జన్తోః సంప్రాప్తకాలస్య వేదనార్తస్య వై భృశమ్ భూతైః సంత్యక్తదేహస్య కణ్ఠప్రాప్తానిలస్య చ
జీవికి సమయం వచ్చినప్పుడు, అతడు తీవ్రమైన బాధతో, శరీరాన్ని వదిలి, ఊపిరి గొంతులో ఉండగా, ఆ భూతాలు—
శరీరాచ్ చ్యావితో జీవో రోరవీతి తథోల్బణమ్ నిర్గతో వాయుభూతస్ తు షాట్కౌశికకలేవరే
శరీరం విడిచిన ఆత్మ గట్టిగా అరుస్తుంది; బయటకు వచ్చి, వాయువులా మారి, ఆరు పొరల శరీరంలోకి ప్రవేశిస్తుంది.
మాతృభిః పితృభిశ్ చైవ భ్రాతృభిర్ మాతులైస్ తథా దారైః పుత్రైర్ వయస్యైశ్ చ గురుభిస్ త్యజ్యతే భువి
తల్లులు, తండ్రులు, అన్నదమ్ములు, మామలు, భార్యలు, పిల్లలు, స్నేహితులు, గురువులు — వీళ్లందరూ భూమిపై అతన్ని వదిలిపోతారు.
దృశ్యమానశ్ చ తైర్ దీనైర్ అశ్రుపూర్ణేక్షణైర్ భృశమ్ స్వశరీరం సముత్సృజ్య వాయుభూతస్ తు గచ్ఛతి
వారు కన్నీళ్లతో బాధతో చూస్తున్నా, అతడు తన శరీరాన్ని వదిలి, వాయువులా మారి అక్కడినుండి వెళ్లిపోతాడు.
అన్ధకారమ్ అపారం చ మహాఘోరం తమోవృతమ్ సుఖదుఃఖప్రదాతారం దుర్గమం పాపకర్మణామ్
అది అంతులేని, భయంకరమైన, గాఢమైన చీకటిలో మునిగిపోయి ఉంటుంది. అక్కడ సుఖదుఃఖాలు రెండూ కలిసివుంటాయి. పాపకార్యాలు చేసినవారికి దాటి పోవడం చాలా కష్టం.
దుఃసహం చ దురన్తం చ దుర్నిరీక్షం దురాసదమ్ దురాపమ్ అతిదుర్గం చ పాపిష్ఠానాం సదాహితమ్
అది భరించలేనంత బాధతో, అంతం లేని, చూడలేని, దగ్గరకి వెళ్లలేని, చేరలేని, అత్యంత ప్రమాదకరమైన స్థలం. పాపిష్టులకు అది ఎప్పుడూ మండిపోతూ ఉంటుంది.
కృష్యమాణాశ్ చ తైర్ భూతైర్ యామ్యైః పాశైస్ తు సంయతాః ముద్గరైస్ తాడ్యమానాశ్ చ నీయన్తే తం మహాపథమ్
అక్కడ యముని దూతలు, ఆ ప్రాణులను యమపాశాలతో కట్టేసి, గొప్ప దారిలో లాగుతూ, గొడ్డలులతో కొడుతూ తీసుకెళ్తారు.
క్షీణాయుషం సమాలోక్య ప్రాణినం చాయుషక్షయే నినీషవః సమాయాన్తి యమదూతా భయంకరాః
ఒక ప్రాణికి ఆయుష్షు తీరిపోయినప్పుడు, ఆయుష్షు ముగిసినదని చూసి, భయంకరమైన యమదూతలు అతన్ని తీసుకెళ్లడానికి వస్తారు.
ఆరూఢా యానకాలే తు ఋక్షవ్యాఘ్రఖరేషు చ ఉష్ట్రేషు వానరేష్వ్ అన్యే వృశ్చికేషు వృకేషు చ
వెళ్లిపోవాల్సిన సమయంలో, కొందరు ఎలుగుబంటి, పులి, గాడిద, ఒంటె, కోతి, చీమ, నక్క వంటి జంతువులపై ఎక్కి వెళ్తారు.
ఉలూకసర్పమార్జారం తథాన్యే గృధ్రవాహనాః శ్యేనశృగాలమ్ ఆరూఢాః సరఘాకఙ్కవాహనాః
ఇంకొంతమంది గుడ్లగూబ, పాము, పిల్లి, గద్ద, గద్ద, నక్క, మరికొందరు పురుగు, కొంగ వంటి వాటిపై ఎక్కి వెళ్తారు.
