విష్ణోర్ అమితవీర్యస్య యః శృణోతి కృతాఞ్జలిః
అపారమైన శక్తిగల విష్ణువు మహిమను, చేతులు ముడుచుకొని భక్తితో వినేవాడు—
ఏతాశ్ చ యోగేశ్వరయోగమాయాః శ్రుత్వా నరో ముచ్యతి సర్వపాపైః ఋద్ధిం సమృద్ధిం విపులాంశ్ చ భోగాన్ ప్రాప్నోతి శీఘ్రం భగవత్ప్రసాదాత్
ఈ యోగేశ్వరుని యోగమాయలు, ఆయన అద్భుత శక్తుల కథలు వినేవాడు, అన్ని పాపాల నుండి విముక్తి పొందుతాడు; భగవంతుని కృపతో త్వరగా ఐశ్వర్యం, సమృద్ధి, విస్తృతమైన సుఖాలు పొందుతాడు.
ఏవం మయా మునిశ్రేష్ఠా విష్ణోర్ అమితతేజసః సర్వపాపహరాః పుణ్యాః ప్రాదుర్భావాః ప్రకీర్తితాః
మహామునులారా! అపార తేజస్సు గల విష్ణువు పవిత్రమైన, పాపాలను తొలగించే అవతారాలను నేను మీకు వివరించాను.
న తృప్తిమ్ అధిగచ్ఛామః పుణ్యధర్మామృతస్య చ మునే త్వన్ముఖగీతస్య తథా కౌతూహలం హి నః
మహర్షీ! నీ నోటివెంట వినిపించే ధర్మామృతాన్ని మేము ఎంత విన్నా తృప్తి కలగడం లేదు; ఇంకా తెలుసుకోవాలనే ఆసక్తి మాలో ఉంది.
ఉత్పత్తిం ప్రలయం చైవ భూతానాం కర్మణో గతిమ్ వేత్సి సర్వం మునే తేన పృచ్ఛామస్ త్వాం మహామతిమ్
మహర్షీ! భూతాల ఉద్భవం, లయం, వారి కర్మల ఫలితాలన్నీ నీకు తెలుసు. అందుకే, మహామతి! మేము నీకు అన్నీ అడుగుతున్నాము.
శ్రూయతే యమలోకస్య మార్గః పరమదుర్గమః దుఃఖక్లేశకరః శశ్వత్ సర్వభూతభయావహః
యమలోకానికి వెళ్లే మార్గం చాలా కఠినమని, దుఃఖం, బాధ కలిగించేదని, ఎప్పటికీ అన్ని జీవులకు భయాన్ని కలిగించేదని వినిపిస్తోంది.
కథం తేన నరా యాన్తి మార్గేణ యమసాదనమ్ ప్రమాణం చైవ మార్గస్య బ్రూహి నో వదతాం వర
ఆ మార్గం ద్వారా మనుషులు యముని ఇంటికి ఎలా చేరుకుంటారు? ఆ మార్గం ఎంత దూరమో, ఎలా ఉందో, వాక్చాతుర్యశాలి అయిన నీవు మాకు చెప్పు.
మునే పృచ్ఛామ సర్వజ్ఞ బ్రూహి సర్వమ్ అశేషతః కథం నరకదుఃఖాని నాప్నువన్తి నరాన్ మునే
మహర్షీ! సర్వజ్ఞుడవైన నీవు మాకు పూర్తిగా వివరించు: మనుషులు నరక బాధలను ఎలా తప్పించుకోగలరు?
కేనోపాయేన దానేన ధర్మేణ నియమేన చ మానుషస్య చ యామ్యస్య లోకస్య కియద్ అన్తరమ్
ఏ ఉపాయంతో, ఏ దానంతో, ఏ ధర్మంతో, ఏ నియమంతో నరకాన్ని దాటవచ్చు? మానవ లోకం నుంచి యమలోకం వరకు ఎంత దూరముంది?
కథం చ స్వర్గతిం యాన్తి నరకం కేన కర్మణా స్వర్గస్థానాని కియన్తి కియన్తి నరకాణి చ
మనుషులు స్వర్గాన్ని ఎలా పొందుతారు? ఏ పాపకార్యంతో నరకానికి వెళ్తారు? స్వర్గంలో ఎన్ని స్థలాలు ఉన్నాయి? నరకాలు ఎన్ని ఉన్నాయి?
కథం సుకృతినో యాన్తి కథం దుష్కృతకారిణః కిం రూపం కిం ప్రమాణం వా కో వర్ణస్ తూభయోర్ అపి జీవస్య నీయమానస్య యమలోకం బ్రవీహి నః
పుణ్యులు ఎలా వెళ్తారు? పాపులు ఎలా ప్రవర్తిస్తారు? వారి రూపం ఎలా ఉంటుంది? వారి పరిమాణం ఎంత? యమలోకానికి తీసుకెళ్లబడే ఆత్మకు రంగు ఏమిటి? మాకు వివరించు.
