కురణ్టకణ్టకాకీర్ణం పృథువికటతాడనైః శక్తివజ్రైశ్ చ సంకీర్ణమ్ ఉజ్జ్వలం తీవ్రకణ్టకమ్
అది ముల్లు మురికితో నిండినది, గట్టిగా కొట్టే దెబ్బలతో, కత్తులు, వజ్రాయుధాలతో నిండినది, ప్రకాశవంతంగా, తీవ్రమైన ముల్లులతో ఉంటుంది.
అఙ్గారవాలుకామిశ్రం వహ్నికీటకదుర్గమమ్ జ్వాలామాలాకులం రౌద్రం సూర్యరశ్మిప్రతాపితమ్
అందులో ఎర్రబడ్డ బొగ్గు, ఇసుక కలిసినవి, అగ్ని పురుగులతో దాటి పోవడం కష్టమైనది, మంటలతో చుట్టుముట్టబడి, భయంకరంగా, సూర్యకిరణాలతో కాలిపోతుంది.
అధ్వానం నీయతే దేహీ కృష్యమాణః సునిష్ఠురైః యదైవ క్రన్దతే జన్తుర్ దుఃఖార్తః పతితః క్వచిత్
దేహధారి ఆ మార్గంలో అత్యంత క్రూరులచే లాగబడుతూ పోతాడు; ఎప్పుడైతే ఆ జీవి బాధతో అరుస్తాడో, ఎక్కడో పడిపోతాడో—
తదైవాహన్యతే సర్వైర్ ఆయుధైర్ యమకింకరైః ఏవం సంతాడ్యమానశ్ చ లుబ్ధః పాపేషు యో ఽనయః
అప్పుడే యముని సేవకులు ఆయుధాలతో అతన్ని కొడతారు; అలా పాపాల్లో దురాశతో ఉండే వాడు దారుణంగా హింసించబడతాడు.
అవశో నీయతే జన్తుర్ దుర్ధరైర్ యమకింకరైః సర్వైర్ ఏవ హి గన్తవ్యమ్ అధ్వానం తత్ సుదుర్గమమ్
ఆ జీవి లేని స్థితిలో, భయంకరమైన యముని సేవకులచే లాగబడి, అందరూ ఆ అత్యంత కఠినమైన మార్గాన్ని తప్పక దాటి వెళ్లాలి.
నీయతే వివిధైర్ ఘోరైర్ యమదూతైర్ అవజ్ఞయా నీత్వా సుదారుణం మార్గం ప్రాణినం యమకింకరైః
వివిధ భయంకరమైన యమదూతలు, తక్కువగా చూసి, ఆ ప్రాణిని అత్యంత దారుణమైన మార్గంలో నడిపించి తీసుకెళ్తారు.
ప్రవేశ్యతే పురీం ఘోరాం తామ్రాయసమయీం ద్విజాః సా పురీ విపులాకారా లక్షయోజనమ్ ఆయతా
ఆ ప్రాణిని భయంకరమైన, తామ్రవర్ణంతో ఉన్న నగరంలోనికి ప్రవేశింపజేస్తారు, అటువంటి నగరం ఎంతో విస్తారంగా, లక్ష యోజనల పొడవుగా ఉంటుంది.
చతురస్రా వినిర్దిష్టా చతుర్ద్వారవతీ శుభా ప్రాకారాః కాఞ్చనాస్ తస్యా యోజనాయుతమ్ ఉచ్ఛ్రితాః
ఆ నగరం చతురస్రాకారంగా, నాలుగు ద్వారాలతో, శుభ్రంగా ఉంటుంది; దాని ప్రాకారాలు బంగారంతో, పది వేల యోజనల ఎత్తులో ఉంటాయి.
ఇన్ద్రనీలమహానీలపద్మరాగోపశోభితా సా పురీ వివిధైః సంఘైర్ ఘోరా ఘోరైః సమాకులా
ఆ నగరం నీలమణులు, గొప్ప నీలరత్నాలు, పద్మరాగ రాళ్లతో అలంకరించబడి, భయంకరమైన అనేక గుంపులతో నిండిపోయి ఉంది.
దేవదానవగన్ధర్వైర్ యక్షరాక్షసపన్నగైః పూర్వద్వారం శుభం తస్యాః పతాకాశతశోభితమ్
ఆ నగరానికి తూర్పు ద్వారం అద్భుతంగా, వందలాది జెండాలతో అలంకరించబడి, దేవతలు, దానవులు, గంధర్వులు, యక్షులు, రాక్షసులు, పాములు అక్కడ గుమిగూడి ఉన్నారు.