వరాహపశువేతాలమహిషాస్యాస్ తథా పరే నానారూపధరా ఘోరాః సర్వప్రాణిభయంకరాః
కొంతమందికి పంది, ఆవు, పిశాచం, ఎద్దు ముఖాలు ఉంటాయి. ఇంకొందరు భయంకరమైన అనేక రూపాలు ధరించి, అన్ని జీవులకు భయాన్ని కలిగిస్తారు.
దీర్ఘముష్కాః కరాలాస్యా వక్రనాసాస్ త్రిలోచనాః మహాహనుకపోలాస్యాః ప్రలమ్బదశనచ్ఛదాః
వారికి పొడవాటి వృషణాలు, భయంకరమైన నోర్లు, వంకర ముక్కులు, మూడు కళ్ళు, పెద్ద దవడలు, బిగువైన చెంపలు, వేలాడే పెద్ద పళ్ళు ఉంటాయి.
నిర్గతైర్ వికృతాకారైర్ దశనైర్ అఙ్కురోపమైః మాంసశోణితదిగ్ధాఙ్గా దంష్ట్రాభిర్ భృశమ్ ఉల్బణైః
వారికి వంకరగా, గుచ్చేలా ఉన్న పళ్ళు, మాంసం, రక్తంతో మురికైన శరీరం, భయంకరమైన పెద్ద దంతాలు ఉంటాయి.
ముఖైః పాతాలసదృశైర్ జ్వలజ్జిహ్వైర్ భయంకరైః నేత్రైః సువికృతాకారైర్ జ్వలత్పిఙ్గలచఞ్చలైః
వారికి పాతాళంలా ఉన్న నోర్లు, మండుతున్న భయంకరమైన నాలుకలు, వంకరగా, మంటపట్టిన పసుపు రంగు కళ్ళు ఉంటాయి.
మార్జారోలూకఖద్యోతశక్రగోపవద్ ఉద్ధతైః కేకరైః సంకులైస్ స్తబ్ధైర్ లోచనైః పావకోపమైః
వారికున్న కళ్ళు పిల్లి, గుడ్లగూబ, జ్యోతిరేక, పురుగు లాంటి వెలిగేలా, పెద్దవి, స్థిరంగా, అగ్ని వంటి భయంకరమైనవి. చుట్టూ అరుపులతో నిండివుంటాయి.
భృశమ్ ఆభరణైర్ భీమైర్ ఆబద్ధైర్ భుజగోపమైః శోణాసరలగాత్రైశ్ చ ముణ్డమాలావిభూషితైః
వారు భయంకరమైన అలంకారాలు ధరించి, పాము వంటి ఆభరణాలతో కట్టబడి, రక్తంతో మురికైన అవయవాలతో, ముండమాలలు వేసుకుని ఉంటారు.
కణ్ఠస్థకృష్ణసర్పైశ్ చ ఫూత్కారరవభీషణైః వహ్నిజ్వాలోపమైః కేశైః స్తబ్ధరుక్షైర్ భయంకరైః
వారి మెడలో నల్ల పాములు చుట్టుకుని ఉంటాయి. ఫూత్కారంతో భయపెట్టే అరుపులు చేస్తారు. వారి జుట్టు అగ్నిలా మండుతూ, పొడిగా, గట్టిగా, భయంకరంగా ఉంటుంది.
బభ్రుపిఙ్గలలోలైశ్ చ కద్రుశ్మశ్రుభిర్ ఆవృతాః భుజదణ్డైర్ మహాఘోరైః ప్రలమ్బైః పరిఘోపమైః
వారు గోధుమ, ఎరుపు, గడ్డిగడ్డిగా ఉన్న జుట్టుతో, పెద్ద, భయంకరమైన, బరువైన చేతులతో, ఇనుపగదిపల్లా వేలాడేలా ఉంటారు.
కేచిద్ ద్విబాహవస్ తత్ర తథాన్యే చ చతుర్భుజాః ద్విరష్టబాహవశ్ చాన్యే దశవింశభుజాస్ తథా
వారిలో కొందరికి రెండు చేతులు, మరికొందరికి నాలుగు, ఇంకొందరికి ఎనిమిది, మరికొందరికి ఇరవై చేతులు ఉంటాయి.
అసంఖ్యాతభుజాశ్ చాన్యే కేచిద్ బాహుసహస్రిణః ఆయుధైర్ వికృతాకారైః ప్రజ్వలద్భిర్ భయానకైః
ఇంకొందరికి లెక్కలేనంత చేతులు, మరికొందరికి వెయ్యి చేతులు ఉంటాయి. వారు విచిత్రమైన, మండుతున్న, భయంకరమైన ఆయుధాలు పట్టుకుని ఉంటారు.