శృణుధ్వం మునిశార్దూలా వదతో మమ సువ్రతాః సంసారచక్రమ్ అజరం స్థితిర్ యస్య న విద్యతే
మహర్షులారా! మీరు శ్రద్ధగా వినండి. ఈ సంసార చక్రం వృద్ధాప్యమూ లేని, ఎప్పుడూ స్థిరంగా ఉండని దానిగా ఉంది.
సో ఽహం వదామి వః సర్వం యమమార్గస్య నిర్ణయమ్ ఉత్క్రాన్తికాలాద్ ఆరభ్య యథా నాన్యో వదిష్యతి
మీరు అడిగిన యమ మార్గ విశేషాలను, ప్రాణం విడిచిన క్షణం నుంచి మొదలుకొని, ఎవరూ చెప్పని విధంగా నేను పూర్తిగా వివరించబోతున్నాను.
స్వరూపం చైవ మార్గస్య యన్ మాం పృచ్ఛథ సత్తమాః యమలోకస్య చాధ్వానమ్ అన్తరం మానుషస్య చ
మీరు అడిగిన ఆ మార్గ స్వరూపాన్ని, యమలోకానికి వెళ్లే ప్రయాణాన్ని, మానవ లోకం నుంచి దాని దూరాన్ని నేను వివరించబోతున్నాను.
యోజనానాం సహస్రాణి షడశీతిస్ తద్ అన్తరమ్ తప్తతామ్రమ్ ఇవాతప్తం తద్ అధ్వానమ్ ఉదాహృతమ్
మానవ లోకం నుంచి యమలోకం వరకు ఎనబై ఆరు వేల యోజనాల దూరం ఉంది; ఆ మార్గం ఎండిన తామ్రంలా, భయంకరంగా వేడిగా ఉంటుంది.
తద్ అవశ్యం హి గన్తవ్యం ప్రాణిభిర్ జీవసంజ్ఞకైః పుణ్యాన్ పుణ్యకృతో యాన్తి పాపాన్ పాపకృతో ఽధమాః
ప్రాణమున్న ప్రతి జీవి ఆ మార్గాన్ని తప్పక దాటాల్సిందే; పుణ్యులు మంగళకరమైన లోకాలకు, పాపులు తక్కువ స్థాయిలోకాలకు వెళ్తారు.
ద్వావింశతిశ్ చ నరకా యమస్య విషయే స్థితాః యేషు దుష్కృతకర్మాణో విపచ్యన్తే పృథక్ పృథక్
యముని ప్రాంతంలో ఇరవై రెండు నరకాలు ఉన్నాయి. వాటిలో పాపకార్యాలు చేసినవారు వేర్వేరుగా శిక్షలు అనుభవిస్తారు.
నరకో రౌరవో రౌద్రః శూకరస్ తాల ఏవ చ కుమ్భీపాకో మహాఘోరః శాల్మలో ఽథ విమోహనః
ఆ నరకాలు: రౌరవం, రౌద్రం, శూకరం, తాలం, కుంభీపాకం అనే అత్యంత భయంకరమైనది, శాల్మలి, విమోహనం అనే నరకాలు ఉన్నాయి.
కీటాదః కృమిభక్షశ్ చ నాలాభక్షో భ్రమస్ తథా నద్యః పూయవహాశ్ చాన్యా రుధిరామ్భస్ తథైవ చ
కొంతమంది పురుగులను తినేవారు, మరికొందరు క్రిములను భక్షించేవారు, ఇంకొందరు మలాన్ని తినేవారు, ఇంకొందరు అలా తిరుగుతూ ఉంటారు. అక్కడ కొంతమంది నదులు పుయాన్ని తీసుకెళ్తుంటే, మరికొన్ని నదులు రక్తంతో, నీటితో కూడి ఉంటాయి.
అగ్నిజ్వాలో మహాఘోరః సందంశః శునభోజనః ఘోరా వైతరణీ చైవ అసిపత్త్రవనం తథా
అక్కడ భయంకరమైన అగ్ని మండుతుంటుంది, ఇనుపపు పింజర్లతో కొరుకుతుంటారు, కుక్కల ఆహారం కూడా ఉంది. భయంకరమైన వైతరణి నది, అలాగే కత్తిపత్రి అడవి కూడా అక్కడే ఉన్నాయి.