వజ్రేన్ద్రనీలవైదూర్యముక్తాఫలవిభూషితమ్ గీతనృత్యైః సమాకీర్ణం గన్ధర్వాప్సరసాం గణైః
వజ్రరత్నాలు, నీలమణులు, వైడూర్యాలు, ముత్యాలతో ఆ ద్వారం మెరిసిపోతూ, గంధర్వులు, అప్సరసల గాన నృత్య గుంపులతో నిండిపోయి ఉంది.
ప్రవేశస్ తేన దేవానామ్ ఋషీణాం యోగినాం తథా గన్ధర్వసిద్ధయక్షాణాం విద్యాధరవిసర్పిణామ్
ఆ ద్వారం ద్వారా దేవతలు, ఋషులు, యోగులు, గంధర్వులు, సిద్ధులు, యక్షులు, విద్యాధరులు, పాములు ప్రవేశిస్తారు.
ఉత్తరం నగరద్వారం ఘణ్టాచామరభూషితమ్ ఛత్త్రచామరవిన్యాసం నానారత్నైర్ అలంకృతమ్
ఉత్తర ద్వారం గంటలు, చామరాలు, గొడుగులు, వివిధ రత్నాలతో అలంకరించబడి ఉంది.
వీణారేణురవై రమ్యైర్ గీతమఙ్గలనాదితైః ఋగ్యజుఃసామనిర్ఘోషైర్ మునివృన్దసమాకులమ్
వీణా ధ్వనులు, మంగళగీతాలు, ఋగ్వేద, యజుర్వేద, సామవేద ఘోషలు, మునుల గుంపులతో ఆ ద్వారం మధురమైన శబ్దాలతో నిండిపోయి ఉంది.
విశన్తి యేన ధర్మజ్ఞాః సత్యవ్రతపరాయణాః గ్రీష్మే వారిప్రదా యే చ శీతే చాగ్నిప్రదా నరాః
ఆ ద్వారం ద్వారా ధర్మాన్ని తెలిసినవారు, సత్యవ్రతంలో నిలిచినవారు, వేసవిలో నీళ్లు ఇచ్చేవారు, చలిలో అగ్ని ఇచ్చేవారు ప్రవేశిస్తారు.
శ్రాన్తసంవాహకా యే చ ప్రియవాదరతాశ్ చ యే యే చ దానరతాః శూరా మాతాపితృపరాశ్ చ యే
శ్రమించినవారికి సహాయం చేసే వారు, మధురంగా మాట్లాడేవారు, దానం చేయడంలో ఆనందించే వారు, ధైర్యవంతులు, తల్లిదండ్రులకు సేవ చేసే వారు అక్కడ ప్రవేశిస్తారు.
ద్విజశుశ్రూషణే యుక్తా నిత్యం యే ఽతిథిపూజకాః పశ్చిమం తు మహాద్వారం పుర్యా రత్నైర్ విభూషితమ్
ద్విజులకు సేవ చేసే వారు, ఎప్పుడూ అతిథులను ఆతిథ్యం చేసే వారు ఆ నగరానికి పశ్చిమ ద్వారం ద్వారా, రత్నాలతో అలంకరించబడిన ద్వారం ద్వారా ప్రవేశిస్తారు.
విచిత్రమణిసోపానం తోమరైః సమలంకృతమ్ భేరీమృదఙ్గసంనాదైః శఙ్ఖకాహలనాదితమ్
ఆ ద్వారం అడుగులు ఎన్నో రకాల మణులతో తయారై, కటారాలతో అలంకరించబడి, బేరి, మృదంగ ధ్వనులతో, శంఖం, కాహళం మేళాలతో మారుమోగిపోతుంది.
సిద్ధవృన్దైః సదా హృష్టైర్ మఙ్గలైః ప్రణినాదితమ్ ప్రవేశస్ తేన హృష్టానాం శివభక్తిమతాం నృణామ్
సిద్ధుల గుంపులు ఎప్పుడూ ఆనందంగా మంగళకోశాలతో నిండిపోయి ఉంటాయి; ఆ ద్వారం ద్వారా శివభక్తులు ఆనందంగా ప్రవేశిస్తారు.
సర్వతీర్థప్లుతా యే చ పఞ్చాగ్నేర్ యే చ సేవకాః ప్రస్థానే యే మృతా వీరా మృతాః కాలఞ్జరే గిరౌ
అన్ని తీర్థాలలో స్నానం చేసినవారు, పంచాగ్ని సేవ చేసినవారు, ప్రయాణంలో మరణించినవారు, కాలంజర పర్వతంపై వీరమరణం పొందినవారు అక్కడ ప్రవేశిస్తారు.