శక్తితోమరచక్రాద్యైః సుదీప్తైర్ వివిధాయుధైః పాశశృఙ్ఖలదణ్డైశ్ చ భీషయన్తో మహాబలాః
వారు కత్తి, గద, చక్రం వంటి ప్రకాశించే ఆయుధాలు, పాశాలు, గొలుసులు, దండాలతో, మహాశక్తితో భయపెడతారు.
ఆగచ్ఛన్తి మహారౌద్రా మర్త్యానామ్ ఆయుషః క్షయే గ్రహీతుం ప్రాణినః సర్వే యమస్యాజ్ఞాకరాస్ తథా
ఈ మహాభయంకరమైన వారు, మానవుల ఆయుష్షు తీరినప్పుడు, యముని ఆజ్ఞతో, అన్ని ప్రాణులను పట్టుకోవడానికి వస్తారు.
యత్ తచ్ ఛరీరమ్ ఆదత్తే యాతనీయం స్వకర్మజమ్ తద్ అస్య నీయతే జన్తోర్ యమస్య సదనం ప్రతి
తన పాపకర్మల వల్ల కలిగిన, బాధలు అనుభవించేందుకు ఏర్పడిన ఆ శరీరాన్ని, ఆ జీవుడు యమధర్మరాజు ఇంటికి తీసుకెళ్లబడతాడు.
బద్ధ్వా తత్ కాలపాశైశ్ చ నిగడైర్ వజ్రశృఙ్ఖలైః తాడయిత్వా భృశం క్రుద్ధైర్ నీయతే యమకింకరైః
కాలపాశాలతో, గొలుసులతో, వజ్రపు సంకెళ్లతో బంధించి, కోపంతో ఉన్న యమదూతలు అతన్ని బలంగా కొట్టి, లాగుతూ తీసుకెళ్తారు.
ప్రస్ఖలన్తం రుదన్తం చ ఆక్రోశన్తం ముహుర్ ముహుః హా తాత మాతః పుత్రేతి వదన్తం కర్మదూషితమ్
తడబడుతూ, ఏడుస్తూ, మళ్లీ మళ్లీ 'అయ్యో నాన్నా! అమ్మా! బిడ్డా!' అని అరుస్తూ, తన పాపకర్మల వల్ల బాధపడుతూ, ఆ జీవుడు లాగబడతాడు.
ఆహత్య నిశితైః శూలైర్ ముద్గరైర్ నిశితైర్ ఘనైః ఖడ్గశక్తిప్రహారైశ్ చ వజ్రదణ్డైః సుదారుణైః
పదునైన కత్తులు, గొడ్డళ్లు, బరువైన ముద్గరాలు, వజ్రపు దండాలతో, భయంకరమైన ఆయుధాలతో అతన్ని కొడతారు.
భర్త్స్యమానో మహారావైర్ వజ్రశక్తిసమన్వితైః ఏకైకశో భృశం క్రుద్ధైస్ తాడయద్భిః సమన్తతః
వజ్రాయుధాలతో కూడిన పెద్ద అరుపులతో భయపెట్టి, కోపంతో ఉన్న యమదూతలు చుట్టూ చుట్టూ ఒక్కొక్కరుగా అతన్ని తీవ్రంగా కొడతారు.
స ముహ్యమానో దుఃఖార్తః ప్రతపంశ్ చ ఇతస్ తతః ఆకృష్య నీయతే జన్తుర్ అధ్వానం సుభయంకరైః
బాధతో మూర్చిపోయి, తాపంతో ఇక్కడ అక్కడ లాగబడుతూ, ఆ జీవుడు భయంకరమైన మార్గంలో యమదూతల చేతికి పడతాడు.
కుశకణ్టకవల్మీకశఙ్కుపాషాణశర్కరే తథా ప్రదీప్తజ్వలనే క్షారవజ్రశతోత్కటే
గడ్డి, ముల్లు, పుట్టలు, కంచులు, రాళ్లు, మట్టికంకరలు, అలాగే మండుతున్న అగ్నిలో, విషపదార్థాల్లో, వజ్రపు భయంకరమైన చోట్లుగా అతన్ని లాగిస్తారు.
ప్రదీప్తాదిత్యతప్తేన దహ్యమానస్ తదంశుభిః కృష్యతే యమదూతైశ్ చ శివాసంనాదభీషణైః
మండుతున్న సూర్యకిరణాల వేడితో కాలుతూ, భయంకరమైన అరుపులతో యమదూతలు అతన్ని లాగుతూ తీసుకెళ్తారు.