న తత్ర వృక్షచ్ఛాయా వా న తడాగాః సరాంసి చ న వాప్యో దీర్ఘికా వాపి న కూపో న ప్రపా సభా
అక్కడ చెట్ల నీడ లేదు, చెరువులు లేకపోయినా సరస్సులు కూడా లేవు, బావులు, పొడవైన నీటికుంటలు, బావి, నీడలో విశ్రాంతి తీసుకునే చోటు, సభా మందిరం ఏదీ అక్కడ కనిపించదు.
న మణ్డపో నాయతనం న నద్యో న చ పర్వతాః న కించిద్ ఆశ్రమస్థానం విద్యతే తత్ర వర్త్మని
అక్కడ మండపం లేదు, దేవాలయం లేదు, నదులు లేవు, పర్వతాలు కూడా లేవు. ఆశ్రమం వంటి చోటు అక్కడ ఆ మార్గంలో ఎక్కడా ఉండదు.
యత్ర విశ్రమతే శ్రాన్తః పురుషో ఽతీవకర్షితః అవశ్యమ్ ఏవ గన్తవ్యః స సర్వైస్ తు మహాపథః
అక్కడ ఎంత అలసటగా, ఎంత బాధతో ఉన్నా విశ్రాంతి తీసుకునే చోటు దొరకదు. అందరూ తప్పనిసరిగా ఆ మహా మార్గాన్ని ప్రయాణించాల్సిందే.
ప్రాప్తే కాలే తు సంత్యజ్య సుహృద్బన్ధుధనాదికమ్ జరాయుజాణ్డజాశ్ చైవ స్వేదజాశ్ చోద్భిజాస్ తథా
సమయం వచ్చినప్పుడు, మనిషి తన స్నేహితులను, బంధువులను, ధనాన్ని, అన్నిటిని వదిలిపెడతాడు. గర్భంలో పుట్టినవారు, గుడ్డలో పుట్టినవారు, చెమటలో పుట్టినవారు, మొక్కలలో పుట్టినవారు — అందరూ ఒకేలా.
జఙ్గమాజఙ్గమాశ్ చైవ గమిష్యన్తి మహాపథమ్ దేవాసురమనుష్యైశ్ చ వైవస్వతవశానుగైః
జీవించేవారు, కదలని వారు, దేవతలు, అసురులు, మనుషులు — అందరూ వైవస్వతుని అధికారంలో ఆ మహా మార్గాన్ని ప్రయాణిస్తారు.
స్త్రీపుంనపుంసకైశ్ చైవ పృథివ్యాం జీవసంజ్ఞితైః పూర్వాహ్ణే చాపరాహ్ణే వా మధ్యాహ్నే వా తథా పునః
స్త్రీలు, పురుషులు, ఉభయలింగులు, భూమిపై ఉన్న అన్ని జీవులు — ఉదయం, మధ్యాహ్నం, మళ్లీ మధ్యాహ్నం అయినా — అందరూ ఒకేలా.
సంధ్యాకాలే ఽర్ధరాత్రే వా ప్రత్యూషే వాప్య్ ఉపస్థితే వృద్ధైర్ వా మధ్యమైర్ వాపి యౌవనస్థైస్ తథైవ చ
సాయంత్రం, అర్ధరాత్రి, తెల్లవారుఝామున అయినా, వృద్ధులు, మధ్య వయస్కులు, యువకులు అయినా — అందరూ ఒకేలా.
గర్భవాసే ఽథ బాల్యే వా గన్తవ్యః స మహాపథః ప్రవాసస్థైర్ గృహస్థైర్ వా పర్వతస్థైః స్థలే ఽపి వా
గర్భంలో ఉన్నా, బాల్యంలో ఉన్నా, ప్రయాణంలో ఉన్నా, ఇంట్లో ఉన్నా, పర్వతంపై ఉన్నా, భూమిపై ఉన్నా — ఆ మహా మార్గాన్ని తప్పక వెళ్లాల్సిందే.
క్షేత్రస్థైర్ వా జలస్థైర్ వా గృహమధ్యగతైస్ తథా ఆసీనైశ్ చాస్థితైర్ వాపి శయనీయగతైస్ తథా
పొలాల్లో ఉన్నా, నీటిలో ఉన్నా, ఇంట్లో ఉన్నా, కూర్చున్నా, నిల్చున్నా, పడుకున్నా అయినా —
జాగ్రద్భిర్ వా ప్రసుప్తైర్ వా గన్తవ్యః స మహాపథః ఇహానుభూయ నిర్దిష్టమ్ ఆయుర్ జన్తుః స్వయం తదా
జాగ్రత్తగా ఉన్నా, నిద్రలో ఉన్నా అయినా, ఆ మహా మార్గాన్ని తప్పక వెళ్లాల్సిందే. ఇక్కడ నిర్ణయించిన ఆయుష్షును అనుభవించిన తర్వాత ఆ జీవి —