష్ఠే విశ్వైర్ దేవైః సహ స్థితాః
త్రేతా, ద్వాపర యుగాల మధ్యలో, దివ్యమైన మరియు మానవ పితృదేవతలు, అన్ని దేవతలతో కలిసి, మేరు పర్వత శిఖరంపై నిలిచారు.
తేషాం సముపవిష్టానాం పితౄణాం సోమసంభవా కన్యా కాన్తిమతీ దివ్యా పురతః ప్రాఞ్జలిః స్థితా తామ్ ఊచుః పితరో దివ్యా యే తత్రాసన్ సమాగతాః
ఆ సోమసంతాన పితృదేవతలు అక్కడ కూర్చున్నప్పుడు, ఒక అందమైన దివ్యకన్య, చేతులు జోడించి వారి ముందు నిలిచింది. అక్కడ కూడిన దివ్య పితృదేవతలు ఆమెతో మాట్లాడారు.
కాసి భద్రే ప్రభుః కో వా భవత్యా వక్తుమ్ అర్హసి
నీరు ఎవరు భద్రే? నీ ప్రభువు ఎవరు? దయచేసి మాకు చెప్పాలి.
సా ప్రోవాచ పితౄన్ దేవాన్ కలా చాన్ద్రమసీతి హ ప్రభుత్వే భవతామ్ ఏవ వరయామి యదీచ్ఛథ
ఆమె పితృదేవతలు, దేవతలకు ఇలా చెప్పింది: 'నేను చంద్రుని కుమార్తె కలా. మీరు అనుకుంటే, మీ ప్రభుత్వాన్ని కోరుకుంటున్నాను.'
ఊర్జా నామాస్తి ప్రథమం స్వధా చ తదనన్తరమ్ భవద్భిశ్ చాద్యైవ కృతం నామ కోకేతి భావితమ్
'ఊర్జా నా మొదటి పేరు, తరువాత స్వధా. ఈ రోజు మీరు నాకు 'కోకా' అనే పేరు పెట్టారు.'
తే హి తస్యా వచః శ్రుత్వా పితరో దివ్యమానుషాః తస్యా ముఖం నిరీక్షన్తో న తృప్తిమ్ అధిజగ్మిరే
ఆమె మాటలు విని, ఆ దివ్య మరియు మానవ పితృదేవతలు ఆమె ముఖాన్ని చూస్తూ, తృప్తి చెందలేదు.
విశ్వేదేవాశ్ చ తాఞ్ జ్ఞాత్వా కన్యాముఖనిరీక్షకాన్ యోగచ్యుతాన్ నిరీక్ష్యైవ విహాయ త్రిదివం గతాః
విశ్వదేవులు, ఆ పితృదేవతలు ఆ కన్యాముఖాన్ని చూస్తూ, తమ యోగాన్ని కోల్పోయారని తెలుసుకొని, వారిని వదిలేసి స్వర్గాన్ని విడిచిపోతారు.
భగవాన్ అపి శీతాంశుర్ ఊర్జాం నాపశ్యద్ ఆత్మజామ్ సమాకులమనా దధ్యౌ క్వ గతేతి మహాయశాః
శశిధరుడు అయిన చంద్రుడు తన కుమార్తె ఊర్జాను కనపడక, మనస్సులో కలవరపడి, 'ఆమె ఎక్కడికి వెళ్లిందో?' అని ఆలోచించాడు.
స వివేద తదా సోమః ప్రాప్తాం పితౄంశ్ చ కామతః తైశ్ చావలోకితాం హార్దాత్ స్వీకృతాం చ తపోబలాత్
అప్పుడు సోముడు, ఆ పితృదేవతలు కామంతో ఊర్జాను పొందారని, ఆమెను చూస్తూ, హృదయపూర్వకంగా తపస్సు బలంతో స్వీకరించారని గ్రహించాడు.
తతః క్రోధపరీతాత్మా పితౄఞ్ శశధరో ద్విజాః శశాప నిపతిష్యధ్వం యోగభ్రష్టా విచేతసః
తర్వాత చంద్రుడు కోపంతో నిండిపోయి, 'మీరు యోగాన్ని కోల్పోయి, జ్ఞానం పోయినవారు; మీరు కింద పడిపోతారు' అని పితృదేవతలను శపించాడు.
యస్మాద్ అదత్తాం మత్కన్యాం కామయధ్వం సుబాలిశాః యస్మాద్ ధృతవతీ చేయం పతీన్ పితృమతీ సతీ
మీరు, మూర్ఖులారా! నా కుమార్తెను పొందకముందే ఆమెను కోరారు. ఇంకా, ఈ సతీమంతుడు తన తండ్రి ఉన్నప్పుడే భర్తలను స్వీకరించింది.
స్వతన్త్రా ధర్మమ్ ఉత్సృజ్య తస్మాద్ భవతు నిమ్నగా కోకేతి ప్రథితా లోకే శిశిరాద్రిసమాశ్రితా
తన కర్తవ్యాన్ని వదిలి, స్వేచ్ఛగా ప్రవర్తించినందున, ఆమె శిశిరపర్వతాన్ని ఆశ్రయించి, లోకంలో ప్రసిద్ధమైన కోకా అనే ప్రవహించే నదిగా మారాలి.
ఇత్థం శప్తాశ్ చన్ద్రమసా పితరో దివ్యమానుషాః యోగభ్రష్టా నిపతితా హిమవత్పాదభూతలే
ఇలా చంద్రుని శాపంతో, ఆ దివ్య మరియు మానవ పితృదేవతలు యోగం కోల్పోయి, హిమవంతు పర్వత పాదభూమికి పడిపోయారు.