అగ్నౌ విపన్నా యే వీరాః సాధితం యైర్ అనాశకమ్ యే స్వామిమిత్రలోకార్థే గోగ్రహే సంకులే హతాః
అగ్నిలో మరణించిన వీరులు, నాశనం చేయలేని కార్యాన్ని సాధించినవారు, ప్రభువు, మిత్రుడు, ప్రజల కోసం గొర్రెల పోరులో చనిపోయినవారు అక్కడ ప్రవేశిస్తారు.
తే విశన్తి నరాః శూరాః పశ్చిమేన తపోధనాః పుర్యాం తస్యా మహాఘోరం సర్వసత్త్వభయంకరమ్
అటువంటి ధైర్యవంతులు, తపస్సులో నిపుణులు పశ్చిమ ద్వారం ద్వారా ఆ మహాభయంకరమైన, అన్నివిధాల జీవులకు భయానకంగా ఉన్న నగరంలోకి ప్రవేశిస్తారు.
హాహాకారసమాక్రుష్టం దక్షిణం ద్వారమ్ ఈదృశమ్ అన్ధకారసమాయుక్తం తీక్ష్ణశృఙ్గైః సమన్వితమ్
దక్షిణ ద్వారం హాహాకారాలతో మారుమోగి, చీకటిలో మునిగిపోయి, పదునైన కొమ్ములతో నిండిపోయి ఉంది.
కణ్టకైర్ వృశ్చికైః సర్పైర్ వజ్రకీటైః సుదుర్గమైః విలుమ్పద్భిర్ వృకైర్ వ్యాఘ్రైర్ ఋక్షైః సింహైః సజమ్బుకైః
ఆ ద్వారం ముల్లు, చీమలు, పాములు, వజ్రకీటకాలు వంటి దుర్గములతో, చుట్టూ తిరుగుతూ దోచే నక్కలు, పులులు, ఎలుగుబంట్లు, సింహాలు, కోయ్యలతో నిండిపోయి ఉంది.
శ్వానమార్జారగృధ్రైశ్ చ సజ్వాలకవలైర్ ముఖైః ప్రవేశస్ తేన వై నిత్యం సర్వేషామ్ అపకారిణామ్
అక్కడ కుక్కలు, పిల్లులు, గద్దలు అగ్నిముఖాలతో మాంసాన్ని తింటూ ఉంటాయి; ఆ ద్వారం ద్వారా ఎప్పుడూ దుష్టులు మాత్రమే ప్రవేశిస్తారు.
యే ఘాతయన్తి విప్రాన్ గా బాలం వృద్ధం తథాతురమ్ శరణాగతం విశ్వస్తం స్త్రియం మిత్రం నిరాయుధమ్
బ్రాహ్మణులను, ఆవులను, పిల్లలను, వృద్ధులను, అనారోగ్యంతో ఉన్నవారిని, ఆశ్రయానికి వచ్చినవారిని, విశ్వాసంతో ఉన్నవారిని, స్త్రీలను, మిత్రులను, ఆయుధం లేని వారిని హత్య చేసే వారు—
యే ఽగమ్యాగామినో మూఢాః పరద్రవ్యాపహారిణః నిక్షేపస్యాపహర్తారో విషవహ్నిప్రదాశ్ చ యే
ఎవరైతే నిషిద్ధమైన చోట్లకు వెళ్తారో, మూర్ఖులై ఉంటారో, పరుల సొత్తు దొంగిలించేవారో, అప్పగించిన వస్తువులు అపహరిస్తారో, విషం లేదా అగ్ని ఇస్తారో,
పరభూమిం గృహం శయ్యాం వస్త్రాలంకారహారిణః పరరన్ధ్రేషు యే క్రూరా యే సదానృతవాదినః
ఎవరైతే పరుల భూమిని, ఇల్లు, మంచం, వస్త్రాలు, ఆభరణాలు దొంగిలిస్తారో, పరుల విషయాల్లో క్రూరంగా ప్రవర్తిస్తారో, ఎప్పుడూ అబద్ధం చెప్పేవారో,
గ్రామరాష్ట్రపురస్థానే మహాదుఃఖప్రదా హి యే కూటసాక్షిప్రదాతారః కన్యావిక్రయకారకాః
ఎవరైతే గ్రామాల్లో, రాజ్యాల్లో, పట్టణాల్లో, ఇతర చోట్ల గొప్ప బాధలు కలిగిస్తారో, తప్పుడు సాక్ష్యం ఇస్తారో, కుమార్తెలను అమ్మేవారో,
అభక్ష్యభక్షణరతా యే గచ్ఛన్తి సుతాం స్నుషామ్ మాతరం పితరం చైవ యే వదన్తి చ పౌరుషమ్
ఎవరైతే తినకూడని వాటిని తినడంలో ఆనందపడతారో, తమ కుమారుడు, కోడలు, తల్లి, తండ్రి దగ్గరికి వెళ్తారో, లైంగిక విషయాలు మాట్లాడేవారో,